De meeste steden hebben een lange geschiedenis en in de loop van die geschiedenis hebben bepaalde gebeurtenissen de latere ontwikkeling bepaald. Dat kan een ramp of oorlog zijn (denk aan het bombardement op Rotterdam) maar ook een stedenbouwkundig plan (bv. de grachtengordel). Niet al die gebeurtenissen zijn even positief geweest voor de stad, en stedenliefhebbers zullen zich dan ook dikwijls afvragen: hoe zou 't er uit gezien hebben, als...

Natuurlijk zijn als-danvragen zinloos, maar ze zijn wel leuk. Ik houd me er toch dikwijls mee bezig. Ik neem Brussel als voorbeeld:

Brussel
De Brusselse binnenstad wordt in tweeën gereten door de beruchte Noord-Zuidverbinding, de drukke spoortunnel waarvan de bouw tientallen jaren duurde en de stad derhalve voor een halve eeuw met een gapend gat in z'n centrum opzadelde, dat daarna onzorgvuldig is dichtgemikt met doodse kantoren en ander beton. Deze planologische misser drukt nog altijd op de Belgische hoofdstad en is hét symbool van Bruxellisation.

De vraag is nu: wat zou er van Brussel zijn geworden, als die verbinding níet was aangelegd?

- De stad zou allereerst met een vervoersprobleem worden geconfronteerd: kopstations zijn onpraktisch, nemen ruimte in beslag en zouden het directe vervoer tussen Noord- en Zuid zodanig vertragen, dat de meeste intercity's om Brussel heen zouden rijden. Niet handig voor een internationale stad.
- Een doorgangsstation is hoe dan ook noodzakelijk, maar dus liever niet in de oude binnenstad. Mijn alternatief is ingrijpend: ik zou station Brussel-Noord een kwartslag hebben gedraaid en zou zo een oost-westas hebben gecreëerd, met uiteraard buiten het centrum vertakkingen naar het noorden en zuiden.
- Zo creëer je een soort Amsterdam CS dat het centrum aan de noordzijde afsluit. Brussel zou zich dan dus meer dan nu richting het zuiden ontwikkeld hebben, opnieuw vergelijkbaar met Amsterdam. Het voordeel zou zijn dat het stadscentrum redelijk goed behouden kon blijven.


Nu veronderstel ik dat ik niet de enige ben die zich met dit soort vragen bezighoudt. Er zullen wel meer lieden op dit forum zijn, die een mening hebben over hoe steden beter hadden kunnen worden ingericht, destijds. Beslissingen die niet meer terug te draaien zijn, mogen in dit topic gewoon worden teruggedraaid.

Hoe zou Rotterdam er uit zien zonder bombardement? Wat als Dordrecht de grootste havenstad was geworden, en niet Rotterdam? Hoe zou Maastricht zich ontwikkeld hebben als het, in plaats van Luik, het centrum was geweest van een groot bisdom? Of stel dat al dat Rijnwater via de IJssel, en niet (of veel minder) via de Maas was omgeleid, hoe zouden Kampen en Zwolle zich dan hebben ontwikkeld,aan zo'n grote en belangrijke rivier?

Je mag dus ver gaan, zolang je maar met mooie plannen komt :) kaartjes, tekeningen, impressies zijn natuurlijk ook altijd welkom.

Interessant topic! :cool:

Wat ik me gelijk afvraag: hoe had Utrecht zich ontwikkeld als Hoog Catharijne nooit gebouwd was? Wat eerste gedachten:

- Het station en omgeving hadden er veel mooier uitgezien (Duh...) en de singels waren een heerlijke oase in de stad.
- Utrecht had zich echter minder snel ontwikkeld; het was meer een 'gewone' provinciestad gebleven.
- Winkels hadden zich meer geconcentreerd in het oude centrum. Hoekjes in het oude centrum die nu rustig zijn waren veel drukker en levendiger (positief), maar er had ook meer aantasting van het aanzien van oude centrum plaatsgevonden (minder positief).
- De grote winkelketens hadden zich meer geconcentreerd rond de as Vredenburg - Lange Viestraat - Potterstraat - Lange Jansstraat. Dat was misschien zelfs voetgangersgebied geworden in de loop der tijd (en waar zouden de bussen dan heen gegaan zijn?).

Meer...?

Leuk!

Ik denk dat vrijwel alle Amsterdammers hier zich wel eens hebben afgevraagd hoe de stad eruit had gezien als het plan van Van Niftrik (1865) was uitgevoerd:

http://www.bronnenuitamsterdam.nl/afbeeldingen/20006313.jpg

De boulevards vallen meteen op, maar nog interessanter is het CS ongeveer bij het Sarphatipark ipv aan het IJ. Zo blijft Amsterdam een stad aan het water en verschuift het centrum naar het Zuiden. Wel komt er behoorlijk wat spoor te liggen, midden door dat nieuwe centrum. Terwijl Oost nu een beetje een ondergeschoven kindje is zou het met Van Niftrik's plan waarschijlijk een soort Zuid worden, zeker met de Amstel in de buurt.

De 17 eeuwse uitbreidingsplannen van Moreelse voor de uitbreiding van Utrecht. De plannen zouden vanwege de oorlog met Engeland in de ijskast terecht zijn gekomen. Al met al zijn er slechts enkele grachten gegraven, die naderhand veelal weer gedempt zijn (bijv.b. de Croeselaan en Vondellaan).

http://i46.tinypic.com/wbtqig.jpg http://i47.tinypic.com/5fnsbr.jpg

^^ Dat plan kende ik niet, bedankt! Ik ben me nu wat aan 't inlezen. Dat moet echt een heel mooi en goed uitgewerkt plan geweest zijn. Zonde dat 't niet door is gegaan.

Utrecht zou zich met dit plan allicht anders hebben ontwikkeld. Ik heb er al zo wat ideeën over.

-Het station was mogelijk aan de oostkant gekomen, omdat het anders nogal buiten het echte centrum (dat nog wel gewoon rond de Dom gebleven zou zijn) was komen te liggen. De stad was dan heel anders uitgebreid, sterker naar het westen ook waarschijnlijk.

-Het Amsterdam-Rijnkanaal zou, om aan te kunnen sluiten op goederensporen e.d., misschien ook "rechtsom" zijn aangelegd, dus over het oosten (waar immers ook het station zou liggen). Ook bedrijven zouden zich hier vestigen. De Bilt zo waarschijnlijk veel sterker verstedelijkt zijn. Voltooiing van de stadsring zou waarschijnlijk veel eerder noodzakelijk zijn geworden en ook uitgevoerd.

-Waarschijnlijk zouden enkele van de grachten die in dit plan zijn opgenomen in de 19e en 20e eeuw alsnog gedempt zijn voor het verkeer. Er zou dan mogelijk een stedelijke boulevard door het uitbreidingsplan getrokken zijn, hopelijk een beetje mooi uitgevoerd. Over deze boulevard zouden dan ook de trams kunnen rijden.

-De ruime verkaveling zoals voorgesteld was natuurlijk ook ideaal voor het plannen van academiegebouwen, die waarschijnlijk in de 19e eeuw in een sobere classicistische stijl zouden zijn opgetrokken. De universiteit zou dan in de 20e eeuw waarschijnlijk geen campus buiten de stad hebben ontwikkeld: het studentenleven zou zich volledig in de oude stad afspelen, wat voor de levendigheid op straat natuurlijk heel goed zou zijn geweest.

Achja :) De stad heeft zich anders ontwikkeld, maar eens voorstellen hoe 't óók had kunnen zijn, blijft leuk.

Het plan van Van Niftrik (1865) voor Amsterdam is natuurlijk erg interessant. Maar wat er op het eerste gezicht mooi uitziet en op dat moment goed is geweest voor de stad, zou best de redding zijn geweest van een flink deel van de binnenstad. De binnenstad zou maar beperkt profiteren van treinverkeer en daarmee een stuk kwetsbaarder.

-Amsterdam CS in de Pijp. Waarschijnlijk had de stad zich sneller naar het zuiden ontwikkeld. De kans op een grootschalige vernieuwing vanuit een economisch slechte situatie van het noordelijk deel van de binnenstad zou groot zijn geweest. Veel belangrijke gebouwen (beursgebouwen, bijenkorf, etc) zouden goed kunnen ontbreken. Een flinke brede boulevard vroeg of laat was niet gek geweest ineens in de binnenstad en daarmee dus ook veel auto's dwars door de binnenstad.
-Geen afsluiting van het IJ, maar wel bebouwing. Waarschijnlijk zou men alsnog flink het IJ in zijn gegaan en hier havenindrustriële dingen hebben neergezet zoals in het oostelijk havengebied.
-Meer groen en meer gebieden die mij overkomen als wijken voor een hoge klasse.
-Vrij snel een probleem met infrastructuur voor treinen. Aardige kans dat een deel van Van Niftrik weer afgebroken zou worden. Treinen naar het Noorden waren misschien dan via het oosten naar het Noorden gegaan. Dit zou de scheepvaart immers naar verloop van tijd het minste schaden.
-Noord zou later zijn ondenkt, maar misschien wel veel heviger / stedelijker. Meerdere bruggen naar Noord waren veel minder gek geweest.

Wat ik mij afvraag is hoe het was geweest zonder de IJselmeerpolders en Afsluitdijk.
Hoe was Amsterdam dan gegroeid zonder Almere en Lelystad.
Ik denk dat Purmerend en Hoorn dan nog grotere plaatsen zouden zijn.
Tussen Enkhuizen en Stavoren was denk ik wel een brug gebouwd waardoor Purmerend en Hoorn een intercityverbinding hadden met Leeuwarden.