Pwede. But what about Rey Valera's "Kung Tayo'y Magkakalayo"?]

there's always an exception to every rule:D


What about this - "Sila ay magkakasama ng umalis." Would you say, " Sila ay magkasasama ng umalis."


how about this "Sila'y magksamang umalis" and this "Sila ay magkasamang nagsi-alis"?

there's always an exception to every rule:D


how about this "Sila'y magksamang umalis" and this "Sila ay magkasamang nagsi-alis"?

Hi Maxxclip! Nice to meet you again here.

We use "magkasama" for two people only. Whereas, for three or more people, we use "magkakasama".

Yup, we use "umalis" and "nagsi-alis" interchangeably. Also, "nagsi-alisan".

^^that was enlightening;)

BTW, so glad to see too!:)

Salitang Salitain

Palawigin at Pahabain


Nais ng pangulo na palawigin pa ang batas militar.
Nais ng mga mambabatas na pahabain pa ang termino ng pangulo.

may tanong lang ako...

ano po ba tama??

"labinwalo"
"labingwalo"
"labing-walo"

:dunno:

may tanong lang ako...

ano po ba tama??

"labinwalo"
"labingwalo"
"labing-walo"

:dunno:

For me, it's "labing-walo". If we don't put a hyphen, thus:
labingisa, labingdalawa, labingtatlo, labingapat, labinganim,
labingpito, labingwalo, labingsiyam. Pangit 'di ba?

Going back to the discussion on verb conjugations, I saw this on wikipedia:

http://en.wikipedia.org/wiki/Tagalog_grammar#Verbs_.28Pandiwa.29

Trying to understand all of it made my head hurt :). Where does "magkakalayo" fit in? Actor Trigger II - Contemplative? I don't know how people are able to learn Tagalog. I think I just did it by ear--for sure I don't go through an analysis of whether objects are being permanently changed or just going through a surface change, or moved away, etc.

Title: Alamat ng Ilang-Ilang

Author: Jose N. Sevilla


http://www.gutenberg.org/files/13156/13156-h/13156-h.htm

Title: ¡CAIÑGAT CAYO!
Sa mañga masasamang libro,t, casulatan

Author: Fr. José Rodriguez

http://www.gutenberg.org/files/18141/18141-h/18141-h.htm



Transcriber's Note: The following collector's foreword is being included in this edition although it does not form part of the original publication.

"This pamphlet was distributed almost for free in 1888 to malign Dr. Rizal and his writings. The author is a spanish priest of the Augustinian order.

On August 3 of the same year, Marcelo H. Del Pilar writing under the name "Dolores Manapat" wrote a pamphlet in answer to Fr. Rodriguez's work which he entitled "KAIIGAT KAYO" (Be slippery as an eel).

It could be said that the malicious work of Fr. Rodriguez became the spark that ignited and destroyed the power of Spain over the Philippines.

J.C. Balmaseda-J.C.B."


--------------------------------------------------------------------------------

Paalala ng nagsalin: Ang sumusunod na pasimula ng taga pag-ingat ng libro ay isinasama sa edisyong ito bagaman hindi kasama sa orihinal na pagkakalimbag.

"Ang polyetong ito'y ipinangalat nang walang bayad halos noong taong 1888 bilang paghamak kay Dr. Rizal at sa mga akda nito. Ang may katha ay isang paring kastila sa pangkat ng mga agustino.

Noong ika-3 ng Agosto ng taon ding yaon, ang polyetong ito ay tinugon ni Marcelo H. del Pilar sa isang polyeto ring pinamagatan namang "KAIIGAT KAYO" na may lagdang "Dolores Manapat".

Masasabing ang 'kalikutang' ito ni Fr. Rodriguez ay siyang naging titis na nagsiklab at siyang pumugnaw sa Kapangyarihan ng Espanya sa Pilipinas.

J.C. Balmaseda-J.C.B."



Caiñgat ñga cayo sa mang̃a masasamang libro,t, casulatan, sapagca,t, dapat ninyong tantoin na may isang cautusan ang santa Iglesiang Ina natin na ipinagbabaual ang pagbasa nang mang̃a masasamang libro,t, casulatan, pati nang pag-iing̃at at pagcacalat noon; at ipinag-uutos pa na ang sino mang magcamayroon nang gayong libro,i, ibigay agad sa mang̃a Puno nang santa Iglesia, sa Confesor cun sa Amang Cura caya; at cun sacali,t, di maibibigay ay sunuguin man lamang tambing. At ang utos na ito,i, Páhiná 2mahigpit na di sapala, na cun di ninyo ganapin ay icapagcacasala ninyo nang casalanang daquila, at cun magcaminsa,i, maguiguing excomulgado pa cayo dahil sa pagbasa noon. Caya cun cusain ninyong basahin ang isang librong natatalastas ninyong baual nang santa Iglesia ay magcacamit cayo nang casalanang daquila, at cun sa saui ninyong palad ay abutin cayo nang camatayan sa gayong calagayang ay mapapacasama cayong magpasaualang hangan.

Ang mang̃a Puno nang santa Iglesia, sa macatouid, ang santo Papa at ang mang̃a Poong Cardenal na pinatungculan niya, sampon nang mang̃a Guinoong Obispo, ay mayroon silang capangyarihan macapagbabaual nang balang mamasam-in nilang librong icasasama nang mang̃a calolouang quinacaling̃a nila; at caya ng̃a Páhiná 3catungculan naman nang baua,t, sino mang cristianong sundi,t, ganaping lubos ang canilang mang̃a utos tungcol dito.

Ang balang minamasama,t, ibinabaual nila,i, tinatandaan nama,t, isinasacay sa isang librong pinacalistahan nang mang̃a librong baual at masasama. Ng̃uni,t, palibhasa,i, hindi mangyayaring mabalitaan nila,t, maquita ang lahat na mang̃a masasamang librong ipinagcacalat sa sangcacristianohan; na caya,t, di naman mangyayaring matang̃ing maipagbaual na lahat; at sa cabila nama,i, cun itulot na basahin hangan di tang̃ing ipagbaual ang mang̃a gayong libro,i, macasasamang lubha sa mang̃a caloloua; dahil dito,i, ang santa Iglesia, ang mang̃a nasabing Puno baga nang santa Iglesia, upang mahadlang̃an hangan macacayanan din Páhiná 4lamang, ang gayong mang̃a calaguim-laguim na capahamacan, ay mayroong ibinigay sa atin nang mang̃a utos na paraang pagcacaquilanlan nang mang̃a libro, na, cun di pa tang̃ing ipinagbaual, ay dapat nating parahing baual; at cun sacali,t, basahin ay ipagcacasala natin nang casalanang daquila, na para rin cun basahin ang tang̃i nang ipinagbaual.

Isusunod co ng̃ang sasaysayin dito ang mang̃a pang̃ulong utos na paraang aquing sinabi, at nang mapagquilala mo, guiniguilio cong bumabasa nito, ang dapat mong asalin tungcol dito sa lubhang mahalagang bagay na icaliligtas nang caloloua mo sa capahamacang ualang hangan.

Páhiná 5



Please continue at the below link :

http://www.gutenberg.org/files/18141/18141-h/18141-h.htm

Title: Masakím

Author: Andrés Pascual


http://www.gutenberg.org/files/18386/18386-h/18386-h.htm

SINO KA?

Hating gabi, madilim, ang mg̃a dahon ng̃ halaman ay nang̃akayuko, ang mg̃a ibon ay di man lamang humuhuni, sa mg̃a hayop mula sa kanikanilang himlayan ay walang maririnig na kahit isang putól na ung̃ol man lamang, ang mg̃a ka-awa-awang mangagawá sa paghanap ng̃ ipagtatawid gutom sa boong maghapon ay payapang payapang nang̃agpapahing̃alay, ang mg̃a hapó at ng̃aláy nilang bisig sa pag-gawá ay inihahanap ng̃ panibagong lakás, lahat ay tahimik at waring ipinaghehele ng̃ mg̃a walang patlang at malalaking patak ng̃ ulan, ng̃unit, sino yaon?....... isang maitim na aninong naglalagos sa isang makipot na daan! naglalamay at sinasamantala ang gayong kalaliman ng̃ gabi! sino?...... Pumasok sa isang bakuran, yumuko at sumoot sa silong na pantay balikat ng̃ isang bahay na may pangkaraniwang laki.

Páhiná 4
Makaraan ang mg̃a ilang sandali ay huminto ang ulan, nagliwanag at ang lang̃it ay biglang nasabugan ng̃ mg̃a maliliit na mata ni Bathala, noon mg̃a nag-anti-antilaw na bituing nakamamalas ng̃ mg̃a lihim na gawa at pangyayari sa boong magdamag.

Di kaginsa ginsay anasan ang nadinig:

—Sino ka?...ang tanong na mula sa itaas.

—Ako ... ang sagot naman.

—Sinong ikaw?

—Ako, ang iyong minamahal.

—Peping!

—Delang!

—Bakit ka naparito?

—Ayaw ka bang pumarito ako?

—Hindi. Ng̃unit baka magising sila ay ikaw din ang inaalaala ko, di ko matitiis ang mangyayari sakaling maramdaman ka. At bakit ka nagpapakapuyat ay mayroong clase kayo bukas?

—Huag kang malakas magsalita at baka ng̃a sila magising, manaog ka at dito tayo sa halamanan mag-ulayaw, dali na, at dito mo ipalasap ang matatamis mong pagmamahal at gagantihin ko ng̃ mg̃a sariwang ala-ala.

Páhiná 5
—Baka sila magising?....

—Hindi.

Makaraan ang mg̃a ilang mabayanad na yatiit ng̃ sahig ay nabuksan ang tabing ng̃ pinto at sa susung̃aw ang ating binibini; maputi at wari'y isang tala na pang̃inoon ng̃ ibang mg̃a bituin sa kaningning̃an kaya't walang kalulua ang di mamangha sa gayong kagandahan, at pagkapanaog sa isang hagdanang may limang baytang ay sinalubong na ng̃ ating binata at nagyakap ang mag sing irog ¡kay sarap na pagmamahalan! at pagkatapos maigawad ng̃ isá at isa ang nararapat ay nang̃agsiupo sa isang bancong kawayan na nasa ilalim ng̃ isang malabay na puno ng̃ acacia.

—Kay tamis mong magmahal—ang pauna ng̃ binata.

—At hangang kailan mo ako lilimutin? ang tugon naman ng̃ ating binibini.

Di na nakuhang sumagot pa ang isa at isa at mg̃a lang̃itng̃it ng̃ sahig na muli ang narinig mulá sa itaas.

—¡Nagising! ¡Nagising!—ang halos panabay ng̃ dalawa.

Páhiná 6

Isinoot na dali dali ng̃ ating binata ang kaniyang capote at nagkanlong sa puno ng̃ kahoy na nasa gawing likuran ng̃ kanilang pinagulayawan sa nasang makimatyag ng̃ mg̃a mangyayari. Dahan dahang pumanhik ang binibini at pagkatapos ng̃ isang tanong na: "Saan ka nangaling" at sagot dian po lamang sa labas ay wala nang narinig na ano man at ang lahat ay nanauli sa dati kaya't ang ating binata'y nagtuloy ng̃ umuwi at naghintay na lamang ng̃ kinaumagahan.


You may read further at :

http://www.gutenberg.org/files/18386/18386-h/18386-h.htm

By JOHN IREMIL E. TEODORO (http://www.gmanews.tv/story/199401/how-the-cory-consti-shaped-the-filipino-language)

http://blogs.gmanews.tv/kapuso-mo-jessica-soho/wp-content/uploads/2010/08/up-diksyonaryong-filipino.jpg

When we were under Spain for more than 300 years, the official language in the Philippines was Spanish. When the Katipuneros defeated the Spanish colonizers, the Americans took over and made English our official language.

Thus, it was no surprise that our leaders included the concept of a “national language" based on an existing indigenous language when they drafted the 1935 Constitution. Then-President Manuel L. Quezon also created the precursor of what is now the Komisyon ng Wikang Filipino, which recommended Tagalog as the national language. The government’s reasoning: Tagalog is the most widely spoken among the local languages, there are books and dictionaries in Tagalog, and it is easy to write in Tagalog because it is phonetic or “kung anong bigkas, siyang baybay."

However, these are also characteristics of other regional languages such as Sebuwano and Hiligaynon, and so the Cebuanos and Ilonggos did not take the decision sitting down and questioned the choice in court. Back then, it seemed the most crucial reason for the policy was that Tagalog is the language of Metro Manila, which is the economic and political center of the country. President Quezon was a Tagalog speaker himself, coming from Tayabas which is now Quezon Province.

In 1949, the Department of Education changed the name of the national language into “Pilipino" but this did nothing to appease the critics of Tagalog, as the change was only in name and not in the substance of the language. Until today, the Cebuanos are hostile to the Tagalog-based Filipino, preferring to speak in English and, at one point, even singing the national anthem using the Sebuwano translation.

In the 1987 Constitution (which my writing teacher Dr. Leoncio P. Deriada calls the “Cory Constitution"), “Pilipino" became “Filipino," as stated in Article 14 Section 6: “The national language of the Philippines is Filipino. As it evolves, it shall be further developed and enriched on the basis of existing Philippine and other languages." This is a democratic way of forming our national language, and the fact that this Constitution was crafted under the leadership of an icon of democracy is saying a lot about the history of our country.

UP Diksiyonaryong Filipino as our OED

This rather long story about the development of the Filipino language is the backdrop of the UP Diksiyonaryong Filipino, which was first published in 2001. The general editor of the dictionary, which is co-published by UP Diliman’s Sentro ng Wikang Filipino and Anvil Publishing, is National Artist for Literature and former dean of UP Diliman’s College of Arts and Letters Dr. Virgilio Almario, also known as the poet Rio Alma.

The second edition of UP Diksiyonaryong Filipino was launched during the Sawikaan 2010 at the University of the Philippines-Diliman last July 29. In his introduction to the reference book during the launching program, leading Filipino literary critic Isagani R. Cruz said: “This dictionary, whether we like it or not, is the only dictionary in Filipino." He always tells his students to consult the UP Diksiyonaryong Filipino if they have any doubts about the spelling of a particular word.

It is often lamented that Filipinos are not united and that we are very regionalistic. There is a geographical reason for this – we are scattered in more than 7,000 islands that have different cultures and languages. The national language is still evolving, and the various regional languages are expected to contribute to this evolution.

The Philippine archipelago has 175 indigenous languages, often mistakenly called “dialects." In fact, a dialect is a variation of a language. For instance, Tagalog is the regional language of Metro Manila and neighboring provinces. Its dialects include the Tagalog of Batangas and Tagalog of Bulacan. In the island of Panay in the central Philippines, Kinaray-a is the majority language but it has many dialects in southern Antique, northern Antique, central Iloilo, and the part of Capiz province near Iloilo.

As a Kinaray-a speaker and writer, I am delighted to know that my crisp and beautiful mother tongue is represented in the second edition of UP Diksiyonaryong Filipino. On page 772 is the entry “mayad," a Kinaray-a word used as a “pang-uri" or an adjective meaning “mabuti" or “good." Other Kinaray-a words in this dictionary are “binalaybay" (p. 171) meaning “poem," “kalibutan" (p. 554) meaning “world" or “consciousness, " and “kasingkasing" (p. 589) meaning “heart." However, the dictionary neglects to mention that these words are also used in Kinaray-a. “Binalaybay" was described as a Hiligaynon word while “kalibutan" and “kasingkasing" were noted as Hiligaynon, Sebuwano, and Waray words -- a minor oversight that could easily be remedied in the future editions.

Almario said UP Diliman plans to publish the third edition after five years as part of its plan to institutionalize the UP Diksiyonaryong Filipino. UP Diliman chancellor Dr. Sergio Cao has signed an official order making the dictionary a regular and permanent project of UP Diliman’s Sentro ng Wikang Filipino, and a budget of P5 million has been released for the preparation of the next edition.

If the UK’s Oxford University has the Oxford English Dictionary, the University of the Philippines-Diliman has the UP Diksiyonaryong Filipino. This simply shows that UP is indeed the premier university of our country.

Encoding our history

The great nationalist-historian Renato Constantino describes Philippine history as “the continuing past," implying that building a nation is always an unfinished project. This means that the evolution, development, and enrichment of our national language will always be a work in progress.

Perhaps, Cruz had the same thought in mind when he addressed the team that created the UP Diksiyonaryong Filipino, “Nais kong ipaalala sa mga gumawa ng ating diksiyonaryo na hindi pa tapos at hindi matatapos ang kanilang trabaho."

As a writer in Filipino who knows the various Visayan languages, and as a teacher of Filipino in higher education, I shall be eagerly awaiting every five years the ever-expanding UP Diksiyonaryong Filipino that is slowly but surely embracing all Philippine languages. Doing this is one democratic way of uniting our nation.

Even as English remains one of our two official languages alongside Filipino, continuing the bilingual policy that started during the Marcos years, the efforts of the team behind the UP Diksiyonaryong Filipino should be recognized as a major step in the development of Filipino as the national language.

After all, language is important in a nation’s history because it is here that the culture of a particular group of people is encoded. – YA, GMANews.TV

^^ While I appreciate the efforts of the UPDF to introduce regional terms into Filipino, unfortunately, they will probably never see common usage. Especially given that Filipino is defined as the language of Manila, many, if not most, of the regional terms that we would encounter in the UPDF's two editions have probably never entered the Manila lexicon, and will probably never be incorporated into Filipino.

The UPDF for me at least, while authoritative, does not do a lot in redefining language policies and the fluency of Filipinos in Filipino. Especially with UP's tendency to "indigenize" English terms, more of the terms listed in that dictionary get lost due to the normalization of their English counterparts.

BUMP!

I think I can solicit opinions here for a fairly straightforward question: should Baybayin be revived as the Tagalog script? I'm dealing with this issue over at the Tagalog Wikipedia, and I'd like to see how people here would react.

For literary purposes, why not. For functional purposes - that's a different story.

^^ The context here is for functional purposes. I don't know what the Baybayin revivalists have to say about it, but I'm not particularly convinced that it will be accepted by Filipinos, let alone be useful.

Hello people,

I am trying to translate the national anthem of my country into pilipino language and I thought maybe one of you guys could help me out with this.


Here are the lyrics in english, please let me know if you can translate it into your language. Thanks a lot!!



Noble homeland, your beautiful flag
Expression of your life it gives us:
Under the limpid blue of your sky,
Peace reigns, white and pure.

In the tenacious battle of fruitful toil,
That brings a glow to men's faces,
Your sons, simple farm hands,
Gained eternal renown, esteem and honour.

Hail, oh gentle country!
Hail, oh loving mother!
If anyone should attempt to besmirch your glory,
You will see your people, valiant and virile,
Exchange their rustic tools for weapons.

Hail, Oh homeland! Your prodigal soil
Gives us sweet sustenance and shelter.
Under the limpid blue of your sky,
May peace and labour ever live!

Ikaw na Inang Bayan ko

1. makabayang bansa, taas noo sa iyong bandila
2. makabuluhang buhay, binigay sayong tunay
3. sa diwa mong bughaw na kulay
4. naghari man ang kapayapaan, uliran at wagas

5. anumang giting na laban ibinigay
6. karangalan't kadakilaan ay iaalay
7. kaming mga anak mong marangal, taas noo't nagsusumikap
8. kailan ma'y di pagpapalit sinagtala ng yong karunungan

9. sulong, bayang kong mahal!
10. Sapagkat ikaw lang ang inangbayang ko!
11. sinumang lumaspatangan ng iyong kadakilaan
12. Tunay na katapangan ibibigay, kamtan lang ang kapayapaan.

13. Marubdob na bayan ko! yaong hanap kong bansa
14. Dalisay na kabuhayan't tahanang tunay
15. Batid ko ang kinabukasang nakalaan
16. Singliwanag ng Kalayaan, Kadakilaan at Karangala'y iaalay!





>Noble homeland, your beautiful flag
>Expression of your life it gives us:
>Under the limpid blue of your sky,
>Peace reigns, white and pure.

>In the tenacious battle of fruitful toil,
>That brings a glow to men's faces,
>Your sons, simple farm hands,
>Gained eternal renown, esteem and honour.

>Hail, oh gentle country!
>Hail, oh loving mother!
>If anyone should attempt to besmirch your glory,
>You will see your people, valiant and virile,
>Exchange their rustic tools for weapons.

>Hail, Oh homeland! Your prodigal soil
>Gives us sweet sustenance and shelter.
>Under the limpid blue of your sky,
>May peace and labour ever live!



:cheers1:

Title: ¡CAIÑGAT CAYO!
Sa mañga masasamang libro,t, casulatan

Author: Fr. José Rodriguez

http://www.gutenberg.org/files/18141/18141-h/18141-h.htm



Transcriber's Note: The following collector's foreword is being included in this edition although it does not form part of the original publication.

"This pamphlet was distributed almost for free in 1888 to malign Dr. Rizal and his writings. The author is a spanish priest of the Augustinian order.

On August 3 of the same year, Marcelo H. Del Pilar writing under the name "Dolores Manapat" wrote a pamphlet in answer to Fr. Rodriguez's work which he entitled "KAIIGAT KAYO" (Be slippery as an eel).

It could be said that the malicious work of Fr. Rodriguez became the spark that ignited and destroyed the power of Spain over the Philippines.

J.C. Balmaseda-J.C.B."


--------------------------------------------------------------------------------

Paalala ng nagsalin: Ang sumusunod na pasimula ng taga pag-ingat ng libro ay isinasama sa edisyong ito bagaman hindi kasama sa orihinal na pagkakalimbag.

"Ang polyetong ito'y ipinangalat nang walang bayad halos noong taong 1888 bilang paghamak kay Dr. Rizal at sa mga akda nito. Ang may katha ay isang paring kastila sa pangkat ng mga agustino.

Noong ika-3 ng Agosto ng taon ding yaon, ang polyetong ito ay tinugon ni Marcelo H. del Pilar sa isang polyeto ring pinamagatan namang "KAIIGAT KAYO" na may lagdang "Dolores Manapat".

Masasabing ang 'kalikutang' ito ni Fr. Rodriguez ay siyang naging titis na nagsiklab at siyang pumugnaw sa Kapangyarihan ng Espanya sa Pilipinas.

J.C. Balmaseda-J.C.B."



Caiñgat ñga cayo sa mang̃a masasamang libro,t, casulatan, sapagca,t, dapat ninyong tantoin na may isang cautusan ang santa Iglesiang Ina natin na ipinagbabaual ang pagbasa nang mang̃a masasamang libro,t, casulatan, pati nang pag-iing̃at at pagcacalat noon; at ipinag-uutos pa na ang sino mang magcamayroon nang gayong libro,i, ibigay agad sa mang̃a Puno nang santa Iglesia, sa Confesor cun sa Amang Cura caya; at cun sacali,t, di maibibigay ay sunuguin man lamang tambing. At ang utos na ito,i, Páhiná 2mahigpit na di sapala, na cun di ninyo ganapin ay icapagcacasala ninyo nang casalanang daquila, at cun magcaminsa,i, maguiguing excomulgado pa cayo dahil sa pagbasa noon. Caya cun cusain ninyong basahin ang isang librong natatalastas ninyong baual nang santa Iglesia ay magcacamit cayo nang casalanang daquila, at cun sa saui ninyong palad ay abutin cayo nang camatayan sa gayong calagayang ay mapapacasama cayong magpasaualang hangan.

Ang mang̃a Puno nang santa Iglesia, sa macatouid, ang santo Papa at ang mang̃a Poong Cardenal na pinatungculan niya, sampon nang mang̃a Guinoong Obispo, ay mayroon silang capangyarihan macapagbabaual nang balang mamasam-in nilang librong icasasama nang mang̃a calolouang quinacaling̃a nila; at caya ng̃a Páhiná 3catungculan naman nang baua,t, sino mang cristianong sundi,t, ganaping lubos ang canilang mang̃a utos tungcol dito.

Ang balang minamasama,t, ibinabaual nila,i, tinatandaan nama,t, isinasacay sa isang librong pinacalistahan nang mang̃a librong baual at masasama. Ng̃uni,t, palibhasa,i, hindi mangyayaring mabalitaan nila,t, maquita ang lahat na mang̃a masasamang librong ipinagcacalat sa sangcacristianohan; na caya,t, di naman mangyayaring matang̃ing maipagbaual na lahat; at sa cabila nama,i, cun itulot na basahin hangan di tang̃ing ipagbaual ang mang̃a gayong libro,i, macasasamang lubha sa mang̃a caloloua; dahil dito,i, ang santa Iglesia, ang mang̃a nasabing Puno baga nang santa Iglesia, upang mahadlang̃an hangan macacayanan din Páhiná 4lamang, ang gayong mang̃a calaguim-laguim na capahamacan, ay mayroong ibinigay sa atin nang mang̃a utos na paraang pagcacaquilanlan nang mang̃a libro, na, cun di pa tang̃ing ipinagbaual, ay dapat nating parahing baual; at cun sacali,t, basahin ay ipagcacasala natin nang casalanang daquila, na para rin cun basahin ang tang̃i nang ipinagbaual.

Isusunod co ng̃ang sasaysayin dito ang mang̃a pang̃ulong utos na paraang aquing sinabi, at nang mapagquilala mo, guiniguilio cong bumabasa nito, ang dapat mong asalin tungcol dito sa lubhang mahalagang bagay na icaliligtas nang caloloua mo sa capahamacang ualang hangan.

Páhiná 5



Please continue at the below link :

http://www.gutenberg.org/files/18141/18141-h/18141-h.htm

Gud day to everyone! gusto ko lang ipahayag ang aking pagkakaintindi sa salitang "Caiñgat" ñga kayo. or Kaingat nga kayo = ang salitang "Caiñgat" ay hispanized word na kaingat dahil sa baybay nitong "C" ang "ñ". Sa pag kakaintindi ko sa salitang "Kaingat" ay hango sa salitang taga pag ingat or keeper (gaya ng: ingat-yaman, ingat-libro) sa ingles kaya kung sasabihin nating kaingat=ibig sabihin ay dalawa or tatlo silang tapagingat sa libro na iyan. Tulad ng kasabay, katulong, kahati, katunog, kaklase, at iba pa na ang ibig sabihin ay dalawa silang magkasama.

BUMP!

I think I can solicit opinions here for a fairly straightforward question: should Baybayin be revived as the Tagalog script? I'm dealing with this issue over at the Tagalog Wikipedia, and I'd like to see how people here would react.

Personally, I don't see it reasonable given that we have added letters to Tagalog AND there are letters that exist in other native languages that do not exist in Tagalog. Are we now gonna spell Fernandez as Pernandes? Also, baybayin does not seem to separate d and r. are we now going to say raan instead of daan?

While I believe we should remind of Filipinos about the baybayin and similar scripts, I don't think we should use it and strip ourselves of the foreign influences we have acquired.

One must remember that Baybayin is an adaption of Sanskrit just as much as that our alphabet is our own version of "Latin Alphabet"

Just a dime on that question

Personally, I don't see it reasonable given that we have added letters to Tagalog AND there are letters that exist in other native languages that do not exist in Tagalog. Are we now gonna spell Fernandez as Pernandes? Also, baybayin does not seem to separate d and r. are we now going to say raan instead of daan?

While I believe we should remind of Filipinos about the baybayin and similar scripts, I don't think we should use it and strip ourselves of the foreign influences we have acquired.

One must remember that Baybayin is an adaption of Sanskrit just as much as that our alphabet is our own version of "Latin Alphabet"

Just a dime on that question
"Fernandez as Pernandes?" tagalog don't have Fs... this just show this version of script is really made for us
"raan instead of daan" most 'r' & 'd' in tagalog can be interchanged also... in some Tagalog areas they say Ragat(dagat) or Isra(isda)

of course baybayin has to be modified(as with other asian scripts)..theres is ra & da in other filipino scripts..



same with latin alphabet it doesnt really have NG...<--thats actually two letters

baybayin has ᜅ

it should be Tagalog script when writing Tagalog...& European writing when writing European Languages

^^ There actually is ŋ, which is 'ng'. It is not in common use though in Latin alphabets.

^^ yeah i was going to mention that no ones uses it .. & the baybayin NG is older than it...but i don't know the keystroke to type it ..what's the shortcut?

ang ganda ng ginawa ng bansang Turko sa kanilang wika, pinasaya nila ang kanilang mga ninuno
http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_language#Language_reform_and_modern_Turkish


sa aking palagay ang walang katapusang paggamit ng mga salitang dayuhan ay maaring makasama sa ating wika... kadalasan makikita mo kalahati ng isang pangungusap ay salitang dayuhan na... maari naman gumawa ng mga bagong salita sa ating wika

halimbawa: chatroom = silid-usapan


ᜐ ᜀᜃᜒᜅ᜔ ᜉᜎᜄᜌ᜔ ᜀᜅ᜔ ᜏᜎᜅ᜔ ᜃᜆᜉᜓᜐᜅ᜔ ᜉᜄ᜔ᜄᜋᜒᜆ᜔ ᜈᜅ᜔ ᜋᜅ ᜐᜎᜒᜆᜅ᜔ ᜇᜌᜓᜑᜈ᜔ ᜀᜌ᜔ ᜋᜀᜍᜒᜅ᜔ ᜋᜃᜐᜋ ᜐ ᜀᜆᜒᜅ᜔ ᜏᜒᜃ

ᜃᜇᜎᜐᜈ᜔ ᜋᜃᜒᜃᜒᜆ ᜋᜓ ᜃᜎᜑᜆᜒ ᜈᜅ᜔ ᜁᜐᜅ᜔ ᜉᜅᜓᜅᜓᜐᜉ᜔ ᜀᜌ᜔ ᜐᜎᜒᜆᜅ᜔ ᜇᜌᜓᜑᜈ᜔ ᜈ

ᜋᜀᜍᜒ ᜈᜋᜈ᜔ ᜄᜓᜋᜏ ᜈᜅ᜔ ᜋᜅ ᜊᜄᜒᜅ᜔ ᜐᜎᜒᜆ ᜐ ᜀᜆᜒᜅ᜔ ᜏᜒᜃ


ᜑᜎᜒᜋ᜔ᜊᜏ: ᜆ᜔ᜐᜆ᜔ᜍᜓᜋ᜔ = ᜐᜒᜎᜒᜇ᜔ ᜂᜐᜉᜈ᜔

^^ It is nice to coin words, but not all the time. Sometimes it is necessary to borrow words. But borrowing should be done prudently. Unfortunately, the KWF's stance is one where borrowing is the norm, and the national language is an ugly mix of English and other Philippine languages.

Wikang Tagalog sa Bansang Amerika / Estados Unidos

Opisyal na Patnubay na Impormasyon para sa Botante (Official Voter Information Guide)

(Department of Motor Vehicles)
http://dmv.ca.gov/pubs/foreign_hdbk/dl600T.pdf

(sample test questions)

HALIMBAWANG IKSAMEN #1
1. Kapag nagmamaneho ka sa isang sona ng konstruksiyon, dapat kang:
a. Magdahan-dahan upang panoorin ang mga manggagawa.
b. Bawasan ang iyong distansiya ng pagsunod.
c. Maingat na lampasan ang sona ng konstruksiyon at huwag “mag-usyoso”.

2. Upang kumanan sa kanto, ikaw ay:
a. Hindi maaaring pumasok sa landas ng bisikleta.
b. Dapat lamang sumama sa landas ng bisikleta kung titigil ka bago lumiko.
c. Dapat sumama sa landas ng bisikleta bago lumiko.

3. Kung ang isang ilaw ng senyas pantrapiko ay hindi gumagana, dapat kang:
a. Tumigil, saka magpatuloy kapag ligtas.
b. Tumigil bago pumasok ng interseksyon at hayaan ang lahat ng ibang trapiko na mauna.
c. Magdahan-dahan o tumigil, kung kailangan lamang.

4. Ang naglalakad ay tumatawid sa iyong landas pero walang tawiran ng naglalakad. Ikaw ay
dapat na:
a. Gumawa ng pagtiyak na nakikita ka ng naglalakad, pero patuloy na magmaneho.
b. Maingat na magmaneho sa tabi ng naglalakad.
c. Tumigil at hayaan ang naglalakad na tumawid ng kalye

5. Laging gamitin ang iyong sinturong pang-upuan:
a. Maliban kung ang sasakyan ay ginawa bago ang taong 1978.
b. Maliban kung ikaw ay nasa isang limousine.
c. Kapag ang sasakyan ay may mga sinturong pang-upuan.

6. Ang dagdag na espasyo sa harapan ng isang malaking trak ay kailangan para sa:
a. Ibang mga tsuper kapag sumasama sa freeway.
b. Tsuper ng trak upang ihinto ang sasakyan.
c. Ibang mga tsuper kapag gusto nilang bagalan ang takbo.

7. Madulas ang mga daan pagkaraang magsimulang umulan. Kapag madulas ang daan dapat
mong:
a. Iwasan ang paggawa ng mabibilis na pagliko at mabibilis na pagtigil.
b. Subukan ang traksiyon ng iyong mga gulong habang paakyat ng burol.
c. Bawasan ang distansiya na tinitingnan mo sa unahan ng iyong sasakyan.

8. Ang mga banggaan ay mas madalas na mangyari kapag:
a. Lahat ng sasakyan ay tumatakbo na halos magkakatulad ang tulin.
b. Ang isang landas ng trapiko ay tumatakbo nang mas mabilis sa ibang mga landas.
c. Ang isang sasakyan ay naglalakbay nang mas mabilis o mas mabagal sa daloy ng
trapiko.




MGA SAGOT:


1c, 2c, 3a, 4c, 5c, 6b, 7a, 8c





HALIMBAWANG IKSAMEN #2
1. Kapag pumasok ka sa trapiko mula sa isang pagtigil (palayo sa gilid ng bangketa), ikaw ay:
a. Dapat magmaneho nang mas mabagal kaysa ibang trapiko ng 200 talampakan.
b. Nangangailangan ng puwang na may sapat na laki upang makasabay sa tulin ng
trapiko.
c. Dapat maghintay na makalampas ang dalawang sasakyan, pagkatapos ay magmaneho
papasok sa landas.

2. Kapag lumalampas sa ibang sasakyan, ligtas na bumalik sa inyong landas kung:
a. Hindi makita ang sasakyan na tuwirang nasa iyong kanan.
b. Tingnan ang mga ilaw sa unahan ng sasakyan sa iyong salamin na pantingin ng likuran.
c. Nakalampas na sa pangharap na depensa ng ibang sasakyan.

3. Padilimin ang iyong mga ilaw sa harapan para sa mga palapit sasakyan o kapag ikaw ay nasa
loob ng 300 talampakan ng isang sasakyan:
a. Ikaw ay palapit mula sa likuran.
b. Palapit sa iyo mula sa likuran.
c. Nakalampas ka na.

4. Kung nakita mo ang kulay-dalandan na mga tanda ng konstruksiyon at mga kono sa isang
freeway, dapat kang:
a. Magpabagal ng takbo dahil ang landas ay natatapos sa patutunguhan.
b. Maghanda para sa mga manggagawa at kagamitan sa patutunguhan.
c. Magpalit ng landas at magpanatili ng iyong kasalukuyang tulin.

5. Ang mga paglikong-U sa mga distritong pantahanan ay legal:
a. Sa isang-direksyong kalye sa isang berdeng palaso.
b. Kapag walang palapit na sasakyan sa malapit.
c. Sa kabila ng dalawang set ng solidong doble, dilaw na linya.

6. Sumasang-ayon ka na sumailalim sa iksamen ng dugo para sa nilalaman ng alkohol ng iyong
dugo, hininga, o ihi:
a. Kung umiinom ka lamang ng alkohol.
b. Tuwing nagmamaneho ka sa California.
c. Kung naaksidente ka lamang.
7. Sa isang berdeng palaso, ikaw ay dapat na:
a. Magbigay-daan sa sasakyan, bisikleta, o naglalakad sa interseksyon.
b. Magbigay-daan sa mga naglalakad sa interseksyon lamang.
c. Maghintay ng apat na segundo bago magpatuloy.

8. Kapag nagmamaneho sa gabi sa isang kalyeng hindi maliwanag ang ilaw, ikaw ay dapat na:
a. Magmaneho nang may sapat na bagal upang makatigil sa loob ng lugar na naiilawan ng
iyong mga ilaw sa unahan.
b. Buksan ang iyong mataas ang sinag na mga ilaw sa unahan upang higit na makita ang
mga sasakyan na nauuna sa iyo.
c. Panatilihin maliwanag ang mga ilaw ng panel na instrumento upang mas madaling makita
ng ibang mga tsuper.



MGA SAGOT:


1b; 2b; 3a; 4b; 5b; 6b; 7a; 8a

sa Hawaii hindi tagalog kung hindi Ilocano naman
http://hawaii.gov/elections/

^^ sa tingin ko, maaari pang isalin sa tagalog ang mga salitang "iksamen" at "kalye"

:) ang "iksamen" ay puwedeng isulat na "pagsusulit"

ang salitang "kalye" na hango sa salitang espanyol ay kahalintulad na salita ng "kalsada"

^^ Kalsada is also borrowed from Spanish. There is always daan.

patalastas sa bansang Amerika ng kanilang pamahalaan
WvuujlkAOyY

impormasyon daw tapos information naman ang ginamit na salita sa susunod na pangungusap

The bold words are of Spanish in origin. Can anyone think of a way to make it more "Tagalog"? :)

Wikang Tagalog sa Bansang Amerika / Estados Unidos

Opisyal na Patnubay na Impormasyon para sa Botante (Official Voter Information Guide)

(Department of Motor Vehicles)
http://dmv.ca.gov/pubs/foreign_hdbk/dl600T.pdf

(sample test questions)

HALIMBAWANG IKSAMEN #1

1. Kapag nagmamaneho ka sa isang sona ng konstruksiyon, dapat kang:
a. Magdahan-dahan upang panoorin ang mga manggagawa.
b. Bawasan ang iyong distansiya ng pagsunod.
c. Maingat na lampasan ang sona ng konstruksiyon at huwag “mag-usyoso”.

2. Upang kumanan sa kanto, ikaw ay:
a. Hindi maaaring pumasok sa landas ng bisikleta.
b. Dapat lamang sumama sa landas ng bisikleta kung titigil ka bago lumiko.
c. Dapat sumama sa landas ng bisikleta bago lumiko.

3. Kung ang isang ilaw ng senyas pantrapiko ay hindi gumagana, dapat kang:
a. Tumigil, saka magpatuloy kapag ligtas.
b. Tumigil bago pumasok ng interseksyon at hayaan ang lahat ng ibang trapiko na mauna.
c. Magdahan-dahan o tumigil, kung kailangan lamang.

4. Ang naglalakad ay tumatawid sa iyong landas pero walang tawiran ng naglalakad. Ikaw ay
dapat na:
a. Gumawa ng pagtiyak na nakikita ka ng naglalakad, pero patuloy na magmaneho.
b. Maingat na magmaneho sa tabi ng naglalakad.
c. Tumigil at hayaan ang naglalakad na tumawid ng kalye

5. Laging gamitin ang iyong sinturong pang-upuan:
a. Maliban kung ang sasakyan ay ginawa bago ang taong 1978.
b. Maliban kung ikaw ay nasa isang limousine.
c. Kapag ang sasakyan ay may mga sinturong pang-upuan.

6. Ang dagdag na espasyo sa harapan ng isang malaking trak ay kailangan para sa:
a. Ibang mga tsuper kapag sumasama sa freeway.
b. Tsuper ng trak upang ihinto ang sasakyan.
c. Ibang mga tsuper kapag gusto nilang bagalan ang takbo.

7. Madulas ang mga daan pagkaraang magsimulang umulan. Kapag madulas ang daan dapat
mong:
a. Iwasan ang paggawa ng mabibilis na pagliko at mabibilis na pagtigil.
b. Subukan ang traksiyon ng iyong mga gulong habang paakyat ng burol.
c. Bawasan ang distansiya na tinitingnan mo sa unahan ng iyong sasakyan.

8. Ang mga banggaan ay mas madalas na mangyari kapag:
a. Lahat ng sasakyan ay tumatakbo na halos magkakatulad ang tulin.
b. Ang isang landas ng trapiko ay tumatakbo nang mas mabilis sa ibang mga landas.
c. Ang isang sasakyan ay naglalakbay nang mas mabilis o mas mabagal sa daloy ng
trapiko.




MGA SAGOT:


1c, 2c, 3a, 4c, 5c, 6b, 7a, 8c



HALIMBAWANG IKSAMEN #2

1. Kapag pumasok ka sa trapiko mula sa isang pagtigil (palayo sa gilid ng bangketa), ikaw ay:
a. Dapat magmaneho nang mas mabagal kaysa ibang trapiko ng 200 talampakan.
b. Nangangailangan ng puwang na may sapat na laki upang makasabay sa tulin ng
trapiko.
c. Dapat maghintay na makalampas ang dalawang sasakyan, pagkatapos ay magmaneho
papasok sa landas.

2. Kapag lumalampas sa ibang sasakyan, ligtas na bumalik sa inyong landas kung:
a. Hindi makita ang sasakyan na tuwirang nasa iyong kanan.
b. Tingnan ang mga ilaw sa unahan ng sasakyan sa iyong salamin na pantingin ng likuran.
c. Nakalampas na sa pangharap na depensa ng ibang sasakyan.

3. Padilimin ang iyong mga ilaw sa harapan para sa mga palapit sasakyan o kapag ikaw ay nasa
loob ng 300 talampakan ng isang sasakyan:
a. Ikaw ay palapit mula sa likuran.
b. Palapit sa iyo mula sa likuran.
c. Nakalampas ka na.

4. Kung nakita mo ang kulay-dalandan na mga tanda ng konstruksiyon at mga kono sa isang
freeway, dapat kang:
a. Magpabagal ng takbo dahil ang landas ay natatapos sa patutunguhan.
b. Maghanda para sa mga manggagawa at kagamitan sa patutunguhan.
c. Magpalit ng landas at magpanatili ng iyong kasalukuyang tulin.

5. Ang mga paglikong-U sa mga distritong pantahanan ay legal:
a. Sa isang-direksyong kalye sa isang berdeng palaso.
b. Kapag walang palapit na sasakyan sa malapit.
c. Sa kabila ng dalawang set ng solidong doble, dilaw na linya.

6. Sumasang-ayon ka na sumailalim sa iksamen ng dugo para sa nilalaman ng alkohol ng iyong
dugo, hininga, o ihi:
a. Kung umiinom ka lamang ng alkohol.
b. Tuwing nagmamaneho ka sa California.
c. Kung naaksidente ka lamang.
7. Sa isang berdeng palaso, ikaw ay dapat na:
a. Magbigay-daan sa sasakyan, bisikleta, o naglalakad sa interseksyon.
b. Magbigay-daan sa mga naglalakad sa interseksyon lamang.
c. Maghintay ng apat na segundo bago magpatuloy.

8. Kapag nagmamaneho sa gabi sa isang kalyeng hindi maliwanag ang ilaw, ikaw ay dapat na:
a. Magmaneho nang may sapat na bagal upang makatigil sa loob ng lugar na naiilawan ng
iyong mga ilaw sa unahan.
b. Buksan ang iyong mataas ang sinag na mga ilaw sa unahan upang higit na makita ang
mga sasakyan na nauuna sa iyo.
c. Panatilihin maliwanag ang mga ilaw ng panel na instrumento upang mas madaling makita
ng ibang mga tsuper.



MGA SAGOT:


1b; 2b; 3a; 4b; 5b; 6b; 7a; 8a

sa Hawaii hindi tagalog kung hindi Ilocano naman
http://hawaii.gov/elections/

The bold words are of Spanish in origin. Can anyone think of a way to make it more "Tagalog"? :)
may not be the best.. but i'll sure try (note:other tagalog dialects have other words for sure)

Amerika - pantahanang-pinuno
Estados Unidos - Nagkakaisang/nagkaisang/nagsama/nagsanib na/sama-samang/ mga Bansa/Bayan
Opisyal - Pampamunuan / pampamahalaan/ pambansa /tunay / pahintulot/ naayong (all depends)
Impormasyon - kaalaman/kabatiran
para -ukol sa / upang (depends)
Botante - tagapaghalal/tagapagpili ng - (eg: pinuno)
IKSAMEN - pagsubok/pagsusuri
nagmamaneho - nagpapatakbo
sona - bahagi/pook/dako
konstruksiyon - pinaggagawaan/pinagbububuan/pinagtatayuan
bisikleta - tigalawang gulongan
tsuper - nagpapatakbo/tagapagtakbo
senyas - magbabala/babala/pananda (depends)
trapiko - daloy/daloy ng mga saksakyan(to be specific).. but in the sentence pansasakyan should be used
gumagana - ayos
gusto - ibig/nais
distansiya - agwat/pagitan/kalayuan/puwang
o - di kaya/ di ano... (sometimes we don't even need an 'or'..eg:ano iyan? baboy -pause- manok?)
mas - higit/labis
magmaneho - magpatakbo
landas - daanan
depensa - panlaban/pananggol/panangga
kalye - daan
berdeng -luntiang
palaso - tunod/panuro
legal - wasto/angkop/naayon/payag/di bawal/tuwid/ tama/ di labag/ maari/ ukol sa batas/
interseksyon - pook tagapuan/ tagpuang bahagi/ daang tagpuan
distrito - purok / pook / bahagi
direksyong - patungong
solidong - matatag/matibay/makapal
doble - tigalawang / kambal
linya - guhit
alkohol - inumin/inom(we know its alcohol when used in a sentence) / alak(not sure if loan)
California - many sources say "kali forno" is a native american word from one dialect in baja calif. or Califa(rootword=leader/ruler) is Arabic like Burj Khalifa
segundo - saglit / ikalawa/ pangalawa
kalyeng - daanang
instrumento - kasangkapan/kagamitan

some that you missed out:)...
kanto (means corner but more like Edge in spanish i think) - sulok/dulo/panulukan
mauna - manimula, mamuno
pero - ngunit/subalit/bagamat
unahan - harapan
kono - balisungsong
lugar - pook / dako / lunan / bahagi
nauuna - namumuno / na sa harap / harapan
i think you have some in bold.. & the word showed up again.. so i didnt really think you missed it

^^
magaling! :okay:


pero - ngunit/sapagka't


naalala ko tuloy sina "subalit", "datapwat", at "ngunit" :colgate:

^^
magaling! :okay:



naalala ko tuloy sina "subalit", "datapwat", at "ngunit" :colgate:
:lol:

haha..
hindi ko alam bakit ko inilagay "sapagkat" sa halip ng "subalit"... ang dami kasi :nuts:... papalitan ko na ngayon

Salamat "Anak"! :lol:

Hindi kasi Tagalog ang aking unang lengguahe kaya iyong iba dyan ay hindi pamilyar sa akin. Mas naiintindihan o mas madali para sa akin na gamitin iyong mga salitang hango sa espanyol kaysa purong Tagalog. Kahit na sa aking sulat ngayon makikita mo na hindi ito purong Tagalog. :colgate:

^^ ¡de nada! Señor Animo,

ese huey..walang problema.. tu Tagalo esta... ¡muy bien! :cheers:

saludos :cheers:

jajaja :lol:

What's the literal translation of "username" and "password" in Tagalog? :dunno:

^^tough question :colgate:

i think there's no exact/pure tagalog for password but we have a tagalized spanish word "kontrasenyas"

about "username"? i have no idea :D Mmmm... maybe it's "pangalang gamit"

This is what I came up on my own, and I did use the term "literal" liberally. :colgate:

username - pangalan ng tagagamit
password - dumaan na salita







:lol:

^^
very clever :colgate:

This is what I came up on my own, and I did use the term "literal" liberally. :colgate:

username - pangalan ng tagagamit
password - dumaan na salita


:lol:

Sorry, but I think it's wrong. If you mean literal, then:

username - tagagamit ng ngalanpassword - idaang salita or idaan ang salita or pang-daang salita

If we do it literally, we translate word by word, first word first.
The phrase "dumaan na" connotes past action.

Well, if we have to translate them in Tagalog, these are my suggestions:

username - ngalang-gamit
password - katagang-pamasok

Hehe!

may not be the best.. but i'll sure try (note:other tagalog dialects have other words for sure)


i think you have some in bold.. & the word showed up again.. so i didnt really think you missed it

Actually, most of what you've given are the best. Only a few Filipinos now can give as much translations as you've provided. Although, I have some comments:

Amerika - this is fine. As we all know, it's a proper noun which came from Amerigo Vespucci. We can translate Virgin Islands to Tagalog, but for others, we can leave them as is.

Iksamen - we can also add "pagsusulit"

Natawa ako sa "palaso". Literal translation of arrow. If you are Tagalog, mahirap intindihin ito. They should have used "tandang-panuro" instead. I like your translation "panuro". It's better actually.

Actually, most of what you've given are the best. Only a few Filipinos now can give as much translations as you've provided. Although, I have some comments:

Amerika - this is fine. As we all know, it's a proper noun which came from Amerigo Vespucci. We can translate Virgin Islands to Tagalog, but for others, we can leave them as is.

Iksamen - we can also add "pagsusulit"

Natawa ako sa "palaso". Literal translation of arrow. If you are Tagalog, mahirap intindihin ito. They should have used "tandang-panuro" instead. I like your translation "panuro". It's better actually.

well the person wanted to translate those words literally ..so i translated the meaning of Amerigo's surname lol

haha virgin islands sounds very ...inviting

what would be the proper word for quiz?

i thought others(from tagalog provinces?) could give better ones since i'm from MM where some conversations are borderline taglish:nuts:

username & password are funny literally

if i am to translate it..........on a website or something
for Username:______ i would use Palayaw:______
& Password:______ i would use Susi:_______ but i think thats loan too :lol: i think Pamasok:______ would be enough

well the person wanted to translate those words literally ..so i translated the meaning of Amerigo's surname lol

haha virgin islands sounds very ...inviting

what would be the proper word for quiz?

username & password are funny literally

if i am to translate it..........on a website or something
for Username:______ i would use Palayaw:______
& Password:______ i would use Susi:_______ but i think thats loan too :lol: i think Pamasok:______ would be enough

Pagsusuri or pagsusulit will do. My gradeschool teacher was using those terms whenever we would be having a short or a long quizz.

Pagsusuri or pagsusulit will do. My gradeschool teacher was using those terms whenever we would be having a short or a long quizz.

yes mine too.. so i thought pagsusulit was exclusively for quizzes:lol:

if i am to translate it..........on a website or something
for Username:______ i would use Palayaw:______
& Password:______ i would use Susi:_______ but i think thats loan too :lol: i think Pamasok:______ would be enough

The Tagalog Wikipedia uses bansag and hudyat. The latter is the actual Tagalog word for "password".

The Tagalog Wikipedia uses bansag and hudyat. The latter is the actual Tagalog word for "password".
thanks!

i wonder what the other Philippine Wikis use

The Tagalog Wikipedia uses bansag and hudyat. The latter is the actual Tagalog word for "password".

Bansag? "Bansag" is a nickname while "hudyat" is warning or signal.

Username can be anything, while Bansag is a name given to a person to symbolize him/her, gives a description of such person which is true or near his/her nature. Examples are Juan Tamad, Bianong Bulag, Nardong Putik, Mariang Tanggera, Juan Masipag, Pedrong Kulot, Boy Topak, Butiki, Boy Balisong, Mariang Tuliro, Boy Masiba, Tabako, Nunal, Si Pandak, Ibong Dagat, Palakang Tubig, etc. Usernames usually are invented by its users, sometimes to hide the users' identities, while Bansag is given to those with or without their knowledge or with or without their acceptance. IMHO, they are different.

For password, hudyat is near and can be used as Tagalog translation since we use hudyat to connote secret signal.

^^why not just pangalan or ngalan, user is not that necessary since anyone whos logging in is obviously a user.

Sorry, but I think it's wrong. If you mean literal, then:

username - tagagamit ng ngalanpassword - idaang salita or idaan ang salita or pang-daang salita

If we do it literally, we translate word by word, first word first.
The phrase "dumaan na" connotes past action.

Well, if we have to translate them in Tagalog, these are my suggestions:

username - ngalang-gamit
password - katagang-pamasok

Hehe!

Mawalang galang po sa inyo mga Ginoo, ako'y hindi dalubhasa sa pananagalog dahil tubong Mindanao ako, pero nais ko lang makibahagi sa inyong usapan. May paraan din kapag mahaba na ang salita para madaling bigkasin kagaya ng : "tubig ng dagat" ito'y naging "tubig-dagat". Kaya kapag i translate natin ang username at password sa tagalog:

username : panggamit o pangalan sa gumagamit
password : pansalita o pandaang salita

by John Maurice Miller, [1904]

A Legend of the Lady of the Lake (Laguna de Bai) and the water lily.

For the text
http://www.sacred-texts.com/asia/pfs/pfs08.htm
For the images
http://www.filipiniana.net/images/docs/12791881604344/12791881604344.epub-img011.jpg

MANGITA AND LARINA


This is a tale told in the lake district of Luzon. At times of rain or in winter the waters of the Laguna de Bai rise and detach from the banks a peculiar vegetation that resembles lettuce. These plants, which float for months down the Pasig River, gave rise, no doubt, to the story.

Many years ago there lived on the banks of the Laguna de Bai a poor fisherman whose wife had died, leaving him two beautiful daughters named Mangita and Larina.

Mangita had hair as black as night and a dark skin. She was as good as she was beautiful, and was loved by all for her kindness. She helped her father mend the nets and make the torches to fish with at night, and her bright smile lit up the little nipa house like a ray of sunshine.

Larina was fair and had long golden hair of which she was very proud. She was different from her sister, and never helped with the work, but spent the day combing her hair and catching butterflies. She would catch a pretty butterfly, cruelly stick a pin through it, and fasten it in her hair. Then she would go down to the lake to see her reflection in the clear water, and would laugh to see the poor butterfly struggling in pain. The people disliked her for her cruelty, but they loved Mangita very much. This made Larina jealous, and the more Mangita was loved, the more her sister thought evil of her.

One day a poor old woman came to the nipa house and begged for a little rice to put in her bowl. Mangita was mending a net and Larina was combing her hair in the doorway. When Larina saw the old woman she spoke mockingly to her and gave her a push that made her fall and cut her head on a sharp rock; but Mangita sprang to help her, washed the blood away from her head, and filled her bowl with rice from the jar in the kitchen.

The poor woman thanked her and promised never to forget her kindness, but to her sister she spoke not a word. Larina did not care, however, but laughed at her and mocked her as she painfully made her way again down the road. When she had gone Mangita took Larina to task for her cruel treatment of a stranger; but, instead of doing any good, it only caused Larina to hate her sister all the more.

Some time afterwards the poor fisherman died. He had gone to the big city down the river to sell his fish, and had been attacked with a terrible sickness that was raging there.

The girls were now alone in the world.

Mangita carved pretty shells and earned enough to buy food, but, though she begged Larina to try to help, her sister would only idle away the time.

The terrible sickness now swept everywhere and poor Mangita, too, fell ill. She asked Larina to nurse her, but the latter was jealous of her and would do nothing to ease her pain. Mangita grew worse and worse, but finally, when it seemed as if she would soon die, the door opened and the old woman to whom she had been so kind came into the room. She had a bag of seeds in her hand, and taking one she gave it to Mangita, who soon showed signs of being better, but was so weak that she could not give thanks.

The old woman then gave the bag to Larina and told her to give a seed to her sister every hour until she returned. She then went away and left the girls alone.

Larina watched her sister, but did not give her a single seed. Instead, she hid them in her own long hair and paid no attention to Mangita's moans of pain. The poor girl's cries grew weaker and weaker, but not a seed would her cruel sister give her. In fact, Larina was so jealous that she wished her sister to die.

When at last the old woman returned, poor Mangita was at the point of death. The visitor bent over the sick girl and then asked her sister if she had given Mangita the seeds. Larina showed her the empty bag and said she had given them as directed. The old woman searched the house, but of course could not find the seeds. She then asked Larina again if she had given them to Mangita. Again the cruel girl said that she had done so.

Suddenly the room was filled with a blinding light, and when Larina could see once more, in place of the old woman stood a beautiful fairy holding the now well Mangita in her arms.

She pointed to Larina and said, "I am the poor woman who asked for rice. I wished to know your hearts. You were cruel and Mangita was kind, so she shall live with me in my island home in the lake. As for you, because you tried to do evil to your good sister, you shall sit at the bottom of the lake forever, combing out the seeds you have hidden in your hair." Then, she clapped her hands and a number of elves appeared and carried the struggling Larina away.

"Come," said the fairy to Mangita, and she carried her to her beautiful home, where she lives in peace and happiness.

As for Larina, she sits at the bottom of the lake and combs her hair. As she combs a seed out, another comes in, and every seed that is combed out becomes a green plant that floats out of the lake and down the Pasig.

And to this day people can see them, and know that Larina is being punished for her wickedness.

http://www.filipiniana.net/images/docs/12791881604344/12791881604344.epub-img012.jpg

just a nice example of a tagalog song (no english/spanish/european words)
Ie6_iw0Fpu0
mymp - kailan

Now this is genuine Tagalog.

http://tagaloglang.com/Philippine-Literature/Tagalog-Poems/famous-love-poem.html

This famous Tagalog love poem was written by Ildefonso Santos in 1897.

SA TABI NG DAGAT


Marahang-marahang
manaog ka, Irog, at kata’y lalakad,
maglulunoy katang
payapang-payapa sa tabi ng dagat;
di na kailangang
sapnan pa ang paang binalat-sibuyas,
ang daliring garing
at sakong na wari’y kinuyom na rosas!
Manunulay kata,
habang maaga pa, sa isang pilapil
na nalalatagan
ng damong may luha ng mga bituin;
patiyad na tayo
ay maghahabulang simbilis ng hangin,
nguni’t walang ingay,
hangganq sa sumapit sa tiping buhangin...
Pagdating sa tubig,
mapapaurong kang parang nanginigmi,
gaganyakin kata
sa nangaroroong mga lamang-lati:
doon ay may tahong,
talaba’t halaang kabigha-bighani,
hindi kaya natin
mapuno ang buslo bago tumanghali?
Pagdadapit-hapon
kata’y magbabalik sa pinanggalingan,
sugatan ang paa
at sunog ang balat sa sikat ng araw...
Talagang ganoon:
Sa dagat man, irog, ng kaligayahan,
lahat, pati puso
ay naaagnas ding marahang-marahan...

nice, only european words was rosas & sibuyas

i would like to see old genuine tagalog "taal na tagalog" poems from the south, northern tagalog have borrowed kapampangan words mixed in it

---------------
Kundiman ni Rizal

Tunay ngayong umid yaring diwa at puso
Ang bayan palibhasa'y api, lupig at sumuko.
Sa kapabayaan ng nagturong puno
Paglaya'y nawala, ligaya'y naglaho!

Datapuwa't muling sisikat ang maligayang araw
Pilit na maliligtas ang inaping bayan
Magbabalik man din at laging sisikat
Ang ngalang Tagalog sa sandaigdigan!

Ibubuhos namin ang dugo'y ibabaha
Ng matubos lamang ang sa Amang Lupa!
Hanggang 'di sumapit ang panahong tadhana
Sinta ay tatahimik, tutuloy ang nasa!
Sinta ay tatahimik at tutuloy ang nasa!
O Bayan kong mahal
Sintang Filipinas!

I enjoy reading this but I had to go slow and linger line by line. Actually I haven't finished the whole piece yet. phwweeewh, :D Quite a read coming from this genius. :cheers2:

Filipino national hero was in Europe when he wrote this to the young women of Malolos in February 1889.

http://tagaloglang.com/Philippine-Literature/Classic-Works/sa-mga-kababayang-dalaga-ng-malolos.html

SA MGA KABABAYANG DALAGA SA MALOLOS:



Nang aking sulatin ang Noli Me Tangere, tinanong kong laon, kung ang pusuang dalaga'y karaniwan kaya diyan sa ating bayan. Matay ko mang sinaliksik yaring alaala; matay ko mang pinagisa-ngisa ang lahat ñg dalagang makilala sapul sa pagkabatá, ay mañgisa-ñgisa lamang ang sumaguing larawang aking ninanasá. Tunay at labis ang matamis na loob, ang magandang ugalí, ang binibining anyó, ang mahinhing asal; ñgunit ang lahat na ito'y laguing nahahaluan ñg lubos na pagsuyó at pagsunod sa balang sabi ó hiling nang nagñgañgalang amang kalulua (tila baga ang kaluluwa'y may iba pang ama sa Dios,) dala ñg malabis na kabaitan, kababaan ñg loob ó kamangmañgan kayá: anaki'y mga lantang halaman, sibul at laki sa dilim; mamulaklak ma'y walang bañgo, magbuñga ma'y walang katas.

Ñguní at ñgayong dumating ang balitang sa inyong bayang Malolos, napagkilala kong ako'y namalí, at ang tuá ko'y labis. Dí sukat ako sisihin, dí ko kilala ang Malolos, ni ang mga dalaga, liban sa isang Emilia, at ito pa'y sa ñgalan lamang.

Ñgayong tumugon kayo sa uhaw naming sigaw ñg ikagagaling ñg bayan; ñgayong nagpakita kayo ñg mabuting halimbawa sa kapuá dalagang nagnanasang paris ninyong mamulat ang mata at mahañgo sa pagkalugamí, sumisigla ang aming pag-asa, inaaglahì ang sakuná, sa pagka at kayo'y katulong na namin, panatag ang loob sapagtatagumpay. Ang babaing tagalog ay di na payukó at luhod, buhay na ang pagasa sa panahong sasapit; walá na ang inang katulong sa pagbulag sa anak na palalakhin sa alipustá at pagayop. Di na unang karunuñgan ang patuñgó ñg ulo sa balang maling utos, dakilang kabaitan ang ñgisi sa pagmura, masayang pangaliw ang mababang luhá. Napagkilala din ninyo na ang utos ñg Dios ay iba sa utos ñg Parí, na ang kabanalan ay hindi ang matagal na luhod, mahabang dasal, malalaking kuentas, libaguing kalmin, kundí ang mabuting asal, malinis na loob at matuid na isip. Napagkilala din ninyo na dí kabaitan ang pagkamasunurin sa ano mang pita at hiling ñg nagdidiosdiosan, kundi ang pagsunod sa katampata't matuid, sapagka't ang bulag na pagsunod ay siyang pinagmumulan ñg likong paguutos, at sa bagay na ito'y pawang nagkakasala. Dí masasabi ñg punó ó parí na sila lamang ang mananagot ñg maling utos; binigyan ñg Dios ang bawat isa ñg sariling isip at sariling loob, upang ding mapagkilala ang likó at tapat; paraparang inianak ñg walang tanikalá, kundí malayá, at sa loob at kalulua'y walang makasusupil, bakit kayá ipaaalipin mo sa iba ang marañgal at malayang pagiisip? Duag at malí ang akalá na ang bulag na pagsunod ay kabanalan, at kapalaluan ang mag isipisip at magnilay nilay. Ang kamangmañgan'y, kamangmañgan at dí kabaita't puri. Di hiling ñg Dios, punó ñg kataruñgan, na ang taong larawan niya'y paulol at pabulag; ang hiyas ñgisip, na ipinalamuti sa atin, paningniñgin at gamitin. Halimbawá baga ang isang amang nagbigay sa bawat isang anak ñg kanikanyang tanglaw sa paglakad sa dilim. Paniñgasin nila ang liwanag ñg ilaw, alagaang kusá at huag patain, dala ñg pag-asa sa ilaw ñg iba, kundí magtulongtulong magsangunian, sa paghanap ñg daan. Ulol na di hamak at masisisi ang madapá sa pagsunod sa ilaw ñg iba, at masasabi ng ama: "bakit kita binigyan ng sarili mong ilaw?" Ñguni't dí lubhang masisisi ang madapá sa sariling tanglaw, sapagka't marahil ang ilaw ay madilim, ó kayá ay totoong masamá ang daan.

Ugaling panagot ng mga may ibig mang ulol, ay: palaló ang katiwalá sa sariling bait; sa akalá ko ay lalong palaló ang ibig sumupil ng bait ng iba, at papanatilihin sa lahat ang sarili. Lalong palaló ang nagdidiosdiosan, ang ibig tumarok ng balang kilos ng isip ng DIOS; at sakdal kapalaluan ó kataksilan ang walang gawá kundí pagbintañgan ang Dios ng balang bukang bibig at ilipat sa kanya ang balá niyang nasá, at ang sariling kaaway ay gawing kaaway ng Dios. Dí dapat naman tayong umasa sa sarili lamang; kundí magtanong, makinig sa iba, at saka gawain ang inaakalang lalong matuid; ang habito ó sutana'y walang naidaragdag sa dunong ng tao; magsapinsapin man ang habito ng huli sa bundok, ay bulubundukin din at walang nadadayá kungdí ang mangmang at mahinang loob. Nang ito'y lalong maranasan, ay bumili kayo ng isang habito sa S. Francisco at isoot ninyo sa isang kalabao. Kapalaran na kung pagka pag habito ay hindí magtamad. Lisanin ko ito at dalhin ang salitá sa iba.

Sa kadalagahang punlaan ng bulaklak na mamumuñga'y dapat ang babai'y magtipon ng yamang maipamamana sa lalaking anak. Ano kaya ang magiging supling ng babaing walang kabanalan kundí ang magbubulong ng dasal, walang karunuñgan kungdí awit, novena at milagrong pangulol sa tao, walang libañgang iba sa panguingue ó magkumpisal kayá ng malimit ng muli't muling kasalanan? Ano ang magiging anak kundí sakristan, bataan ng cura ó magsasabong? Gawá ng mga ina ang kalugamian ngayon ng ating mga kababayan, sa lubos na paniniwalá ng kanilang masintahing pusó, at sa malaking pagkaibig na ang kanilang mga anak ay mapakagaling. Ang kagulañga'y buñga ñg pagkabatá at ang pagkabata'y nasa kanduñgan ñg ina. Ang inang walang maituturó kundí ang lumuhod humalik ñg kamay, huwag magantay ng anak ng iba sa duñgó ó alipustang alipin. Kahoy na laki sa burak, daluro ó pagatpat ó pangatong lamang; at kung sakalí't may batang may pusong pangahas, ang kapangahasa'y tagó at gagamitin sa samá, paris ng silaw na kabag na dí makapakita kundí pag tatakip silim. Karaniwang panagot ang una'y kabanalan at pagsinta sa Dios. Ñguní at ano ang kabanalang itinuró sa atin? Magdasal at lumuhod ng matagal, humalik ng kamay sa parí, ubusin ang salapí sa simbahan at paniwalaan ang balang masumpuñgang sabihin sa atin? Tabil ng bibig, lipak ng tuhod, kiskis ng ilong..... bagay sa limos sa simbahan, sangkalan ang Dios, may bagay baga sa mundong ito na dí arí at likhá ng Maykapal? Ano ang inyong sasabihin sa isang alilang maglimos sa kayang panginoon ng isang basahang hiram sa nasabing mayaman? Sino ang taong dí palaló at ulol, na mag lilimos sa Dios at magaakalang ang salantá niyang kaya ay makabibihis sa lumikhá ng lahat ñg bagay? Pagpalain ang maglimos sa kapus, tumulong sa mayhirap, magpakain sa gutom; ñguní at mapulaan at sumpain, ang biñgi sa taghoy ng mahirap, at walang binubusog kundí ang sandat, at inubos ang salapí sa mga frontal na pilak, limos sa simbahan ó sa frayleng lumalañgoy sa yaman, sa misa de gracia ng may tugtugan at paputok, samantalang ang salaping ito'y pinipigá sa buto ñg mahirap at iniaalay sa pañginoon ñg maibili ng tanikalang pangapus, maibayad ng verdugong panghampas. Ó kabulagan at kahiklian ng isip!

Ang unang kabanalan ay ang pagsunod sa matuid, anoman ang mangyari. "Gawá at hindí salitá ang hiling ko sa inyo" ani Cristo; "hindí anak ni ama ang nagsasabing ulit-ulit ama ko, ama ko, kundí ang nabubuhay alinsunod sa hiling ñg aking ama." Ang kabanalan ay walá sa pulpol na ilong, at ang kahalili ni Cristo'y di kilala sa halikang kamay. Si Cristo'y dí humalik sa mga Fariseo, hindi nagpahalik kailan pa man; hindí niya pinatabá ang may yaman at palalong escribas; walá siyang binangit na kalmen, walang pinapagcuintas, hiningan ng pamisa, at di nagbayad sa kanyang panalangin. Di napaupa si San Juan sa ilog ng Jordan, gayon din si Cristo sa kanyang pangangaral. Bakit ngayo'y ang mga pari'y walang bigong kilos na di may hinihinging upa? At gutom pa halos nagbibili ng mga kalmen, cuentas, correa at ibapa, pang dayá ng salapi, pampasamá sa kalulua; sa pagkat kalminin mo man ang lahat ng basahan sa lupá, cuintasin mo man ang lahat ng kahoy sa bundok ibilibid mo man sa iyong bayawang ang lahat ng balat ng hayop, at ang lahat na ito'y pagkapaguran mang pagkuruskurusan at pagbulongbulongan ng lahat ng pari sa sangdaigdigan, at iwisik man ang lahat ng tubig sa dagat, ay di mapalilinis ang maruming loob, di mapatatawad ang walang pagsisisi. Gayon din sa kasakiman sa salapi'y maraming ipinagbawal, na matutubos kapag ikaw ay nagbayad, alin na ngá sa huag sa pagkain ng karne, pagaasawa sa pinsan, kumpari, at iba pa, na ipinahihintulot kapag ikaw ay sumuhol. Bakit, nabibili baga ang Dios at nasisilaw sa salaping paris ng mga pari? Ang magnanakaw na tumubos ng bula de composicion, ay makaaasa sa tahimik, na siya'y pinatawad; samakatuid ay ibig ng Dios na makikain ng nakaw? Totoo bagang hirap na ang Maykapal, na nakikigaya sa mga guarda, carabineros ó guardia civil? Kung ito ang Dios na sinasamba ñg Frayle, ay tumalikod ako sa ganyang Dios.

Maghunos dilí ngá tayo at imulat natin ang mata, lalong laló na kayong mga babai, sa pagka't kayo ang nagbubukas ng loob ng tao. Isipin na ang mabuting ina ay iba, sa inang linalang ng fraile; dapat palakhin ang anak na malapit baga sa larawan ng tunay na Dios, Dios na dí nasusuhulan, Dios na dí masakim sa salapí, Dios na ama ng lahat, na walang kinikilingan, Dios na dí tumatabá sa dugó ng mahirap, na dí nagsasaya sa daing ng naruruhagi, at nangbubulag ng matalinong isip. Gisingin at ihandá ang loob ng anak sa balang mabuti at mahusay na akalá: pagmamahal sa puri, matapat at timtimang loob, maliwanag na pagiisip, malinis na asal, maginoong kilos, pagibig sa kapuá, at pagpipitagan sa Maykapal, ito ang ituró sa anak. At dahil ang buhay ay punó ng pighatí at sakuná, patibayin ang loob sa ano mang hirap, patapañgin ang pusó sa ano mang pañganib. Huag mag antay ang bayan ng puri at ginhawa, samantalang likó ang pagpapalaki sa batá, samantalang lugamí at mangmang ang babaing magpapalaki ñg anak. Walang maiinom sa labó at mapait na bukal; walang matamis na buñga sa punlang maasim.

Malaki ngang hindí bahagyá ang katungkulang gaganapin ng babai sa pagkabihis ng hirap ng bayan, nguni at ang lahat na ito'y dí hihigit sa lakas at loob ng babaing tagalog. Talastas ng lahat ang kapanyarihan at galing ng babayi sa Filipinas, kayá ñgá kanilang binulag, iginapus, at iniyukó ang loob, panatag sila't habang ang iba'y alipin, ay ma-aalipin din naman ang lahat ng mga anak. Ito ang dahilan ng pagkalugamí ng Asia; ang babayi sa Asia'y mangmang at alipin. Makapangyarihan ang Europa at Amerika dahil duo'y ang mga babai'y malaya't marunong, dilat ang isip at malakas ang loob.

Alam na kapus kayong totoo ñg mga librong sukat pagaralan; talastas na walang isinisilid araw araw sa inyong pagiisip kundí ang sadyang pang bulag sa inyong bukal na liwanag; tantó ang lahat na ito, kayá pinagsisikapan naming makaabot sa inyo ang ilaw na sumisilang sa kapuá ninyo babayi; dito sa Europa kung hindí kayamutan itong ilang sabi, at pagdamutang basahin, marahil ay makapal man ang ulap na nakakubkob sa ating bayan, ay pipilitin ding mataos ñg masantin na sikat ñg araw, at sisikat kahit banaag lamang ... Dí kami manglulumo kapag kayo'y katulong namin; tutulong ang Dios sa pagpawí ñg ulap, palibhasa'y siya ang Dios ñg katotohanan; at isasaulí sa dati ang dilag ñg babaying tagalog, na walang kakulañgan kundí isang malayang sariling isip, sapagka't sa kabaita'y labis. Ito ang nasang lagì sa panimdim, na napapanaginip, ang karañgalan ñg babaying kabiak ñg pusó at karamay sa tuá ó hirap ñg buhay: kung dalaga, ay sintahin ñg binatá, di lamang dahilan sa ganda ó tamis ñg asal, kundí naman sa tibay ñg pusó, taas ñg loob, na makabuhay baga at makapanghinapang sa mahiná ó maruruwagang lalaki, ó makapukaw kayá ñg madidilag na pagiisip, pag isang dalaga bagang sukat ipagmalaki ñg bayan, pagpitaganan ñg iba, sapagka at karaniwang sabi sabi ñg mga kastilá at pari na nangagaling diyan ang karupukan at kamangmañgan ñg babaying tagalog, na tila baga ang mali ñg ilan ay malí na nang lahat, at anaki'y sa ibang lupá ay walá, ñg babaing marupok ang loob, at kung sabagay maraming maisusurot sa mata ñg ibang babai ang babaying tagalog..... Gayon ma'y dala marahil ñg kagaanan ñg labí ó galaw ñg dilá, ang mga kastilá, at parí pagbalik sa Espanya'y walang unang ipinamamalabad, ipinalilimbag at ipinagsisigawan halos, sabay ang halakhak, alipustá at tawa, kundí ang babaing si gayon, ay gayon sa convento, gayon sa kastilang pinatuloy, sa iba't iba pang nakapagñgañgalit; sa tuing maiisip, na ang karamihan ng malí ay gawá ñg kamusmusan, labis na kabaitan, kababaan ñg loob ó kabulagan kayang kalalañgan din nila..... May isang kastilang nagayo'y mataas na tao na, pinakai't pinatuloy natin sa habang panahong siya'y lumiguyliguy sa Filipinas ... pagdating sa Espanya, ipinalimbag agad, na siya raw ay nanuluyang minsan sa Kapangpañgan, kumai't natulog, at ang maginoong babaying nagpatuloy ay gumayon at gumayon sa kanya: ito ang iginanti sa napakatamis na loob ng babayi ... Gayon din ang unang pahili ng pari sa nadalaw na kastila, ay ang kanyang mga masusunuring dalagang tagahalik ng kamay, at iba pang kahalo ang ñgiti at makahulugang kindat ... Sa librong ipinalimbag ni Dn. Sinibaldo de Mas, at sa, iba pang sinulat ng mga pari, ay nalathala ang mga kasalanang ikinumpisal ng babai na di ilinilihim ng mga pari sa mga dumadalaw na Kastila, at kung magkaminsan pa'y dinadagdagan ng mga kayabañgan at karumihang hindi mapaniniwalaan ... Di ko maulit dito ang mga di ikinahiyang sinabi ng isang fraile kay Mas na di nito mapaniwalaan ... Sa tuing maririnig ó mababasa ang mga bagay na ito'y itinatanong namin kung Santa Maria kaya ang lahat ng babaying kastila, at makasalanan na kaya baga ang lahat ng babaying tagalog; ñguni kong sakali't magsumbatan at maglatlatan ng puri'y ... Datapua't lisanin ko ang bagay na ito, sapagka't dí ako paring confesor, ó manunuluyang kastilá, na makapaninirá ñg puri ng iba. Itabi ko ito at ituloy sambitin ang katungkulan ñg babai.

Sa mga bayang gumagalang sa babaing para ñg Filipinas, dapat nilang kilanlin ang tunay na lagay upang ding maganapan ang sa kanila'y inia-asa. Ugaling dati'y kapag nanliligaw ang nagaaral na binata ay ipinañgañganyayang lahat, dunong, puri't salapi, na tila baga ang dalaga'y walang maisasabog kundi ang kasamaan. Ang katapang-tapañga'y kapag napakasal ay nagiging duag, ang duag na datihan ay nagwawalanghiya, na tila walang ina-antay kundi ang magasawa para maipahayag ang sariling kaduagan. Ang anak ay walang pangtakip sa hina ñg loob kundi ang alaala sa ina, at dahilan dito, nalunok na apdo, nagtitiis ñg tampal, nasunod sa lalong hunghang na utos, at tumutulong sa kataksilan ñg iba sa pagka't kung walang natakbo'y walang manghahagad; kung walang isdang munti'y walang isdang malaki. Bakit kaya baga di humiling ang dalaga sa iibigín, ñg isang marañgal at mapuring ñgalan, isang pusong lalaking makapag-ampon sa kahinaan ng babai, isang marangal na loob na di papayag magka anak ng alipin? Pukawin sa loob ang sigla at sipag, maginoong asal, mahal na pakiramdam, at huwag isuko ang pagkadalaga sa isang mahina at kuyuming puso. Kung maging asawa na, ay dapat tumulong sa lahat ng hírap, palakasin ang loob ng lalaki, humati sa pañganib, aliwin ang dusa, at aglahiin ang hinagpis, at alalahaning lagi na walang hirap na di mababata ñg bayaning puso, at walang papait pang pamana, sa pamanang kaalipustaan at kaalipinan. Mulatin ang mata ñg anak sa pagiiñgat at pagmamahal sa puri, pagibig sa kapua sa tinubuang bayan, at sa pagtupad ñg ukol. Ulituliting matamisin ang mapuring kamatayan saalipustang buhay. Ang mga babai sa Esparta'y sukat kunang uliran at dito'y ilalagda ko ang aking halimbawa:

Nang iniaabot ñg isang ina ang kalasag sa papasahukbong anak, ay ito lamang ang sinabi: "ibalik mo ó ibalik ka," ito ñga umuwi kang manalo ó mamatay ka, sapagkat ugaling iwaksi ang kalasag ñg talong natakbo ó inuwi kaya ang bangkay sa ibabaw ñg kalasag. Nabalitaan ñg isang ina na namatay sa laban ang kanyang anak, at ang hukbo ay natalo. Hindi umiimik kundi nagpasalamat dahil ang kanyang anak ay maligtas sa pulá, ñguni at ang anak ay bumalik na buhay; nagluksa ang ina ñg siya'y makita. Sa isang sumasalubong na ina sa mga umuwing galing sa laban, ay ibinalita ñg isa na namatay daw sa pagbabaka ang tatlong anak niya,—"hindi iyan ang tanong ko ang sagot ñg ina, kundi nanalo ó natalo tayó?—Nanalo ang sagot ñg bayani. Kung ganoo'y magpasalamat tayo sa Dios!" ang wika at napa sa simbahan.

Minsa'y nagtagó sa simbahan ang isang napatalong harí nila, sa takot sa galit sa bayan; pinagkaisahang kuluñgin siya doon at patain ñg gutum. Ñg papaderan na ang pinto'y ang ina ang unang nag hakot ñg bato. Ang mga ugaling ito'y karaniwan sa kanila, kayá ñga't iginalang ng buong Grecia ang babaing Esparta. Sa lahat ñg babai, ang pulá ñg isa ay kayo lamang na taga Esparta ang nakapangyayari sa lalaki. Mangyari pa, ang sagot ñg babai, ay kami lamang ang nagaanak ñg lalaki. Ang tao, ñg mga Esparta ay hindí inianak para mabuhay sa sarili, kungdi para sa kanyang bayan. Habang nanatili ang ganitong mga isipan at ganitong mga babai ay walang kaaway na nakatungtong ñg lupang Esparta, at walang babaing taga Esparta na nakatanaw ñg hukbo ng kaaway.

Dí ko inaasahang paniwalaan ako alang-alang lamang sa aking sabi: maraming taong dí natingin sa katuiran at tunay, kundí sa habito, sa putí ñg buhok ó kakulangan kayá ng ngipin. Ñguní at kung ang tanda'y magalang sa pinagdaanang hirap, ang pinagdaan kong buhay hain sa ikagagaling ng bayan, ay makapagbibigay ñg tandá sa akin, kahit maiklí man. Malayó ako sa, pagpapasampalataya, pag didiosdiosan, paghalili kayá sa Dios, paghahangad na paniwalaa't pakingang pikit-mata, yukó ang ulo at halukipkip ang kamay; ñguni't ang hiling ko'y magisip, mag mulaymulay ang lahat, usigin at salain kung sakalí sa ngalan ng katuiran itong pinaninindigang mga sabi:

Ang una-una. "Ang ipinagiging taksil ñg ilan ay nasa kaduagan at kapabayaan ñg iba."

Ang ikalawa. Ang iniaalipustá ng isa ay nasa kulang ñg pagmamahal sa sarili at nasa labis ñg pagkasilaw sa umaalipustá.

Ang ikatlo. Ang kamangmañga'y kaalipinan, sapagkat kung ano ang isip ay ganoon ang tao: taong walang sariling isip, ay taong walang pagkatao; ang bulag na taga sunod sa isip ng iba, ay parang hayop na susunod-sunod sa talí.

Ang ikaapat. Ang ibig magtagó ñg sarili, ay tumulong sa ibang magtagó ñg kanila, sapagkat kung pabayaan mo ang inyong kapuá ay pababayaan ka rin naman; ang isa isang tingting ay madaling baliin, ñguní at mahirap baliin ang isang bigkis na walis.

Ang ika-lima. Kung ang babaing tagalog ay dí magbabago, ay hindí dapat magpalaki ñg anak, kungdí gawing pasibulan lamang; dapat alisin sa kanya ang kapangyarihan sa bahay, sapagka't kung dili'y ipag kakanulong walang malay, asawa, anak, bayan at lahat.

Ang ika-anim. Ang tao'y inianak na paris-paris hubad at walang talí. Dí nilalang ñg Dios upang maalipin, dí binigyan ñg isip para pabulag, at dí hiniyasan ñg katuiran at ñg maulol ñg iba. Hindí kapalaluan ang dí pagsamba sa kapuá tao, ang pagpapaliwanag ñg isip at paggamit ñg matuid sa anomang bagay. Ang palalo'y ang napasasamba, ang bumubulag sa iba, at ang ibig paniigin ang kanyang ibig sa matuid at katampatan.

Ang ika-pito. Liniñgin ninyong magaling kung ano ang religiong itinuturó sa atin. Tingnan ninyong mabuti kung iyan ang utos ng Dios ó ang pangaral ni Cristong panglunas sa hirap ñg mahirap, pangaliw sa dusa ñg nagdudusa. Alalahanin ninyo ang lahat ñg sa inyo'y itinuturó, ang pinapatuñguhan ñg lahat ng sermon, ang nasa ilalim ng lahat ng misa, novena, kuintas, kalmen, larawan, milagro, kandilá, corea at iba't iba pang iginigiit, inihihiyaw at isinusurot araw-araw sa inyong loob, taiñga, at mata, at hanapin ninyo ang puno at dulo at saka iparis ninyo ang religiong sa malinis na religion ni Cristo, at tingnan kung hindí ang inyong pagkakristiano ay paris ng inaalagang gatasang hayop, ó paris ng pinatatabang baboy kayá, na dí pinatatabá alang alang sa pagmamahal sa kaniya, kundí maipagbili ng lalong mahal at ng lalong masalapian.

Magbulay-bulay tayo, malasin ang ating kalagayan, at tayo'y mag isip isip. Kung itong ilang buhaghag na sabi'y makatutulong sa ibinigay sa inyong bait, upang ding maituloy ang nasimulan ninyong paglakad.

"Tubó ko'y dakilá sa puhunang pagod" at mamatamisin ang ano mang mangyari, ugaling upa sa sino mang mañgahas sa ating bayan magsabi ng tunay. Matupad nawá ang inyong nasang matuto at harí na ñgang sa halaman ñg karunuñgan ay huwag makapitas ñg buñgang bubut, kundí ang kikitili'y piliin, pagisipin muná, lasapin bago lunukin, sapagka't sa balat ñg lupá lahat ay haluan, at di bihirang magtanim ang kaaway ng damong pansirá, kasama sa binhí sa gitná ñg linang.


Ito ang matindin nasá ñg inyong kababayang si



JOSÉ RIZAL

Europa, 1889.

wow that would take me a few minutes, rizal's orthography was interesting..

he was one of the first to use k, instead of c or q

which was a good change
eg:
old spelling: cain(eat)--> quinain(ate)

current spelling : kain(eat)--> kinain(ate)

it becomes more consistent & less confusing

if we didn't change the orthography, would the KKK be CCC?

here's what I think is an even older one, CMIIW. Regardless of the orthography used, still the deep words are awe inspiring, indeed.

http://tagaloglang.com/Philippine-Literature/Classic-Works/cay-celia-kay-selya.html

CAY CELIA

Cong pag saulang cong basahin sa isip
ang nan~gacaraang arao n~g pag-ibig,
may mahahaguilap cayang natititic
liban na cay Celiang namugad sa dibdib?

Yaong Celiang laguing pinan~gan~ganiban
baca macalimot sa pag-iibigan;
ang iquinalubog niyaring capalaran
sa lubhang malalim na caralitaan.

Macaligtaang co cayang di basahin
nagdaáng panahón n~g suyuan namin?
caniyang pagsintáng guinugol sa aquin
at pinuhunan cong pagod at hilahil?

Lumipas ang arao na lubhang matamis
at ualáng nátira condi ang pag-ibig,
tapat na pag suyong lalagui sa dibdib
hanggang sa libin~gan bangcay co,i, maidlip.

N~gayong namamanglao sa pan~gon~golila
ang guinagaua cong pag-alio sa dusa
nag daang panaho,i, inaala-ala,
sa iyong laraua,i, ninitang guinhaua.

Sa larauang guhit n~g sa sintang pincel
cusang ilinimbag sa puso,t, panimdim,
nag-íisang sanláng naiuan sa aquin
at di mananacao magpahangang libing.

Ang caloloua co,i, cusang dumadalao
sa lansan~ga,t, náyong iyóng niyapacan
sa ilog Beata,t, Hilom na mababao
yaring aquing puso,i, laguing lumiligao.

Di mámacailang mupo ang panimdin
sa puno n~g mangang náraanan natin,
sa nagbiting bun~gang ibig mong pitasín
ang ulilang sinta,i, aquing ináaliu.

Ang catauhang co,i, cusang nagtatalic
sa buntong-hinin~ga nang icao,i, may saquit,
himutoc co niyao,i, inaaring Lan~git
Paraiso namán ang may tulong silíd.

Liniligauan co ang iyong larauan
sa Macating ilog, na quinalagui-an
binabacás co rin sa masayáng doon~gan,
yapac n~g paá mo sa batóng tuntun~gan.

Nag babalíc mandi,t, parang hinahanp
dito ang panahóng masayáng lumipas
na cong maliligo,i, sa tubig áagap,
nang hindi abutin n~g tabsing sa dagat.

Parang naririn~gig ang laguî mong uica
"tatlong arao na di nag tatanao tama"
at sinasagot co ng sabing may touâ
sa isa catauo,i, marami ang handa.

Ano pan~ga,t, ualang dî nasisiyasat,
ang pagiisipco sa touang cumupas
sa cagugunitâ, luha,i, lalagaslás
sabay ang taghoy cong "¡ó, nasauing palad!"

Nasaan si Celiang ligaya ng dibdib?
ang suyuan nami,i, baquít dí lumauig?
nahan ang panahóng isá niyang titig
ang siyang búhay co, caloloua,t, Lan~git?

Baquit bagá niyaóng cami mag hiualay
ay dîpa naquitil yaring abáng búhay?
con gunitain ca,i, aquing camatayan,
sa puso co Celia,i, dica mapaparam.

Itong dî matiis na pagdaralitâ
nang dahil sa iyo, ó nalayóng touâ,
ang siyang umacay na aco,i, tumulâ
auitin ang búhay nang isang na abâ.

Celia,i, talastás co,t, malabis na umid,
mangmáng ang Musa co,t, malumbay ang tinig
di quinabahag-yâ cong hindí malait
palaring dinguin mo ng tainga,t, isíp.

Ito,i, unang bucal nang bait cong cutad
na inihahandóg sa mahal mong yapac
tangapin mo nauâ cahit ualang lasáp
nagbúhat sa puso nang lingcód na tapát.

Cong casadlacán man ng pula,t, pag ayop
tubo co,i, daquila sa puhunang pagod,
cong binabasa mo,i, isá mang himutóc
ay alalahanin yaríng nag hahandóg.

Masasayáng Ninfas sa laua nang Bay,
Sirenas, ang tinig ay cauili-uili
cayó n~gayo,i, siyang pinipintacasi
n~g lubháng mapanglao na Musa cong imbi.

Ahon sa dalata,t, pangpang na nag liguid
tunuhan nang lira yaring abáng auit
na nag sasalitáng búhay ma,i, mapatid,
tapát na pag sinta,i, han~gad na lumauig.

Icao na bulaclac niyaring dili-dili,
Celiang saguisag mo,i, ang M. A. R.
sa Virgeng mag-Iná,i, ipamintacasi
ang tapát mong lingcód na si F. B.

I enjoy reading this but I had to go slow and linger line by line. Actually I haven't finished the whole piece yet. phwweeewh, :D Quite a read coming from this genius. :cheers2:

Filipino national hero was in Europe when he wrote this to the young women of Malolos in February 1889.

http://tagaloglang.com/Philippine-Literature/Classic-Works/sa-mga-kababayang-dalaga-ng-malolos.html

SA MGA KABABAYANG DALAGA SA MALOLOS:



Nang aking sulatin ang Noli Me Tangere, tinanong kong laon, kung ang pusuang dalaga'y karaniwan kaya diyan sa ating bayan. Matay ko mang sinaliksik yaring alaala; matay ko mang pinagisa-ngisa ang lahat ñg dalagang makilala sapul sa pagkabatá, ay mañgisa-ñgisa lamang ang sumaguing larawang aking ninanasá. Tunay at labis ang matamis na loob, ang magandang ugalí, ang binibining anyó, ang mahinhing asal; ñgunit ang lahat na ito'y laguing nahahaluan ñg lubos na pagsuyó at pagsunod sa balang sabi ó hiling nang nagñgañgalang amang kalulua (tila baga ang kaluluwa'y may iba pang ama sa Dios,) dala ñg malabis na kabaitan, kababaan ñg loob ó kamangmañgan kayá: anaki'y mga lantang halaman, sibul at laki sa dilim; mamulaklak ma'y walang bañgo, magbuñga ma'y walang katas.

Ñguní at ñgayong dumating ang balitang sa inyong bayang Malolos, napagkilala kong ako'y namalí, at ang tuá ko'y labis. Dí sukat ako sisihin, dí ko kilala ang Malolos, ni ang mga dalaga, liban sa isang Emilia, at ito pa'y sa ñgalan lamang.

Ñgayong tumugon kayo sa uhaw naming sigaw ñg ikagagaling ñg bayan; ñgayong nagpakita kayo ñg mabuting halimbawa sa kapuá dalagang nagnanasang paris ninyong mamulat ang mata at mahañgo sa pagkalugamí, sumisigla ang aming pag-asa, inaaglahì ang sakuná, sa pagka at kayo'y katulong na namin, panatag ang loob sapagtatagumpay. Ang babaing tagalog ay di na payukó at luhod, buhay na ang pagasa sa panahong sasapit; walá na ang inang katulong sa pagbulag sa anak na palalakhin sa alipustá at pagayop. Di na unang karunuñgan ang patuñgó ñg ulo sa balang maling utos, dakilang kabaitan ang ñgisi sa pagmura, masayang pangaliw ang mababang luhá. Napagkilala din ninyo na ang utos ñg Dios ay iba sa utos ñg Parí, na ang kabanalan ay hindi ang matagal na luhod, mahabang dasal, malalaking kuentas, libaguing kalmin, kundí ang mabuting asal, malinis na loob at matuid na isip. Napagkilala din ninyo na dí kabaitan ang pagkamasunurin sa ano mang pita at hiling ñg nagdidiosdiosan, kundi ang pagsunod sa katampata't matuid, sapagka't ang bulag na pagsunod ay siyang pinagmumulan ñg likong paguutos, at sa bagay na ito'y pawang nagkakasala. Dí masasabi ñg punó ó parí na sila lamang ang mananagot ñg maling utos; binigyan ñg Dios ang bawat isa ñg sariling isip at sariling loob, upang ding mapagkilala ang likó at tapat; paraparang inianak ñg walang tanikalá, kundí malayá, at sa loob at kalulua'y walang makasusupil, bakit kayá ipaaalipin mo sa iba ang marañgal at malayang pagiisip? Duag at malí ang akalá na ang bulag na pagsunod ay kabanalan, at kapalaluan ang mag isipisip at magnilay nilay. Ang kamangmañgan'y, kamangmañgan at dí kabaita't puri. Di hiling ñg Dios, punó ñg kataruñgan, na ang taong larawan niya'y paulol at pabulag; ang hiyas ñgisip, na ipinalamuti sa atin, paningniñgin at gamitin. Halimbawá baga ang isang amang nagbigay sa bawat isang anak ñg kanikanyang tanglaw sa paglakad sa dilim. Paniñgasin nila ang liwanag ñg ilaw, alagaang kusá at huag patain, dala ñg pag-asa sa ilaw ñg iba, kundí magtulongtulong magsangunian, sa paghanap ñg daan. Ulol na di hamak at masisisi ang madapá sa pagsunod sa ilaw ñg iba, at masasabi ng ama: "bakit kita binigyan ng sarili mong ilaw?" Ñguni't dí lubhang masisisi ang madapá sa sariling tanglaw, sapagka't marahil ang ilaw ay madilim, ó kayá ay totoong masamá ang daan.

Ugaling panagot ng mga may ibig mang ulol, ay: palaló ang katiwalá sa sariling bait; sa akalá ko ay lalong palaló ang ibig sumupil ng bait ng iba, at papanatilihin sa lahat ang sarili. Lalong palaló ang nagdidiosdiosan, ang ibig tumarok ng balang kilos ng isip ng DIOS; at sakdal kapalaluan ó kataksilan ang walang gawá kundí pagbintañgan ang Dios ng balang bukang bibig at ilipat sa kanya ang balá niyang nasá, at ang sariling kaaway ay gawing kaaway ng Dios. Dí dapat naman tayong umasa sa sarili lamang; kundí magtanong, makinig sa iba, at saka gawain ang inaakalang lalong matuid; ang habito ó sutana'y walang naidaragdag sa dunong ng tao; magsapinsapin man ang habito ng huli sa bundok, ay bulubundukin din at walang nadadayá kungdí ang mangmang at mahinang loob. Nang ito'y lalong maranasan, ay bumili kayo ng isang habito sa S. Francisco at isoot ninyo sa isang kalabao. Kapalaran na kung pagka pag habito ay hindí magtamad. Lisanin ko ito at dalhin ang salitá sa iba.

Sa kadalagahang punlaan ng bulaklak na mamumuñga'y dapat ang babai'y magtipon ng yamang maipamamana sa lalaking anak. Ano kaya ang magiging supling ng babaing walang kabanalan kundí ang magbubulong ng dasal, walang karunuñgan kungdí awit, novena at milagrong pangulol sa tao, walang libañgang iba sa panguingue ó magkumpisal kayá ng malimit ng muli't muling kasalanan? Ano ang magiging anak kundí sakristan, bataan ng cura ó magsasabong? Gawá ng mga ina ang kalugamian ngayon ng ating mga kababayan, sa lubos na paniniwalá ng kanilang masintahing pusó, at sa malaking pagkaibig na ang kanilang mga anak ay mapakagaling. Ang kagulañga'y buñga ñg pagkabatá at ang pagkabata'y nasa kanduñgan ñg ina. Ang inang walang maituturó kundí ang lumuhod humalik ñg kamay, huwag magantay ng anak ng iba sa duñgó ó alipustang alipin. Kahoy na laki sa burak, daluro ó pagatpat ó pangatong lamang; at kung sakalí't may batang may pusong pangahas, ang kapangahasa'y tagó at gagamitin sa samá, paris ng silaw na kabag na dí makapakita kundí pag tatakip silim. Karaniwang panagot ang una'y kabanalan at pagsinta sa Dios. Ñguní at ano ang kabanalang itinuró sa atin? Magdasal at lumuhod ng matagal, humalik ng kamay sa parí, ubusin ang salapí sa simbahan at paniwalaan ang balang masumpuñgang sabihin sa atin? Tabil ng bibig, lipak ng tuhod, kiskis ng ilong..... bagay sa limos sa simbahan, sangkalan ang Dios, may bagay baga sa mundong ito na dí arí at likhá ng Maykapal? Ano ang inyong sasabihin sa isang alilang maglimos sa kayang panginoon ng isang basahang hiram sa nasabing mayaman? Sino ang taong dí palaló at ulol, na mag lilimos sa Dios at magaakalang ang salantá niyang kaya ay makabibihis sa lumikhá ng lahat ñg bagay? Pagpalain ang maglimos sa kapus, tumulong sa mayhirap, magpakain sa gutom; ñguní at mapulaan at sumpain, ang biñgi sa taghoy ng mahirap, at walang binubusog kundí ang sandat, at inubos ang salapí sa mga frontal na pilak, limos sa simbahan ó sa frayleng lumalañgoy sa yaman, sa misa de gracia ng may tugtugan at paputok, samantalang ang salaping ito'y pinipigá sa buto ñg mahirap at iniaalay sa pañginoon ñg maibili ng tanikalang pangapus, maibayad ng verdugong panghampas. Ó kabulagan at kahiklian ng isip!

Ang unang kabanalan ay ang pagsunod sa matuid, anoman ang mangyari. "Gawá at hindí salitá ang hiling ko sa inyo" ani Cristo; "hindí anak ni ama ang nagsasabing ulit-ulit ama ko, ama ko, kundí ang nabubuhay alinsunod sa hiling ñg aking ama." Ang kabanalan ay walá sa pulpol na ilong, at ang kahalili ni Cristo'y di kilala sa halikang kamay. Si Cristo'y dí humalik sa mga Fariseo, hindi nagpahalik kailan pa man; hindí niya pinatabá ang may yaman at palalong escribas; walá siyang binangit na kalmen, walang pinapagcuintas, hiningan ng pamisa, at di nagbayad sa kanyang panalangin. Di napaupa si San Juan sa ilog ng Jordan, gayon din si Cristo sa kanyang pangangaral. Bakit ngayo'y ang mga pari'y walang bigong kilos na di may hinihinging upa? At gutom pa halos nagbibili ng mga kalmen, cuentas, correa at ibapa, pang dayá ng salapi, pampasamá sa kalulua; sa pagkat kalminin mo man ang lahat ng basahan sa lupá, cuintasin mo man ang lahat ng kahoy sa bundok ibilibid mo man sa iyong bayawang ang lahat ng balat ng hayop, at ang lahat na ito'y pagkapaguran mang pagkuruskurusan at pagbulongbulongan ng lahat ng pari sa sangdaigdigan, at iwisik man ang lahat ng tubig sa dagat, ay di mapalilinis ang maruming loob, di mapatatawad ang walang pagsisisi. Gayon din sa kasakiman sa salapi'y maraming ipinagbawal, na matutubos kapag ikaw ay nagbayad, alin na ngá sa huag sa pagkain ng karne, pagaasawa sa pinsan, kumpari, at iba pa, na ipinahihintulot kapag ikaw ay sumuhol. Bakit, nabibili baga ang Dios at nasisilaw sa salaping paris ng mga pari? Ang magnanakaw na tumubos ng bula de composicion, ay makaaasa sa tahimik, na siya'y pinatawad; samakatuid ay ibig ng Dios na makikain ng nakaw? Totoo bagang hirap na ang Maykapal, na nakikigaya sa mga guarda, carabineros ó guardia civil? Kung ito ang Dios na sinasamba ñg Frayle, ay tumalikod ako sa ganyang Dios.

Maghunos dilí ngá tayo at imulat natin ang mata, lalong laló na kayong mga babai, sa pagka't kayo ang nagbubukas ng loob ng tao. Isipin na ang mabuting ina ay iba, sa inang linalang ng fraile; dapat palakhin ang anak na malapit baga sa larawan ng tunay na Dios, Dios na dí nasusuhulan, Dios na dí masakim sa salapí, Dios na ama ng lahat, na walang kinikilingan, Dios na dí tumatabá sa dugó ng mahirap, na dí nagsasaya sa daing ng naruruhagi, at nangbubulag ng matalinong isip. Gisingin at ihandá ang loob ng anak sa balang mabuti at mahusay na akalá: pagmamahal sa puri, matapat at timtimang loob, maliwanag na pagiisip, malinis na asal, maginoong kilos, pagibig sa kapuá, at pagpipitagan sa Maykapal, ito ang ituró sa anak. At dahil ang buhay ay punó ng pighatí at sakuná, patibayin ang loob sa ano mang hirap, patapañgin ang pusó sa ano mang pañganib. Huag mag antay ang bayan ng puri at ginhawa, samantalang likó ang pagpapalaki sa batá, samantalang lugamí at mangmang ang babaing magpapalaki ñg anak. Walang maiinom sa labó at mapait na bukal; walang matamis na buñga sa punlang maasim.

Malaki ngang hindí bahagyá ang katungkulang gaganapin ng babai sa pagkabihis ng hirap ng bayan, nguni at ang lahat na ito'y dí hihigit sa lakas at loob ng babaing tagalog. Talastas ng lahat ang kapanyarihan at galing ng babayi sa Filipinas, kayá ñgá kanilang binulag, iginapus, at iniyukó ang loob, panatag sila't habang ang iba'y alipin, ay ma-aalipin din naman ang lahat ng mga anak. Ito ang dahilan ng pagkalugamí ng Asia; ang babayi sa Asia'y mangmang at alipin. Makapangyarihan ang Europa at Amerika dahil duo'y ang mga babai'y malaya't marunong, dilat ang isip at malakas ang loob.

Alam na kapus kayong totoo ñg mga librong sukat pagaralan; talastas na walang isinisilid araw araw sa inyong pagiisip kundí ang sadyang pang bulag sa inyong bukal na liwanag; tantó ang lahat na ito, kayá pinagsisikapan naming makaabot sa inyo ang ilaw na sumisilang sa kapuá ninyo babayi; dito sa Europa kung hindí kayamutan itong ilang sabi, at pagdamutang basahin, marahil ay makapal man ang ulap na nakakubkob sa ating bayan, ay pipilitin ding mataos ñg masantin na sikat ñg araw, at sisikat kahit banaag lamang ... Dí kami manglulumo kapag kayo'y katulong namin; tutulong ang Dios sa pagpawí ñg ulap, palibhasa'y siya ang Dios ñg katotohanan; at isasaulí sa dati ang dilag ñg babaying tagalog, na walang kakulañgan kundí isang malayang sariling isip, sapagka't sa kabaita'y labis. Ito ang nasang lagì sa panimdim, na napapanaginip, ang karañgalan ñg babaying kabiak ñg pusó at karamay sa tuá ó hirap ñg buhay: kung dalaga, ay sintahin ñg binatá, di lamang dahilan sa ganda ó tamis ñg asal, kundí naman sa tibay ñg pusó, taas ñg loob, na makabuhay baga at makapanghinapang sa mahiná ó maruruwagang lalaki, ó makapukaw kayá ñg madidilag na pagiisip, pag isang dalaga bagang sukat ipagmalaki ñg bayan, pagpitaganan ñg iba, sapagka at karaniwang sabi sabi ñg mga kastilá at pari na nangagaling diyan ang karupukan at kamangmañgan ñg babaying tagalog, na tila baga ang mali ñg ilan ay malí na nang lahat, at anaki'y sa ibang lupá ay walá, ñg babaing marupok ang loob, at kung sabagay maraming maisusurot sa mata ñg ibang babai ang babaying tagalog..... Gayon ma'y dala marahil ñg kagaanan ñg labí ó galaw ñg dilá, ang mga kastilá, at parí pagbalik sa Espanya'y walang unang ipinamamalabad, ipinalilimbag at ipinagsisigawan halos, sabay ang halakhak, alipustá at tawa, kundí ang babaing si gayon, ay gayon sa convento, gayon sa kastilang pinatuloy, sa iba't iba pang nakapagñgañgalit; sa tuing maiisip, na ang karamihan ng malí ay gawá ñg kamusmusan, labis na kabaitan, kababaan ñg loob ó kabulagan kayang kalalañgan din nila..... May isang kastilang nagayo'y mataas na tao na, pinakai't pinatuloy natin sa habang panahong siya'y lumiguyliguy sa Filipinas ... pagdating sa Espanya, ipinalimbag agad, na siya raw ay nanuluyang minsan sa Kapangpañgan, kumai't natulog, at ang maginoong babaying nagpatuloy ay gumayon at gumayon sa kanya: ito ang iginanti sa napakatamis na loob ng babayi ... Gayon din ang unang pahili ng pari sa nadalaw na kastila, ay ang kanyang mga masusunuring dalagang tagahalik ng kamay, at iba pang kahalo ang ñgiti at makahulugang kindat ... Sa librong ipinalimbag ni Dn. Sinibaldo de Mas, at sa, iba pang sinulat ng mga pari, ay nalathala ang mga kasalanang ikinumpisal ng babai na di ilinilihim ng mga pari sa mga dumadalaw na Kastila, at kung magkaminsan pa'y dinadagdagan ng mga kayabañgan at karumihang hindi mapaniniwalaan ... Di ko maulit dito ang mga di ikinahiyang sinabi ng isang fraile kay Mas na di nito mapaniwalaan ... Sa tuing maririnig ó mababasa ang mga bagay na ito'y itinatanong namin kung Santa Maria kaya ang lahat ng babaying kastila, at makasalanan na kaya baga ang lahat ng babaying tagalog; ñguni kong sakali't magsumbatan at maglatlatan ng puri'y ... Datapua't lisanin ko ang bagay na ito, sapagka't dí ako paring confesor, ó manunuluyang kastilá, na makapaninirá ñg puri ng iba. Itabi ko ito at ituloy sambitin ang katungkulan ñg babai.

Sa mga bayang gumagalang sa babaing para ñg Filipinas, dapat nilang kilanlin ang tunay na lagay upang ding maganapan ang sa kanila'y inia-asa. Ugaling dati'y kapag nanliligaw ang nagaaral na binata ay ipinañgañganyayang lahat, dunong, puri't salapi, na tila baga ang dalaga'y walang maisasabog kundi ang kasamaan. Ang katapang-tapañga'y kapag napakasal ay nagiging duag, ang duag na datihan ay nagwawalanghiya, na tila walang ina-antay kundi ang magasawa para maipahayag ang sariling kaduagan. Ang anak ay walang pangtakip sa hina ñg loob kundi ang alaala sa ina, at dahilan dito, nalunok na apdo, nagtitiis ñg tampal, nasunod sa lalong hunghang na utos, at tumutulong sa kataksilan ñg iba sa pagka't kung walang natakbo'y walang manghahagad; kung walang isdang munti'y walang isdang malaki. Bakit kaya baga di humiling ang dalaga sa iibigín, ñg isang marañgal at mapuring ñgalan, isang pusong lalaking makapag-ampon sa kahinaan ng babai, isang marangal na loob na di papayag magka anak ng alipin? Pukawin sa loob ang sigla at sipag, maginoong asal, mahal na pakiramdam, at huwag isuko ang pagkadalaga sa isang mahina at kuyuming puso. Kung maging asawa na, ay dapat tumulong sa lahat ng hírap, palakasin ang loob ng lalaki, humati sa pañganib, aliwin ang dusa, at aglahiin ang hinagpis, at alalahaning lagi na walang hirap na di mababata ñg bayaning puso, at walang papait pang pamana, sa pamanang kaalipustaan at kaalipinan. Mulatin ang mata ñg anak sa pagiiñgat at pagmamahal sa puri, pagibig sa kapua sa tinubuang bayan, at sa pagtupad ñg ukol. Ulituliting matamisin ang mapuring kamatayan saalipustang buhay. Ang mga babai sa Esparta'y sukat kunang uliran at dito'y ilalagda ko ang aking halimbawa:

Nang iniaabot ñg isang ina ang kalasag sa papasahukbong anak, ay ito lamang ang sinabi: "ibalik mo ó ibalik ka," ito ñga umuwi kang manalo ó mamatay ka, sapagkat ugaling iwaksi ang kalasag ñg talong natakbo ó inuwi kaya ang bangkay sa ibabaw ñg kalasag. Nabalitaan ñg isang ina na namatay sa laban ang kanyang anak, at ang hukbo ay natalo. Hindi umiimik kundi nagpasalamat dahil ang kanyang anak ay maligtas sa pulá, ñguni at ang anak ay bumalik na buhay; nagluksa ang ina ñg siya'y makita. Sa isang sumasalubong na ina sa mga umuwing galing sa laban, ay ibinalita ñg isa na namatay daw sa pagbabaka ang tatlong anak niya,—"hindi iyan ang tanong ko ang sagot ñg ina, kundi nanalo ó natalo tayó?—Nanalo ang sagot ñg bayani. Kung ganoo'y magpasalamat tayo sa Dios!" ang wika at napa sa simbahan.

Minsa'y nagtagó sa simbahan ang isang napatalong harí nila, sa takot sa galit sa bayan; pinagkaisahang kuluñgin siya doon at patain ñg gutum. Ñg papaderan na ang pinto'y ang ina ang unang nag hakot ñg bato. Ang mga ugaling ito'y karaniwan sa kanila, kayá ñga't iginalang ng buong Grecia ang babaing Esparta. Sa lahat ñg babai, ang pulá ñg isa ay kayo lamang na taga Esparta ang nakapangyayari sa lalaki. Mangyari pa, ang sagot ñg babai, ay kami lamang ang nagaanak ñg lalaki. Ang tao, ñg mga Esparta ay hindí inianak para mabuhay sa sarili, kungdi para sa kanyang bayan. Habang nanatili ang ganitong mga isipan at ganitong mga babai ay walang kaaway na nakatungtong ñg lupang Esparta, at walang babaing taga Esparta na nakatanaw ñg hukbo ng kaaway.

Dí ko inaasahang paniwalaan ako alang-alang lamang sa aking sabi: maraming taong dí natingin sa katuiran at tunay, kundí sa habito, sa putí ñg buhok ó kakulangan kayá ng ngipin. Ñguní at kung ang tanda'y magalang sa pinagdaanang hirap, ang pinagdaan kong buhay hain sa ikagagaling ng bayan, ay makapagbibigay ñg tandá sa akin, kahit maiklí man. Malayó ako sa, pagpapasampalataya, pag didiosdiosan, paghalili kayá sa Dios, paghahangad na paniwalaa't pakingang pikit-mata, yukó ang ulo at halukipkip ang kamay; ñguni't ang hiling ko'y magisip, mag mulaymulay ang lahat, usigin at salain kung sakalí sa ngalan ng katuiran itong pinaninindigang mga sabi:

Ang una-una. "Ang ipinagiging taksil ñg ilan ay nasa kaduagan at kapabayaan ñg iba."

Ang ikalawa. Ang iniaalipustá ng isa ay nasa kulang ñg pagmamahal sa sarili at nasa labis ñg pagkasilaw sa umaalipustá.

Ang ikatlo. Ang kamangmañga'y kaalipinan, sapagkat kung ano ang isip ay ganoon ang tao: taong walang sariling isip, ay taong walang pagkatao; ang bulag na taga sunod sa isip ng iba, ay parang hayop na susunod-sunod sa talí.

Ang ikaapat. Ang ibig magtagó ñg sarili, ay tumulong sa ibang magtagó ñg kanila, sapagkat kung pabayaan mo ang inyong kapuá ay pababayaan ka rin naman; ang isa isang tingting ay madaling baliin, ñguní at mahirap baliin ang isang bigkis na walis.

Ang ika-lima. Kung ang babaing tagalog ay dí magbabago, ay hindí dapat magpalaki ñg anak, kungdí gawing pasibulan lamang; dapat alisin sa kanya ang kapangyarihan sa bahay, sapagka't kung dili'y ipag kakanulong walang malay, asawa, anak, bayan at lahat.

Ang ika-anim. Ang tao'y inianak na paris-paris hubad at walang talí. Dí nilalang ñg Dios upang maalipin, dí binigyan ñg isip para pabulag, at dí hiniyasan ñg katuiran at ñg maulol ñg iba. Hindí kapalaluan ang dí pagsamba sa kapuá tao, ang pagpapaliwanag ñg isip at paggamit ñg matuid sa anomang bagay. Ang palalo'y ang napasasamba, ang bumubulag sa iba, at ang ibig paniigin ang kanyang ibig sa matuid at katampatan.

Ang ika-pito. Liniñgin ninyong magaling kung ano ang religiong itinuturó sa atin. Tingnan ninyong mabuti kung iyan ang utos ng Dios ó ang pangaral ni Cristong panglunas sa hirap ñg mahirap, pangaliw sa dusa ñg nagdudusa. Alalahanin ninyo ang lahat ñg sa inyo'y itinuturó, ang pinapatuñguhan ñg lahat ng sermon, ang nasa ilalim ng lahat ng misa, novena, kuintas, kalmen, larawan, milagro, kandilá, corea at iba't iba pang iginigiit, inihihiyaw at isinusurot araw-araw sa inyong loob, taiñga, at mata, at hanapin ninyo ang puno at dulo at saka iparis ninyo ang religiong sa malinis na religion ni Cristo, at tingnan kung hindí ang inyong pagkakristiano ay paris ng inaalagang gatasang hayop, ó paris ng pinatatabang baboy kayá, na dí pinatatabá alang alang sa pagmamahal sa kaniya, kundí maipagbili ng lalong mahal at ng lalong masalapian.

Magbulay-bulay tayo, malasin ang ating kalagayan, at tayo'y mag isip isip. Kung itong ilang buhaghag na sabi'y makatutulong sa ibinigay sa inyong bait, upang ding maituloy ang nasimulan ninyong paglakad.

"Tubó ko'y dakilá sa puhunang pagod" at mamatamisin ang ano mang mangyari, ugaling upa sa sino mang mañgahas sa ating bayan magsabi ng tunay. Matupad nawá ang inyong nasang matuto at harí na ñgang sa halaman ñg karunuñgan ay huwag makapitas ñg buñgang bubut, kundí ang kikitili'y piliin, pagisipin muná, lasapin bago lunukin, sapagka't sa balat ñg lupá lahat ay haluan, at di bihirang magtanim ang kaaway ng damong pansirá, kasama sa binhí sa gitná ñg linang.


Ito ang matindin nasá ñg inyong kababayang si



JOSÉ RIZAL

Europa, 1889.


sweet!:cheers: thanks you for posting this Tagalog work by an illustrado genius of the first order. there's talk that rizal's 3rd unfinished novel entitled "Makamisa" which he initially endeavored to write in Tagalog eventually evolved into Spanish. this is due to the fact that rizal is more versed writing in spanish than tagalog.

Alam nating lahat na magkaiba ang mga wikang Tagalog at Filipino. Ang Tagalog ay ang wikang sinasalita ng mga nakatatanda sa Bulakan, Laguna, Batanggas (may dagdag na 'g') at iba pang mga lalawigan (hindi 'probinsya') sa Katagalugan. Sinabi kong 'nakatatanda' sapagkat palasak na ngayon ang 'Taglish'---na nais ko ring tawaging wikang Filipino. Ano nga ba ang Taglish/Filipino? Sa aking pananaw, ito ang bunga ng paghahalu-halo ng mga salitang Inggles (may dagdag na 'g'), na madalas ay ginagawang mala-Tagalog sa pamamagitan ng mala-Tagalog na pagbabaybay (Tagalised spelling), at mga salitang Tagalog na ipinagniniig sa balarilang Tagalog.


Hindi mapagkakaila na Taglish/Filipino ang ginagamit ng mga tauhan sa pangmadlang pamamahayag (media). Nakapanood na ba kayo ng balita na may iilang Inggles na salita?


Ako'y naniniwala na ang mga wikang Tagalog at Filipino ay walang pamantayan (standard) sapagkat kakaunti ang mga taong pumupuna sa mga maling nakasulat sa mga lansangan at patalastas. Naaalala ko pa noong ako ay nasa dalubhasaan (college) nang utusan kami ng aming pantas (professor) na sumulat ng isang sanaysay sa Filipino. Matapos niyang ibalik sa amin ang aming akda, kapuna-punang wala siyang ibinigay na puna sa aking pagbaybay ng mga salitang banyaga, lalong higit sa aking balarila. Hindi rahil sa himpit (perfect) ang aking sanaysay, kung hindi rahil sa, maaaring, batid din niyang walang tama o mali sa balarila at palabaybaying Filipino (Filipino orthography).


Halimbawa na lamang:


'Madami akong naging references sa librong isinulat ko.'


Sa unang tingin, ang pangungusap ay sumusunod sa balarilang Filipino. Totoo, subalit kung tutuusin ay maaari pa itong maiwasto.


'Marami akong naging sanggunian sa aklat na isinulat ko.'


Hindi nga ba't ang titik 'd' ay nagiging titik 'r' kung ito'y nasa gitna ng dalawang patinig? Hindi nga ba't mayroon ng salitang Filipino na katumbas ang 'reference' at 'libro' [Espanyol]?


Sa aking pananaw, makabubuti sa Katagalugan (kahit hindi na sa buong Filipinas, dahil sa may mga tumutuligsa sa paghirang sa Tagalog na sanggunian ng Filipino) na magkaroon ng isang surian (institute) na magpapaunlad sa ating wika. Ito'y sa kadahilanang ang wika ng isang pangkat ng tao ang salamin ng kanyang pagkakakilanlan (identity) at patunay ng kanyang mausbong na kalinangan (culture).


Ang Nippon (hindi 'Hapon') ay may sariling wika. Ang Zhongguo (hindi 'Tsina') ay may sariling wika. Bakit kailangan pang gamitin ang mga salitang banyaga kung mayroon na silang katumbas sa wikang Tagalog? Hindi ba't imbis na magpakita ng katalinuhan at kabihasaan sa pagsasalita ay nagpapakita pa ito ng kamangmangan sa sariling wika?


Ano sa tingin ninyo?


*Hindi ko hinihimok na ang lahat ng salitang banyaga ay iwaksi ng wikang Tagalog. Ang iminumungkahi ko lang ay ang mga sumusunod:
- magkaroon ng isang surian (institute) ang wikang Tagalog na siyang mangagasiwa sa pagsasapamantayan (standardisation) ng kanyang balarila (grammar), talasalitaan (vocabulary) at palabaybayan (ortography/spelling).
- gumawa ang surian na ito ng talaan ng mga salitang Tagalog na may katumbas sa Inggles at himukin ang mga guro ng Tagalog na palaganapin na hindi makapamantayan (non-standard) at hindi dapat gamitin ang mga ito sa mga paaralan at lansangan
-makipag-ugnayan ang surian sa ABS-CBN, GMA at iba pang mga himpilan ng pangmadlang pamamahayag upang suriin ang wikang ginagamit nila sa balita at mga dokumentaryo

By the way, I just want to say that I'm advocating the development and standardisation (BrE) of the Tagalog language not because I don't speak English (as a matter of fact I speak British English) but because I'm a Tagalog, and part of my identity is our language.
What saddens me is the fact that a lot of people who are lenient in the use of Taglish are not good English speakers themselves. Instead of being a master of either Tagalog or English, they're mediocre in both languages.

Naniniwala ako na baka maaaring interesado ka sa mga patakarang pangwika ng Wikipediang Tagalog.

gat_mulat tanong lamang... hindi ba na ang "sabi/sabe" ay salitang hiram hango sa wikang Espanyol(saber)? tama ba?

kung ang Tagalog na may halong Espanyol at Inggles ay "Filipino", ano naman ang tawag sa ibang wika sa ating bansa na madalas ding gumamit ng mga salitang hango sa Espanyol at Inggles sa kanilang pananalita (tulad ng Kapampangan, Ilokano at Sugbuanon)?

Ngunit sang-ayon ako sa iyo dito.. dapat talaga hinay-hinay lang tayo sa paggamit ng mga salitang galing sa Inggles at Espanyol lalo kung may katumbas naman ito sa sarili nating wika, at dapat maging malikhain ulit tayo sa paggawa ng mga makabagong salita.

isang halimbawa ang ginawa ng bansang Turkiya sa kanilang wika
basahin dito
http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_language#Language_reform_and_modern_Turkish

I like this very much. Very logical and should have been done a long time ago.
I myself suggested something similar. To the topic starter. How would you find this idea?

Filipino as a national language.
With aprox 10 (the biggest or culturally most important, cause we cant save all 100 languages) regional languages as auxiliary language

Filipino being the language that takes all the spanish words that have tagalog doubles for example silla would be Filipino and upuan tagalog.
This way we take all the foreign out of tagalog and we add where needed to make tagalog a full language apart from filipino.
However dahil mahirap gawin national language ang tagalog, as we all know (It shouldn't even be).
So the national language would be Filipino. Kaso filipino and tagalog is the same right? Wrong! As you so explained in perfect Tagalog.

Also we could change a little the orthography for filipino , by bring back ll ch and ñ to further differentiate it from the regional languages including tagalog.
Plus Filipino would be further developed by filipinizing/hispanicizing english words used in higher education, eliminating the use of english. throw in some nouns verbs and grammar from the regional languages in there to really make Filipino a different language from tagalog.

This way we would end up with a unique complete philippine/spanish language for national use.
And also 10 regional languages uncorrupted from foreign words and grammar, and further developed in to full languages.
Cebuano pure cebuano,
Tagalog will be pure Tagalog and for every spanish and english word we will revert back to Tagalog.. Or in the case there is no word for it. Invent one, with the use of tagalog grammar and orthography.

^^ I've said this before and I'll say it again: even if you remove the words from the lexicon, as long as the grammar is the same, the language is still the same. Ottoman Turkish and modern Turkish may be very different from one another lexically, but they're still logical continuations of the same language owing to their grammar.

it think if tagalog & filipino are separate languages... (with the current situation) then filipino has almost no speakers..

because anywhere in the country if you ask anyone what language can they speak they would say tagalog..
very seldom one would say: marunong ako magfilipino...

or like nagpipilipino ka? its always nagtatagalog ka?

Palabaybaying Tagalog ni Gat_Mulat

Mga Tuntunin sa Pagbabaybay
1. Ang Makabagong Abakadang Tagalog
A B K D R E F G H I J K L M N Ng O P S Sh T Ch U V W Y Z

Ang lahat ng titik sa Abakadang ito ay nagtataglay ng kanilang sariling pangunahing tunog kung ihahambing sa ‘c’ na minsan ay tunog /k/ (car) at kung minsan nama’y /s/ (cell phone). Kabilang sa Abakada ang ‘f’, ‘j’, ‘sh’, ‘ch’, ‘v’ at ‘z’ hindi lang sapagkat sila’y may mga pangunahing tunog, lalo’t higit sapagkat ang wikang Tagalog ay tatanggap ng mga lahok na salita mula sa iba’t ibang wika sa Filipinas at mga wikang banyaga.

2. Ang mga salitang hinango sa ibang wikang Filipino, Austronesian, Sanskrit at Espanyol ay isusulat sa makasumundang [traditional] Tagalog na paraan.

Halimbawa:
bunduk (mula sa Kapampangan) → bundok
pulau (mula sa Malay) → pulo
berita (mula sa Sanskrit) → balita
caballo (mula sa Espanyol) → kabayo

3. Ang mga salitang hinango sa mga wikang banyaga, lalong lalo na sa English, ay mananatili sa kanilang pagbaybay upang mas lalong manuot sa kaisipan ng mga Tagalog ang tamang baybay ng mga salitang ito sa wikang kanilang pinagmulan. Subalit, ang mga baybay na may mga titik ‘c’, ‘q’ at ‘x’ ay magkakaroon ng ‘k’ o ‘s’ para sa ‘c’, ‘kw’ para sa ‘q’ at ‘-ks’ para sa ‘x’. Ang balaking ito ang maghihimok sa pagpapaunlad ng Philippine English.

Hindi rapat magiging malaking balakid ang pagtanggal sa mga titik ‘c’, ‘q’ at ‘x’ sapagkat magiging bihira ang mga salitang English sa talasalitaang Tagalog. Hihimukin ang mga pantas at dalubhasa na maglalang ng mga salitang Tagalog na tutumbas sa mga ito.


Tuntunin sa Paglalapi ng Mga Salitang Mula sa Mga Wikang Kanluranin
1. Ang mga salitang English na hindi tinumbasan ng mga bagong lalang na salita ay lalapian gamit ang unang katinig at patinig na tunog nito. Tandaan na ang schwa na tunog sa English ay tutumbasan ng ‘a’.

Halimbawa:
computer [pangngalan]
nagcomputer [pandiwa, pangnagdaan]
nagkacomputer [pandiwa, pangkasalukuyan]
magkacomputer [pandiwa, panghinaharap]

facebook [pangngalan]
nagfacebook [pandiwa, pangnagdaan]
nagfefacebook [pandiwa, pangkasalukuyan]
magfefacebook [pandiwa, panghinaharap]


Mga Tuntunin sa Pagbubuo ng Mga Bagong Lalang na Salita
1. Bibigyan ng pangunahing pansin ang mga larangan ng panggagamot (medicine), batas (law), sipnayan (mathematics), lalangkayan (engineering), pambayang ugnayan (public affairs), at ulnayan (social sciences) sa pagbuo ng mga bagong lalang na salita. Ang mga salitang yaon ay manggagaling sa wikang Tagalog o iba pang wikang Filipino.

Ipanunukala na ang wikang panturo sa panggagamot, batas, lalangkayan, sipnayan at ulnayan ay wikang Tagalog sapagkat ang karamihan ng mga paglilingkuran ng mga nagsipagtapos sa mga ito ay mga Filipino at hindi mga Englishman o American.

Ipanunukala rin na ang mga karatula (sign) sa mga lansangan, pagamutan (hospital), hukuman (court), at tanggapang pampamahalaan (government office) ay nasa wikang Tagalog.

2. Ang mga salitang English na pumasok sa wikang Tagalog bago ang 1950 ay tutumbasan ng mga bagong lalang na salita na nagmula sa wikang Tagalog o iba pang wikang Filipino. Gayunman, ang mga salitang English na pumasok sa wikang Tagalog matapos ang 1950 ay hindi na kinakailangang tumbasan ng mga bagong lalang na salita.

3. Ang ngalan ng mga banwa (state) sa daigdig ay batay sa kanilang ngalan sa kanilang sariling wika. Kung baga, ang ngalan ng mga banwa ay hindi batay sa English.

Halimbawa:
Japan → Nihon (mula sa Nihonggo at gagawing Tagalog)
India → Bharat (mula sa Hindi at gagawing Tagalog)
China → Zhongguo (mula sa Zhongwen at gagawing Tagalog)

4. Ang ngalan ng mga buntala (planet), tala (star) at iba pang lawas na langitnin (heavenly body) ay tutumbasan ng mga bagong lalang na salita. Ganito rin ang mangayayari sa mga araw ng linggo (week). Ang linggo ay tutukoy sa week, habang ang Sunday ay magkakaroon ng katumbas sa Tagalog. Ang ‘adlaw’ (mula sa Sugbuhanon—hindi Cebuano) ay ‘Sun’, habang ang ‘araw’ ay ‘day’. Ang ‘bulan’ (mula sa Sugbuhanon—hindi Cebuano) ay ‘moon’, habang ang ‘buwan’ ay ‘month’.

Palabaybayin ng Makabagong Wikang Tagalog (Ortography of Modern Tagalog) ni Gat_Mulat

Mga Tuntunin sa Pagbabaybay
1. Ang Makabagong Abakadang Tagalog
A B K D R E F G H I J K L M N Ng O P S Sh T Ch U V W Y Z

Ang lahat ng titik sa Abakadang ito ay nagtataglay ng kanilang sariling pangunahing tunog kung ihahambing sa ‘c’ na minsan ay tunog /k/ (car) at kung minsan nama’y /s/ (cell phone). Kabilang sa Abakada ang ‘f’, ‘j’, ‘sh’, ‘ch’, ‘v’ at ‘z’ hindi lang sapagkat sila’y may mga pangunahing tunog, lalo’t higit sapagkat ang wikang Tagalog ay tatanggap ng mga lahok na salita mula sa iba’t ibang wika sa Filipinas at mga wikang banyaga.

2. Ang mga salitang hinango sa ibang wikang Filipino, Austronesian, Sanskrit at Espanyol ay isusulat sa makasumundang (traditional) Tagalog na paraan.

Halimbawa:
bunduk (mula sa Kapampangan) → bundok
pulau (mula sa Malay) → pulo
berita (mula sa Sanskrit) → balita
caballo (mula sa Espanyol) → kabayo

3. Ang mga salitang hinango sa mga wikang banyaga, lalong lalo na sa English, ay mananatili sa kanilang pagbaybay upang mas lalong manuot sa kaisipan ng mga Tagalog ang tamang baybay ng mga ito sa wikang kanilang pinagmulan. Subalit, ang mga baybay na may mga titik ‘c’, ‘q’ at ‘x’ ay magkakaroon ng ‘k’ o ‘s’ para sa ‘c’, ‘kw’ para sa ‘q’ at ‘-ks’ para sa ‘x’. Ang balaking ito ang maghihimok sa pagpapaunlad ng Philippine English.

Hindi rapat magiging malaking balakid ang pagtanggal sa mga titik ‘c’, ‘q’ at ‘x’ sapagkat magiging bihira ang mga salitang English sa talasalitaang Tagalog. Hihimukin ang mga pantas at dalubhasa na maglalang ng mga salitang Tagalog na tutumbas sa mga ito.


Tuntunin sa Paglalapi ng Mga Salitang Mula sa Mga Wikang Kanluranin
1. Ang mga salitang English na hindi tinumbasan ng mga bagong lalang na salita ay lalapian gamit ang unang katinig at patinig na tunog nito. Tandaan na ang schwa na tunog sa English ay tutumbasan ng ‘a’.

Halimbawa:
computer [pangngalan]
nagcomputer [pandiwa, pangnagdaan]
nagkacomputer [pandiwa, pangkasalukuyan]
magkacomputer [pandiwa, panghinaharap]

facebook [pangngalan]
nagfacebook [pandiwa, pangnagdaan]
nagfefacebook [pandiwa, pangkasalukuyan]
magfefacebook [pandiwa, panghinaharap]


Mga Tuntunin sa Pagbubuo ng Mga Bagong Lalang na Salita
1. Bibigyan ng pangunahing pansin ang mga larangan ng panggagamot (medicine), batas (law), sipnayan (mathematics), lalangkayan (engineering), pambayang ugnayan (public affairs), at ulnayan (social sciences) sa pagbuo ng mga bagong lalang na salita. Ang mga salitang yaon ay manggagaling sa wikang Tagalog o iba pang wikang Filipino.

Ipanunukala na ang wikang panturo sa panggagamot, batas, lalangkayan, sipnayan at ulnayan ay wikang Tagalog sapagkat ang karamihan ng mga paglilingkuran ng mga nagsisipagtapos sa mga ito ay mga Filipino at hindi mga Englishman o American.

Ipanunukala rin na ang mga karatula (sign) sa mga lansangan, pagamutan (hospital), hukuman (court), at tanggapang pampamahalaan (government office) ay nasa wikang Tagalog.

2. Ang mga salitang English na pumasok sa wikang Tagalog bago ang 1950 ay tutumbasan ng mga bagong lalang na salita na nagmula sa wikang Tagalog o iba pang wikang Filipino. Gayunman, ang mga salitang English na pumasok sa wikang Tagalog matapos ang 1950 ay hindi na kinakailangang tumbasan ng mga bagong lalang na salita.

3. Ang ngalan ng mga banwa (state) sa daigdig ay ibabatay sa kanilang ngalan sa kanilang sariling wika. Kung baga, ang ngalan ng mga banwa ay hindi ibabatay sa English.

Halimbawa:
Japan → Nihon (mula sa Nihonggo at gagawing Tagalog)
India → Bharat (mula sa Hindi at gagawing Tagalog)
China → Zhongguo (mula sa Zhongwen at gagawing Tagalog)

4. Ang ngalan ng mga buntala (planet), tala (star) at iba pang lawas na langitnin (heavenly body) ay tutumbasan ng mga bagong lalang na salita. Ganito rin ang mangayayari sa mga araw ng linggo (week). Ang linggo ay tutukoy sa week, habang ang 'Sunday' ay magkakaroon ng katumbas sa Tagalog. Ang ‘adlaw’ (mula sa Sugbuhanon—hindi Cebuano) ay ‘Sun’, habang ang ‘araw’ ay ‘day’. Ang ‘bulan’ (mula sa Sugbuhanon) ay ‘moon’, habang ang ‘buwan’ ay ‘month’.

ipagpapatuloy...

^^ Gumagamit ako ngayon ng iPod, kaya mamadaliin ko ang aking pagpaskil ng komento dito.

Tutol ako sa paggamit ng mga "katutubong" pangalan ng mga bansa at kabansaan (demonyms). Karamihan sa mga bansa ay may katumbas na pangalan sa Tagalog/Filipino bunsod ng kolonyalismo, lalo na sa Europa. Hindi ko alam kung bakit kailangang imungkahi iyan: dudulot po lang iyan ng matinding kalituhan.

May iba rin akong mga problema sa mungkahi na aking nakita: maaari ko itong ilahad kapag nakakapaggamit na ako ng kompyuter. Gayundin, naniniwala ako na epektibo pa rin ang mga patakatang pangwika ng Wikipediang Tagalog para sa pagsasapamantayan ng wikang pambansa.

Iminungkahi ko na gamitin ang katutubong ngalan ng mga banwa upang umiwas sa maka-English o maka-kanluranin na pagtawag sa mga ito. Totoo, ang paggamit sa mga katutubong ngalan ng mga banwa ay maaaring magbunga ng kalituhan lalo na sa mga nakatatanda, subalit magpapalawak din ito ng kamalayan ng mga Tagalog sa iba't ibang wika sa daigdig.

Sa puntong ito, ibig kong bigyan diin na ang layunin ko sa pagsasapamantayan ng Tagalog (at hindi ng Filipino) ay pagkakaroon ng mga Tagalog ng wika na nagpapakita ng kanilang galing at pagkamalikhain-- hindi ang panggagaya bunga ng kanilang kasaysayan. Totoo, ang mga Tagalog ay sinakop ng mga taga-Espanya at taga-US, at tayo'y hinubog ng kanilang pamumuno. Gayunman, hindi nangangahulugang magbubulag-bulagan na lang tayo sa paggaya sa kanilang kalinangan.

Ang pagbaybay sa 'computer' na 'kompyuter' ay hindi sang-ayon sa tuntuning 'kung ano ang basa siya rin ang sulat' sapagkat schwa ang una at ikatlong patinig na tunog sa salitang yaon. Lahat ng mga taal na tagapagsalita ng English ay alam iyon.

Sa aking mungkahi, mamumulat ang mga Tagalog sa katotohanan na ang English ay hindi makabaybayang (phonetic) wika di tulad ng Tagalog. Ang pagbaybay sa mga salitang English sa paraang talamak sa kasalukuyan ay hindi lamang nagpapakita ng kamangmangan sa English, lalo't higit ng pagsikil sa pagkamalikhain ng mga Tagalog na bumuo ng mga salita na tutumbas sa kanila.

@Sky Harbor

Nabasa ko na ang patakarang pangwika sa Wikipediang (hindi Wikipedyang sapagkat ang 'e' ay long 'e' sound sa English) Tagalog. Hindi ba't mas nararapat na bansagan itong Wikipediang Filipino sapagkat ito'y 'progresibo' at inaaligan na ang lipunan ang magtakda sa wika?

Isang tanong lang, paano maisasapamantayan ang wikang Filipino kung ang mga paham sa dalub-wikaan (linguistics) ay maluwag sa pagtanggap sa kahit anong anyo ng salita (hal. kaniya at kanya)? Hindi ba't mahigpit ang English kung ginagamit ang naturang wika sa balitaan, jaryo (hindi diyaryo), Wikipedia at pamantasang akda (academic work)? May pormal na English at impormal. Ang wikang Filipino mayroon ba? Kung talagang mayroon, kailan mali na gamitin ang 'pyramid' sa isang sulatin? 'Tagilo' ang Tagalog/Filipinong katumbas nito hindi ba?

Ako'y naniniwala na hangga't walang ngipin ang 'progresibong' wikang Filipino upang ihayag ang tamang pormal na uri nito mula sa impormal at pangkalyeng uri nito, ang wikang ito ay hindi ituturing ng may paggalang. Mananatili ang English bilang wika ng mga matatalino at may kapangyarihan.

===============

Sadyang masalimuot ang pagsasapamantayan ng wikang Filipino, sa aking palagay.

Mukhang kailangan kong pag-isipan ng maigi kung talagang nais ko pang kumuha ng Pantas sa mga Sining ng Filipino (MA Filipino [Wika]) sa susunod na semestre.

@ Sky Harbor

Iminumungkahi ko na gumamit ng 'taga-' bago ang ngalan ng banwa upang tukuyin ang mga mamamayan nito at 'wikang' na susundan ng ngalan ng banwa para sa wika.

Halimbawa:
Zhongguo (hindi China) > taga-Zhongguo (para sa tao) > wikang Zhongguo
Hanguk (hindi Korea) > taga-Hanguk > wikang Hanguk
England > taga-England > wikang England o English

@Sky Harbor

Nabasa ko na ang patakarang pangwika sa Wikipediang (hindi Wikipedyang sapagkat ang 'e' ay long 'e' sound sa English) Tagalog. Hindi ba't mas nararapat na bansagan itong Wikipediang Filipino sapagkat ito'y 'progresibo' at inaaligan na ang lipunan ang magtakda sa wika?

Hindi, at ikaw ang kauna-unahang taong kilala ko na nagsasabi na masyadong "progresibo" ang Wikipediang Tagalog. Samakatuwid, sinasabi raw ng ilan (kasama na rin dito ang isang mananaliksik na ipinadala ng Pundasyong Wikimedia para pag-aralan ang kasaysayan ng proyekto) na masyadong makaluma at "purista" kuno ang Wikipedia, at hindi raw ito nararapat sa wika ng kasalukuyan. Alam ko ito dahil sa karanasan ko sa proyekto: ako mismo ang isa sa mga nagtakda ng patakaran, at sadyang pumapagitan ako sa pagitan ng mga "purista" tulad mo at ng mga "progresibo" na maka-Filipino, kahit kung inaakusahan ako ng ilan na ako raw ay isang purista.

At gayundin, nag-iisa ang Tagalog at Filipino. Salamat po.

Isang tanong lang, paano maisasapamantayan ang wikang Filipino kung ang mga paham sa dalub-wikaan (linguistics) ay maluwag sa pagtanggap sa kahit anong anyo ng salita (hal. kaniya at kanya)? Hindi ba't mahigpit ang English kung ginagamit ang naturang wika sa balitaan, jaryo (hindi diyaryo), Wikipedia at pamantasang akda (academic work)? May pormal na English at impormal. Ang wikang Filipino mayroon ba? Kung talagang mayroon, kailan mali na gamitin ang 'pyramid' sa isang sulatin? 'Tagilo' ang Tagalog/Filipinong katumbas nito hindi ba?

Ako'y naniniwala na hangga't walang ngipin ang 'progresibong' wikang Filipino upang ihayag ang tamang pormal na uri nito mula sa impormal at pangkalyeng uri nito, ang wikang ito ay hindi ituturing ng may paggalang. Mananatili ang English bilang wika ng mga matatalino at may kapangyarihan.

Eh, kung ganoon, magkapareho lang ang naisin natin. Layunin ng Wikipedia na magtakda ng isang pormal na pamantayan para sa tamang paggamit ng pormal na Tagalog. Eh ayon sa mga tumututol dito, hindi na raw naiintindihan ng mga mambabasa ang masyadong pormal na Tagalog na kinakailangang gamitin sa isang pormal na akda tulad by isang ensiklopedya, kaya dapat mas "payak" ang wikang ginagamit upang mas maiintindihan ito ng mga mambabasa. Kung ang Taglish kuno ang pinakapayak, eh dapat iyan ang gamitin. At diyan ako tumututol: sangkaterba ang mga diksiyonaryo sa Tagalog/Pilipino/Filipino, tapos dapat balewalain daw ito dahil masyadong "subhektibo" ang mga diksiyonaryo natin dahil hindi sila nagkakasundo sa pagsasalinwika? Kasalanan na po iyan ng KWF.

Sa puntong iyon, naniniwala ako na dapat binabalanse ang pagkakaintindi (readability) at ang pagpapaunlad ng wika nang sabay-sabay. Hindi iyan nangyayari kung lagi tayong tutuon sa wika ng kalsada, o Taglish, o ang "pinakapayak" na salita.

Ilang beses ko nang sinabi sa ilang mga poro na ayon kay Rolando S. Tinio, sobrang anarkiko ang paggamit ng mga Pilipino sa kanilang wika na halos nakalimutan na natin na klasipikado ang wika. Isa iyan sa mga dahilan kung bakit nais isapamantayan ng Wikipediang Tagalog ang diwa ng tamang pormal na Tagalog/Filipino: ang isang uri ng wika na nararapat sa isang ensiklopedya.

Sadyang masalimuot ang pagsasapamantayan ng wikang Filipino, sa aking palagay.

Mukhang kailangan kong pag-isipan ng maigi kung talagang nais ko pang kumuha ng Pantas sa mga Sining ng Filipino (MA Filipino [Wika]) sa susunod na semestre.

Buwena suwerte sa desisyong gagawin mo. :)

@ Sky Harbor

Iminumungkahi ko na gumamit ng 'taga-' bago ang ngalan ng banwa upang tukuyin ang mga mamamayan nito at 'wikang' na susundan ng ngalan ng banwa para sa wika.

Halimbawa:
Zhongguo (hindi China) > taga-Zhongguo (para sa tao) > wikang Zhongguo
Hanguk (hindi Korea) > taga-Hanguk > wikang Hanguk
England > taga-England > wikang England o English

Maaari iyan sa ilang mga bansa, pero hindi sa lahat. Hindi ako sang-ayon sa modelo ng Malay at Indones na ang kabansaan ay ang pangalan ng bansa mismo, may salin ito o wala. Hindi maganda ang hitsura niyan sa aking palagay.

Sang-ayon pa rin ako sa mga pangalan ng mga bansa at kabansaan na mula sa Espanyol, at maaari lamang humiram kapag wala itong katanggap-tanggap na salin (ibig sabihin, wala ito sa diksiyonaryo). Halimbawa, mas nais kong sabihin na kasalukuyang naninirahan ako sa Polonya at marunong akong magsalita ng Polako, kaysa sa sabihin ko na kasalukuyang naninirahan ako sa Polska at wikang Polska ang aking sinasalita. Ganoon din sa tao: mas nais kong sabihin na ang dati kong kasama sa dormitoryo ay isang Polako (o Polones), o kaya'y taga-Polonya, kaysa sa sabihin na siya'y taga-Polska. Mas maganda pa rin, sa bigkas at sa estetika, ang kasalukuyang pagkakaayos.

Halimbawa:
bunduk (mula sa Kapampangan) → bundok
pulau (mula sa Malay) → pulo
hindi po ito hiniram na mga salita

karatula (sign)
tanda/pananda/babala/paunawa dapat dahil ang caratula ay espanyol


Ang ngalan ng mga banwa (state)
maari naman gamitin ang bansa/bayan at hindi na kailangan hiramin ang "banwa" sa sugbuanon



Ganito rin ang mangayayari sa mga araw ng linggo (week). Ang linggo ay tutukoy sa week, habang ang Sunday ay magkakaroon ng katumbas sa Tagalog. Ang ‘adlaw’ (mula sa Sugbuhanon—hindi Cebuano) ay ‘Sun’, habang ang ‘araw’ ay ‘day’. Ang ‘bulan’ (mula sa Sugbuhanon—hindi Cebuano) ay ‘moon’, habang ang ‘buwan’ ay ‘month’.
(alam ko na sa Bikol magkaiba ang "sun" at "day" sa kanila)

ngunit sa palagay ko ay hindi na kinakailangan palitan ang araw(sun) at buwan(moon) dahil madali mo naman malaman kung alin ang tinutukoy kung paano ito ginamit sa isang pangungusap.

kahit sa ibang wika ay iisa lang ang "moon" at "month"
halimbawa
Nihonggo = 月 tsuki(month), 月 tsuki(moon)
Melayu = bulan(month), bulan(moon)
Farsi(Persian) = ماه mah(month), ماه mah(moon)
Swahili = mwezi(month), mwezi(moon)
atbp

nakakapagtaka sa Tagalog na ang "sunday" ay Linggo samantala sa ibang mga wika sa bansa ito ay "domingo" hango sa Espanyol

halintulad ito sa nangyari sa wikang Melayu... ang "Sunday" sa kanila ay naging "Minggu" sa halip ng Domingo

sa tingin ko ang linggo(week) ay kailangan din ng katumbas sa Tagalog kung magkakaroon ng katumbas ang mga araw ng linggo

^^ May isang artikulo sa Internet na aking nabasa, at maaari itong tumulong sa ating talakayan: mas nagiging malinaw ang wika kapag hindi ito malinaw. Sa madaling salita, hindi lagi dapat may isang kahulugan ang isang salita, dahil automatikong napaglilinawan ng utak ano ang ibig sabihin mo.

Hindi ko tuloy naiintindihan kung bakit kailangan pa nating humiram sa Cebuano para mahiwalay ang "sun" at "day", "country" at "nation", atbp., kung tutal naman magkapareho ang ugat ng mga salitang ito bilang mga salitang bahagi ng isang karaniwang leksikon ng mga wikang Austronesyo.

sa tingin ko po ang linggo ay hango lang din sa salitang dominggo

@ anak_mm

Hindi sa akin nagmula ang ideya na ang 'Sun' ay gawing 'adlaw' at ang 'day' ay gawing 'araw'. Ito ay aking nalaman mula sa isang talahuluganan na naisulat noong mga 1950. Sa aking pagkakaalam, bumuo ang Surian ng Wikang Pambansa noon ng mga lupon upang lumalang ng mga salitang tutumbas sa mga sipnayaning, aghaming at iba pang maka-Kanluraning katawagan.

Hinango ng mga dalubhasa ang mga bagong salita sa wikang Tagalog, subalit kung wala ang mga ito sa naturang wika, sinikap nilang hanguin ang mga ito sa iba pang wikang Filipino.

@ anak_mm

Maaaring maisip mo na ako ay isang makadalisay (purist) na alagad ng wikang Tagalog. At maaaring ako'y isa ngang ganoon. Bagaman, bukas ang aking kaisipan na mahirap mangyari na ang wikang Tagalog ay magkaroon ng 80% na talasalitaan na hinango sa mga wikang Filipino, Austronesian, Sanskrit at Zhongguo. Hindi ko nakikita yaon sa hinaharap.

Sa maniwala ka o sa hindi, hindi ako ilag sa mga salita mula sa wikang Espanya o English. Datapuwa't, hindi rin ako sang-ayon na 'hayaan' na lamang na gamitin ang mga salitang syokoy kung mang-mang naman ang mga tao na ma'y katumbas na ang mga salitang iyon sa wikang Tagalog/Filipino.

Ang sa akin lamang, ang unang dapat bigyan ng pansin sa pagkakaroon ng isang pamantayaning wika (standard language) ay ang pagtatala ng mga salitang maaaring gamitin sa pormal na Tagalog/Filipino (hindi ko na bubuksan pa ang pagtatalo sa dalawang taguri na ito).

Paano makakapagtala ng mga katanggap-tanggap na salitang ito? Iyan ang tanong. Ang mga naisaad ko sa website (hindi websayt) na ito ay ang aking mga panuntunan.

Uulitin ko, para sa akin Tagalog at ibang wikang Filipino muna bago tanggapin ang lahat ng mga salitang banyaga.

Kailan lilikha ng mga salitang tutumbas sa mga maka-Kanluraning salita? Kapag ang salita ay pumasok sa wikang Tagalog/Filipino bago ang 1950 (o kahit anong taon na napagsaliksikan na nararapat).

Kapag nakapagtala na tayo ng mga salitang katanggap-tanggap sa pormal na wikang Tagalog/Filipino, saka natin isipin ang palabaybayan (orthography) ng wikang ito.

Maaari iyan sa ilang mga bansa, pero hindi sa lahat. Hindi ako sang-ayon sa modelo ng Malay at Indones na ang kabansaan ay ang pangalan ng bansa mismo, may salin ito o wala. Hindi maganda ang hitsura niyan sa aking palagay.

Sang-ayon pa rin ako sa mga pangalan ng mga bansa at kabansaan na mula sa Espanyol, at maaari lamang humiram kapag wala itong katanggap-tanggap na salin (ibig sabihin, wala ito sa diksiyonaryo). Halimbawa, mas nais kong sabihin na kasalukuyang naninirahan ako sa Polonya at marunong akong magsalita ng Polako, kaysa sa sabihin ko na kasalukuyang naninirahan ako sa Polska at wikang Polska ang aking sinasalita. Ganoon din sa tao: mas nais kong sabihin na ang dati kong kasama sa dormitoryo ay isang Polako (o Polones), o kaya'y taga-Polonya, kaysa sa sabihin na siya'y taga-Polska. Mas maganda pa rin, sa bigkas at sa estetika, ang kasalukuyang pagkakaayos.

Mas maganda pa rin sa bigkas at palasantingan (esthetics)? Sa madaling sabi, sinasabi mo bang mas maganda ang bigkas at anyo ng wikang Espanya? Mas maganda pa sa iba pang wika sa daigdig? Bakit hindi na lang natin hanguin sa 'magandang' wikang Espanya ang lahat ng mga salitang English na pumapasok sa Tagalog? Ay sandali! Ayun na ang nangyayari sa kasalukuyan. Job well done. There's no more work to do. :)

0TCqAXUvfIA

"Filipino-English Dictionary, 1915"
http://quod.lib.umich.edu/p/philamer/AQJ7937.0001.001?rgn=main;view=fulltext

mapapansin niyo dito na sinubukang i-angkop ang mga salitang galing sa ibang wika, ngunit kaunti lamang

isa nga dito ang paggamit ng 'bulan' sa 'moon'.... at 'buwan' sa 'month' ... na sa tingin ko na hindi naman kinakailangang baguhin

isinama pa ang "taon ng mananakop" at ang tawag sa pilipinas ay 'pilipinhan'
http://imageshack.us/a/img255/6168/petsa.jpg


pag-bilang
http://imageshack.us/a/img560/2935/tagalogfilipinonumerals.jpg
ang mga nabanggit ay dati ng ginagamit ng ating mga ninuno maliban sa 'Duwingangaw' hanggang sa 'Turuangaw'


copyright
http://imageshack.us/a/img812/8975/copyrl.jpg

Ang bidyong pangkaligtasan ng Philippine Airlines, na may mga subtitulo sa Tagalog/Filipino. :)

Gns4n_R5Czk

tanong lang bat andaming borrowed words from aramaic origin ang tagalog? included other native languages..its either the spanish or arabs, kasi basura clearly from spain. pero ang tabach-tabak from hebrew ata.

Incredible pics https://bitly.com/ZcX5pY