Many times have I been asked by people from abroad what language do people speak in Cyprus. My answer is predominatly we speak the Greek-Cypriot language but at school we learn Greek. Some are puzzled and dont ask any further questions but others ask what's the difference.

In an effort to enlighten and inform people on the matter I have decided to make an extensive topic on the dialect to emphasise its historical and cultural importance because it is one of the most valuable part of the Greek and Cypriot culture.

Personally I am a multilingual and my favorite language is, not strangely enough, the Greek Cypriot language. Even though some in Cyprus still disaprove its usage in the public it is becoming widely accepted that speaking the language is a sign of pride for being a Greek-cypriot and a sign of a struggle to keep your identity.

Nowadays even politicians turn to the rich vocabulary and phrasing of the dialect to express themselves in ways that the Greek language cannot help or greek-cypriot to greek translation would sound void or ridiculous.

Now onwards to the essence of the topic:

In Greek:

History

Η Κυπριακή διάλεκτος (Μέρος 1ο ) http://www.typos.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=5108
Όταν οι Μυκηναίοι έμποροι μετοίκησαν στην Κύπρο (1400 π.Χ. ), μιλώντας την αρκαδοκυπριακή διάλεκτο (μια από τις αρχαιότερες ελληνικές διαλέκτους ), χρησιμοποιούσαν συλλαβικό αλφάβητο, που ανταποκρινόταν στις ανάγκες της γλώσσας τους και ένα από τα προβλήματα της συνύπαρξης Μυκηναίων και Ετεοκυπρίων ήταν ότι οι δεύτεροι χρησιμοποιούσαν το κυπριακό συλλαβάριο, το οποίο απέδιδε μεν τη γλώσσα τους, αλλά δεν ανταποκρινόταν στις ανάγκες της ελληνικής γλώσσας. Παρόμοιο αλφάβητο με τους Δωριείς χρησιμοποιούσαν και οι Αχαιοί και Αιγαίοι που μετοίκησαν στην Κύπρο μεταξύ 1230-1050 π.Χ. Λαμβάνοντας υπόψη μας ότι το ελληνικό αλφάβητο (με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα ) καθιερώθηκε το 403 π.Χ, με βάση τα διάφορα αλφάβητα που δημιουργήθηκαν μεταξύ του 10ου - 8ου αιώνα π.Χ, καταλαβαίνουμε ότι ήταν αδύνατο για τους Έλληνες άποικους να το χρησιμοποιούν και να το γνωρίζουν.

Το ελληνικό αλφάβητο εισάχθηκε στην Κύπρο γύρω στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ, από το βασιλιά της Σαλαμίνας, Ευαγόρα Α´, και χρησιμοποιόταν - παράλληλα με το κυπριακό - μέχρι και το 50 π.Χ, αν και από τον 3ο αιώνα π.Χ. παρατηρούμε μια φθίνουσα πορεία του κυπριακού αλφαβήτου. Τη συγκεκριμένη χρονολογία καθιερώθηκε η αλεξανδρινή κοινή, όπως και σε όλους τους χώρους που κατοικούσαν Έλληνες, έτσι μπορούμε να πούμε ότι η εποχή λίγο πριν και λίγο μετά την αρχική διάδοση του χριστιανισμού όλοι όσοι μιλούσαν Ελληνικά τα μιλούσαν χωρίς διαλεκτικές ιδιομορφίες, εξ ου και ο χαρακτηρισμός «κοινή». Σταδιακά, όμως, λόγω του ότι η Κύπρος - είτε το θέλουμε είτε όχι - είναι κάπως μακριά από τον κυρίως ελληνικό κορμό, δημιουργήθηκαν κάποιες διαλεκτικές διαφορές, γεγονός που υφίσταται σε κάθε γλώσσα και κάθε περιοχή, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.

Η πρώτη επώνυμη διαλεκτική χρήση της Κυπριακής διαλέκτου ανάγεται στον 7ο αιώνα μ.Χ. και φέρει το όνομα «Βίος του Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος». Η επόμενη γνωστή μας χρήση ανάγεται στο 12ο αιώνα μ.Χ. και αποδίδεται στον Άγιο Νεόφυτο τον Έγκλειστο (1134-1219 ). Κατά τα τέλη του 13ου και αρχές του 14ου αιώνα υπήρχαν οι «Ασσίζες», κωδικοποιημένοι και ταξινομημένοι νόμοι που αρχικά ίσχυαν για το κράτος των Ιεροσολύμων και που μεταφράστηκαν στο τοπικό ιδίωμα. Λόγω και της (επίσημης ) γαλλικής γλώσσας απαντούμε πολλές κυπριακές λέξεις που έχουν γαλλική προέλευση. Η μεγαλύτερη όμως συνεισφορά της Κυπριακής διαλέκτου στον κόσμο του βιβλίου έγινε από το Λεόντιο Μαχαιρά (1369-1458) στην «Εξήγησιν της γλυκείας χώρας Κύπρου, η οποία λέγεται Κρόνακα, τουτέστιν χρονικόν», το οποίο γνωρίζουμε ως «Χρονικό». Παρόμοιο χρονικό έγραψε και ο Γεώργιος Βουστρώνιος (1456-1501 ). Γνωστά είναι και τα 156 ερωτικά ποιήματα (Ρίμες της Αγάπης ), που γράφτηκαν μεταξύ 1546-1570. Όλα αυτά, όμως, δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως την Κυπριακή διάλεκτο, καθώς είναι ένα μίγμα της λόγιας και Κυπριακής γλώσσας.

Η πραγματική Κυπριακή διάλεκτος διαφαίνεται για πρώτη φορά στα δημοτικά τραγούδια (Το Τραούιν του Διγενή, Η Αροδαφνούσα, Ο Πραματευτής, Η Τριανταφυλλένη, η Πέρτικα, κτλ ), τα οποία δεν είναι γνωστό ποιος ή ποιοι τα εμπνεύστηκαν, ούτε πότε ακριβώς συντέθηκαν: υπολογίζεται ότι αποκρυσταλλώθηκαν από τα μέσα της Βυζαντινής περιόδου μέχρι τα τέλη της Βενετοκρατίας. Η περίοδος της Τουρκοκρατίας δεν έχει να μας δώσει αξιόλογο διαλεκτικό έργο, καθώς οι γράφοντες τα χρόνια εκείνα έκαναν παρατεταμένη χρήση της λόγιας ελληνικής, χρησιμοποιώντας ελάχιστες κυπριακές λέξεις. Σ’ αυτό το θέμα μεγάλο ρόλο διαδραμάτισε η Εκκλησία, όπως και στην Ελλάδα και τις ελληνόφωνες περιοχές, αλλά σε περισσότερο βαθμό εδώ, καθώς είχε ρόλο εθναρχικό και πολλά προνόμια και χαλαρώσεις εκ μέρους της τουρκικής αυτοδιοίκησης, αλλά και του ίδιου του εκάστοτε Σουλτάνου, με τον οποίο πολλοί Κύπριοι ιεράρχες είχαν αρκετά καλές σχέσεις.

Η Εκκλησία, βασιζόμενη στην Κοινή Ελληνική (τη γλώσσα του Ευαγγελίου και της Καινής Διαθήκης ) διαμόρφωσε μια δική της γραπτή και προφορική απόδοση της ελληνικής γλώσσας, αγνοώντας τις αλλαγές που έχουν επισυμβεί στη γλώσσα του λαού εδώ και 1700 χρόνια. Έτσι, ενώ ο κόσμος μιλούσε τη σύγχρονη γλώσσα, είτε αυτή λέγεται νεοβυζαντινή, είτε αυτή λέγεται μεσαιωνική, νεοελληνική ή δημοτική, οι πατέρες της Εκκλησίας συνέχισαν να μιλούν μια παραλλαγή της ελληνιστικής κοινής, η οποία, με τη συντηρητική της ανανέωση μετατράπηκε στη γνωστή σε μας καθαρεύουσα (δηλαδή, «αυτή που είναι καθαρή» ).

Την άποψη της Εκκλησίας ασπάζονταν πολλοί λόγιοι και μορφωμένοι, ωθούμενοι από το κίνημα του αττικισμού (τη χρήση, δηλαδή, αρχαΐζουσας γλώσσας, όμοιας με την αττική διάλεκτο ), με αποτέλεσμα να υπάρχει μια άδικη καταπίεση της γλώσσας του λαού, της δημοτικής και μια κατάχρηση και, πολλές φορές, διαστρέβλωση της αρχαιοελληνικής γλώσσας. Ας σημειωθεί ότι οι αττικιστές καταδίκαζαν λέξεις ή τύπους που βρίσκονται στην Καινή Διαθήκη, γεγονός το οποίο δεν αποθάρρυνε μεγάλους πατέρες της Εκκλησίας να κάνουν χρήση της αττικίζουσας διαλέκτου, με σκοπό να προσεγγίσουν τους λόγιους και μορφωμένους ελληνόφωνους. Έτσι, για περίπου 16 ολόκληρους αιώνες καθιερώνεται μια διγλωσσία, η οποία, ευτυχώς, δεν επηρέασε τόσο πολύ το νησί μας, το οποίο διατήρησε, με εξαίρεση την αδιάλλακτη μέχρι σήμερα Εκκλησία, τη γλώσσα του λαού, όπως αυτή μιλιόταν και εξελισσόταν, χωρίς να θέτει όρια γλωσσικά.

Αξιόλογος και αξιοπρόσεκτος ποιητής είναι ο Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917), που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο εθνικός μας ποιητής, ο οποίος χρησιμοποιεί την Κυπριακή διάλεκτο στα ποιήματά του, ταυτόχρονα γράφοντας στη δημοτική και την καθαρεύουσα. Τα γνωστότερά του έργα είναι η «9η Ιουλίου», η «Χιώτισσα» και η «Ανεράδα». Άλλος ένας ποιητής της Κύπρου μας είναι ο Δημήτρης Λιπέρτης (1866-1937). Μέχρι το 1911 έγραφε ποιήματα στη δημοτική και την καθαρεύουσα, ενώ από το 1911 και μετά στρέφεται οριστικά προς την Κυπριακή διάλεκτο. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι ποιητές και πεζογράφοι που χρησιμοποιούν την Κυπριακή διάλεκτο, όπως ο Γιάννης Σταυρινός-Οικονομίδης (1894-1997), ο Χριστόφορος Θ. Παλέσης (1871-1949), ο Χαράλαμπος Μ. Αζίνος (1905-1979) και ο Παύλος Λιασίδης (1901-1985). Από το 1930 και μετά ελάχιστοι ποιητές χρησιμοποιούν την Κυπριακή διάλεκτο στα έργα τους· ανάμεσά τους ο Κώστας Μόντης (1914-). Οι περισσότεροι ποιητές και όλοι οι πεζογράφοι χρησιμοποιούν τη δημοτική γλώσσα για τα ποιήματά τους.

If you want to read more the other two parts are at:
http://www.typos.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=5252
http://www.typos.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=5392
Courtesy of Typos.com.cy

Dictionary: http://kypros.org/Sxetikos/Dictionary/Cyprus-Dictionary.htm
Poetry: http://kypros.org/Sxetikos/Poetry/Contents.htm
Stories: http://kypros.org/Sxetikos/Paramythia/Contents.htm
Proverbs: http://kypros.org/Sxetikos/Parimies/Biblia.htm

In English:

History and Literature (http://en.wikipedia.org/wiki/Cypriot_dialect)

The modern Cypriot dialect is not an evolution of the ancient Arcadocypriot dialect, but evolved from koine. Cyprus was cut off from the rest of the Greek-speaking world from the 7th to the 10th century A.D due to Arab attacks. It was reintegrated in the Eastern Roman Empire in the 10th century to be isolated again in 1191 when it fell to the hands of crusaders. This linguistic isolation preserved a lot of Medieval Greek characteristics that were lost in Modern Greek.

The legislation of the Kingdom of Cyprus in the Middle Ages was written in the dialect. Other important medieval works are the chronicles of Leontios Makhairas and George Boustronios, as well as a collection of sonnets in the manner of Francesco Petrarca.

In the past hundred years, the dialect has been mainly used in poetry, major poets being Vasilis Michaelides and Dimitris Lipertis. It is also traditionally used for folk songs and poetry, including τσιαττιστά (battle poety) and the tradition of ποιητάρηες. More recently it has been used in Reggae by Hadji Mike and rap by several Cypriot hip hop groups, most notably HCH.

Locally produced television shows, usually comedies or soap operas, make use of the dialect.

http://en.wikipedia.org/wiki/Cypriot_dialect
http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0212/jmmd0190212.pdf#search=%22greek-cypriot%20dialect%22


Feel free to ask any questions concerning the dialect.

I believe Cypriot Greek sounds more like Byzantine Greek thus closer to Ancient GreeK than any other dialect. I was in Cyprus in 2001. I speak Greek fluently, but at times I had a bit trouble understanding the local dialect (especially by older people in villages). My wife who also speaks Greek (although not as well), had a tougher time understanding people. Aside from the older people, I heard most people on the island (in the cities) speak a more standard Greek. A similar situation exists on Crete as well, although it's not as difficult to understand the Cretan dialect as it is the Cypriot one imo.

i have to agree with chicagogeorge.
young people in cities speak more "standard greek".this is inevitable as the contact of cyprus with greece has increased bc of better transport,telecommunications,tv etc.
the use of words belonging or stemming from other languages(eg.italian or turkish) has decreased as the contact with these cultures has decreased.

the development of the cypriot dialect is also bc of the distance of the island from other greek speaking areas, which is ironic bc at some time in history the area around cyprus was a center of greek language and civilization(eg.antioch,alexandria etc)

I will add that Cypriot Greek is the most melodic of Greek dialects.

it sounds like Portugese

I removed one post and his answer, please remain on topic and avoid personnal vengeance on this thread :).

i have to agree with chicagogeorge.
young people in cities speak more "standard greek".this is inevitable as the contact of cyprus with greece has increased bc of better transport,telecommunications,tv etc.
the use of words belonging or stemming from other languages(eg.italian or turkish) has decreased as the contact with these cultures has decreased.

the development of the cypriot dialect is also bc of the distance of the island from other greek speaking areas, which is ironic bc at some time in history the area around cyprus was a center of greek language and civilization(eg.antioch,alexandria etc)

It is true that younger people speak something closer to standard greek but also they have changed the dialect in the way that it contains much more english words which have been modified to sound more greek. But this happens mainly because they are not sure whether the cypriot words they know are known to the people they speak to, because they recieved a greek language education and because of the persistent (but fading) ideology that it is inpolite to speak to or in front of strangers in greek-cypriot. The dialect is used amongst family members a lot.

But then again in towns like Larnaca or Paphos the dialect is used widely amongst males and some females and it is considered to be pretentious when you try to speak as closer to greek as possible and you are rediculed. This is mainly because of the fact that these cities act as the centre of the rural areas surrounding them like the paphos rural district for paphos and the rural areas of larnaca and ammochostos for larnaka. These part of the population is proud to be cypriot and speak cypriot.

Limassol is somewhere in the middle with people divided between those who speak the dialect fully and those who prefer to use a ''lighter version'' of cypriot which contains more greek and english than cypriot words.

Finally in Nicosia (lefkosia) lies the greatest irony and funniest situation concerning the dialect. People are divided between those who speak pure cypriot because they came from rural areas all over the island and those who live in nicosia for some time and try to speak modern greek. These people are widely considered pretentious in all of cyprus are the object of redicule again because they shuwn all other cypriots and tend to have an aristocratic attitude towards everybody when in fact there is nothing noble or blue blooded about them.

Now as far as public usage of the dialect in the news and commercials you sometimes hear the dialect but modern greek is by far the most used language. But in the last few years it has been observed that a rising number of cypriot tv productions,, may those be series or tvmovies, are using the dialect in its purest form because of a recent rise in the belief of the citizens that the dialect needs to be protected and celebrated for its uniqueness. Almost all cypriot dialect tv productions have been greatly successful while those which use modern greek are generally not welcomed by the public.

Even politicians and other public personas when giving an interview to channels often use cypriot phrases or words that are not found in the greek language or cannot be transliterated meaningfully. Also in many events concerning the 1974 Turkish invasion cypriot poems, songs etc are used in respect and remembrance of the areas under occupation.

To Giorgos

This is a thread to inform people about the Cypriot dialect in order to avoid such comments like neorion's in an effort to inspire respect and understanding of various aspects of the greek-cypriot culture and combat ignorance and maltreatment of people who are proud to be speaking the language. Thanks.

Kuprioi otan milane akougontai san na milane oi kritikoi. exei poles omoiotites stin profora.

^^

IMO, I here more "N" in Kypreika (Tin Kanin). In Kritika, I hear more "CH" (Chi Kanis)

Εγώ πάντως σε Χανιά και Ρέθυμνο ακούω Ίντα κάνεις,Ιντάνε κλπ.

akougonte kai ta dyo diaforetika sta'aftia mou.Plaiotera dyskolevomouna ligo pio poly na katalavo tous Kypraious

Egw eipa oti moiazoun stin profora, kai oxi oti exoun idies ekfraseis.

Kapoies omoiotites exoun kai pontioi me tous kuprious otan milane sta pontiaka.

Otan hxa prwtodhmiourghsei auto to topic htane epidi dekthka lektikh ratsistikh epi8esh apo ton Neorion epidi mhlisa sta kypriaka anti sta neoellhnika. O neorion apo oti vlepw den ektimate kai idiaitera pleon sta ellhnika forum alla ekeino to kairo hmouna monaxos enantias tou. Apo oti vlepw h alh8eia fanerw8ei. Kalio arga para pote. Dystyxws gi'auton auto to Forum anhkei sthn xwra mou kai de 8a anektw 3ana tetoia symperifora ek merous tou. Anti8etws euelpistw na tou dida3w kai merika Kypriaka se mia prospa8eia na katanohsei auto pou den katalavei. To pio katw link anoikei se mia omada sto Facebook, ''I am proud to speak CYPRIOT'' opou prow8a thn ekma8hsh kai thn xrhsh ths Kypriakhs:

http://www.facebook.com/group.php?gid=7013787203

S'auto to group exw dhmiourghsei topics pou aforoun thn domhsh kai parousiash ths Kypriakhs Dialektou. 8a antigrapsw osa egrapsa s'auto to topic gia na megalwsw to koino pou 8a ma8ei estw kai kati elaxisto gia thn Kypriakh.

CHAPTER 1: Alphabet

We make our beginning with one the most important characteristics of any language. It's alphabet. Cypriot originates from Koine Greek and since most literature in Cypriot is written using the Greek Alphabet I will use this it as the basis of our Grammar lessons.

The Cypriot alphabet has 6 vowels (indicated) and 22 consonants for a total of 28 Letters:

Αλφάβητον - Alphabet
Letter (upper & lower case) - Transliteration - Pronunciation

Α α - 'a' - as in America (Vowel)
Β β - 'v' - as in Volcanic
Γ γ - 'y' - as in Young
Δ δ - 'th' - as in THe -> Note for pronunciation examples we will use 'DH'
Ε ε - 'e' - as in Egg (Vowel)
Ζ ζ - 'z' - as in Zoo
Ζ' ζ' - 'j' - as in Je (french)
Η η - 'ee' - as in sEE
Θ θ - 'th' - as in THink
Ι ι - 'ee' - as in sEE (Vowel)
Κ κ - 'k' - as in looK (soft)
Λ λ - 'l' - as in Lay
Μ μ - 'm' - as in Mother
Ν ν - 'n' - as in Night
Ξ ξ - 'x' - as in greeKS
Ο ο - 'o' - as in Odd (Vowel)
Π π 'b' as in Bank
Ρ ρ - 'r' - as in Spanish Rosa (Rolling)
Σ σ - 's' - as in Sick
Σ' σ' - 'sh' - as in Shark
Τ τ - 'd' - as in Drum
Τζ' τζ' - 'J' - as Jack
Τσ' τσ' - 'Ch' - as in Chair
Υ υ - 'ee' - as in sEE (Vowel)
Φ φ - 'f' - as in Fear
Χ χ - 'h' - as in Hello
Ψ ψ - 'ps' - as in Dips
Ω ω - 'o' - as in Odd (Vowel)

Consonant Clusters
Two consonats which together produce a specific sound:

γγ/γκ - 'g' as in Game
γχ - 'nkh' as in aNKH
κκ - 'k' as in Kilometer (hard)
λλ - 'l' as in Leather (hard)
μμ - 'mm' as in coMMA (hard)
μπ - 'b' as in Bull
νν - 'nn' as in caNNot (hard)
ντ - 'd' as in Door
ππ - 'pp' as in haPPy (hard)
ττ - 't' as in Tell (hard)
τσ - 'ts' as in geTS

Diphthongs:
These are two vowels joined together which produce a specific sound:

αι - 'e' as in spEll
ει - 'i' as in bIg
ευ - 'ef' as in jEFF
οι - 'i' as in bIg
ου - 'oo' as in fOOd
υι - 'i' as in bIg

Punctuation: The Tone Mark

Greek like many other languages but unlike english has a punctuantion mark for indicating the stressed syllable especially in polysyllabic words. It is located above vowels only and at the second vowel in a diphthong. This tone mark is '΄'

Αφκόν - afkOn - egg
Λαός - laOs - hare
Μούττη - mUtti - nose
Πατταλόνιν - pattalOnin - trousers

Exercises:
Try pronouncing these easy words:

Word Pronounciation Meaning

Τζ'ίρης - Jiris - father
Μάμμα - Mamma - mother
Μάππα - Mappa - ball/football
Γειά - Yia - hi
Αφκόν - Afkon - egg
Πόξω - Pokso - outside
Κρούζω - Kruzo - I am burning/I burn
Νοσ’ά - Nosha - Shadow
Φέφκω - Fefko - I am leaving / I live
Θορώ - Thoro - I am seeing / I see

End of Chapter 1.
-Updated 23/02/2008 (1st)
1)Added Tone mark
2)Changes to pronunciation examples
3)Changes to orthography

Please do feel free to make any comments you want in our Comments thread. We are not all professional linguists but we have an extensive linguistic background (multilinguists) and thus we will surely make mistakes which we would like you to point out and allow us to correct. Help us improve our material!

Hello everybody. I was pleasantly surprised by the interest that people showed in the Comments thread but the more the merrier so please do feel free to post your comments. Now on to the new Grammar!

CHAPTER 2: Articles and Nouns (1)

As the title implies I will be covering Articles and Nouns but I will leave the noun endings for each case in other chapters.

Articles & Nouns
Concerning Numbers, Genders and Case in Cypriot there are:

TWO articles:
1) Definite
2) Indefinite

TWO numbers:
1) Singular
2) Plural

THREE genders:
1) Masculine
2) Feminine
3) Neuter

FOUR cases:
1) Nominative: Indicates the noun is a subject or a predicate
2) Genitive: Indicating possession
3) Accusative: Indicating direct object or the subject on an action
4) Vocative: Indicating a direct address to a person, thing etc.





Definite Articles:

A definite article is used before singular and plural nouns that refer to a particular member of a group. Note that all definite Articles go in front of the word excluding the ones in the Genitive!

Singular:
-----------------Masculine----------Feminine-------Neuter------English Equivalent
Nominative_____ο_____________η__________το___________the_______
Accusative*_____(v)τον________(v)την______(v)το__________the______
Genitive*______(ν)του________(ν)της______(ν)του________of the______
Vocative_______ρε____________ρα__________ρε___________hey_______

Plural:
-----------------Masculine----------Feminine-------Neuter------English Equivalent
Nominative_____οι_____________οι__________τα__________the_______
Accusative*_____(v)τους_______(v)τες_______(v)τα________the_______
Genitive*______(ν)των________(ν)των______(ν)των________of the_____
Vocative_______ρε____________ρε__________ρε__________hey_______

*As you may have noticed in front of each article in the Accusative and Genitive case there is a (v). This is because words in Cypriot frequently end in –v (-n). When the articles are placed after a noun or a verb which ends in –v this ‘v’ is carried onto article. For example –των becomes –ντων. I shall analyze and demonstrate this further later on in noun endings and verb conjugation

Indefinite Articles:

An indefinite article is used before singular nouns that refer to any member of a group. Note that all indefinite Articles go in front of the word.

Singular:
-----------------Masculine----------Feminine-------Neuter-------English Equivalent
Nominative____ένα___________μιά_________έναν___________a________
Accusative_____έναν__________μιάν________έναν____________a______
Genitive*______ενού/νιού______μιάς_________ενού/νιού_______of a_____
Vocative_______-______________-___________-______________-_______

*Both articles are used equally and interchangeably overall but specific areas in Cyprus use one or the other more frequently that the other.


Nouns: Genders and Endings

Even though there are three genders in Cypriot it is easy enough to guess the right article and gender for nouns quite easily by looking at their endings in the nominative.

Masculine endings: -ος, -ης, -ας
Feminine endings: -α, -η,
Neuter Endings: -ως, -ιν,-ον, -αν

Ασκήσεις - Exercises:
Below are some words of all genders and of their possible endings in the nominative case. Write down their nominative article and gender!

Word - Transliteration - Translation - Gender - Article
Άδρωπος - adhropos - man- ? - ?
γιενέκα yieneka – woman - ? - ?
κοπελλούιν – kopellooin – kid - ? - ?
τζ’ίρης – jiris – father - ? - ?
γαλατάς – yalatas – milk vendor - ? - ?
φως – fos – light - ? - ?
σίερον – sieron – iron - ? - ?
αρφή – arfi – sister - ? - ?
πλύμμαν – plimman – wash - ? - ?
ρατζ’όλος – rajolos – policeman - ? - ?

CHAPTER 3: Nouns and Articles (2)

In this chapter will be exploring how various articles and cases change the endings of the nouns. You shouldn’t be worried because Cypriot tries to maintain a homophony and a poetic sound which will be evident in the following tables and there examples. In this chapter I will be covering masculine and feminine nouns alone so the amount of material is minimized.


Masculine Nouns:
Lets take the masculine nouns first according to their ending:

–ος__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____ο_____άδρωπος_______οι______αδρώποι
Accusative_____(ν)τον__άδρωπον____(ν)τους__αδρώπους
Genitive_______(ν)του__αδρώπου_____(ν)των__αδρώπων
Vocative_______ρε____άδρωπε_______ρε_____αδρώποι

–ας__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____ο_____γαλατάς________οι______γαλατάες
Accusative_____(ν)τον__γαλατάν____(ν)τους_____γαλατάες
Genitive_______(ν)του__γαλατά_____(ν)των_____γαλατάων
Vocative_______ρε_____γαλατά_______ρε_______γαλατάες

–ης__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____ο_____τζ’ίρης________οι______τζ’ίριες
Accusative_____(ν)τον__τζ’ίρην____(ν)τους_____τζ’ίριες
Genitive_______(ν)του__τζ’ίρη_____(ν)των_____τζ’ιρών
Vocative_______ρε_____τζ’ίρη_______ρε_______τζ’ίριες

Exceptions:

1. Nouns which have an ending in –ας but are of a Neuter gender such as το κρέας (meat). These are declined in the same way as those ending in –ως. There will be more details on these in Chapter 4.

2. Nouns which have an ending in –oς but are of a Neuter gender such as το μέρος (bathroom/toilet). There will be more on these in Chapter 4.

3. Nouns which have an ending in –oς but are feminine. These are mostly the name of cities such as η Πάφος (Paphos) because the word for city in Cypriot is feminine.

3. Nouns whose ending is –νης:
–νης_________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____ο_____συγγενής*________οι______συγγενείς
Accusative_____(ν)τον__συγγενήν____(ν)τους_____συγγενείς
Genitive_______(ν)του__συγγενή_____(ν)των_____συγγενών
Vocative_______ρε_____συγγενή_______ρε_______συγγενείς

* συγγενής = relative

Feminine Nouns:

Let’s take the feminine nouns first according to their ending:

–α__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____η_____τζ’υπραία*________οι______τζ’υπραίες
Accusative_____(ν)την__τζ’υπραίαν____(ν)τες_____τζ’υπραίες
Genitive_______(ν)της__τζ’υπραίας_____(ν)των____τζ’υπραίων
Vocative_______ρα_____τζ’υπραία_______ρε______τζ’υπραίες

*τζ’υπραία = Female Cypriot

–η__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____η_____ξαέρφη*________οι______ξαέρφες
Accusative_____(ν)την__ξαέρφην____(ν)τες_____ξαέρφες
Genitive_______(ν)της__ξαέρφης_____(ν)των____ξαέρφων
Vocative_______ρα_____ξαέρφη_______ρε______ξαέρφες

*ξαέρφη = female cousin

Exceptions:
There are a few exceptions in Cypriot for feminine nouns sometimes because some of them are words which survived from Ancient Greek in their original forms or simply have irregular endings. A few examples are:

1. Αρφή, γιαγιά, σ’ιλλιά (sister, grandmother. Note that the actual Cypriot word for grandmother is η στετέ)
–α__________Article__Singular__________Article____Plural
Nominative_____η____γιαγια*/αρφή________οι______γιαγιάες/αρφάες
Accusative_____(ν)την__γιαγιάν/αρφήν____(ν)τες____γιαγιάες/αρφάες
Genitive_______(ν)της__γιαγιάς/αρφής_____(ν)των____γιαγιάων/αρφάων
Vocative_______ρα_____γιαγιά/αρφή_____ρε______γιαγιάες/αρφάες

2. Σκέψης, Γνώσης (thought, knowledge)
–η__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____η_____σκέψη________οι______σκέψεις
Accusative_____(ν)την__σκέψην____(ν)τες_____σκέψεις
Genitive_______(ν)της__σκέψης_____(ν)των____σκέψεων
Vocative_______ρα_____σκέψη_______ρε______σκέψεις

At this point it is important to point out that whenever an ending starting with –ι or –ε is added to a word whose last syllable ends in –κx (where x represents any vowel) the –κ is turned into –τζ’ and then the endings are added. An example is below:

3. Γιενέκα (woman)
–κα__________Article__Singular______Article____Plural
Nominative_____η_____γιενέκα________οι______γιενέτζ’ιες
Accusative_____(ν)την__γιενέκαν____(ν)τες_____γιενέτζ’ιες
Genitive_______(ν)της__γιενέκας_____(ν)των____γιενεκών
Vocative_______ρα_____γιενέκα_______ρε______γιενέτζ’ιες


Please pay attention to the shifts in the tone mark in all the examples which are more or less concrete for each declination of nouns for all genders. The noun declinations are not so difficult to learn and most often the article in each case gives a hint on how the ending should be since in Cypriot we strive for homophony.

Exercise:
Please decline the following nouns in all the cases:

Ρατζ’ιόλος
Πατατάρης (Potato Seller)
Παπάς
Νοσ’ά (Irregular)
Δύναμη (Strength, Irregular)
Χαρά
Ψυσ’ή

Chapter 4: Nouns and Articles (3)

In this final chapter concerning Nouns and Articles we will be going over the noun endings in each case for Neuter nouns.

Note: Σκέψης, Γνώσης (thought, knowledge)

Neuter Nouns

–ως_________Article__Singular____ Article____Plural (very rare)
Nominative_____το_____φώς________τα______φώτα
Accusative_____(ν)το___φώς______(ν)τα______φώτα
Genitive_______(ν)του__φώτου_____(ν)των___φώτων
Vocative_______ρε_____φώς_______ρε_______φώτα

*Pay attention to the fact that Nouns whose ending is –ας but are of a Neuter gender such as κρέας (meat) are declined in the same way as those ending in –ως.

–ιν_________Article__Singular_________Article____Plural
Nominative_____το___κοπελλούιν_______τα______κοπελλούθκια
Accusative_____(ν)το_κοπελλούιν______(ν)τα_____κοπελλούθκια
Genitive______(ν)του_κοπελλουθκιού___(ν)των____κοπελλουθκιών
Vocative_______ρε___κοπελλούθκια_______ρε_____κοπελλούθκια

–ον_________Article__Singular____ Article____Plural
Nominative_____το_____σίερον_____τα______σίερα
Accusative_____(ν)το___σίερον____(ν)τα_____σίερα
Genitive_______(ν)του__σίερου____(ν)των____σιέρων
Vocative_______ρε_____σίερον______ρε______σίερα

–(μ)αν_________Article__Singular____ Article____Plural
Nominative_____το____δείμμαν*______τα______δείμματα
Accusative_____(ν)το__δείμμαν______(ν)τα____δελιμματα
Genitive_______(ν)του_δείμματος/του_____(ν)των__δειμμάτων
Vocative_______ρε____δείμμαν_______ρε______δείμματα

* δείμμαν = tying/knot

Exceptions:

1. Neuter nouns ending in –ος:
-ος_________Article__Singular____ Article____Plural
Nominative_____το____μέρος*________τα_____μέροι
Accusative_____(ν)το__μέρος______(ν)τα_____μέροι
Genitive_______(ν)του_μέρους_____(ν)των____μέρων
Vocative_______ρε____μέρος_______ρε______μέροι

*μέρος = toilet

2. Neuter nouns ending in –μιν:
–μιν_________Article__Singular____Article____Plural
Nominative_____το___παιξίμιν*_______τα_____παιξίμια
Accusative_____(ν)το_παιξίμιν______(ν)τα____παιξίμια
Genitive______(ν)του_παιξιμιού___(ν)των____παιξιμιών
Vocative_______ρε___παιξίμιν_______ρε_____παιξίμια

* παιξίμιν = preoccupation/game

3. Neuter nouns ending in – μον:
–μον_________Article__Singular____ Article____Plural
Nominative_____το_____πρίσιμον*_____τα______πρισίματα
Accusative_____(ν)το___πρίσιμον____(ν)τα_____πριρίματα
Genitive_______(ν)του__πρισίματος/του____(ν)των__πρισίματων
Vocative_______ρε_____πρίσιμον______ρε_____πρισίματα

* πρίσιμον = swelling

Please pay attention to the shifts in the tone mark which are more or less concrete for each declination of nouns for all genders.
The noun declinations are not so difficult to learn and most often the article in each case gives a hint on how the ending should be since in Cypriot we strive for homophony.

Please decline the following Neuter Nouns for each case:

Exercise:
Σκαμνίν (Stool)
Αφκόν
Πλύμμαν
Ποσκόλλιον (Anything that entertains you and at the same time keeps you distracted from worrying/doing something else!)
Καμίνιν (Heat/it’s hot)
Βάψιμον (paint job)
Κρέας
Τζ’αμιν

Chapter 5: Demonstrative Pronouns (1)

This will be the chapter in which we shall be covering the demonstrative pronouns for nouns. These pronouns correspond to the English this, that, these, those etc.

Demonstratives of closeness:
(this, these, to this/them, of this/them)

Masculine
______Nominative_______ Accusative_________Genitive_____
Sing.__Τούτος ο__τούτον τον/τούντον___τούτου του/τούντου
Pl.____Τούτοι οι_τούτους τους/τούντους_τούτων των/τούντων

Feminine
______Nominative_______ Accusative_________Genitive___
Sing.__Τούτη η__τούτην την/τούντην___τούτης της/τούντης
Pl.____Τούτες οι_τούτες τες/τούντες____τούτες τες/τούντες

Neuter
______Nominative_______ Accusative_________Genitive__
Sing.__Τουτον το_τούτον το/τούντο___τούτου του/τούντου
Pl.____Τούτα τα__τούτα τα/τούντα___τούτων των/τούντων

Demonstratives of distance:
(that, those, to that/those, of that/those)

Masculine
______Nominative_______ Accusative_________Genitive_____
Sing.__Τζ’είνος ο__τζ’είνον τον/τζ’είντον___τζ’είνου του/τζ’είντου
Pl.____Τζ’είνοι οι_τζ’είνους τους/τζ’είντους_τζ’είνων των/τζ’είντων

Feminine
______Nominative_______ Accusative_________Genitive___
Sing.__Τζ’είνη η__τζ’είνην την/τζ’είντην___τζ’είνης της/τζ’είντης
Pl.____Τζ’είνες οι_τζ’είνες τες/τζ’είντες____τζ’είνες τες/τζ’είντες

Neuter
______Nominative_______ Accusative_________Genitive__
Sing.__Τζ’είνον το_τζ’είνον το/τζ’είντο___τζ’είνου του/τζ’είντου
Pl.____Τζ’είνα τα__τζ’είνα τα/τζ’είντα___τζ’είνων των/τζ’είντων


Rules:
As you have noticed there are two versions of pronouns for the Accusative and Genitive case. The rule is simple:

1) If the demonstrative pronoun is followed by an adjective then the demonstrative pronoun without the article is used, therefore τούντον τούντην etc. However if there is no adjective following the first set of pronouns is used, thus τούτον τον, τούτην την etc. The rule is ΝΟΤ strict since it’s a part of the rhyming and homophony in Cypriot and people use it interchangeably.
2) Nouns are preceded by their articles in the corresponding case.

Without an adjective:
Τούτος ο άθρωπος – this man
Τζ’είνες τες κοτζ’ακάρες – those old ladies
Τούτον το πράμαν – this thing

With an adjective:
Τούντου καλού του άθρωπος – of this good man
Τζ’είντων καλών των κοτζ’ακάρων – of those good old ladies
Τούντο καλόν το πράμαν – this good thing

Exercises:

Translate the following sentences in Cypriot:

These stools - ?
Of that egg - ?
Those paint jobs - ?
That meat - ?
Of that man - ?
Of this woman - ?
To those children - ?
Of these female cousins - ?
To This father - ?
To These old women - ?

Chapter 6: Demonstrative Pronouns (2)

Pronouns Referring to Quality and Quantity.

Τέθκιος/α/ο = Such (a)/this or that kind of (a)
Masculine
Nominative____Accusative____Genitive___Nominative
τέθκοιος_______τέθκοιον_____τέθκοιου___ρε τέθκοιε
τ’εθκοιοι______τέθκοιους_____τέθκοιων___ρε τέθκοιοι

Feminine
Nominative___Accusative____Genitive___Nominative
τέθκοια_______τέθκοιαν_____τέθκοιας___ρα τέθκοια
τέθκοιες_______τέθκοιες____τέθκοιων___ρε τέθκοιες

Neuter
Nominative__ Accusative___Genitive___Nominative
τέθκοιο______τέθκοιον____τέθκοιου___ρε τέθκοιο
τέθκοια______τέθκοιαν____τέθκοιων___ρε τέθκοια

Examples
Τέθκοιον κοπελλόυιν – Such a/This kind of a child
Τεθκοιαν γιενέκαν – Such a/this kind of thing
Τέθκοια πράματα – Such /that kind of a things


Τόσος/η/ο = So much/many*
Masculine
Nominative___ Accusative____Genitive
Τόσος_________τόσον_______τόσου
Τόσοι_________τόσους_______τόσων

Feminine
Nominative___Accusative___Genitive
Τόση_________τόσην______τόσης
Τόσες________τόσες_______τόσων

Neuter
Nominative___Accusative__Genitive
Τόσο_________τόσον_____τόσου
Τάσα_________τόσα______τόσων

Examples
Τόσες γιενέτζ’ες – So many women
Τόσα κοπελλούθκια – So many children
Τόσοι αδρώποι – So many men

Rules:
The only rule concerning this type of pronouns is that along with the verb ‘to be’ they are preceded by the definite article declined in the appropriate case and number. More on this later when we learn go into verbs.

Exercises:

Translate the following sentences in Cypriot:

So many stools - ?
Such an egg - ?
This kind of paint jobs - ?
So much meat - ?
That kind of a man - ?
This kind of a woman - ?
So many children - ?
So many cousins - ?
Such a father - ?
So many women - ?

i disagree with the word the used for shadow.....i know it as "oussia":)
kalo einai na katagrafoun kapou oles autes oi lexeis giati arketes apo autes den hreisimopoiountai pleon,esto kai an xseroume ti simainoun.
i stadiaki exsafanisi ,i kalitera na to po aporripsi i apofygi pollon xsenon lexeon(ohi ellinikon) einai anapofeukti afou den yparhei pleon o epireasmos apo alles glosses.
i idia katagrafi pisteuo pos prepei na ginei me oles tis dialektous tis ellinikis glossas.eiha arketi epafi teleutaia me ellines tis mikras asias kai ontos arketo lexsilogio pou hrisimopoioun diaferei alla einai eukola katanoito(otan to hrisimopoioun).
mipos xserei kapoios an ehei ginei pliris katagrafi ton lexseon ton ellinikon dialekton pou den yparhoun sta koina ellinika(an mporo na to po etsi)

^^ Hehehehe to kypriako le3iko mou exei kai to nosha kai to osha kataxwrhmeno. Egw protimw to prwto afou auto 3erw apo pitsirikas.

On the past, I thought that the Cyprian dialext had Arcadian influences, until I realised its common character with the Cretan one for example.

btw ther every Greek part has dialect, not so important always. For example in Macedonia ''se lew'' :)

^^ Greek-Cypriot is actually a dialect of Ancient Greek and thus contains substantial differences from Modern Greek if you take into consideration the influence of Byzantine Greek, Venetian, Genoan, Frankish, Turkish, Arabic and English.

Example:
Modern Greek -> Greek-Cypriot
Sou lew ------> Lalw sou

As you can see we have retained the Ancient Greek verb however the personal pronoun comes after the verb in the affirmative Present and Past tense.

Συζήτηση στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παιδείας

Κινδυνεύει η κυπριακή διάλεκτος


Η κυπριακή διάλεκτος θα σταματήσει να χρησιμοποιείται αν δεν ληφθούν σύντομα μέτρα για προστασία και διάσωσή της. Σε αυτή την διαπίστωση κατέληξαν βουλευτές και πανεπιστημιακοί, συζητώντας χθες στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παιδείας θέμα για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και της κυπριακής διαλέκτου, αλλά και τους κινδύνους αλλοίωσής της από τη συνεχή χρήση ξένων, κυρίως αγγλικών, λέξεων κατά την καθημερινή επικοινωνία. Στο πλαίσιο της συζήτησης ο πρόεδρος της Επιτροπής, Νίκος Τορναρίτης, αναφέρθηκε στα αποτελέσματα των παγκύπριων εξετάσεων και κυρίως στις επιδόσεις των υποψηφίων στα Νέα Ελληνικά, υπενθυμίζοντας ότι ο μέσος όρος βαθμολογίας ήταν μόλις 9,8 στα 20, ενώ ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Τάκης Χατζηγεωργίου, εξέφρασε ανησυχία για την παρείσφρηση ξένων λέξεων στον τρόπο επικοινωνίας μιας μερίδας του πληθυσμού και τόνισε ότι πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε να διατηρηθεί η γλώσσα και διάλεκτός μας. Όπως εξήγησε, «δεν είναι απλώς στοιχείο ταυτότητας η γλώσσα και η διάλεκτός μας. Είναι συστατικό στοιχείο του να κρατιέται μια κοινότητα εθνική ή τοπική. Η γλώσσα δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο επικοινωνίας», σημείωσε. Ανάλογο προβληματισμό εξέφρασε και ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Σοφοκλής Φυττής, υπογραμμίζοντας ότι η κυπριακή διάλεκτος κινδυνεύει να χαθεί. «Συρρικνώνεται και παραγνωρίζεται. Σταδιακά χάνεται πολλή φρασεολογία, λέξεις, ιδιωματισμοί και γενικά η χρήση της διαλέκτου μας στον τρόπο έκφρασης - ομιλίας», ανέφερε. Είπε ακόμη ότι σε αυτό συντείνει και η νοοτροπία πολλών Κυπρίων, που αντιδρούν εάν ο συνομιλητής τους ή ο εκφωνητής κάποιου ΜΜΕ, χρησιμοποιήσει κυπριακή διάλεκτο ή έστω κάποιες λέξεις. «Αυτή η λανθασμένη νοοτροπία, πλήττει τη διάλεκτό μας, που αποδεδειγμένα τη θαυμάζουν όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες, γιατί είναι μια ελληνική διάλεκτος πλήρης αρχαϊκών όπως και ομηρικών φράσεων και λέξεων που διατηρούνται μέχρι σήμερα. Θα πρέπει να επιδείξουμε το ανάλογο ενδιαφέρον για τη διάσωση, διατήρηση και προώθηση της πλούσιας και αυθεντικής κυπριακής διαλέκτου», πρόσθεσε. Εισηγήθηκε επίσης αύξηση των ωρών διδασκαλίας Κυπρίων ποιητών και συγγραφέων στα σχολεία, χρήση του γραπτού και προφορικού λόγου στα ΜΜΕ σε περισσότερες ώρες και αποφυγή των αγγλικών, αλλά και εξειδίκευση δασκάλων και καθηγητών πάνω στη γλώσσα.

Απαντήσεις στα ερωτήματα και τις ανησυχίες των βουλευτών έδωσαν καθηγητές του Πανεπιστημίου Κύπρου (Γλωσσολογίας και Κοινωνιογλωσσολογίας), οι οποίοι συμμετείχαν στη συνεδρίαση. Ο κ. Αντρέας Παπαπαύλου ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει θέμα αντιπαράθεσης της κοινής ελληνικής γλώσσας με την κυπριακή διάλεκτο, αλλά θέμα συνύπαρξης, και τόνισε ότι η ενίσχυση της μίας μπορεί να ενδυναμώσει την άλλη. Από την πλευρά της η κ. Μαριλένα Καρυολέμου, ανέφερε ότι το θέμα είναι πολύπλευρο και πως υπάρχει σύγκρουση των δύο κυρίως στα σχολεία. Σε ό,τι αφορά στον κίνδυνο αλλοίωσης της γλώσσας μας από την είσοδο ξένων λέξεων, οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Κύπρου επεσήμαναν ότι δεν τίθεται τέτοιο θέμα, αλλά υπογράμμισαν πως πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια και να υποβληθούν εισηγήσεις που θα συμβάλουν στη διατήρηση της κυπριακής διαλέκτου.

ΓΕΩΡΓΙΑ ΨΑΡΙΑ
Κωδικός άρθρου: 849727
ΠΟΛΙΤΗΣ - 28/01/2009, Σελίδα: 20
http://www.politis-news.com/cgibin/hweb?-A=849727&-V=articles&-p

Epitelous! Amhn!

Δεν μίλησαν κυπριακά…

ΕΠΑΙΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΟΥΤΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥ – ΤΡΕΛΑΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΚΟΥΝΕ

Δεν μίλησαν κυπριακά…

Η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και της κυπριακής διαλέκτου και ο κίνδυνος αλλοίωσής τους από τη συνεχή χρήση ξένων, κυρίως αγγλικών, λέξεων κατά την καθημερινή επικοινωνία, απασχόλησε χθες την κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας. Για να συζητήσουν το θέμα προσκλήθηκαν διάφοροι επιστήμονες: Πανεπιστημιακοί, γλωσσολόγοι, κοινωνιογλωσσολόγοι, λογοτέχνες, συγγραφείς κ.ά.
Κινδυνεύει, όντως, η κυπριακή διάλεκτος; Στο ερώτημα αυτό οι δύο βουλευτές που ενέγραψαν το θέμα, Τάκης Χατζηγεωργίου του ΑΚΕΛ και Σοφοκλής Φυττής του ΔΗΚΟ, έμμεσα ο πρώτος και άμεσα ο δεύτερος, απάντησαν «ναι». Όμως οι πανεπιστημιακοί που μίλησαν, είχαν αντίθετη άποψη. Δεν υπάρχει κίνδυνος αλλοίωσης της κυπριακής διαλέκτου από την παρείσφρηση ξένων λέξεων, τόνισαν.
Στη διάρκεια της συζήτησης οι πανεπιστημιακοί επαίνεσαν την κυπριακή διάλεκτο, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι και οι Έλληνες και οι ξένοι γλωσσολόγοι που έρχονται στην Κύπρο μένουν έκθαμβοι από τον πλούτο της και μας εισηγούνται να πάρουμε μέτρα προστασίας της, ώστε να μην αλλοιωθεί. «Οι ξένοι επιστήμονες είναι τρελοί με την κυπριακή διάλεκτο», ανέφερε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος του υπουργείου Παιδείας.
Από τους ομιλητές επισημάνθηκε το εξής ενδιαφέρον στοιχείο: Δεν υπάρχει ούτε γραμματική ούτε συντακτικό της κυπριακής διαλέκτου, αλλά μόνο προφορικά.
Η κ. Μαριλένα Καριολέμου, κοινωνιογλωσσολόγος στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ανέφερε ότι υπάρχει πρόβλημα αντιμετώπισης της κυπριακής διαλέκτου στο εκπαιδευτικό μας σύστημα και αυτό γιατί δεν χρησιμοποιείται σχεδόν καθόλου. «Αν σας μιλούσα στην κυπριακή διάλεκτο, εδώ στην Επιτροπή, θα διερωτώσασταν όλοι σας τι πανεπιστημιακή είναι αυτή που μιλά κυπριακά», ανέφερε χαρακτηριστικά, εννοώντας ότι εμείς οι ίδιοι αποφεύγουμε στις ομιλίες μας να χρησιμοποιούμε τη διάλεκτό μας, προφανώς γιατί ντρεπόμαστε. Θέση που την ενίσχυσε και ο κ. Φυττής: «Αν κάποιος στην τηλεόραση χρησιμοποιήσει το τζιαι, αντί το και, θα τον ειρωνευτούν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κάτι που αποδείχθηκε και στην πράξη και το οποίο σχολιάστηκε. Δηλαδή, ενώ όλοι οι ομιλητές επαίνεσαν την κυπριακή διάλεκτο, εντούτοις, στη συνεδρία της Επιτροπής, που διήρκησε 1.5 ώρα περίπου, κανείς δεν μίλησε κυπριακά ούτε και οι εισηγητές του θέματος. Ούτε ένα «τζιαι» δεν ακούστηκε…

Εισηγήσεις

Σε γενική κατάληξη όλοι οι επιστήμονες εισηγήθηκαν να αυξηθεί ο χρόνος διδασκαλίας της κυπριακής διαλέκτου στα σχολεία, να διδάσκεται και στους ξένους που εργάζονται στον τόπο μας κ.λπ., ενώ έγινε εισήγηση προς το υπουργείο Παιδείας να αναρτήσει στο ίντερνετ ιστοσελίδα με την κυπριακή τοπολαλιά, ώστε να έχουν πρόσβαση σ’ αυτήν οι επιστήμονες και γλωσσολόγοι του εξωτερικού. Επίσης έγινε η εξής εισήγηση: Όταν διαπιστώνουμε ότι μια ξένη λέξη εντάσσεται στην κυπριακή διάλεκτο, αμέσως να προωθούμε την αντίστοιχη κυπριακή και να ενημερώνεται το κοινό. Κάτι που κάνουν οι Γάλλοι.
Από πλευράς του εκπρόσωπος του υπουργείου Παιδείας ανέφερε, μιλώντας επί προσωπικής βάσεως, ότι η αφαίρεση των αρχαίων ελληνικών από το εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας δημιούργησε κενό και επηρέασε την ελληνική γλώσσα. «Τα αρχαία ελληνικά είναι απαραίτητα για σωστή εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας», πρόσθεσε. Ο ίδιος ανέφερε ότι η τεχνολογία επηρέασε τα παιδιά μας και ανέφερε σαν παράδειγμα ότι στα γραπτά των εξετάσεων παρατηρείται το φαινόμενο οι μαθητές αντί να γράφουν τη λέξη «και», να παραθέτουν είτε το «συν» (+), είτε ακόμα και το σήμα του «πλας» στα αγγλικά. Ο ίδιος επεσήμανε ότι είναι δύσκολο να διδαχθεί η κυπριακή διάλεκτος στα σχολεία γιατί δεν υπάρχει διδαχτικό εγχειρίδιο.


Κάτω από τη βάση στα Νέα Ελληνικά

Μετά το τέλος της συνεδρίας της Επιτροπής Παιδείας, ο πρόεδρός της, βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Τορναρίτης, εκφράζοντας ανησυχίες για τη μη γνώση της ελληνικής γλώσσας, είπε ότι στις τελευταίες γραπτές εξετάσεις που δόθηκαν στα Νέα Ελληνικά, 9.589 άτομα παρακάθισαν στις εξετάσεις, από τους οποίους 524 έδωσαν λευκό χαρτί. «Ο μέσος όρος των εξετάσεων ήταν 9,8 στα 20, κάτω από τη βάση και το πιο σοβαρό ήταν ότι είχαμε δύο 20 και τρία 19 και αυτό δείχνει το επίπεδο της γλώσσας των νέων Κυπρίων. Το υπουργείο κάτι πρέπει να κάτι. Απ’ εκεί και πέρα όσον αφορά τη χρήση της κυπριακής διαλέκτου, ακούστηκαν (ενώπιον της Επιτροπής) πάρα πολλές απόψεις, όλες ήταν χρήσιμες», πρόσθεσε.
Ο κ. Τορναρίτης πρόσθεσε πως η επιτροπή θα στείλει επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής μέσα από την οποία θα ζητείται να διοργανώσει η ίδια η Βουλή μια ειδική μερίδα, ένα ειδικό συνέδριο που θα το απασχολήσει η διάσωση της κυπριακής διαλέκτου και οι τρόποι ανάδειξης της κυπριακής διαλέκτου και μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων και μέσα στη σχολική μονάδα, αλλά και ευρύτερα μέσα στην κυπριακή κοινωνία.

ΤΑΚΗ ΑΓΑΘΟΚΛΕΟΥΣ
http://alithia.com.cy/alithia_v2/front-end/main.php?action=nptext&page=&design=default&nptext_id=29720

Gia prwth fora sthn istoria tou idiomatos plhres grammatikh!

http://wikipriaka.com/docs/cypriot_grammar-eng.pdf

Αγωνιώδης έκκληση από έναν σκαπανέα της κυπριακής διαλέκτου

"Διδάξτε τη διάλεκτό μας"

Την προώθηση της κυπριακής διαλέκτου μέσα από τα σχολεία εισηγείται ο λαϊκός ποιητής Παντελής Κακολής. Υποστηρίζει ότι η γλωσσική σύγχυση που επικρατεί δυσκολεύει τη νεολαία να εκφραστεί σωστά και εύκολα






Από μικρός ο Παντελής Κακολής, από το Λιοπέτρι, ασχολείται με την κυπριακή ποίηση. Εκτός από ποιήματα γράφει και διηγήματα, γενικά ένιωθε και νιώθει την ανάγκη να καταγράφει τις σκέψεις του σε ένα κομμάτι χαρτί και να τις επεξεργάζεται. Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα. Έζησε τον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ και όταν αργότερα μετανάστευσε στην Αγγλία, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, αντιμετώπισε το ρατσισμό και την περιφρόνηση. «Οι Άγγλοι δεν μας έβλεπαν με καλό μάτι λόγω της ΕΟΚΑ και του κυπριακού ξεσηκωμού εναντίον της αγγλικής κατοχής. Από την άλλη, κάποιοι Κύπριοι που ζούσαν ήδη εκεί έβλεπαν την ευκαιρία να μας εκμεταλλευτούν ως φτηνά εργατικά χέρια. Αφού δεν είχαμε καμιά επαγγελματική κατάρτιση μάς εκμεταλλεύονταν, μας έβαζαν να δουλεύουμε στις κουζίνες, διπλές και τριπλές ώρες και μας πλήρωναν λιγοστά χρήματα», λέει ο κ. Κακολής.

Η κουλτούρα
Η κατάσταση διαφοροποιήθηκε προς το καλύτερο όταν εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Μάντσεστερ, μια πολυπολιτισμική πολιτεία όπου το διαφορετικό γινόταν περισσότερο αποδεκτό. Μόνη του έγνοια, πέραν της επιβίωσης, ήταν η διατήρηση της εθνικής κουλτούρας και του πολιτισμού στη ζωή της παροικίας. «Η δράση μου και ο αγώνας μου για να μη σβήσει η φλόγα της Κύπρου ήταν αδιάλειπτη. Μαζί με τον επίτιμο πρόξενο στο Μάντσεστερ, ιδρύσαμε το παροικιακό σχολείο της πόλης και παράλληλα εγώ έγραφα ποιήματα δίγλωσσα, σε κυπριακή διάλεκτο και αγγλική γλώσσα, για να είναι εύκολη η ανάγνωση από τους Κύπριους της Αγγλίας», μας εξηγεί.
Κείμενά του δημοσιεύονταν και στις παροικιακές εφημερίδες. Έγραφε σατιρικά κείμενα, διακωμωδώντας την επικαιρότητα, και με αυτόν τον τρόπο καλλιεργούσε το ταλέντο του. Στα αξιόλογα έργα του που υμνούν την κυπριακή διάλεκτο ήρθε να προστεθεί και η ποιητική συλλογή «Με γνήσιο προζύμι».

Καμία πρόνοια
Ο κ. Κακολής υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχει καμία πρόνοια από πλευράς του κράτους για τη διάσωση της κυπριακής διαλέκτου. «Η πολιτική που ακολουθεί ο Ενιαίος Φορέας Πολιτισμού δεν ενθαρρύνει τους Κύπριους ποιητές που εκφράζονται στη ντόπια διάλεκτο. Βραβεύονται μόνο οι συγγραφείς και ποιητές που δημιουργούν στην πανελλήνια δημοτική. Αυτό με έχει πληγώσει αφάνταστα. Συχνά λαμβάνω μέρος με τα έργα μου αλλά ποτέ δεν επιβραβεύτηκε η συνεισφορά μου», ανέφερε.
Ο κ. Κακολής σχολίασε ότι από το αναλυτικό σύστημα των μαθημάτων στη δημοτική και μέση εκπαίδευση απουσιάζει ένα μάθημα για την κυπριακή διάλεκτο. «Τα παιδιά πρέπει να γίνουν κοινωνοί της ατόφιας κυπριακής διαλέκτου, να γνωρίσουν βαθύτερα τη ρίζα τους και να ταξιδέψουν μέσα από τη γλώσσα στην εποχή του παππού και του προπάππου τους. Δυστυχώς στις μέρες μας οι νέοι εισάγουν στην ομιλία τους ξενόφερτες λέξεις, όπως το άξιτεντ (ατύχημα), round about (κυκλικός κόμβος), άμπουλα (ασθενοφόρο). Μάλιστα τώρα τελευταία άκουσα αγγλικές λέξεις που τις προσαρμόζουν με τις ελληνικές καταλήξεις, μετατρέποντας ξένες λέξεις σε ρήματα, όπως πριντάρω, από το ρήμα print που σημαίνει εκτυπώνω. Αυτό είναι ντροπή!», υποστηρίζει.
«Επικρατεί ο εγωκεντρισμός και η επίδειξη. ΓιΆ αυτό πρέπει να παλέψουμε και να στηρίξουμε τους νέους μας στη διατήρηση της γλώσσας μας, διαφορετικά η κυπριακή διάλεκτος δεν θα μπορέσει να επιβιώσει και θα καταντήσει «μουσειακό είδος», θα υπάρχει μόνο σε εθνογραφικά μουσεία», προειδοποίησε.

Εκφραστικές δυσκολίες
Ο Παντελής Κακολής διατύπωσε την άποψη ότι οι νέοι δεν μπορούν να εκφραστούν εύκολα και με πληρότητα και η λεξιπενία είναι εμφανής. «Έχω παρατηρήσει ότι δεν υπάρχει η εκφραστική ικανότητα σε πολλούς νέους. Μιλούν πολύ αργά, δεν επιλέγουν τις σωστές λέξεις για να διατυπώσουν αυτό που θέλουν να πουν και έχουν πολύ φτωχό λεξιλόγιο. Πιστεύω ότι μπερδεύονται με την κυπριακή διάλεκτο που μιλούν στην καθομιλουμένη και την ελληνική που αναγκάζονται να γράφουν στο σχολείο. Μέσα τους δεν έχουν αποσαφηνίσει πώς πρέπει να μιλούν. Ακόμα και στα μηνύματα στο κινητό τηλέφωνο γράφουν στην κυπριακή διάλεκτο και χρησιμοποιούν λατινικούς χαρακτήρες, ίσως ως αντίδραση γιατί πρέπει να χρησιμοποιούν τη δημοτική στα σχολεία», υποστήριξε.
«Το μάθημα της κυπριακής διαλέκτου πιστεύω ακράδαντα ότι θα τους βοηθήσει να διαχωρίσουν την κυπριακή διάλεκτο από την πανελλήνια δημοτική για να μπορέσουν να έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια λόγου», συμπλήρωσε.



--------------------------------------------------------------------------------

Γραφή διαλέκτου
Ένα άλλο θέμα που συζητήσαμε με τον κ. Κακολή είναι η γραφή της κυπριακής διαλέκτου, πώς δηλαδή πρέπει να γράφονται οι ιδιαίτεροι ήχοι για να μπορεί να κατανοηθεί και να διαβαστεί σωστά. «Όση ομορφιά έχει η κυπριακή διάλεκτος στον προφορικό λόγο, άλλη τόση δυσκολία έχει στη γραφή και στο διάβασμά της, αφού σήμερα δεν υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες Αρχές κανένας γενικά αποδεκτός τρόπος γραφής που να αποδίδει σωστά την προφορά της», μας είπε, υποστηρίζοντας ότι μόνο οι αυτόχθονες Κύπριοι μπορούν να τη διαβάσουν και να την καταλάβουν. «Όσοι δημιουργούν στην κυπριακή διάλεκτο αισθάνονται περιθωριοποιημένοι και παραμένουν σχεδόν άγνωστοι μέσα στο ευρύτερο ελληνόφωνο κοινό, παρόλο που θεματολογικά και στιχουργικά δεν υστερούν από λόγιους της πανελλήνιας δημοτικής», διαπίστωσε.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ
Κωδικός άρθρου: 867910
ΠΟΛΙΤΗΣ - 25/04/2009, Σελίδα: 77
http://www.politis-news.com/cgibin/hweb?-A=867910&-V=articles

Συνώνυμο του ταβερνιάρη, του κρεοπώλη, του καταστηματάρχη, του οινοπώλη, του κάπελα και του πανδοχέα...

Οι χανουτάρηδες της Κύπρου

Κατά την εποχή των Λουζινιάν είχε δοθεί άδεια για τη λειτουργία πέντε χανουτίων έξω από τη Λευκωσία και αργότερα οι Βενετοί τοποτηρητές επέτρεψαν να λειτουργήσουν συνολικά 12 χανούτια. Κάθε χανούτιο όφειλε να καταβάλλει ετησίως στο Δημόσιο Ταμείο ως φόρο, ένα δουκάτο




Της Νάσας Παταπίου


Οι ταβέρνες και γενικά οι χώροι όπου πωλούνταν διάφορα είδη τροφίμων κατά τη Φραγκοκρατία και Βενετοκρατία, αναφέρονται από τους Κύπριους χρονογράφους Λεόντιο Μαχαιρά και Γεώργιο Βουστρώνιο με τη λέξη χανούτια. Πρόκειται για λέξη περσικής αρχής που διαδόθηκε στην αραβική, αρμενική και ελληνική. Το όλο θέμα σχετικά με τη λέξη χανούτι παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί η λέξη διασώθηκε και επεκράτησε στην Κύπρο. Τουλάχιστον έως το 1974 οι λέξεις χανούτιν και χανουτάρης χρησιμοποιούνταν στην Καρπασία από άτομα κάποιας προχωρημένης ηλικίας. Στον ελλαδικό χώρο είναι εντελώς άγνωστη η λέξη και η έννοιά της και ούτε απαντά σε κείμενα του 15ου και 16ου αιώνα, όπως συμβαίνει αντίστοιχα στον κυπριακό χώρο. Η μόνη σχετική είδηση που έχουμε για μία λέξη που φαίνεται να έχει σχέση με τη λέξη χανούτι από τον ελλαδικό χώρο, είναι η λέξη χανακάς. Σύμφωνα με στοιχεία που διαθέτουμε, η λέξη χανακάς απαντά σε μεσαιωνικό κείμενο αναφερόμενο στον Πόντο, ως συνώνυμη με τη λέξη χάνι. Είναι πρόδηλο ότι η λέξη χανούτιν- καθώς και η λέξη χάνι- αλλά και χανακάς, προέρχονται ακριβώς από την ίδια ρίζα.
Η λέξη χανούτιν πολλές φορές στους Κύπριους χρονογράφους, όπως επίσης στις Ασσίζες και στα 'Ανθη Χαρίτων, έχει την έννοια πανδοχείου, εργαστηρίου, καταστήματος, παντοπωλείου, οινοπωλείου, κρεοπωλείου, καπηλειού κ.ά. Η δε λέξη χανουτάρης έχει την έννοια του ταβερνιάρη ή ταβερνάρη, κρεοπώλη, καταστηματάρχη, οινοπώλη, κάπελα ή πανδοχέα. Αντίθετα η λέξη χάνι, η οποία επεκράτησε αργότερα, αποτελεί σταθμό για τα καραβάνια, κατάλυμα για ανθρώπους και ζώα, χώρο επίσης όπου μπορούσε κάποιος να φάει, να πιει κρασί ή ακόμη να αγοράσει ή να πωλήσει προϊόντα. Σε μερικές περιπτώσεις αναφέρεται ότι στα χάνια λειτουργούσαν ακόμη και χαμαιτυπεία.

Έγραψαν οι χρονογράφοι
Ο Λεόντιος Μαχαιράς μνημονεύοντας την ανανέωση των προνομίων, την οποία είχε κάνει ο Πέτρος Α΄ στην παροικία των Γενουατών στην Κύπρο, αναφέρεται και σε σχετικό προνόμιο που αφορούσε στα χανούτιά τους...
«...τα ζυγία τους Γενουβίσους και τα μέτρη τους όπου έχουν χανουτία να ήνε εις την αφεντιάν τους, τουτέστιν του ποδεστά τους, καθώς το λαλεί το προβιλίτζιν (προνόμιο)». Πρόκειται για προνόμιο το οποίο τους είχε ήδη παραχωρηθεί από τον Φράγκο βασιλιά Ούγο, τον Ιανουάριο του 1232.
Επίσης ο Μαχαιράς σε μία άλλη περίπτωση αναφέρεται στο χανούτιν του Γιαφούνη στη Λευκωσία, μέλους της τότε πολύ γνωστής, αλλά και έως τον 17ο αιώνα κυπριακής οικογένειας. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η αναφορά για τα χανούτια από τον ίδιο χρονογράφο, η οποία σχετίζεται με τον βασιλιά Πέτρο Α΄. «?και ο βαχλιώτης του εζήτησε λάδι να βάλει εις τΆ αγρελλία (σπαράγγια), και ελησμονήσαν νΆ αγοράσουν, και τα χανουτία εσφαλίσαν ότι ήτον αργά»... Ο οικονόμος του ανακτόρου είχε λησμονήσει νΆ αγοράσει λάδι και επειδή ήταν ήδη αργά, είχαν κλείσει τα χανουτία, γεγονός που εξόργισε το ρήγα. Το περιστατικό αυτό είχε λάβει χώρα την παραμονή της δολοφονίας του ανδρείου ρήγα το έτος 1369.
Από έγγραφα της περιόδου της Φραγκοκρατίας, και ειδικά των ετών 1468-1469, παρατηρούμε ότι η λέξη χανούτιν έχει τη σημασία που προαναφέραμε. Το 1468 ο Φράγκος βασιλιάς Ιάκωβος Β΄, απάλλασσε τον Μάρκο Γαβριήλ από την καταβολή κάποιου φόρου για πέντε χανούτια, τα οποία είχε στην Αμμόχωστο ένεκα των καλών υπηρεσιών τις οποίες είχε προσφέρει. Κατά το ίδιο έτος και κατά τον ίδιο τρόπο, είχε απαλλαγεί από το φόρο και το μοναστήρι του Αγίου Συμεών στην Αμμόχωστο, το οποίο είχε στην ιδιοκτησία του τέσσερα χανούτια που ήταν ακριβώς δίπλα από το βασιλικό ανάκτορο. Επιπρόσθετα, σε έγγραφο επίσης του 1468 παραχωρούνταν στον Jean Perez Fabrices, μετέπειτα κόμη Καρπασίας, τα χωριά Κνώδαρα, Κουκάς και Μονιάτης καθώς και τα χανούτια, τα οποία βρίσκονταν σΆ αυτά. Η ύπαρξη χανουτίων στα χωριά της Κύπρου επιβεβαιώνεται και από άλλες πηγές της Φραγκοκρατίας, στις οποίες καταδεικνύεται ότι σε κάθε οικισμό της μεγαλονήσου, μεγάλο ή μικρό, υπήρχε ένα χανούτι για εξυπηρέτηση των κατοίκων.
Ο χρονογράφος Γεώργιος Βουστρώνιος αναφέρεται σε ένα χανούτι έξω από τη Λευκωσία, το οποίο παραχωρήθηκε σε ευνοούμενο του βασιλιά Ιακώβου Β΄, τον Καρτσία Τεναβάρρον. «...Και είχεν έναν χανούτιν έξω της Χώρας, του σιρ Γιλιάμ Στράμπαλη, και, έχοντα και ο ρήγας άρμασέν τον με την γυναίκαν του, επήρεν και το χανούτιν. Και δεν είχεν πογέριν (δικαίωμα) να σφάξει έξω»... Το απόσπασμα αυτό επιβεβαιώνει την ύπαρξη χανουτίων έξω από τη Λευκωσία, κοντά στην Πύλη του Φόρου, όπως θα εξετάσουμε παρακάτω και ότι τα χανούτια μπορεί να ήταν ακόμη και κρεοπωλεία. Σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι η λέξη χανούτιν επικράτησε τόσο στα επίσημα έγγραφα της Φραγκοκρατίας ως canutes, όσο και στα έγγραφα της Βενετοκρατίας, ως canute, ενώ οι ιδιοκτήτες των χανουτίων, οι χανουτάρηδες, αναφέρονται σε βενετικό έγγραφο της τελευταίας δεκαετίας της βενετικής κυριαρχίας στην Κύπρο, ως chanutari.

Τα χανούτια της Λευκωσίας
Η ύπαρξη ταβερνών ή χανουτίων έξω από την πρωτεύουσα και κυρίως στην περιοχή εκεί που αργότερα, δηλαδή το 1567, οικοδομήθηκαν οι προμαχώνες της βενετικής οχύρωσης της Λευκωσίας Caraffa, Flatro και Podocattaro, μαρτυρούνται από την εποχή των Λουζινιάν. Εκεί, στη νοτιοανατολική πλευρά της πρωτεύουσας, όταν ακόμη υφίστατο η μεσαιωνική οχύρωση της πόλης υπήρχε η λεγόμενη Πύλη του Φόρου. Οι Γενουάτες, σημειώνει ο Λεόντιος Μαχαιράς το 1373, είχαν κουρσέψει τη Λευκωσία και «...εκρατούσαν το τειχόκαστρον από την πόρταν του Φόρου ως τον πύργον του Αγίου Ανδρέα»... Κοντά στην Πόρτα του Φόρου ήταν και το μέγαρο των εμπόρων (palazzo dei mercanti), η δημοτική αγορά εν ολίγοις.
Με την οικοδόμηση της νέας οχύρωσης της Λευκωσίας, το 1567, κατεδαφίστηκαν 100 κατοικίες, μερικά μέγαρα πλουσίων, 80 εκκλησίες και σπουδαία μοναστήρια αλλά και τα χανούτια, τα καταστήματα δηλαδή και οι ταβέρνες της Λευκωσίας, που βρίσκονταν στη νοτιοανατολική πλευρά της πόλης. Την πληροφορία αυτή διασώζει βενετική πηγή του 1567. Επίσης αναφορά γίνεται και από τον τελευταίο βισκούντη Αμμοχώστου Πέτρο Βαλτέριο. Μάλιστα, όπως σημειώνει ο ίδιος, τα ερείπια των χανουτίων αυτών χρησιμοποιήθηκαν ως χαρακώματα το καλοκαίρι του 1570, όταν οι Τούρκοι πολιορκούσαν τη Λευκωσία και έβαλλαν κυρίως κατά του προμαχώνα Podοcattaro.
Σύμφωνα με μια επιστολή του Βενετού τοποτηρητή Κύπρου, Φραγκίσκου Bragadin, με ημερομηνία 9 Μαΐου 1531, πληροφορούμαστε ότι κατά την εποχή των Λουζινιάν είχε δοθεί άδεια για τη λειτουργία πέντε χανουτίων έξω από την πόλη και αργότερα οι Βενετοί τοποτηρητές επέτρεψαν να λειτουργήσουν συνολικά 12 χανούτια. Κάθε χανούτιο όφειλε να καταβάλλει ετησίως στο Δημόσιο Ταμείο ως φόρο ένα δουκάτο. Σύμφωνα με τον ανωτέρω τοποτηρητή τα χανούτια αυτά ήταν πολύ χρήσιμα στους κατοίκους της πρωτεύουσας. Το εμπόριο του κρέατος καθώς και άλλων τροφίμων που διεξαγόταν στα χανούτια έξω από την πρωτεύουσα, απαλλασσόταν από το δασμό, δηλαδή των διαπυλίων.
Ιστορικός-Ερευνήτρια, Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου

Κωδικός άρθρου: 891786
ΠΟΛΙΤΗΣ - 23/08/2009, Σελίδα: 39
http://www.politis-news.com/cgibin/hweb?-A=891786&-V=articles

Διαγωνισμός Σύνθεσης Κυπριακού Τραγουδιού 2009

Πρώτο το "΄Αρκησεν λύση να βρεθεί"


Στη δεύτερη και τελική φάση του 18ου Διαγωνισμού Σύνθεσης Κυπριακού Τραγουδιού 2009, που προκήρυξε το Τρίτο Πρόγραμμα του ΡΙΚ, το πρώτο βραβείο πήρε το τραγούδι "΄Αρκησεν λύση να βρεθεί" με συνθέτη τη Στάλω Αναστάση Γεωργίου, στιχουργό τoν Ανδρέα Γεωργίου και ερμηνεύτρια τη Χριστίνα Τσέλεπου, η οποία πήρε και το βραβείο ερμηνείας. Το δεύτερο βραβείο πήρε το τραγούδι "Το όρομαν" με συνθέτη τη Στάλω Αναστάση Γεωργίου, στιχουργό τον Ανδρέα Γεωργίου και ερμηνευτή το Μαρίνο Στεφάνου. Το τρίτο βραβείο πήρε το τραγούδι "΄Αδρωπος εν ο τόπος" με συνθέτη - στιχουργό και ερμηνευτή τον Ιωάννη Γ. Ζαβρό. Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου στο Στούντιο 3 του ΡΙΚ. Στην τελική φάση παρουσιάστηκαν δέκα τραγούδια ενώ τα τελικά αποτελέσματα εξήχθησαν από συμψηφισμό της τηλεψηφοφορίας του κοινού (50%), και της Κριτικής Επιτροπής ( 50%). Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης το ΡΙΚ τίμησε τον αείμνηστο Θεόδουλο Καλλίνικο και τους Αρμάνδο Τζιοζεφέν και Καλλιόπη Σπύρου για την προσφορά τους στην κυπριακή μουσική μας παράδοση. Τις διακρίσεις απένειμε ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Δρ Ανδρέας Δημητρίου, ο οποίος ευχαρίστησε τους δημιουργούς για τη σημαντική προσφορά τους. Την εκδήλωση παρουσίασε η Αλεξία Καρακάννα και φιλοξενήθηκαν o Μιχάλης, Τερλικκάς με τη μουσική του παρέα "Μούσα", καθώς επίσης και ο "Πολιτιστικός ΄Ομιλος Μοσφιλωτής" σε χορογραφία του Αντώνη Αντωνίου.

Κωδικός άρθρου: 912275
ΠΟΛΙΤΗΣ - 30/11/2009, Σελίδα: 16
http://www.politis-news.com/cgibin/hweb?-A=912275&-V=articles&-p