Jones Lang LaSalle presenteert Dutch Office Market Outlook: verwachte opname in 2008 net onder topjaren 2006 (210.000 m2 vvo) en 2007 (175.000 m2 vvo).



Amsterdam, 13 maart 2008 - Jones Lang LaSalle (NYSE: JLL presenteert vandaag de Dutch Office Market Outlook tijdens de MIPIM in Cannes. Een jaarlijkse marktrapportage over de belangrijkste indicatoren op de Nederlandse vastgoedgebruikers- en vastgoedbeleggingsmarkt. Daarnaast is de toekomstige huisvestingsbehoefte van 1.300 kantoorgebruikers in de vijf grootste steden en omliggende regio’s beschreven in het rapport. Hiervan zijn weinig gefundeerde cijfers bekend en daarom bijzonder waardevol voor zowel gebruikers als aanbieders van vastgoed. Ruim 32% van de kantoorgebruikers in de regio Rotterdam verwacht de komende twee jaar een toename in ruimtegebruik. De vraag naar kantoorruimte concentreert zich komend jaar hoofdzakelijk op de deellocaties Centrum en Alexanderpolder. Er is vooral een grote behoefte aan nieuwbouw kantoorruimte met een hoge kwaliteit.
Vraag- en aanbodontwikkeling Rotterdam en regio
Rotterdam kende in 2007 wederom een sterk jaar. In dat jaar is ruim 175.000 m2 verhuurbaar vloeroppervlak (vvo) opgenomen door de markt. Dit lag net onder het recordjaar van 2006, maar boven het vijfjarig gemiddelde (131.000 m2 vvo per jaar). Ruim 54% van de opname had betrekking op vastgoed met een hoge kwaliteit. Vooral de sectoren onderwijs- en gezondheidszorg en de zakelijke dienstverlening kenden in 2007 de grootste vraag naar kantoorruimte.

Sinds 2003 verkeert het aanbod kantoorruimte in Rotterdam op een redelijk stabiel niveau van gemiddeld 293.000 m2 vvo per jaar. Het huidige aanbod bedraagt 326.000 vvo. Dit correspondeert met een leegstandspercentage van 8,5%. Ondanks een toename van het aanbod nieuwbouw, blijft dit type vastgoed schaars. Ruim 44% van het aanbod omvat bestaande kwaliteit kantoorruimte met een hoge kwaliteit. In vergeling met andere grote steden is relatief hoog.


De tophuur in Rotterdam is in het vierde kwartaal van 2007, ondersteund met incentives, met 3% gestegen naar € 195,- per m2 vvo per jaar. Deze tophuur wordt behaald op de deellocatie Kop van Zuid. De stijging is veroorzaakt door schaarste in aanbod nieuwbouw kantoorruimte met een hoge kwaliteit.

Toekomstige huisvestingsbehoefte kantoorgebruikers
Jones Lang LaSalle heeft recent onder 1.300 kantoorgebruikers in de vijf grote steden en omliggende regio’s onderzoek gedaan naar de toekomstige huisvestingsbehoefte onder kantoorgebruikers. In de regio Rotterdam verwacht ruim 32% van de kantoorgebruikers de komende twee jaar een toename in het ruimtegebruik. Vooral ondernemingen uit de Zakelijke Dienstverlening verwachten meer ruimte nodig te hebben om hun bedrijfsprocessen te continueren. Vorig jaar verwachte nog 41% van de gebruikers aan meer kantoorruimte nodig te hebben. De economische groeivooruitzichten liggen aan deze bijgestelde verwachtingen ten grondslag.

Voor 2008 verwacht ruim 31% van de kantoorgebruikers verandering in hun bestaande huisvesting. Ruim 14% is voornemens te verhuizen. Circa 12% geeft aan te willen uitbreiden binnen de bestaande huisvesting. De percentages single-tenant (52%) en multi-tenant (48%) liggen redelijk dicht bij elkaar. Dit is opmerkelijk omdat in de gewenste situatie slechts 8% van de gebruikers de voorkeur geeft een multi-tenant gebouw. De meest gewenste contractduur onder kantoorgebruikers (76%) ligt tussen de 3 en 7 jaar. Hierbij zijn vijfjarige contracten het meest gewenst. Onduidelijkheid over de toekomstige huisvestingsbehoefte en het toekomstige aanbod nieuwbouw zorgt ervoor dat het aantal gebruikers, dat de voorkeur geven aan een kortlopend contract, ruim 13% bedraagt.

In de Dutch Office Market Outlook-publicatie over Rotterdam kunt u verder lezen over de huidige en toekomstige huisvestingssituatie onder kantoorgebruikers. De marktrapportage biedt u tevens inzicht in de resultaten over de gewenste vestinglocatie, gewenste kantooromgeving en de belangrijkste redenen waarom gebruikers willen verhuizen naar een ander kantoorgebouw of vestigingslocatie.

Vooruitzicht
Door een lagere economische groei maakt de Rotterdamse kantorenmarkt een iets rustigere ontwikkeling mee. De vraag naar kantoorruimte in 2008 naar verwachting iets onder het niveau van 2006 (210.000 m2 vvo) en 2007 (175.000 m2 vvo). De deellocaties Centrum en Alexanderpolder kennen de grootste vraag, hoofdzakelijk uit de Zakelijke Dienstverlening. De voorkeur vanuit kantoorgebruikers voor dit type locaties wordt bevestigd door de huisvestingsanalyse. Het aanbod kantoorruimte in Rotterdam en de regio neemt komend jaar iets toe door nieuwbouwontwikkelingen. Echter, de planvoorraad dringt de schaarste naar nieuwbouw vastgoed van A-Kwaliteit niet terug. Nieuwbouwontwikkelingen van dit type zullen er dan ook voor zorgen dat de gevraagde tophuur vaker behaald wordt. Voor 2009 en 2010 staat de oplevering van een aantal grootschalige ontwikkelingen gepland op de Kop van Zuid. Vraag en aanbod zullen op deze locatie dan weer toenemen. Rotterdam kenmerkt zich vooral als een verplaatsingsmarkt. Komend jaar zoekt het OBR samen met marktpartijen naar mogelijkheden om Rotterdam aantrekkelijker te maken als vestigingsplaats. Met de herontwikkeling van het stationsgebied rondom Rotterdam Centraal en de komst van de HSL is deze discussie een nieuw leven ingeblazen om te profiteren van het momentum.

:)
Zat wat te surfen op het internet en zag dit staan, op zich goed nieuws. Vierkantemeter prijs stijgt en meer aanbod leidt niet tot een lagere prijs. Schaarste en dus hopelijk straks ook een aanzuigende werking op bedrijven buiten de regio. Lijkt me een uitgelezen kans om dan ook maar lekker de hoogte te gaan! :banana:

Goed nieuws voor Baltimore en centraal district. :)

En nu maar hopen dat het dit jaar allemaal boven verwachting gaat.

Staat overigens interessante (andere) informatie in dat stuk. 90% van alle forensenstromen in de randstad vind binnen de eigen regio plaats. Als de betreffende werkgever zou verplaatsen naar een andere stadsregio zouden 16% van de werknemers in Den Haag, 15% in Utrecht, 8% in Amsterdam, en 4% in Rotterdam overwegen mee te verhuizen.

Om nog maar eens aan te geven dat 'de randstad' eigenlijk niet bestaat.

Ik denk dat de varkenscyclus zich weer laat zien. Nu horen we allerlei jubelverhalen, terwijl de economie zich alweer gaat vertragen. Dat is niet erg, als die plannen maar niet in de ijskast worden gezet, zodat als zodadelijk de economie weer opleeft, de nieuwbouw opgeleverd kan worden.

Ik kwam onderstaande artikel ook tegen. OVG heeft er weer wat geld bij voor nieuwe plannen. Las Palmas is niet meer in hun eigendom.

German investor buys 237,000 sq ft Rotterdam Building
13:56 | 12.03.08

German investor Union Investment Real Estate has bought a 237,000 sq ft mixed use building in Rotterdam.

By David Doyle

The Hamburg-based fund manager is understood to have paid E50m (£38m) to developer OVG for the Las Palmas building at Wilhelminakade 300.

OVG is being kept on to manage the building and to let the building’s new penthouse.

The recently redeveloped building is multi let with tenants including architects INMBO and De Jong Gortemaker Algra, the Dutch Photo Museum and the Las Palmas restaurant.


‘The acquisition of Las Palmas is the first investment for Union Investment’s open-ended real estate fund,’ said Clive Pritchard, Savills’ head of investment in Amsterdam.

’The acquisition fits in perfectly with Union Investment’s strategy, which focuses on high quality office developments situated in prime locations in The Randstad’s four main cities.’

OVG was unrepresented.
Main site navigation:Skip:[To end of navigation] News


stond op de site van proportyweek.com. De Duitsers komen weer naar Rotterdam maar in plaats van vroeger kopen ze nu de boel op. :lol: Wel vreemd dat OVG niet op het MIPIM was, of lees ik dat nu verkeerd?

Waarschijnlijk wordt hier bedoeld dat OVG de deal zelf heeft beklonken en zich dus niet heeft laten vertegenwoordigen door externe adviseurs.

Een tophuur van €195 de meter is internationaal gezien overigens lachwekkend weinig. Dat wetende is het bijna een wonder dat er af en toe nog iets bijzonders gebeurt.

^^

Eigenlijk mag je je dan als stad achter de oren krabben waarom er nog zo weinig kantoren gevestigd zijn zo vlakbij de Rotterdamse haven en een kleine (Rotterdam airport), een middelgrote (Brussel) en een grote luchthaven (Amsterdam).

^^
Dat trekt wel aan zodra de HSL eenmaal rijdt en het nieuwe Rotterdam Centraal er staat. En het RCD niet te vergeten. :)

Als de recessie van de VS ons weinig raakt zal RCD niet in de koelkast verdwijnen. Ik vrees alleen dat de wereld nog niet kan draaien op China en India. Al zie ik voor 2011+ wel weer een aantrekkende economie in de VS dankzij China en India die massaal investeren in de VS. Ik hoop dan ook dat de gebouwen eerder de koelkast in gaan dan dat ze "te laag" worden gebouwd en er in 2011+ achter komen dat er gigantische te korten zijn.

Wat heeft de VS en China/India met RCD te maken? We hebben ook gewoon Nederlandse bedrijven die nieuwe kantoorruimte nodig hebben. Verder behoort de Nederlandse economie tot de 3 best draaienden van Europa - het continent met de sterkte wereldeconomie op dit moment.

^^

Wij zijn nog steeds gigantisch afhankelijk van import en export, m.a.w. als het in de VS slecht gaat voelen wij het ook. Dit betekent concreet dat bedrijven niet zo snel meer zullen investeren in nieuwe ruimte en verhuizingen.

Only time will tell

Voorlopig doet de economie het goed. En buiten de VS en Azie is ook gewoon de Europese economie een grote dragen van de wereldeconomie en europa draait momenteel volgens mij behoorlijk goed en duurzaam, itt. de zelfmoord-economie van de VS.

@ SkyBridgeWat heeft de VS en China/India met RCD te maken? We hebben ook gewoon Nederlandse bedrijven die nieuwe kantoorruimte nodig hebben. Verder behoort de Nederlandse economie tot de 3 best draaienden van Europa - het continent met de sterkte wereldeconomie op dit moment.Je moet de feiten nu niet gaan omdraaien. De Rotterdamse economie draaide een paar jaar terug relatief goed toen het slecht ging met de Nederlandse economie. Dat komt omdat Rotterdam met haar haven vooral afhankelijk is van de wereldeconomie en dan vooral de wereldhandel.
Nu het slechter gaat met de wereldeconomie (zie de problemen in de VS, China en India, maar ook Frankrijk, Itale en het VK) gaat Rotterdam dat voelen. Met andere woorden, ook al gaat het goed met Nederland, Rotterdam gaat toch klappen krijgen.
Overigens is iedereen het er wel over eens dat Nederland niet ongevoelig is voor een recessie in de VS. Hoe dan ook zal er een groeivertraging plaatsvinden.

Europa - het continent met de sterkte wereldeconomie op dit moment??? Hier begrijp ik niks van. Enig idee hoe Italie ervoor staat? En nog erger: binnenkort weer Berlusconi aan de macht met zijn wetgevingen voor eigen gewin? Enig idee hoe de Spaanse vastgoedmarkt erbij staat en daarmee de Spaanse economie? Enig idee hoeveel bankiers in de City ontslagen worden? Hoe staat het trouwens met he Lisbon 2010 programma? Gaat lekker he?
Het lijkt me beter als je naar elk land afzonderlijk kijkt, dan iets over Europa te noemen. Sommige Europese landen doen het uitstekend, andere juist bar slecht.
De meeste macht lijkt mij nu trouwens bij de staatsfondsen uit China en het Midden-Oosten te liggen. De ene na de andere Europese en Amerikaanse bank geven ze kapitaalinjecties. Zelfs het Nederlandse Fortis heeft uit armoede deze week de helft van zijn vermogensbeheerdivisie aan een Chinese verzekeraar gegeven in ruil voor een zak geld (zie http://www.z24.nl/bedrijven/finance/article172754.ece/Ping_An_steekt_dik_2_miljard_in_Fortis.html).

maar zolang het goed gaat in het achterland van Rotterdam gaat het hier ook relatief goed. De Duitse economie heeft haar hoogste groei-piek inmiddels achter de rug maar groeit nog altijd. En zolang het goed gaat in Duitsland, gaat het goed in Nederland. Onze afhankelijkheid van hen is dan weliswaar afgenomen, maar ze zijn nog altijd onze meest dominante handelspartner... misschien dat verder de teruggang van de internationale handel Rotterdam voordeel oplevert doordat de grote concerns naar uitgaven kijken. Dan zijn de m2 prijzen in Rotterdam juist een voordeel, zeker gezien de ligging in het voornaamste economische hart van Europa (utopische gedachte misschien)

^^
Op zich is er niets aan de hand. Als je nu begint met bouwen, dan sta je vooraan als de economie weer opbloeit. Dat Rotterdam een beetje zijn eigen dynamiek heeft, heeft natuurlijk ook zijn charme. De handel neemt wat af, maar in energie wordt de komende jaren flink geinvesteerd (van centrales tot terminals).

Europa - het continent met de sterkte wereldeconomie op dit moment.

??? Hier begrijp ik niks van. Enig idee hoe Italie ervoor staat? En nog erger: binnenkort weer Berlusconi aan de macht met zijn wetgevingen voor eigen gewin? Enig idee hoe de Spaanse vastgoedmarkt erbij staat en daarmee de Spaanse economie? Enig idee hoeveel bankiers in de City ontslagen worden? Hoe staat het trouwens met he Lisbon 2010 programma? Gaat lekker he?
Het lijkt me beter als je naar elk land afzonderlijk kijkt, dan iets over Europa te noemen. Sommige Europese landen doen het uitstekend, andere juist bar slecht.

De Oost-Europese landen zijn weer belangrijk voor de groei van de economie van Europa, de oude EU landen zijn in hogere mate belangrijk voor de hoge welvaart. De VS zien de EU steeds meer als absolute economische grootmacht en blok, met een economie gezamelijke economie die groter is dan de VS. Terwijl wij over onze nationale gevoelens nadenken, zien zij dat er in vele landen met dezelfde munt kan worden betaald, er een Europese Centrale Bank is met een gezamelijk rentebeleid, dat je door veel landen kan reizen zonder douane, dat er hard wordt opgetreden op Europees niveau als het gaat om concurrentievervalsing, etc. Als het ergens echt slecht gaat in Europa, zal dat weinig consequenties hebben. Niks mis mee om Europa als een economie te zien.

Elk land en elke economie heeft zijn zwakke plekken. Bij sommige landen is dat sterker merkbaar dan bij de ander. De Nederlandse economie is grotendeels afhankelijk van de wereldeconomie. Bij Rotterdam is dat grilliger ivm de vrij eenzijdige economie van Rotterdam die zich sterk richt op de haven. De economie van Amsterdam is een stuk veelzijdiger, maar is ook sterk afhankelijk van de wereldeconomie.