Van dit programma zag ik gister een herhaling. Misschien is er elders al een topic over, dan heb ik toch overgekeken.

Een van de onderwerpen van Buitenhof was dit:

>Alarmfase 1

In de provincie wordt het steeds leger: scholen sluiten, jongeren trekken weg en de leegstand rukt op. Hoe kan Nederland, dat van huis uit alles heeft ingericht op groei, omgaan met deze nieuwe realiteit? In Buitenhof een analyse van Marc Calon, gedeputeerde van Groningen, Jack Gorgels, directeur bij woningcorporatie Weller en Friso de Zeeuw, hoogleraar Gebiedsontwikkeling en directeur Nieuwe Markten bij Bouwfonds MAB Ontwikkeling.

Het was een interessante discussie. In een aantal regio's (Kop van Noord-Holland, delen van Limburg, de noordelijke provincies m.u.v. de regio Groningen-Assen, Zeeuws-Vlaanderen) wordt verwacht dat de bevolking sterk zal afnemen, of doet ze dat al. Hierdoor zal niet alleen minder gebouwd worden, er zal zelfs op sloop worden aangestuurd. Verder zal er waarschijnlijk meer in ouderenwoningen moeten worden geïnvesteerd.

Hoe wordt er hier tegen deze ontwikkelingen aangekeken? Moet geprobeerd worden ze tegen te gaan, of is dat vechten tegen de bierkaai? Welke beleidsverandering zou er moeten komen?

Ik heb het zondagochtend ook gezien, ik was een beetje verbaasd. Verder had ik verwacht, dat hier op SSC een onmiddelijke reaktie zou komen op dit programma, deze is tot op heden dus uitgebleven. Het is inderdaad zo, dat gemeenten op het echte platteland niet krampachtig moeten bijsturen als er een school of een supermarkt sluit, mensen zullen dan toch even in de auto of met op maat gewenst openbaar vervoer naar een grotere plaats moeten gaan. Ik woon zelf in zo`n plaats waar het steeds drukker wordt met `klompenvolk` van omliggende terpen en boerengehuchten.

Ik denk, dat ze voor sommige plekken in Noord Nederland geen noodklok hoeven luiden (Assen-Groningen, Leeuwarden-Harlingen, Heerenveen-Drachten-Joure, Emmen-Coevorden, Hoogeveen-Meppel) maar feit is wel dat sommige achterstandsgebieden (Delfzijl, Reiderland, Veenkolonieën, Ferwerderadeel, Stellingwerven, Het Bildt) gewoon de vertrekkende bevolking moet laten gaan en zich daarop instellen. Dat was ook zo`n beetje de boodschap van de afgevaardigde uit Delfzijl. Trouwens, geheel Friesland werd met geen woord genoemd. Ach, we hebben altijd nog veel toerisme, industrie en veeteelt als economische trekkers van deze provincie.

Tja, ik weet niet wat ik er van moet denken als het over krimp gaat. Ik vind het raar dat mensen voorspellen dat over 30 jaar Nederland zal krimpen. Landen als Noorwegen en Zweden weten succesvol mensen te lokken naar hun land. Misschien gaat het wel zo goed met onze economie dat er veel meer kinderen komen. Als je weet dat het zo dramatisch gaat worden, dan kan een land als Nederland er toch wel iets aan doen?

Ik denk dat daar weinig aan te doen valt, het rijk pompt al zoveel geld in het noorden om daar enig werkgelegenheid te krijgen en behouden maar op een gegeven moment houdt dat op. Jongeren die enigszins ambitie hebben blijven daar niet zitten en pakken hun kans op carriëremogelijkheden waarin ik ze groot gelijk geef. Uiteindelijk gaat het die kant toch uit, de mens vertrekt van het platteland en gaat meer in kernen wonen.
Al die mooie plannetjes van die noordelijke gemeentes om de komende jaren honderden woningen te bouwen komen bedrogen uit. Uiteraard zijn de steden nog wel groeiend maar het zou sonde zijn dat er nu nog veel woningen worden gebouwd in de uithoeken van het land die straks misschien toch worden afgebroken.

Ik ken de noordelijke regio's niet zo goed, maar kom zelf oorspronkelijk uit Zeeland. Daar helpt het niet dat in Zeeland begonnen wordt met het onaantrekkelijk maken van bepaalde gebieden door terugloop in voorzieningen. Zo sluiten ze bijvoorbeeld het ziekenhuis op walcheren en openen een groot Ziekenhuis in Goes. Gevolg: alleen een polikliniek in Middelburg, verloskundigen willen dan zelfs ten westen van het kanaal geen thuisbevallingen en meer van dat soort fratsen.

Verder doen alle geruchten van het schrappen (na de komst van de hsl) van de intercity naar Amsterdam (vervanging door de stoptrein naar Roosendaal). het bij veel mensen die hun roots hebben in de randstad het niet goed.

Mijn ouders gaan bijvoorbeeld terug naar de randstad vanwege die terugloop in voorzieningen. Zal overigens alleen gelden voor de mensen die in de dichtbevolkte gebieden een oorsproong of wellicht familie hebben (denk ik). Mijn schoonouders/ familie bijvoorbeeld gaan echt niet weg uit Vlissingen.

Misschien gaat het wel zo goed met onze economie dat er veel meer kinderen komen.

De vuistregel is juist andersom. Hoe beter het met een economie gaat, hoe minder kinderen er worden geboren.

Het is wel weer een kip ei verhaal. Voorzieningen worden (lijkt mij) gesloten omdat het steeds minder gebruikt wordt en dat er steeds meer mensen vertrekken. Het is een vicieuze cirkel waar moeilijk uit te komen is. Daarnaast is het ook gewoon een tendens die later weer omgedraaid zal worden. De grote groep 55+'ers kiezen nu weer sneller voor de stad. De jongeren kiezen sneller voor Vinex wijken in de buurt van een stad. Wat je dan overhoudt zijn de mensen die te diep geworteld zijn in hun omgeving.

^^
De terugloop van voorzieningen is niet eens het punt, want die zijn er in Zeeland nog steeds. Het feit dat de landelijke (semi)overheid de landelijke gebieden niet serieus neemt en alleen naar de macht van het getal kijkt (kostenverlaging door centraliseren) brengt een selffulfilling prophecy tot stand. Het is natuurlijk onzin om een gebied als Zeeland als economisch onaantrekkelijk te beschouwen, er zijn veel bedrijven die er heel goed gaan. Dat er geen mensen zouden zijn voor "da jobs" dat is iets waar de landelijke overheid wel schuld aan heeft. Zeeland wordt al jarenlang leeggetrokken wat betreft overheidsdiensten. Laatst was er zelfs een discussie over het opheffen van het politiedistrict en rechtbank en onder tebrengen in Breda (dan kan je imo de hele provincie wel opheffen). Er waren tijden dat Middelburg bijvoorbeeld nog een dependance had van de Nederlandse Centrale bank. Ik begrijp dat in het kader van automatisering dat niet meer hoeft maar om zelfs ziekenhuizen, rechtbank en politie te gaan centraliseren onder het mom van kostenbesparing gaat echt te ver. Wanneer gaan we kwaliteit weer boven kwantiteit stellen, want voor kwaliteit van leven hoeven we niet allemaal op een kluitje in de randstad te wonen.

Maar je snapt toch wel dat je als bedrijf liever een vesting hebt langs de snelweg in Utrecht/Amersfoort / Amsterdam / Enschede / Zwolle / ergens in de Randstad, etc dan in Vlissingen of Goes oid. Misschien is het niet helemaal economisch onaantrekkelijk, maar er zijn andere gebieden aantrekkelijker.

Valt Overijssel volgens dit bericht trouwens onder de noordelijke provincies?? Lijkt me niet hé?

Maar je snapt toch wel dat je als bedrijf liever een vesting hebt langs de snelweg in Utrecht/Amersfoort / Amsterdam / Enschede / Zwolle / ergens in de Randstad, etc dan in Vlissingen of Goes oid. Misschien is het niet helemaal economisch onaantrekkelijk, maar er zijn andere gebieden aantrekkelijker.

Valt Overijssel volgens dit bericht trouwens onder de noordelijke provincies?? Lijkt me niet hé?

Dat geldt misschien voor landelijke bedrijven, maar regionaal kunnen er ook genoeg bedrijven zijn. Niet iedereen geeft om een goede positie langs een snelweg, lijkt me.

Maar je snapt toch wel dat je als bedrijf liever een vesting hebt langs de snelweg in Utrecht/Amersfoort / Amsterdam / Enschede / Zwolle / ergens in de Randstad, etc dan in Vlissingen of Goes oid. Misschien is het niet helemaal economisch onaantrekkelijk, maar er zijn andere gebieden aantrekkelijker.

Valt Overijssel volgens dit bericht trouwens onder de noordelijke provincies?? Lijkt me niet hé?

Dat vindt ik zeer twijfelachtig. De centrale ligging van bijv. Utrecht is zeer betrekkelijk, vooral in Europa. De meeste sectoren zijn totaal onafhankelijk van de plaats in NL waar men zit. Er is een soort gekte onder bedrijven dat ze massaal in het midden van het land aan een snelweg willen zitten. Het vervelende is dat de landelijke overheid daar nog eens een schep bovenop doet ook door diensten uit de randprovincies te halen. Tel uit je winst, op de wegen in de "economische goudader" staan steeds meer files en de open gebieden worden daar helemaal volgebouwd met vinexwijken en snelwegarchitetuur.

wat maakt het uit?
sloop dan die lelijke vinexwijken, zolang de oude leuke dorpjes maar goed blijven daar! meteen ruimte voor meer natuur.
bouw de randstad maar vol, als daarachter maar natuur blijft, toch?

Met krimp is nix mis (alleen snappen/zien veel mensen dat nog niet)

^^ Het kan ook tot leegstand en verval leiden, zie Delfzijl.
Overigens bloeit de boel daar nu weer op, onder andere door de haven en bio(energie).

Ik vind het een prima ontwikkeling. Op het platteland een scherpere scheiding tussen stad en ommeland. Levert alleen maar meer natuur- en landbouwgrond op wanneer chronisch leegstaande wijken gesloopt worden.

@ Hurry uit Eindhoven: Je snapt niks van de hele discussie. Het Rijk pompt helemaal geen vermogen in het Noorden om hier de werkgelegenheid op peil te houden. Dat doen ze overal in Nederland. Als je het goed begrijpt, gaat het eigenlijk om ALLE uithoeken van het land, waar het economisch wat minder gaat of daar waar de bevolking in aantal achteruit gaat. De Limburgse Mijnstreek, Zeeuws Vlaanderen, De Veenkoloniale gebieden in Groningen en Drenthe, de regio Delfzijl, enkele gemeenten in het noorden van Friesland en de Kop van Noord Holland. Ik heb het tv-programma toevallig wèl gezien en hierin ging de rode draad over het accepteren in sommige gemeenten van de krimp. Werkgelegenheid kwam zijdelings aan de orde.

In het Noorden zijn wel degelijk veel carrièrekansen en in sommige regio`s is de groei van de werkgelegenheid altijd op peil geweest. Zo werk ik bij een multinationale onderneming met 40.000 werknemers all over the world. 4 vestigingen in Nederland. De meest winstgevende? Juist, hier in Leeuwarden. Gek, dat wij steeds meer werk, dat andere vestigingen in Nederland gewoon niet kunnen uitvoeren, naar ons wordt toegeschoven. We can handle it! De werklust en mentaliteit hier in het Noorden wordt juist tegenwoordig zo geroemd en ook gekoesterd. Kan raar klinken hoor, maar er was bij mijn vorige werkgever ook al zo`n zelfde situatie. Veel mensen in de Randstad hebben nog steeds niet door, dat de kip met de gouden eieren zich vaak in Het Noorden bevindt!

Een interessant maar lastig probleem. Er zal op termijn de nodige afname zijn van de bevolking in grote gebieden. Daarnaast zijn er al de nodige probleemwijken en gebieden die op dit moment weinig aandacht krijgen.

In veel van die gebieden zitten probleemwijken die niet als zodanig worden bestempeld op dit moment. De problemen zijn vaak daar net zo urgent of zelf nog urgenter dan in een probleemwijk in Amsterdam. Alleen vaak op een andere schaal.

Je zou liefst een ommekeer zien in die gebieden op economisch gebied, maar dit is lastig omdat ze allemaal in de pereferie van het economisch hart van Nederland liggen. Flink investeren kan helpen, maar vaak kan er met hetzelfde geld meer worden gedaan in de Randstad om internationaal beter te kunnen concurreren.

Maar ik vind niet dat we die gebieden aan hun lot moeten overlaten. Naast dat er bepaalde vernieuwing kan plaatsvinden (voornamelijk sloop & nieuwe woningen voor vooral een oudere doelgroep), moet elke regio mogelijken krijgen tot het investeren in de lokale economie.

Grootste drijfveer van deze beweging is volgens mij welvaart. Onze wensen worden steeds veel eisender en zaken als om de 15 min OV worden normaler geacht. Dat in dun(ner) bevolkte gebieden niet meer hieraan tegemoet kan worden gekomen, zorgt voor nog meer vertrekkende mensen. Opleiding en job spelen natuurlijk ook een grote rol en wil men meer kwaliteit dan kost dat meer. Deze leef veranderingen vragen om een zekere exclusiviteit en daar moet je iets voor op offeren.

Nederland is een klein land en deze sprake van bevolkingsafname is nog niks vergeleken met sommige gebieden in Frankrijk en Duitsland. Het gaat daar over veel grotere gebieden en afstanden tot centra. Dus in Nederland kan dit niet echt als een probleem worden beschouwd. Daar tegenover staat dat een hoop potentie niet verloren moet gaan. Als deze gebieden in het noorden vh land een snellere (auto) verbinding hadden en met meer capaciteit dan, is de reisafstand zo klein dat mensen daar wel zouden blijven wonen.

Dat de regering zich meer bemoeit met het stedelijke deel van Nederland is logisch omdat dit een belangrijke en meest opzichtige vertooning is naar het (stem)publiek. Ook vragen deze gebieden meer sturing vanwege hun complexiteit.

Willen we een land van worden waar duidelijk een stad is en daarom heen enkel 'sprawl' tot groen recreatiegebied en dan de grens (want het agrarische deel verdwijnt in rap tempo)? Dus segregatie op het gebied van planologie. Of zullen we een duurzaam draagvlak kunnen maken, waardoor het gehele land op redelijk evenwichtige manier wordt gebruikt.

@ Hurry uit Eindhoven: Je snapt niks van de hele discussie. Het Rijk pompt helemaal geen vermogen in het Noorden om hier de werkgelegenheid op peil te houden. Dat doen ze overal in Nederland. Als je het goed begrijpt, gaat het eigenlijk om ALLE uithoeken van het land, waar het economisch wat minder gaat of daar waar de bevolking in aantal achteruit gaat. De Limburgse Mijnstreek, Zeeuws Vlaanderen, De Veenkoloniale gebieden in Groningen en Drenthe, de regio Delfzijl, enkele gemeenten in het noorden van Friesland en de Kop van Noord Holland. Ik heb het tv-programma toevallig wèl gezien en hierin ging de rode draad over het accepteren in sommige gemeenten van de krimp. Werkgelegenheid kwam zijdelings aan de orde.

In het Noorden zijn wel degelijk veel carrièrekansen en in sommige regio`s is de groei van de werkgelegenheid altijd op peil geweest. Zo werk ik bij een multinationale onderneming met 40.000 werknemers all over the world. 4 vestigingen in Nederland. De meest winstgevende? Juist, hier in Leeuwarden. Gek, dat wij steeds meer werk, dat andere vestigingen in Nederland gewoon niet kunnen uitvoeren, naar ons wordt toegeschoven. We can handle it! De werklust en mentaliteit hier in het Noorden wordt juist tegenwoordig zo geroemd en ook gekoesterd. Kan raar klinken hoor, maar er was bij mijn vorige werkgever ook al zo`n zelfde situatie. Veel mensen in de Randstad hebben nog steeds niet door, dat de kip met de gouden eieren zich vaak in Het Noorden bevindt!

Ik moet eerlijk zeggen dat ik die aflevering niet heb gezien dus het kan zijn dat ik de stelling verkeerd heb opgevat. Verder weet ik hoe de mentaliteit is in het noorden, ik heb er tot twee jaar geleden fulltime gewoond.
Het is wel zo dat het Rijk het noorden extra stimuleert om de werkgelegenheid op peil te houden, hierdoor hopen ze dat de jongeren niet vertrekken naar bijvoorbeeld de randstad. Omdat de Nederlandse bevolking minder had zal groeien zal dat in de 'uithoeken' van het land het snelste merkbaar zijn. Over het feit dat er in het noorden genoeg carrièrekansen zijn ben ik het zeker met je eens. In steden als Groningen, Leeuwarden en Assen zijn grote bedrijven gevestigd met genoeg toekomstperspectief.

Behalve Groningen werd ook Noord-Holland-Noord als leegloopgebied aangeduid. Dat is de streek waar ik ben opgegroeid en waar ik nog steeds veel mensen ken. Een groot deel van die mensen, ook jongeren, woont graag in deze streek en zou er ook na de studie weer terug willen keren. Toch doen ze dit vaak niet. Waarom?
Veel voor de hand liggende redenen lijken me eigenlijk niet erg van toepassing:

- Het ontbreken van werkgelegenheid kan niet de enige verklaring zijn. Thuiswerken heeft de toekomst, het is steeds minder noodzakelijk dicht bij je werk te wonen. Zelf werk ik ook thuis, internet is genoeg, ik zie m'n baas eigenlijk alleen bij de borrel. Wat ook wel weer heel West-Fries is.
- De mentaliteit van de mensen lijkt me al helemaal geen reden. De volksaard van de Noord-Hollanders is voor de meeste van mijn kennissen, en ook voor mij, juist een reden om te blijven.
- Er gebeurt misschien niet veel in de regio, ok. Toch is het gebrek aan theatervoorstellingen voor veel van de mensen die ik ken niet zo'n probleem. Aan bioscopen hebben we wonderwel geen gebrek, en in Schagen is 't leuk uitgaan, hier zijn genoeg cafés met elk een eigen karakter en publiek. Bovendien is Amsterdam niet ver weg.

Redenen waarom mensen wél wegtrekken, zijn denk ik de volgende:

- In de dorpen zijn weinig voorzieningen. Openbaar vervoer ontbreekt dikwijls geheel. Zonder auto kun je eigenlijk niets. Zelfs een pinautomaat kun je in een gemiddeld dorp vergeten.
- De huizen die er gebouwd worden zijn nauwelijks interessant voor het eigen publiek. Het zijn steeds dure panden, kennelijk bedoeld voor gepensioneerden uit de Randstad. De eigen bevolking vertrekt van lieverlee naar oorden als Alkmaar en Heerhugowaard.
- De gemeenten doen hun uiterste best het karakter van de streek, dat nu juist voor mensen een reden is er te blijven, te verwoesten. Er worden golfbanen aangelegd, of een Wieringerrandmeer, en er wordt geprobeerd zoveel mogelijk mensen van "buiten" binnen te lokken, wat toch niet lukt.

Als het "groeibeleid" nu eens anders werd aangepast, en er meer werd geluisterd naar de behoeften van de eigen bevolking, dan zou de leegloop volgens mij minder dramatisch zijn. Natuurlijk houd je sloop niet tegen, maar door veel beter te bouwen en te renoveren, de huizen betaalbaar te houden voor de eigen bevolking, en in plaats van te investeren in golfbanen en randmeren gewoon eens een bus te laten rijden, dan zou het hier alvast heel anders aflopen.