Belgische trams hebben ooit in de 4 uithoeken van onze planeet gereden, maar van die succesvolle export blijft niets meer over. De laatste echte Belgische trams (de fabriek van Bombardier in Brugge bouwt nog wel onderdelen van trams of assembleert ze, maar het zijn niet meer de echte Belgische ontwerpen van weleer) werden aan Den Haag en Amsterdam verkocht, waar ze tot op heden nog steeds rijden. Het huidig materiaal dat buiten dienst wordt gesteld geraakt men amper of niet aan de straatstenen kwijt, dit in tegenstelling tot bv. Düwagtrams. Dit is gewoon de realiteit: een enkele Brusselse PCC is wel in San Fransisco beland of in een Deens trammuseum, maar daar houdt het zowat mee op.

Maar er is stof genoeg om hier een nieuwe thread over te maken: er zijn meer dan voldoende Belgische trams die in het buitenland gereden hebben - en nog steeds rijden, of er museaal nog aanwezig zijn.

Bij deze eerste bijdrage komt Valencia (Spanje) aan de beurt: ooit had deze stad een kwijnend stadsnet met sterk verouderd materiaal en een redelijk uitgebreid voorstadsnet. De stadstram is opgeheven en teruggekomen met modern lagevloermateriaal. Het voorstadsnet heeft men in de 80'er en 90'er jaren hard aangepakt: nieuwe banen, nieuwe bovenleiding, tunnels onder / door de stad en nieuw materiaal.
Het in de 60'er en 70'er jaren aanwezig zijnde materiaal was echter ook aan vervanging toe en de NMVB had meer dan voldoende trams te koop staan door de vele opheffingen. Het ging niet over echte nieuwbouwtrams - dat zijn de types S ook nooit geweest - maar deze exemplaren konden nog wel een aantal jaar meegaan. En dat hebben ze bewezen: ze hebben er in Valencia langer mee gereden dan in België!

De eerste foto toont een deel van de trams aan kaai 19B in Antwerpen (nabij het Steen), klaar voor verlading op 28/12/1971.

http://i41.tinypic.com/f4qk4k.jpg

Na aankomst in Spanje werden ze, in afwachting van herschildering, tijdelijk gestald.

http://i44.tinypic.com/2rpbrww.jpg

In eerste instantie werden ze blauw geschilderd en werd het front bijgewerkt, oa. door de plaatsing van dubbele koplampen en de verwijdering van de filmkasten. De tram staat in 1979 in het (stads)station Pont de Fusta.

http://i39.tinypic.com/10e0w86.jpg

Deze trams werden eenmaal gemoderniseerd en dit in de 80er jaren. Onderstaande postkaart werd op dezelfde locatie (Pont de Fusta) gemaakt op 15/02/1988.

http://i40.tinypic.com/28jw1dz.jpg

Wat blijft er van dit fraais allemaal over? De lijnen zijn Stadtbahnachtige tramlijnen geworden en behalve de spoorbreedte is er niets meer dat aan de voormalige interlocale trams herinnert. Of toch wel? Door de ingebruikname van de tramtunnels had het station "Pont de Fusta" haar functie verloren. Vele jaren later geven de nieuwe stadstrams dit station de eer die het verdient - een 4 sporig traject voor 1 lijn is niet slecht! - en kruist de stadstram zichzelf voor het oorspronkelijk gebouw, dat gelukkig bewaard is gebleven (maar voor het overige geen functie meer heeft). De foto werd op 25 september 2008 gemaakt. Voor alle duidelijkheid: dit terrein heeft jaren braak gelegen en werd pas recentelijk door de nieuw aangelegde / gebouwde stadstram opnieuw benut!

http://i44.tinypic.com/24eno9e.jpg

En hoe verging het met de trams zelf? Niet echt goed: in Valencia zouden er geen meer zijn en in de andere Spaanse stad (Gyon) evenmin, maar 1 exemplaar is toch bewaard gebleven in het spoorwegmuseum van Azpeitia. Men heeft getracht de tram zoveel mogelijk terug in zijn oorspronkelijke staat te brengen, maar zo heeft die tram noch in Spanje, noch in België gereden, maar hij bestaat nog, als bewijs van toenmalige Belgische know-how.

http://i41.tinypic.com/2uhqo0o.jpg

Focus1965

Er zijn ook Belgische trams aan Paraguay verkocht.

Er werden inderdaad Brusselse trams verkocht aan Asuncion in Paraguay. Een handvol 1500, 1600en en 9000en gingen ooit in die richting.
Toen de Brusselse trams daarheen gingen, stelde het bedrijf niet veel meer voor. De komst van de Brusselse trams heeft daar niet veel aan veranderd: lijn 5 reed nog min of meer regelmatig, maar lijn 9 had een officiele frequentie van 2 trams per dag (!), maar toen Belgische liefhebbers daar geweest waren, bleek dat er al meer dan een maand geen lijn 9 meer had gereden...
Het trambedrijf is in zijn geheel (...) opgeheven.

Een echte keerlus was er in de stad niet: de tramlijnen liepen er in paralelle straten en keerden via de andere straat terug. De foto toont tweeasser 9001 in de Calle M. Estigarribia in oktober 1984. Of hoe belabberd sporen er kunnen uitzien... Kan het erger?

http://i39.tinypic.com/24cieqw.jpg

Wel ja: hier de uitrij van de stelplaats. Deze wagen is uiteindelijk nog ontspoord, maar dat was toen gebruikelijk.

http://i42.tinypic.com/semxpg.jpg

De wagen heeft klaarblijkelijk het traject - of wat er nog van overbleef - van lijn 9 bereikt. Asuncion is het typisch trambedrijf dat men heeft laten doodbloeien.

http://i44.tinypic.com/2mgutk8.jpg

Bestaan er dan geen ordentelijke beelden? Natuurlijk wel!


http://i42.tinypic.com/1ykab8.jpg

Focus1965

@Focus

Ik woonde tot 1995 aan de spoorweg Antwerpen - Amsterdam en heb in de jaren '84-'85 dikwijls treinen zien passeren richting Nederland met de Haagse trams op. Jaloers dat ik was op de residentie! Zulke mooie, moderne (naar toenmalige standaarden) gelede rijtuigen en in Antwerpen deed men zelfs niet de moeite om gekoppeld te rijden...

15 (!) jaar nadat ik aan het raam aan het watertanden was, reden er in Antwerpen de eerste Hermelijnen. Waarom heeft het zolang geduurd?
Als je dan beseft dat in Brussel al in de jaren '70 gelede en dubbelgelede rijtuigen rondreden, maakt dat de zaak nog erger.

Ach ja, misschien had men toen wel plannen maar geen geld...

:cheers:, Snelly

Men heeft mijns inziens een grote fout begaan door tot in 1974 de toen al ouderwetse PCC's te blijven produceren. Dan is het niet zo eenvoudig om een paar jaar later doodleuk nieuwe moderne trams te gaan kopen.

^^

In welk opzicht beschouw je ze als ouderwets? Akkoord, ze hebben geen lagevloer, maar de meeste - zoniet alle - trams die in de jaren '50 zijn gebouwd hadden dat niet. De lagevloer is er stelselmatig gekomen. Echte 100% lagevloertrams verschenen pas in 1990. Als je het ontwerp van de tram ziet die de MIVA circa 1980 als vervanger voor de PCC in gedachte had, zal het ook opvallen dat die geen lagevloer is.
Bovendien zijn ze, technologisch gezien, niet echt PCC's meer. Alleen de wagenbak heeft die, ook niet echt typische, look.
De PCC's -die in Antwerpen rijkelijk laat in dienst kwamen - zijn gebaseerd op ontwikkelingen uit de jaren '20 en '30, zoals je weet. Door omstandigheden bereikte die technologie Europa pas in de late jaren '40. Voor Antwerpen kwam er nog eens bij dat de TAO (voorloper van de MIVA) een tijdelijk statuut had en dus eigenlijk weinig beslissingen nam qua aankoop nieuw materiaal. Dat dit toch is gebeurd - de eerste PCC's kwamen in dienst vroeg jaren '60, toen de TAO's vergunning bijna was afgelopen - mag een half wonder genoemd worden. Voor de rest verdwenen er vooral tramlijnen.

In de jaren '80 had men dan de situatie dat er in Brussel veel gelede PCC's niet reden maar dat men in Antwerpen stillan capaciteitsgebrek had. Alleen vrhinderde het verschil in spoorbreedte inzet in Antwerpen. Nu ja, dat zal niet de enige reden zijn geweest...

Als je de kans krijgt, moet je zeker de verschillende jaargangen van Trams eens raadplegen...je zal soms schrikken van wat er in het hoofdstuk België staat. Jaargang 2009 ligt trouwens nu in de IMS op de Lange Koepoortstraat.

Ook is spijtig dat het boek Moderne trams van van der Gragt zo moeilijk te vinden is. Alhoewel gepubliceerd in 1972, geeft het toch een goed beeld van de tramontwikkeling tot dan toe. Als je interesse hebt, de erfgoedbibliotheek heeft een exemplaar maar dat kan uiteraard niet worden ontleend.

:2cents:, Snelly

PS: Misschien zitten er in mijn uitleg wel wat foutjes, maar anderzijds volgen genoeg kenners dit forum.

^^

In welk opzicht beschouw je ze als ouderwets?

Het PCC concept en vooral vierassers waren toen al compleet achterhaald: Duewag produceerde in de 60er jaren een fantastisch concept en dit werd vanaf de 80er jaren door de Stadtbahnwagens vervangen. Hier zat BN - mede omdat het met ACEC moest samenwerken - hopeloos achter.

, ze hebben geen lagevloer, maar de meeste - zoniet alle - trams die in de jaren '50 zijn gebouwd hadden dat niet. De lagevloer is er stelselmatig gekomen. Echte 100% lagevloertrams verschenen pas in 1990.

Laten we stellen: herontdekt. De eerste lagevloertram werd net voor WO II in Duitsland voorgesteld maar verdween tijdens de oorlog. Lagevloerbijwagens bestonden al langer.

Als je het ontwerp van de tram ziet die de MIVA circa 1980 als vervanger voor de PCC in gedachte had, zal het ook opvallen dat die geen lagevloer is.

Was een papieren ontwerp dat enkel dienstig was om de studiedienst bezig te houden: Brussels stelde terecht vast dat de nieuwste Antwerpse trams uit 1974 dateerden en dat er helemaal geen capaciteitsgebrek was. Een tekening maken is heus zo moeilijk niet. Zelfs niet met potlood en papier.



In de jaren '80 had men dan de situatie dat er in Brussel veel gelede PCC's niet reden maar dat men in Antwerpen stillan capaciteitsgebrek had.


Er was geen capaciteitsgebrek. Zelfs nu - na het creeeren van 2 nieuwe lijnen - zitten ze nog niet krap. Het was indertijd de bedoeling om per Hermelijn 1 à 2 PCC's buiten dienst te stellen: dit is enkel in het begin gelukt en men hield de pcc's bij "voor het geval als" en "omdat er continue een flink aantal in renovatie waren".

Alleen vrhinderde het verschil in spoorbreedte inzet in Antwerpen. Nu ja, dat zal niet de enige reden zijn geweest...

Is nooit ter sprake geweest, tenzij iemand dit hier kan aantonen. Brussel had indertijd goed emplooi voor haar 7500'en en 7800'en.


Ook is spijtig dat het boek Moderne trams van van der Gragt zo moeilijk te vinden is. Alhoewel gepubliceerd in 1972, geeft het toch een goed beeld van de tramontwikkeling tot dan toe. Als je interesse hebt, de erfgoedbibliotheek heeft een exemplaar maar dat kan uiteraard niet worden ontleend.

Is idd een fantastisch naslagwerk, maar dit vind je op elke beurs voor tramliefhebbers, zowel in het Duits als het Nederlands. Het is zowat het meest aangeboden 2de handsboek dat er is en met reden: het dateert uit 1972 en elke toenmalige tramliefhebber heeft het destijds aangeschaft. 36 jaar later zijn aantal mensen ondertussen met de hobby gestopt, of overleden, maar dit boek kom ik nu werkelijk elke keer opnieuw tegen en dit zelfs tegen een vriendenprijsje. Wie er behoefte aan heeft, moet maar een pm sturen: bij gelegenheid (januari / februari, ngl. tijd en weer) moet ik trouwens in de NVBS boekenshop zijn en daar hebben ze een uitgebreide 2de handsafdeling... en daar ligt dat boek ook altijd in meerdere exemplaren.

Focus1965

^^

Genoeg foutjes, dus. Ik moet dringend mijn info gaan bijwerken...

Duewag produceerde in de 60er jaren een fantastisch concept...Zijn dat de Düwags die onder andere in Rotterdam hebben dienstgedaan?

Snelly

^^

Genoeg foutjes, dus. Ik moet dringend mijn info gaan bijwerken...

Zijn dat de Düwags die onder andere in Rotterdam hebben dienstgedaan?

Snelly


Ja en neen, want die Rotterdamse trams waren in licentie gebouwd door Werkspoor. Ook de elektrische installatie was van lokale makelij.
De echte klassieke düwags zie je nog dagelijks in het niet veraf gelegen Krefeld rijden en op werkdagen in Düsseldorf. Dat waren (en zijn) oerdegelijke trams die men probleemloos op de 2de handsmarkt kan slijten. Met de meterspoorversie heeft men alleen in Gent problemen gekend: in Duitsland en Rijsel hebben ze jaren zonder problemen intensief gereden.

Focus1965

^^
Wat was eigenlijk het probleem met de Gentse Düwags ook alweer? Misschien heb ik het al eens gevraagd en dus al antwoord gekregen, maar ik vind m'n weg niet meer is mijn eigen posts :nuts:

Snelly

rijdt er de dag van vandaag niet nog altijd een Belgische tram in Istanboel, een prof van mij gaf altijd deze tram als voorbeeld van de expansiedrang van de Belgische economie op het einde van de 19e eeuw of heeft hij mij gewoon iets wijsgemaakt?

^^

Ik vrees ervoor: de moderne trams (2 generaties ondertussen en bijkomend 2de handse Stadtbahnwagens Düwag) komen niet uit België. Evenmin de trams naar Kadikoy: dit zijn DDR trams type Gotha. Blijft dus het lijntje Taksim - Tunel, met enkele originele trams als semi-museumlijn uitgebaat.
Het is me niet bekend dat dit Belgische trams zouden zijn, maar de wagenparklijst kan ik niet onmiddellijk vinden.
Het was indertijd een reusachtig trambedrijf, dat uiteindelijk in de 50/60er jaren compleet verdween (en zoals elders in Europa teruggekomen is met modern materieel). Er is dus wel wat bewaard gebleven, maar veel is het niet want voor de 2e lijn moest beroep gedaan worden op ex DDR materiaal.
Gezien de hoeveelheid trams die er ooit geleverd werden en het feit dat de bewaarde trams geen trams van de eerste generatie zijn, betwijfel ik ten zeerste dat het hier om Belgische trams zouden gaan.

Focus1965

Alleen foto's, films en literatuur kunnen ons eraan doen herinneren dat er in Belgrado - toen nog Joegoaslavië - ooit Belgische trams gereden hebben. Hiervan is - ter plaatse - niets bewaard gebleven.
La Brugeoise leverde in 1952 vijf PCC's van het Brusselse type 7000 aan Belgrado, waar ze onder de nummers 112-116 dienst deden tot +/- 1980. Een vervolgorder is er nooit gekomen.

Over onderstaande foto kan ik alleen zeggen dat het de 116 betreft en dat die vermoedelijk rond 1980 gemaakt werd.

http://i41.tinypic.com/29cvz9s.jpg

In hun bestaan hebben de trams in 2 kleurstellingen gereden, enerzijds groen (zoals de autobus), anderzijds rood. Van deze kleurstelling heb ik toch een zeldzame kleurenfoto en dit uit 1962.

http://i40.tinypic.com/2ivmd8o.jpg

Verder heeft Belgrado de toen nieuwe PCC's van de NMVB overgenomen: de stad had min of meer gelijkaardige trams uit Washington en net daarom zijn ze daar langer in dienst gebleven dan de Brusselse exemplaren, die uiteindelijk een minireeks vormden in deze grote tramstad. De Waalse tramvereniging ASVI heeft uiteindelijk 1 van deze NMVB PCC's overgekocht en vormt nu het pronkstuk uit hun verzameling.

Onderstaande foto werd door een Joegoslavische tramliefhebber gemaakt "on Trg. Dimitro Street in July 1964".

http://i39.tinypic.com/11sjmme.jpg

Net als de Brusselse PCC's, hebben die van de NMVB in de 2 voormelde kleurstellingen gereden.
Onderstaande postkaart werd op 14/07/1976 gerealiseerd op het eindpunt van lijn 3 in Novo Groblje.

http://i42.tinypic.com/27xp7ph.jpg

Tot slot de terugkeer van de (een) PCC (131) uit Belgrado op 12/03/1986. De opname werd tussen Piéton en Anderlues gemaakt.

http://i44.tinypic.com/2j1aae9.jpg

Focus1965

In Buenos Aires heeft men kennelijk ook enkele Brusselse trams...
Buenos Aires heritage tram fleet at Polvorín depot. This belongs to the A line subway and is located at Caballito district. From left to right: A line car in original shape, two ex Porto trams resembling the Lacroze and Anglo-Argentina companies cars, a Fabricaciones Militares tram in TBA´s colours, an ex STIB 9000 series tram, and an electric locomotive.

http://img120.imageshack.us/img120/6804/tranvias2gu1.jpg (http://imageshack.us)
http://img120.imageshack.us/img120/tranvias2gu1.jpg/1/w2048.png (http://g.imageshack.us/img120/tranvias2gu1.jpg/1/)

It´s to be noted the "A" Subway (established as Tranvía Subterráneo) reached 95 years old with its original rolling stock still in use (it was modified in the ´20s).

Photo picked from barriada.com.ar

^^

Het klopt dat daar inderdaad ook een Brusselse tram verzeild geraakt is. Het reusachtig trambedrijf van Buenos Aires werd volledig opgeheven ten gunste van de autobus: de metro lag er al langer. In een werkplaats van de metro, dat verbonden is met de metrotunnel via een bovengronds traject, slaagden lokale tramliefhebbers erin om een minimuseumtrambedrijf op te starten met buitenlandse trams gezien er niets meer van het oorspronkelijk trambedrijf voorhanden was. De enige plaats waar er nog wel een Argentijnse tram was, was in de loods van Asuncion maar de relatie tussen beide landen was toen "redelijk" verstoord.
Hoe dan ook, het trammuseum werd onmiddellijk een groot succes (bedenk wel dat velen nooit van hun leven een tram hadden gezien!).
Veel foto's kan ik er niet aan bijvoegen: het aantal (Belgische) tramliefhebbers dat tot in Buenos Aires geraakt is, is beperkt.

Ik heb toch nog onderstaande postkaart gevonden, gemaakt op 25/05/1988.
De tram rijdt met film lijn 35 en wordt gevolgd door een tram uit Porto.

http://i43.tinypic.com/dgjlv9.jpg

Toch als toemaatje een foto van dezelfde 9069 op dezelfde lijn 35, maar ditmaal in Brussel op de Waversesteenweg tijdens de zomer van 1971. Voor alle duidelijkheid: lijn 35 heeft nooit met pantograaf gereden, althans niet in Brussel...

http://i39.tinypic.com/107wbif.jpg

Focus1965

De tramgeschiedenis van deze beide steden schrijven zou een compleet boek vergen. Ook de geschiedenis van Heliopolis is boeiend genoeg om er een gans artikel aan te wijden, maar gelukkig is dit al gebeurd. Heliopolis is een Belgische stad, gesticht in 1905 door de Belgische Baron Empain. De stad lag in de woestijn op een boogscheut van Caïro. Beide steden zijn aaneengegroeid nu en van een stads/gemeentegrens is er geen sprake meer.
Er zijn theoretisch nu nog 2 trambedrijven over, doch een eenvoudige kijk op een stadplan leert ons dat de laatste 20 jaar alle tramlijnen en -sporen in Caïro opgeheven zijn en er in gans Caïro nog +/- 500 meter tramspoor ligt. Al het overige ligt dus in Heliopolis en beide trambedrijven baten gemeenschappelijk de restanten uit, zij het dus alleen maar in en vanuit Heliopolis.
Onnodig te zeggen dat deze steden flink wat Belgisch materieel hadden. Met zekerheid weet ik dat er nog minstens 1 Belgische tram overblijft die in de werkplaats voor het verplaatsen van de draaistellen van de Japanse trams zorgt (en mogelijks andere maneuvers). Het betreden van een stelplaats is daar echter compleet onmogelijk en security met geladen vuurwapens op u gericht zijn overtuigend genoeg om niet aan te dringen. Spijtig: ik zag de wagen staan maar een eigen foto kan ik hier niet tonen.

Wat dan wel? De laatste oude commerciële postkaart die men nog in een winkel kon vinden met trams erop. De kaart is niet bijzonder scherp, dateert uit de 60er jaren maar ik ben wel zeker dat het Belgische trams zijn. Op de achterzijde staat alleen "Cleopatra Hotel".

http://i42.tinypic.com/30ijiaq.jpg

Er is veel materieel geweest en een totaal overzicht heb ik helaas niet. Maar van onderstaande tram weet ik toch wel met zekerheid dat die in La Brugeoise in 1939 gebouwd werd en dat die in 1979 nog als werkwagen dienstdeed.

http://i44.tinypic.com/sza328.jpg

Een kleurenfoto - een beetje tegenlicht -uit 1988 heb ik ook gevonden van eenzelfde type tram. Uit al deze straten is de tram dus ondertussen verdwenen.

http://i43.tinypic.com/1zn6j46.jpg

Tenslotte het type "Charleroi" dat ook naar Caïro geleverd werd en aldaar later verbouwd, herbouwd en nagebouwd ging worden: ik heb nergens wagenparklijsten gevonden noch de exacte geschiedenis van elke wagen.
Om het nog ingewikkelder te maken: onderstaande foto toont een motorwagen (met trolleystang) + stuurstandrijtuig (met panto) in 1979. Het stuurstandrijtuig is namaak van een Charleroise tram, al is het natuurlijk niet geweten welke of gene bestaande onderdelen men gebruikt heeft.
Het is duidelijk dat ik weinig gegevens heb over dit trambedrijf, maar België heeft er wel geschiedenis geschreven.

http://i43.tinypic.com/2h4aonr.jpg

Focus1965

In Buenos Aires heeft men kennelijk ook enkele Brusselse trams...

Niet alleen heeft Buenos Aires enkele Brusselse trams, ook de voertuigen van de metrolijn A zijn van Belgische makelij.
Op de foto van post #14 is dit het eerste voertuig van links.
Deze voertuigen zijn in Brugge gemaakt in 1919 door La Brugeoise en worden nog steeds dagelijks gebruikt!

Ook in deze verre uithoek van onze planeet rijden er Belgische trams van BN (nu Bombardier). Niet dat Manila ooit een bestelbon getekend heeft, maar het land stond (staat?) aangeschreven als ontwikkelingsland en kan dus aanspraak maken op ontwikkelingshulp. Het is dus in die context dat de Belgische Regering aan de Philipijnen - toen trouwens onder het dictatoriaal regime van Marcos - een reeks trams schonk. Natuurlijk was er een achterliggende reden: BN en ACEC schreeuwden om bestellingen en het nieuwe product bleek in het buitenland niet aan te slagen: BN kon niet concureren tegen Siemens. Tijden veranderen... Hoe dan ook, de Belgische overheid maakte er natuurlijk een hele promotie van... die uiteindelijk op niets uitdraaide: de lightrail tram werd enkel "verkocht" aan de kust en Henegouwen en geschonken aan Manila.

De eerste postkaart werd uitgegeven door de "Belgische Maximafielen" en toont een portretfoto van een gekoppeld ongenummerd stel op het testspoor van BN Brugge. De postzegel van 11 BEF toont de toenmalige (80er jaren) eigen industrie waar ons land fier op was: scheepsbouw, autobusconstructie en spoorweg/trambouw. De postzegel werd afgestempeld op 28 januari 1984.

http://i40.tinypic.com/4jx6vm.jpg

Onderstaande iets wat vergeelde foto gemaakt op het BN terrein, toont een Manila tram klaar voor transport (per trein) en een Haagse tram op de achtergrond. De foto werd tijdens de zomer van 1983 gemaakt.

http://i41.tinypic.com/13zy347.jpg

Een foto rond dezelfde periode van de tram, klaar om verscheept te worden:

http://i41.tinypic.com/2a6oyvc.jpg

Deze trams kwamen uiteindelijk terecht op een fantasieloze lightrail / metrolijn en vermoedelijk daarom bestaan er zo weinig afbeeldingen van: er circuleren meer foto's van deze trams in België dan in de Philipijnen!
Toch bestaat er 1 postkaart met zulk stel erop: helaas is de voorkant onscherp/bewogen. De tekst op de rugzijde luidt als volgt: Metrorail Manila, Phiippines, has 15 lines and 3 terminals with an average distance of 825 meters from one station tot the next. 22 trains run every 3 minutes on peak hours and 14 trains every 5 minutes on regular hours. Each train has 2 coaches with a seating capacity of 160 fore ach coach. It can really accommodate as many as 750. Door opens for a duration of 30 seconds. Trip from north to south terminals, a distance of 15 kms, takes only 30 minutes.

http://i43.tinypic.com/egcmx5.jpg

Foto's van Belgische of andere tramliefhebbers zijn me niet bekend, of althans: nog niet bij mij terechtgekomen. Het op pad sturen van iemand die daar toevallig is, levert zelden goede opnames: ik heb een reeksje met halve en schuine trams bekomen, maar helaas zit er weinig bruikbaars tussen.
De minst slechte is de volgende, gemaakt op 20 februari 1995.

http://i40.tinypic.com/2d1214.jpg

Hoe verging het deze trams? Ze bestaan nog steeds, zijn op een andere lijn terechtgekomen en kregen het voor dat land de onmisbare airco: de foto komt van Wikipedia maar ik bezit werkelijk niets anders of beters.

http://i40.tinypic.com/zjdq85.jpg

Focus1965

De bedoeling van het ontwerp van de PCC was om de tram als vervoermiddel te redden: het initieel ontwerp was een halve eeuw oud en grotendeels - maar niet volledig - gebaseerd op de paardetrams, die dan weer een afkooksel waren van gewone koetsen.
Heeft de PCC de tram gered? Slecht héél gedeeltelijk (zeker in Amerika) maar de invloeden zijn nog decennialang gebruikt geweest.
Als er één trambedrijf is in Europa waar de PCC ongetwijfeld de tram gered heeft, dan is het wel Marseille (en ook St. Etienne, maar die komt later aan beurt). Waar het niet gebeurde, is de tram soms ook teruggekomen: dat terzijde.
Wat Marseille betreft: het hing allemaal aan een zijden draadje: van het eens uitgestrekt net bleef er exact na alle opheffingen 1 prutslijntje (een andere benaming kan ik er niet voor verzinnen) van een paar kilometers over, die als aanvoerlijn naar de metro diende. De lijn lag net buiten het centrum en zelfs met PCC's was het alles behalve aanlokkelijke / aantrekkelijke bedoening, al is dit persoonlijk en het waarom staat verder beschreven.

De eerste foto toont de constructie van deze trams bij BN in Brugge op 15/01/1969.

http://i39.tinypic.com/qrae4w.jpg

De trams keerden in de 80'er jaren terug naar de fabricant, niet alleen voor een complete midlife revisie, maar ook voor een kleine ombouw en de plaatsing van automatische koppelingen. Als klap op de vuurpijl bouwde BN nog enkele bijkomende PCC's: deze werden in 1984 afgeleverd en zijn dus de laatst gebouwde klassieke westerse pcc trams.
Onderstaande foto werd op 27/11/1982 bij BN gemaakt en toont PCC 2010.

http://i40.tinypic.com/s3hdz6.jpg

Een kleurenfoto van de normale exploitatie met de trams, vooraleer ze omgebouwd werden, bezit ik helaas niet: dan maar deze postkaart van een matige kwaliteit, maar die wel exact toont hoe het er toen uitzag. Deze postkaart dateert uit 1978.

http://i40.tinypic.com/2j0z8yg.jpg

Marseille was een van de lastigste steden om de tram op foto te krijgen: bij mijn eerste bezoek werd ik verrast door een plotse staking, waarvan niemand de exacte reden wist (er werden er wel veel verteld) maar waarmee ik natuurlijk helemaal voor niets tot ginder was gereden (met de TGV). Het had één voordeel: het hele materiaalpark stond keurig naast mekaar in de stelplaats. Dit was 23 maart 1996... helemaal tot Marseille... maar bon: ik ging terugkomen.

http://i39.tinypic.com/2s0zk9k.jpg

3 jaar later heb ik dan toch een nieuw TGV ticket gekocht richting Marseille. De staking was ik niet vergeten (anders had ik ook niet moeten terugkomen) en toen (nu niet meer) was er een absoluut fotografieverbod in de ganse stad wat het openbaar vervoer betreft. Op zich lig ik daar niet wakker van, maar het probleem is dat de lijn dermate kort was (en de omlopen ook) dat je onmiddellijk gesignaleerd was en binnen de kortste keren "security/controleurs/politie" op je kap had. Mijn eerste aanvaring lokte een hele discussie uit, maar het draaide NIET om het feit dat ik de trams fotografeerde, maar wel de tramchauffeurs. Blijkbaar hadden ze met succes gestaakt (...) en bekomen dat men er op zou toezien dat zij niet meer gefotografeerd gingen worden ifv agressie. Hier had ik 2 antwoorden op: 1. ik wens de stelplaats (nog eens) te bezoeken (daar zijn geen chaufeurs) en ik 2. dan fotografeer ik de trams langs achteren (tweerichtingswagens). Dat kon blijkbaar probleemloos. Uiteraard heb ik het wat laten betijen, het personeel laten aflossen en 's middags terug begonnen... tot ik weer in aanvaring kwam, eerst met de politie "mag dat niet? het eerste dat ik ervan hoor! Ik zal het niet meer doen" en een uur later (aan de andere kant van de stad) met een trolleybuschauffeur: toen ik de foto had gemaakt, stapte die (midden op het kruispunt) uit en begon me de huid vol te schelden: ditmaal was mijn geduld ten einde en kreeg die van hetzelfde pak een laken: met zijn ***** trolleybus heeft hij mijn beeld verknoeid! Dat maar om te vertellen dat Marseille helemaal geen aangename stad was om naartoe te gaan...

Toch een foto zoals het hoort in de Boulevard Chave van een gekoppeld stel (16 + 19) in de morgen van 6 maart 1999. Het begin van een bewogen dag...

http://i44.tinypic.com/2u6nwrb.jpg

En hoe verging het met deze trams? Niet al te goed: de laatsten zullen de eersten zijn en hier geldt dit voor de sloop: de meeste pcc's werden ondertussen gesloopt, al werden de draaistellen verkocht aan Den Haag: zij gebruiken immers nog pcc draaistellen voor hun huidige generatie trams. Enkele trams werden wel bewaard, maar hun toekomst is vrij somber wegens het ontbreken van een museum in Marseille en het feit dat de lokale overheid sinds kort niet meer wil bijdragen in de stallingskosten van deze en andere museumtrams.
Maar met de lijn gaat het wel goed en met de stad ook: de lijn werd gemoderniseerd, een bijkomende, grotere en echte tramlijn werd aangelegd die ditmaal wel op een voorname plaats komt (hartje stad). Nieuwe, indrukwekkende trams verzorgen nu de dienst en onderstaande foto werd op ongeveer dezelfde plaats gemaakt als voorgaande, maar ditmaal op 3 maart 2008. Maar het is helaas geen Belgische tram en past misschien niet hier, maar het is wel door een Belgische tram dat er in deze straat nog een tram rijdt. Dit is zeker.

http://i44.tinypic.com/2uqm1hg.jpg

Focus1965

Ziezo, ik ben momenteel bezig aan een thread in het internationale Subway- and Urban Transport forum van SSC.

Belgian trams all over the world (http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=799256) Allen daarheen!

^^

Je hebt echt schitterend vertaalwerk geleverd en interessante reacties uitgelokt! Hartelijk dank!!
Inspiratie heb ik wel, tijd al heel wat minder: maar er zal zeker nog wat volgen: stof is er nog genoeg en als je tijd, moed en energie vindt, mag je de Amerikaanse bijdrage van Sao Carlos hierbij voegen: die is echt interessant.

Vandaag Porto dus: een typisch trambedrijf dat men vanaf de 50er jaren heeft laten doodbloeden, een proces dat ruim 40 jaar duurde, met de typische ingredienten van de jaarlijkse trajectopheffingen en geen investeringen meer in de trams.
Het wagenpark was gevarieerd: eigen makelijen brachten afwisseling in de vloot van verschillende types Amerikaanse trams, maar er bestond ook een (kleine) reeks van 10 trams (nummers 280-289), gebouwd door Familleureux in 1929.

In 1990, toen ik dit trambedrijf voor het eerst bezocht, was ongeveer de helft van deze trams nog rijvaardig: geen slechte prestatie. Ze zagen er nog relatief goed uit.

Onderstaand beeld is een postkaart, daterend uit sept. 1992 aan de Avenida do Brasil, met mw. 283.

http://i44.tinypic.com/1685vtz.jpg

De 284 kwam ik zelf tegen aan het Castello op 12/06/1990.

http://i44.tinypic.com/s2v6fk.jpg

In dezelfde straat als voormelde postkaart, kwam ik 2 jaar eerder mw. 285 tegen.

http://i42.tinypic.com/2ufx35e.jpg

Officieel heeft men afscheid genomen van het oude, antieke trambedrijf en werd er in de kortste tijd een volledig nieuw, modern trambedrijf uit de grond gestampt, incl. een tramtunnel. Europese subsidies zijn daar niet vreemd aan... Het oude trambedrijf werd een museumbedrijf en: het deeltje van de oude lijnen werd compleet - bovenbouw en sporen - gerenoveerd. Deze museumtrams rijden nu dagelijks op 3 of 4 lijnen van 08u tot 19u ongeveer en zijn toegankelijk met elk gewoon vervoersbedrijf. Maar gezien de beperkte afstand dat ze afleggen, hebben ze geen reële vervoersfunctie meer.

Porto heb ik opnieuw bezocht in februari 2006. De lijnen werden dus gerenoveerd en ook de trams zien er als nieuw uit. Van de Belgische reeks werd er een exemplaar gerestaureerd, namelijk de 287.
Hier zien we deze tram op het eindpunt Infante van lijn 1/. Op elke lijn rijdt 1 wagen in een halfuurdienst. Als er wat bestuurders beschikbaar zijn, wordt de frequentie wel eens verdicht tot een kwartierdienst... maar omgekeerd schijnt helaas ook voor te komen.

http://i44.tinypic.com/jt5km0.jpg

Het andere eindpunt (Massarelos), waar alle lijnen samenkomen: de Belgische trams onderscheiden zich van de Amerikaanse trams door hun veel kleinere ramen, al kunnen de ramen ook volledig (naar onder) open geschoven worden, net als de Amerikanen... Het heeft toch z'n charmes: volledig open raam, je arm naar buiten leunend en het geronk van de motoren: dit heb je niet met moderne lagevloertrams.

http://i39.tinypic.com/xc6omu.jpg

Cais do Bocolho met de moderne en mooie brug over de Douro en de opvolger van de tram ernaast: toch blijven het mooie trams en waarschijnlijk is het de laatste vooroorlogse rijvaardige Belgische tram die men nog in het buitenland kan aantreffen. Allen daarheen! (nb: op 11 mei is er de jaarlijkse tramevent in Porto, datum na te zien op de website van het trammuseum).

http://i40.tinypic.com/10drsi1.jpg

Focus1965

^^
@Focus: Zijn dat de trams die in Luik ook hebben gereden? Ik denk dat ik een gelijkaardig rijtuig heb zien staan in een boek van ver Elst of van der Gragt of...
In alle geval, ze reden op één van de Luikse bedrijven (RELSE, TULE). Mooi in alle geval...

:cheers:, Snelly

^^

Ik denk dat je onderstaand type tram bedoelt: een overblijfsel heeft nog vele jaren staan rotten - tesamen met een Antwerps exemplaar, dat ondertussen gesloopt werd omdat de kast kromgetrokken was door het insijpelend regenwater - in de stelplaats van Elsene, waar ik deze foto gemaakt heb op 5 februari 2002.

De Luikse trams dateren uit 1935 en werden door Brugeoise, Nicaise & Delcuve (huidige Bombardier dus) gebouwd. Het design is ongeveer gelijk, maar de Luikenaars waren merkelijk langer.

http://i41.tinypic.com/dny9op.jpg

Focus1965

^^
Inderdaad, dat is 'm. En het doet tegelijkertijd pijn om hem in die omstandigheden te zien. We zijn een volk van cultuur- en industriële archeologiebarbaren...:ohno:

Snelly

^^

Niet wanhopen: een gerestaureerd exemplaar is in het Luiks trammuseum te zien. Dit is de 2de tram, reservetram of hoe je het ook wil noemen. Het goede exemplaar is overigens rijvaardig en heeft een aantal jaar geleden in Brussel eens gereden!
Het 2de exemplaar dient "voor het geval als" en staat nu elders gestald.
Er zijn echter wel andere lacunes waar dus helemaal niets bewaard gebleven is. Het is bijna een luxe om van hetzelfde model 2 trams te bezitten...

Focus1965

Focus, hartelijk dank voor het leesplezier en info die je mij bezorgd, zowel in deze thread als die in van de oude sporen.
Mijn vraag: Wie beheert die opslagplaats "elsene" eigenlijk, Tramverenigingen of de lijn? Het ziet er maar een trieste bedoening uit.

^^

Geen van beide: het was een leegstaand onderdeel van de tramremise van de MIVB aan de Renbaanlaan. Ondertussen is het geheel terug in orde gemaakt en terug geschikt gemaakt voor het stallen van (MIVB) trams. Brusselse grond is duur: de komst van nieuwe lagevloertrams maakte dat er dringend plaats gevonden moest worden om ze te stallen.
Overigens stond daar een nog grotere rariteit afgesteld: het prototype van de BN/ACEC lagevloeretram, de voorloper van de reeks 2000 en ook in een afgrijselijke toestand. Past niet in deze rubriek, spijtig...
Bedankt ook voor het compliment.

Focus1965

Overigens stond daar een nog grotere rariteit afgesteld: het prototype van de BN/ACEC lagevloeretram, de voorloper van de reeks 2000 en ook in een afgrijselijke toestand.
Zet 'm evt. in "Brussel-oude spoor- en tramlijnen". Wil de foto wel 'ns zien :).

Ik heb trouwens zonet het Manila-artikel vertaald!

Klein vraagje, We zien de Type S worden afgevoerd naar spanje, maar waarom werden deze gewoon niet ingezet op het antwerps (of gents) stadsnet ? Ik weet wel dat hem om verschillende staatsbedrijven gaat. Maar deze trams waren toen toch nog zeker moderner dan de oude houten stadstrammetjes ?

Type S was NMVB, de Gentse en Antwerpse trams waren toendertijd MIVG en MIVA. Simple as that, denk ik.

mvg
JJN

Klein vraagje, We zien de Type S worden afgevoerd naar spanje, maar waarom werden deze gewoon niet ingezet op het antwerps (of gents) stadsnet ? Ik weet wel dat hem om verschillende staatsbedrijven gaat. Maar deze trams waren toen toch nog zeker moderner dan de oude houten stadstrammetjes ?

Schijn bedriegt: de NMVB waren "bricoleurs" en de type S was niet veel meer dan een nieuwe wagenkast. Al de rest was recuperatiemateriaal uit oudere vooroorlogse trams.
We schrijven +/- 1960: Antwerpen en Brussel (en later Gent) krijgen PCC trams met dito besturing en rond dezelfde periode knutselen de buurtspoorwegen vrolijk aan een tramtype waarvan de besturing identiek was aan de eerste elektrische tram! De bestuurders hadden geen zitplaats: hoop en al een soort van veredeld fietszadel...
Tot op heden wordt de traditie van bricoleren, chipoteren enz. nog steeds in Oostende toegepast: wat men tot nu toe 25 jaar onafgebroken aan 1 tramtype heeft uitgestoken, werd nog nergens ter wereld gepresteerd, maar dan ook nergens: ik ken geen enkel trambedrijf waar men op 1 type tram zoveel gesleuteld heeft als in Oostende. Sommige tradities blijven dus in ere.

Hadden de trams elders kunnen rijden? De vooroorlogse trams van Antwerpen en Gent werden in die tijd allemaal stelselmatig vervangen. Het enige trambedrijf dat met deze trams had gered kunnen worden, was de STIC (Charleroi). Helaas leefden de STIC en de NMVB in staat van oorlog (heeft nog decennia geduurd en de niet-opening van een premetrotak is daar ook een gevolg van) en je mag zeker zijn dat als de trams voor de stoep werden afgeleverd ze nog liever de boel hadden opgeheven dan er 1 meter mee te rijden. Wat dus geschiedde.

Focus1965

En in charleroi hebben ze, ze ook noch eens omgevormd tot SJ's bgin jaren tachig. En recentelijker hebben ze er ook nog een omgevormd tot werkwagen.
Ik was in de veronderstelling dat noch tot half jaren 70 er oude trams in antwerpen hebben rondgereden.

En in charleroi hebben ze, ze ook noch eens omgevormd tot SJ's bgin jaren tachig. En recentelijker hebben ze er ook nog een omgevormd tot werkwagen.
Ik was in de veronderstelling dat noch tot half jaren 70 er oude trams in antwerpen hebben rondgereden.

Al hetgeen je schrijft klopt: de ombouwingen tot SJ was ook niet meer dan een renovatie: het bleven oude trams en het is geen likje oranje verf en dito zetels dat hier iets aan verandert. Elk jaar wordt er een gelede tram in Henegouwen gerenoveerd en herschilderd en om de paar jaar tovert men een "nieuwe" werkwagen tevoorschijn: niet dat men daar echt behoefte aan heeft, maar hiermee heeft het personeel toch minstens een bezigheid, want anders ging het toch echt te genant worden, al moet men zich van de activiteiten in de werkplaats toch ook niet te veel van voorstellen.

Tweeassers hebben inderdaad tot 1974 gereden in Antwerpen: maar uiteraard waren het de laatste jaren nog slechts enkele (spitsuur)diensten en werden ze steeds zeldzamer.

focus1965

Recentelijk kreeg ik de volgende foto:

http://i39.tinypic.com/2uf3xub.jpg

Op de tram zelf staan geen emblemen vermeld.
Evenmin een wagennummer of een panto of trolleystang.

De achterzijde heb ik ook ingescand:

http://i42.tinypic.com/2r3w2gj.jpg

Het gaat dus om een hybride tram en de uitvinders hebben daar in 1927 een patent voor verkregen:

http://www.freepatentsonline.com/1630048.html

Process for utilizing hydrocarbons in internal-combustion engines and apparatus therefor Document Type and Number:United States Patent 1630048

Een NMVB kenner bevestigde mijn vermoeden, namelijk dat dit type tram nooit bij de NMVB gereden heeft, ondanks de vermelding "SNCV" op de achterzijde van deze foto.

Verder googlen leerde mij dat ACEC inderdaad in 1914 dat voormeld systeem uitgeprobeerd heeft, maar dat vermoedelijk de oorlogsperikelen dat (voortijdig?) hebben beëindigd.

Meer details heb ik dus niet. In de verste verte zijn er - Belgische - trams die er op lijken (de Titanics, export aan Argentinië) maar exact dezelfde zijn het niet en tot vorige week kende ik dat hybride motorsysteem niet, laat staan de toepassing op trams.

Wie meer weet: posten maar!

Focus1965

Het wordt terug tijd om deze thread wat nieuw leven in te blazen: in de stapels negatieven heb ik toch rariteiten gevonden die - beloofd - in de komende maanden hier gepost zullen worden als herinnering en eerbetoon aan het succesvol en wereldvermaard exportproduct dat de Belgische tram eens was.

Saint-Etienne: dit is een onaantrekkelijke stad in Frankrijk waar echt weinig te zien of te beleven valt.
Maar ook hier heeft de Belgische P.C.C. het trambedrijf gered, dat toen nog uit 1 lijn bestond. Die lijn vormde en vormt wel de ruggengraat van het vervoersbedrijf: het is een noord-zuid verbinding die met een ongehoorde hoge frequentie wordt uitgebaat. Zonder twijfel is dit het meest efficiënt trambedrijf: ze hebben nu 35 trams, waarvan er dagelijks 33 worden ingezet en een in onderhoud is en de laatste als reserve (vervanging defect) of rijschool dienst doet!

Van de bouw van deze trams (1958!) heb ik helaas geen foto's: dan maar een foto uit juni 1978 aan het oenmalig eindpunt Bellevue. De lijn werd nadien (aan beide kanten trouwens) verlengd.

De PCC's hebben tot het einde (1998) ivm paralelrijdende trolleybuslijnen met trolleystangs gereden. Het lijnnummer (4) was op elke wagen geplakt of geschilderd.

http://i47.tinypic.com/j81iu0.jpg

In eerste instantie waren deze trams crème geschilderd met een groene band: een foto heb ik er niet van: dan maar deze postkaart uit 1980.

http://i46.tinypic.com/104hh5e.jpg

Nadien kregen deze trams een nieuwe wit-groene livrei, al zijn daar enkele varianten van geweest.
Onderstaande foto toont een kruising tussen tram en trolleybus: het is duidelijk waarom toen pantograafexploitatie onmogelijk was. Uiteindelijk heeft de trolleybus daar het veld moeten ruimen. De foto werd ook gemaakt aan de place Bellevue op 13/10/1994. Het lijnnummer werd niet meer aangebracht, maar het wagennummer is wel duidelijker dan voorheen...

http://i46.tinypic.com/148oz6v.jpg

De lijn werd ondertussen ook verlengd naar het Hôpital du Nord en daar poseert wagen 03 in een ietsje andere livrei. De foto werd op dezelfde datum als de vorige gemaakt.

http://i50.tinypic.com/2l92wzt.jpg

Een kruising aan de halte "Faculté des médecines" op dezelfde datum:

http://i46.tinypic.com/35mqlg5.jpg

Wat is er van deze trams geworden? Eentje is bewaard als statisch object in het lokaal trammuseum en werd terug in de oorspronkelijke livrei gebracht (foto van 26/03/2007).

http://i46.tinypic.com/2h6aixf.jpg

De 06 heeft ooit een panto op het dak gekregen (maar behield de trolleystang) en het was de bedoeling om die als werk/instructiewagen te gebruiken, maar in de praktijk is dit amper gebeurd. Het trammuseum, of althans de bezieler heeft de tram nu gekocht om die van de sloop te redden.
Hiet staat de tram op 26/03/2007 in de stelplaats naast de enige rijvaardige reservewagen die er toen was: een tweede wagen stond in de werkplaats in revisie.

http://i45.tinypic.com/8z3ezb.jpg


Een derde tram kwam in Gent terecht: een succes is het niet geworden en deze werd roemloos (hier) gesloopt, wat exact hetzelfde lot is van alle andere trams uit deze reeks.
De foto toont de tram - nummer ontgaat me even - op 16/10/1993 in de stelplaats van Gentbrugge.

http://i47.tinypic.com/hukqy0.jpg

In 1967 werden er nog 5 gelede pcc's gebouwd bij La Brugeoisse & Nivelles in Brugge (huidige Bombardier).

Van de bouw ervan heb ik toch enkele foto's: hieronder eentje ervan, gemaakt op 9 december 1967.

http://i50.tinypic.com/2d2d62x.jpg

Eentje ervan heb ik op 13/10/1994 nog onderschept in haar oorspronkelijke kleuren aan het Hôpital Bellevue :

http://i48.tinypic.com/14tlvtk.jpg

Mislukte foto's horen hier in principe niet thuis, maar de achterzijde is interessant genoeg om even te posten: de trams waren immers metersporige kopies van de Brusselse PCC's reeks 7500, waarvan het prototype ook ooit 3 dubbele achterdeuren had! In St. Etienne is dit dus zo gebleven, in Brussel heeft men er bij de seriebouw van afgezien.

http://i47.tinypic.com/2gw5gsj.jpg

Deze reeks kreeg ook de nieuwe livrei maar, belangrijker, ook een mid-life revisie waarbij de trams een moderne look kregen: hier de 951 aan de Clinique du Parc met nieuwe kleuren en LED display.

http://i49.tinypic.com/30vbwhw.jpg

De 953 kreeg zelfs een totaal nieuw front en zag er, ondanks zijn leeftijd, plots heel modern en futuristisch uit... De foto werd ook op 13/10/1994 gemaakt.

http://i48.tinypic.com/2vnq98w.jpg

De achterzijde zag er heel wat minder indrukwekkend uit: die was onveranderd, inclusief de 3 dubbele deuren.

En wat is er met deze trams gebeurd?

Dat prototype staat buiten overdekt in de stelplaats naast ander materiaal van het trammuseum, waar helaas binnen in het museum geen plaats meer voor is.
Van links naar rechts: trolleybus 668 - omgebouwde gelede pcc 953 - trolleybus 151 op 26 maart 2007.

http://i47.tinypic.com/344sind.jpg

De 4 andere trams staan nog steeds - te koop - in de stelplaats: ze hadden een midlife revisie gehad en waren (en zijn) in feite in goede staat: wegschenken wil men ze niet doen "wegens te goed" en oostblok interesse is er voor deze trams totaal niet: hun oude trolleybussen hebben ze wel in die richting kunnen verschepen, maar tot nader order staan die fraaie Belgische trams nog steeds op een nieuw leven te wachten in de ruime stelplaats, waar onderstaande foto op 26/03/2007 werd gemaakt.

http://i47.tinypic.com/118ev7c.jpg

focus1965

De 4 andere trams staan nog steeds - te koop - in de stelplaats: ze hadden een midlife revisie gehad en waren (en zijn) in feite in goede staat: wegschenken wil men ze niet doen "wegens te goed" en oostblok interesse is er voor deze trams totaal niet: hun oude trolleybussen hebben ze wel in die richting kunnen verschepen, maar tot nader order staan die fraaie Belgische trams nog steeds op een nieuw leven te wachten in de ruime stelplaats, waar onderstaande foto op 26/03/2007 werd gemaakt.

http://i47.tinypic.com/118ev7c.jpg

focus1965

Je zegt meter spoor? Je zegt te koop ? Waarom koopt Antwerpen ze dan niet als tijdelijke oplossing? Het zou de huidige problemen toch wat kunnen verlichten?

Highlandcattle, je hebt een punt, maar het blijft een erg tijdelijke oplossing: het gaat immers ook al om trams uit de jaren '60, dus niet nieuwer dan de Antwerpse exemplaren. Als men ze 'in bruikleen' zou geven zou het misschien nog de moeite zijn voor enkele jaren ;)

mvg
JJN

Technisch kan dit perfect, maar dit zou in het verkeerde keelgat schieten van het publiek ("moeten we het weer stellen met afdankertjes van ergens anders") en van de vakbonden (idem), die er in Gent voor gezorgd hebben dat dergelijke iniatieven compleet gekelderd werden.
De tactiek is eenvoudig: men blijft eisen dat de stuurposten en bediening aangepast worden, zal vinden dat de trams anders reageren (optrekken, remmen) enz enz enz.: daar zijn dus al precedenten van.
Die trams zullen dus technisch wel volledig o.k. zijn - dat geloof ik best - maar de kosten om ze naar de hier gewenste normen te krijgen zullen enorm hoog zijn. Verder zijn ze ook niet bijster comfortabel: het zijn 1 + 1 zitjes, maar dit was ruim voldoende voor de lokale Franse lijn, waar de passagiers maar gemiddeld een kwartiertje in de tram doorbrachten. Verder zullen deze trams ook niet geschikt zijn voor de premetro wegens ontbreken automatische remming.
De reden dat ze daar nog altijd in St.-Etienne staan - al + 10 jaar ongebruikt - is dat de gemaakte kosten bij de buitendienststelling niet waren afgeschreven en men ze ook te goed achtte om ze te slopen. Niemand durft daar ook de beslissing toe nemen en ze staan er ook niet in de weg: de stelplaats is groot genoeg.
Verder werd er een bescheiden netuitbreiding gerealiseerd (lijn 5), waarbij nu het ganse materiaalpark dagelijks op werkdagen volledig ingezet wordt. Een dienstregeling is er niet echt; valt er een wagen uit, dan berekent de computer de frequentie en de vertrektijden: i.p.v. om de 4' wordt het bv. 4'15; de passagier merkt er uiteraard niets van en de cadans blijft regelmatig, alleen is de interval ietsje groter, maar dit ziet en bemerkt niemand.
In geval van grote calamiteiten (een paar zware tramongevallen op enkele dagen/weken tijd) zou het nog steeds mogelijk zijn om de gelede pcc's terug in dienst te stellen, mits het neerpoten van een panto op het dak: tot nu toe hebben die problemen zich niet gesteld, maar 1 reservetram is wel heel weinig... en misschien houdt men hiervoor ook die gelede pcc's achter de hand...

focus1965

Boeiende reportage, heel erg bedankt voor deze unieke foto's :) ! Die gelede PCC's, wat een charme in hun oorspronkelijke staat! Eigenlijk net zoals in Brussel, die renovatie heeft die charme volledig teniet gedaan, de Brusselse 7500's zagen er ook zoveel beter uit. Enfin, persoonlijke mening uiteraard.

Een derde tram kwam in Gent terecht: een succes is het niet geworden en deze werd roemloos (hier) gesloopt, wat exact hetzelfde lot is van alle andere trams uit deze reeks.

Not true. De (5)03 is bewaard door de Amitram uit Lille (zie hun lijst van materieel: http://www.amitram.asso.fr/collection.php) en de (5)10 is bewaard door de AMTUIR uit de Parijse regio (zie http://www.amtuir.org/01_musee/collection/fiches_tw/fiche_st_etienne_tramway_pcc_510.htm) ;) .

Bedankt voor de aanvullingen! Feit is dat het transportmuseum in Parijs al helaas vele jaren gesloten is en dat het voertuig bij Amitram een onzekere toekomst heeft: het betreft een eenrichtingstram, welke op hun lijn met kopeindpunten niet dienstig kan zijn.
Vermoedelijk staat die tram daar in hun bewaarplaats te verstoffen...
Ik vermoedde wel dat er hier of daar buiten St. Etienne iets bewaard zou zijn - misschien ook bij die tramofielen van de Azurenkust? - maar die trams zijn publiekelijk amper of niet toegankelijk en rijden doen ze er helemaal niet.

Die renovaties gaven die trams wel een moderner uitzicht - alles kan er niet blijven uitzien zoals in de 60er jaren - maar daar bleef het wel bij, want het verschil tussen een vierkante of ronde koplamp blijft gewoon de vorm...
Hetzelfde is trouwens gebeurd met de lagevloertrams: ook deze kregen ondertussen een gewijzigd uitzicht.

focus1965

Köln komt elders (Buitenlandse trambedrijven) aan bod, maar daar hebben ook ooit Belgische trams gereden, al is de wijze waarop het gebeurde wel ietsje minder fraai: het gaat om een reeks trams die de bezetter in België had opgeëist.
Echt veel foto's zijn daar uiteraard niet van bekend, maar ik heb toch een duplicaat opname gevonden van de Brusselse standaardmotorwagen 1785 aan het Keuls eindpunt Sülz.
De foto is van een zeer matige kwaliteit, maar het gaat wel om een bijzonder en historisch tijdsdocument.

http://i46.tinypic.com/5es6fk.jpg

focus1965

Het trambedrijf van Luxemburg behoort al lang tot de geschiedenisboeken: op haar hoogtepunt waren er 34 motorwagens en 20 bijwagens om het 31 km lange tramnet te bedienen.
Die trams waren een allegaartje van allerhande kleine reeksen, die zowel in eigen huis, als Duitsland, maar ook in België gebouwd werden.

De reeks 22 - 25 (4 trams) en bijwagens 108 - 114 (6 stuks) werden in 1908 door les Ateliers Métallurgiques in Nivelles gebouwd.
Een schitterende frabrieksopname van de 22 met de technische eigenschappen vindt men hieronder. Een interessant weetje is dat elk project geen nummer kreeg, maar een codenaam, die uniek was. Uniek in dubbel opzicht, want in het toen volledig franstalig België gebruikte men gefantaseerde, maar goed klinkende, nederlandstalige woorden! Wie ze bedacht heeft, zal niemand meer kunnen navertellen, maar de motorwagens van deze reeks droegen het codewoord "uitknipper".

http://i50.tinypic.com/fyieci.jpg

Een andere fabrieksopname met ditmaal de bijhorende bijwagen 108:

http://i47.tinypic.com/29l1jsg.jpg

In 1925 leverde dezelfde fabriek wederom 4 trams (nrs. 26 tem. 29): hieronder een fabrieksopname van de 27.

http://i45.tinypic.com/neesms.jpg

Geen tien jaar later zou bovenstaande tram betrokken geraken in een ernstig ongeval en bouwde het trambedrijf in eigen beheer een nieuwe 27: veel gelijkenissen met de originele tram zijn er niet meer en bemerk dat dit een drieassige tram is geworden! Onderstaande foto dateert uit 1959.

http://i48.tinypic.com/2yvouj9.jpg

De fabrieksopname van de 28 toont duidelijk aan dat voormelde 27 reeds bij de bouw afwijkend was: die telde 3 ramen en de 3 andere trams van de reeks 4 ramen. Het hoe en waarom is me onduidelijk en de beschikbare documentatie brengt geen verheldering, doch bevestigt dat dit wel degelijk 1 reeks was die tegelijkertijd werd gebouwd.

http://i47.tinypic.com/29nhshd.jpg

Een schitterende foto, helaas zonder exacte locatie of datum:

http://i50.tinypic.com/160vp5k.jpg

Op 15/08/1964, enkele weken voor het einde, werd deze mooie opname gerealiseerd van 29 + 121 op lijn 10 op de helling van Esch.

http://i49.tinypic.com/2q0vor9.jpg

Het trambedrijf werd in haar geheel opgedoekt op 05/09/1964.
Op 18/12/1964 werd de Belgische motorwagen 26 naar Schepdaal overgebracht, waar men reeds een maand later - 22/01/1965 - een rit mee gedaan heeft: het zal volgens mij de enige rit geweest zijn op het Belgisch net en helaas bezit ik daar geen foto van. Maar wel van het vertrek uit Luxemburg:

http://i48.tinypic.com/ap71xd.jpg

Deze tram deed dezelfde reis in omgekeerde richting op 26/08/1980 en is heden te bewonderen in het transportmuseum van Luxemburg dat gelegen is in de busstelplaats van Hollerich: de tram stond er weliswaar opgebokt, maar is net als de andere nog bewaarde trams perfect rijvaardig en wordt af en toe nog eens ingezet op het demonstratiespoor dat het trammuseum rijk is. De foto werd gemaakt op 09/05/1999 en deze tram is een goede vertegenwoordiger van het ooit roemrijk Belgisch tramverleden!

http://i48.tinypic.com/ohtp1f.jpg

focus1965

Ook deze stad bezat - en bezit - trams van Belgische makelij: een eerste reeks van 20 trams werd gebouwd en geleverd in 1905, die voor de allereerste elektrische tramlijn (ingehuldigd op 18/09/1905) diende.

Hieronder de fabrieksfoto met code ("Uitbulken"; zie Luxemburg)

http://i47.tinypic.com/25uld1z.jpg

De hierboven afgebeelde tram bestaat nog altijd en verkeert - ondanks zijn respectabele leeftijd - in uitstekende, rijvaardige conditie: hieronder rijdt de tram mee met een optocht op 19/10/1997 langs de Coolsingel.

http://i47.tinypic.com/2h3rgg9.jpg

Van dezelfde reeks - die nochtans niet groot was - is er zelfs een tweede tram in oorspronkelijke toestand behouden gebleven: op dezelfde datum als hierboven spotte ik die aan het Hofplein.

http://i50.tinypic.com/2illkr8.jpg

Een tweede reeks, waarvan het aantal me ontgaat, werd omstreeks 1907/1908 gebouwd voor de tramuitbreidingen aldaar.

De fabrieksopname:

http://i50.tinypic.com/1zg7pef.jpg

Van die reeks zijn er natuurlijk trams bewaard gebleven: hieronder de 86 bij een optocht langs de Coolsingel op 18/09/2005. Bemerk dat het bestemmingsbord langs de zijflank van de tram dezelfde is als hierboven!

http://i48.tinypic.com/21dj53c.jpg

Een foto uit de oude doos: hieronder een opname uit 1927, die gemaakt werd in Spangen (Spartastraat).

http://i46.tinypic.com/16kp2zs.jpg

Die 119 bestaat nog en reed mee in de optocht van 19/10/1997, waar ik die tram aan het Hofplein onderschepte. Het uur van de optocht was overigens véél te laat op de dag om nog echt mooie opnames te kunnen maken...

http://i49.tinypic.com/eapeoh.jpg


focus1965

Het huidig trambedrijf van Alicante heeft totaal geen uitstaans met het vorig bedrijfje, dat ergens rond 1970 opgeheven werd. Ik bezit helaas geen boeken in een voor mij verstaanbare taal - ben nochtans ruimdenkend - waarin de Spaanse tramgeschiedenis beschreven staat.

Dan maar met deze foto's: de 1ste afgewerkte tram poseert tesamen met hogere gasten of medewerkers - alleszins niet degenen die de tram gebouwd hebben - voor de fabriekshal van de "Ateliers Métallurgiques" van Nijvel.

http://i45.tinypic.com/fa2150.jpg

Met zekerheid weet ik dat dit een reeks van 21 was. De 20ste ervan reed in iets wat gewijzigde gedaante (afgesloten platformen, ietsje kleinere ramen) nog in 1969 door de stad. Voor de volledigheid: S.M.T. stond toen voor de Sociedad Municipal de Tranvias de Alicante.
Van deze reeks Belgische trams betwijfel ik of er nog ergens eentje bewaard is gebleven, al is het altijd mogelijk dat er ergens een of ander voortleeft als koterij of tuinhuis...

http://i47.tinypic.com/1z2epad.jpg

focus1965

Deze stad komt ruim aan bod bij de draad "Buitenlandse trambedrijven", maar ook dit trambedrijf werd door Belgische ondernemers opgericht (en gefinancierd).

In 1910 stond deze 82, tesamen met nog een reeks andere trams, klaar om richting Odessa verscheept te worden. Het betreft een fabrieksopname van de Ateliers Métallurgiques in Nivelles.

http://i33.tinypic.com/izcmme.jpg

Op de vorige foto zien we een hele rij en zonder teveel in details - die ik ook niet 100 % weet - mag men er vanuit gaan dat er tegen de 200 trams daar geleverd werden: 100 jaar later zou men van dergelijk order dromen, zeker in België...

Veel meer foto's bezit ik niet, maar de volgende repro's geven wel een goed beeld van hoe het ooit geweest is:

http://i34.tinypic.com/3013uxs.jpg

Zelfs een ingekleurde postkaart bestaat er van Odessa, mét een Belgische tram:

http://i38.tinypic.com/2i6gw45.jpg

Daarnaast zijn er ook nog door dezelfde fabrikant in 1912 een reeks van 24 4-assers afgeleverd, waarvan hieronder eentje fier op een postkaart te zien is:

http://i34.tinypic.com/20gl3r5.jpg

De reeks werd stelselmatig na WO II buiten dienst gesteld, doch de laatste trams hebben tot in 1972 gereden! Helaas zijn er naar mijn weten geen van bewaard gebleven.

focus1965

Focus, bedankt voor de vele prachtige updates.
Maar ik wil deze opmerking toch even kwijt: ik vind het jammer dat je foto's gaat "bewerken" waar je geen rechten over hebt. Ik betwijfel ten sterkste dat je deze historische foto's zelf gemaakt hebt of dat je daar iets voor betaald hebt. Ik denkt dan ook niet dat je het recht hebt om daar enig recht over op te eisen. Ik denk dus dat je de keuze moet maken: of wel publiceer je die foto's zonder die bubbeltjes, ofwel publiceer je ze niet. Maar het moge duidelijke zijn: jij bent niet de eigenaar van de auteursrechten!

Nu betwist ik niet jouw recht om foto's te publiceren zoals jij dat wil, maar ik publiceer mijn foto's toch ook niet met verticale banden. En de foto's die ik publiceer heb ik tenminste zelf gemaakt, terwijl jouw foto's uit 1927 enzo echt niet door jou gemaakt zijn!

Ik stel voor dat als je jouw auteursrechten dan toch absoluut wil beschermen je dat dan doet met foto's die je zelf gemaakt hebt...

Overigens ben ik van mening dat op die foto's van meer dan 70 jaar oud zowiezo geen auteursrechten meer van toepassing zijn...

^^

Kijk: ik nodig je met plezier uit (stuur dan wel een pm!). Van bepaalde collecties - waar ik de negatieven van bezit - heb ik ook schriftelijk de rechten gekregen, terwijl ik zelf al + 20 jaar actief fotografeer en zelf voldoende negatieven van mezelf bezit.
Mijn verzameling wordt aangevuld met hetgeen ik hier en daar (op beurzen, rommelmarkten...) kan kopen. Je leest het wel goed: kopen.
De foto's met verticale banden komen allemaal uit mijn archief en zijn manueel ingescand: je kan het hier allemaal komen nakijken.
Meer nog: bij grote aankopen van historisch materiaal vraag ik een aankoopbewijs, maar natuurlijk niet als het om 1 of andere foto gaat.

Dat ik af en toe die deze draad kan bijvullen, komt omdat ik een grote reeks negatieven heb van iemand die de fabrieksfoto's (lang geleden) heeft overgefotografeerd. Die negatieven heb ik betaald (met ontvangstbewijs en handtekening van de verkoper) en de foto's zelf afgedrukt (ook betaald): kom me dan niet vertellen dat ik de eigenaar niet ben. Maar als je me niet gelooft: je bent welkom.

Maar met je beschuldigingen "Ik betwijfel ten sterkste dat je deze historische foto's zelf gemaakt hebt of dat je daar iets voor betaald hebt." heb ik het wel bijzonder moeilijk. Het eerste klopt natuurlijk (niemand heeft het eeuwig leven), maar het tweede kan ik weerleggen.

focus1965

Slecht weer en nieuwe fotos van focus! Hartelijk dank!

^^

Het is inderdaad nu geen weer om te fotograferen...

Maar op 8 juli was ik in het trammuseum van Vitebsk terechtgekomen en ja hoor: ook deze tramstad is het resultaat van Belgisch vakmanschap.
Hier had ik totaal geen documenten (lees: foto's) van deze stad (althans niet van het Belgisch tijdperk) en helaas ben ik in het trammuseum daar niet veel wijzer geworden: de postkaarten waren van een dergelijke slechte kwaliteit dat men amper nummers op kon lezen en wegens geen gemeenschappelijke taal sprekend, kon niemand mijn vragen beantwoorden.

Men heeft toch (voor mij, als Belg) een ingekaderd aandeel van de muur gehaald en het op een makkelijker fotografeerbare plaats gezet.
Het aandeel dateert van 13 mei 1896 en dat is wel heel vroeg!

http://i33.tinypic.com/4ruiae.jpg

Uiteraard zijn er geen echte trams meer bewaard gebleven: in die landen worden trams als pakweg vuilniswagens behandeld: eens versleten, weg ermee. Een trammuseum is doorgaans - uitgezonderd St. Petersburg - een collectie van documenten met de mens als centraal punt en de tram maar als bijzaak.
Hoeveel trams het waren, wie ze bouwde: ik weet het echt niet. Maar er is wel een mooi maquette nagebouwd en die heb ik natuurlijk wel gefotografeerd:

http://i38.tinypic.com/903hnq.jpg

Er is ook nog een tijdsband met alle belangrijke types trams die ze er ooit hadden en de Belgische tram prijkt er ook op. Interessant is de datum natuurlijk: 1898. We weten nu dus dat tussen het uitschrijven van de aandelen en de effectieve bouw van het ganse trambedrijf en inhuldiging 2 jaren zaten. 2 jaar?! 100 jaar later heeft men het dubbele nodig om 1 km tramlijn te tekenen, te bouwen en in te huldigen...

http://i38.tinypic.com/wul09e.jpg

focus1965

nb: dat ik deze draad terug opvul, is puur toeval: ik ben net bezig foto's van Vitbesk aan het be/verwerken, tussen de Kust en Odessa door.

Maar met je beschuldigingen "Ik betwijfel ten sterkste dat je deze historische foto's zelf gemaakt hebt of dat je daar iets voor betaald hebt." heb ik het wel bijzonder moeilijk. Het eerste klopt natuurlijk (niemand heeft het eeuwig leven), maar het tweede kan ik weerleggen.



Maar het is toch niet omdat je oude foto's hebt gekocht dat je daar ook de auteursrechten van hebt! Jouw bewering dat je de auteursrechten bezit omdat je die foto's betaald hebt klopt toch niet hoor.

Ik begrijp wel dat je je foto's wilt beschermen tegen piraterij. Zeker als je al zolang zoveel tijd in je hobby steekt is dat zeker te begrijpen. Maar foto's die je gekocht hebt op beurzen worden niet jouw "auteurs-eigendom". Als je een boek koopt op de beurs heb je toch ook niet de auteursrechten gekocht, aankoopbewijs of niet.

Als je effectief de auteursrechten hebt verkregen van die foto's dan doe je natuurlijk wat je wil.

Het is zeker niet mijn bedoeling om je prachtige updates te verbrodden. Het is echt genieten en ik kan me indenken dat je thuis inderdaad een geweldige collectie moet hebben.

Ik heb ook nooit beweerd dat ik de auteursrechten bezit van de ingekochte foto's.

Waar ik het wel héél moeilijk mee heb, dat is wat jij - keurig hoor - als piraterij omschrijf: de foto's ergens van het internet pikken en ze dan digitaal afdrukken en tegen woekerprijzen verkopen op ebay.

Met die vertikale strepen bescherm ik niet alleen mijn oudere foto's tegen piraterij, maar ook, gek genoeg, de foto's die ik kocht van derden, waarvan sommigen in leven zijn, maar er moet ook bij gezegd worden, heel velen overleden, zeker wanneer het gaat over opnames van bv. de periode rond expo 58.

Heb ik het recht om die foto's (van derden) te publiceren? Van sommige zeer zeker: ofwel staat het op papier - ik speel safe - ofwel is de maker overleden.
Feit is dat ik in geen enkel geval 1. de foto's dupliceer en 2. er geld aan verdien, terwijl ik daarentegen wel de originele afdruk (al dan niet rechtstreeks bij betrokkene) betaald heb.

Buiten Ebay, valt er met tramfoto's geen geld te verdienen: iemand die iets vraagt voor een publicatie, krijgt het gratis en doorgaans - niet altijd - krijg ik dan die publicatie in ruil.

Digitale opnames van mij krijgen geen strepen, omdat ik ze rechtstreeks van mijn schijf haal en dus niet meer bewerk; papieren foto's scan ik en bij het bewerken krijgen ze dus strepen.

Al bij al vind ik dat ik vrij correct omga met hetgeen hier in huis zit: ik dupliceer niets om het nadien met woekerwinsten te verkopen en de foto's van die mensen worden nog door mij beschermd tegen ongeoorloofd kopijname. Daarentegen heb ik iets tegen afgesloten collectie's: wat ik bezit (al dan niet door mezelf gemaakt) is geen militair geheim en wie iets nodig heeft (voor een publicatie, website), kan mij altijd contacteren: dit is (onder andere hier) ook al meermaals gebeurd.

Maar ik zal toch blijven voortdoen zoals ik bezig ben: indien een maker (fotograaf) vindt dat zijn foto hier misbruikt werd en hij zich benadeeld voelt, dan mag hij mij steeds contacteren.

Tot slot: het grootste probleem zit 'm in postkaarten, maar daar ga ik niet verder in uitwijden. Zelf lig ik daar niet echt wakker van, want voor hen geldt hetzelfde: ze mogen me contacteren - en tegelijkertijd hun nadeel aantonen.

focus1965

Oké, nu ik begrijp je redenering. Die strepen zijn wel jammer, maar is het blijkwaar wel nodig.
Het spijt me als ik je zou gekwetst hebben, dat was zeker niet mijn bedoeling!

^^

Zo snel ben ik niet gekwetst of op mijn tenen getrapt: daar is wel meer voor nodig.

In het verleden - analoge fotografie - liet ik alles in dubbelprint afdrukken en verkocht ik de dubbels aan geïnteresseerden. In de loop der jaren kom ik mijn eigen foto's wel eens terug tegen op beurzen e.d.: soms worden ze per lot (in een bananendoos, overlijden, stopzetting...) verkocht, soms per stuk, de ene keer voor een habbekrats, de andere keer voor meer geld: daar lig ik niet wakker van, zolang men ze niet dupliceert. Mijn meer recente foto's (- 10 jaar) krijgen op de achterzijde tekst en uitleg met computer (datum, plaats enz.) en sinds ik met excell werk ook © met mijn naam erop: dan weet men exact wie de foto maakte, want vroeger stond er geen naam op. Nogmaals: mijn foto's mag men ten alle tijde gebruiken (hier en daar een uitzondering: af en toe drukt een stelplaatsoverste mij op het hart om die foto's die ik binnen zijn domein maakte niet te publiceren, want ik had geen officiële toegang) maar ik vind het onaanvaardbaar dat sommigen zich bezighouden met foto's / postkaarten van het internet te plukken en ze dan tegen woekerprijzen / -winsten via veilingssites te verkopen. Dit is een internationale pest: zowel hier als in Duitsland kom je dergelijke verkopers en producten tegen en zelfs IRL kom ik overgefotografeerde / gescande foto's tegen: op zich kan het soms moeilijk anders bij oude opnames (waar niemand nog het negatief weet zitten), maar het wordt wel gortig als men daar veel geld voor vraagt. Het enige waar ik wel iets meer voor wil betalen, zijn originele WO II opnames door de bezetter gemaakt: die foto's komen los (familiealbums van overleden soldaten of officieren) op de Duitse Ebay. Maar als ik hier zo'n foto publiceer, dan zal het wel met héél dikke strepen zijn...
Die © op mijn foto's staat er dus proforma op, want iedereen mag mijn foto's gebruiken, al vind ik het nog steeds een elementaire vorm van beleefdheid om het te vragen - als de naam van de fotograaf erop staat, wat dus met ouder(e) foto's (uit mijn verzameling) lang niet altijd het geval is.

focus1965

maar ik vind het onaanvaardbaar dat sommigen zich bezighouden met foto's / postkaarten van het internet te plukken en ze dan tegen woekerprijzen / -winsten via veilingssites te verkopen.

Wordt dit zoveel gedaan? Ik dacht dat die strepen dienden opdat andere sites ze niet zomaar zouden overnemen zonder bronvermelding (dat is op het vluchtige internet een veel groter probleem).

^^

Dit is voor mij gek genoeg bijzaak: ik ga er - misschien wat naief - van uit dat men dit nog altijd kan vragen.

Maar ik schuim af en toe (vooral tijdens de donkere wintermaanden) ebay, Delcampe e.d. af en daar kom ik teveel gedupliceerde foto's tegen, waarvan ik nota bene de fotograaf ken, die - indertijd - bijzonder principieel was tegen copyright en ongeoorloofd overfotograferen. Die man is nu 91 jaar en woont in Frankrijk: het is duidelijk dat hij zich daar niet meer mee zal (kunnen) moeien. Afdrukken van zijn foto's heb ik gekocht en dragen zijn stempel, maar helaas circuleren er 100x meer van zijn foto's op het internet die digitaal gereproduceerd zijn en waar men dus grof geld (3 - 5 - 8 euro/stuk) voor vraagt, voor iets wat 1. gestolen, 2. nagemaakt werd en 3. een kostprijs van 10 cent heeft.
Ik publiceer in deze draad (en ook die van de oude tramlijnen) af en toe z/w foto's, waarvan ik n.b. vrij dikwijls ook het negatief heb: dit geldt voor alle foto's vanaf +/- 1967. Ik heb heel weinig zin om nadiien duplicata hier of daar tegen te komen: wie ze wil hebben, kan ze op een convenabele manier vragen. Maar dat geldt ook voor websites: enkele jaren geleden had ik mijn halve verzameling Antwerpse reclametrams ter beschikking gesteld en tot mijn grootste verbazing vond ik x tijd nadien een aantal van die foto's op een Duitse site, waar er ook nog afdrukken te koop waren. 1 mail was voldoende om daar komaf mee te maken: ze mochten ze publiceren, maar niet verkopen.
De site bestaat nog en is volwassen geworden: ze houden zich niet meer bezig met buitenlandse trams en concentreren zich nu op hun eigen (Potsdamse) trams.

Ik denk dat het nu voor iedereen duidelijk is wat de logica achter "mijn" strepen zit en nogmaals: wie twijfelt of ik de echte afdrukken of postkaarten bezit, mag me steeds een pm sturen.

focus1965

Nieuw (?) materiaal! Een aanvulling bij de eerste post uit het topic. Op een Spaans forum vond ik deze foto's van de type S van de NMVB in de jaren '70. Als toemaatje: blijkbaar stonden er ook 2 bijwagens van het type Standaard, of vergis ik me? En een wel erg vreemde goederen-reizigerscombinatie...

http://mfar.mejorforo.net/off-topic-f12/no-me-mateis-t2068-35.htm

mvg,
JJN

^^
Eigenlijk had ik een vraagje over de types N die naar Spanje zijn gegaan.
Het gaat vooral over de vernummeringen die er gebeurden hier in België.
Zo is er de N 10499 die zou zijn gebouwd geweest in 1953 als N 41008 maar die werd vernummerd in N 10499 vooralleer in dienst te worden genomen te Leuven. Daarna zou deze herbouwd en vernummerd worden tot type S 10499 (+- 02.1963) en buiten dienst gaan en gesloopt worden +- November 1969 in Henegouwen (Mons)
De N41008 werd dan gebouwd begin 1954 maar zou in april 1966 vernummerd worden in N 10484 en verkocht worden aan Spanje (Gijon) en er Fdc 16 worden. Dan in het jaar 1974 vernummerd worden naar 3419 FEVE Valencia en dan in 1981 werd het 3415 FEVE Valencia. Vermoedelijk werd deze dus tevens tot type S herbouwd zoals de N 10425 en N 10447 die eveneens naar Spanje gingen.

De originele N 10484 zou "vernummerd" zijn na ongeval als N 41008 en werd dan gesloopt in 1966 in Brabant.

Heeft iemand hiervan soms enig idee?

Lbarré

Om te vermijden dat deze topic een stille dood tegemoet gaat, post ik nog gauw een bijdrage: het gaat hier over het uitlenen van nieuw materiaal, uiteraard door de fabrikant, met de hoop dat er een bestelling volgt.
Amsterdam was in die jaren hard aan het zoeken naar nieuwe trams en bijna alle fabrikanten hebben toen wel iets gestuurd om enkele weken te testen.
Ook ACEC, want zij hebben de T2000 van Brussel ontworpen en Bombardier voor hun rekening gebouwd.
Hoe het met ACEC afgelopen is, weten we en tot op de dag van vandaag weet men in Brussel nog steeds geen blijf met deze trams: ofwel veroorzaken ze teveel trillingen, ofwel storen ze tv's, ofwel ontsporen ze in de metro: veel trajecten zijn er niet waar ze welkom zijn.
Het zal niemand verbazen dat de meest tactvolle opmerking uit Amsterdam was: "ze zijn een maatje te klein".

Van de inzet van deze trams in Amsterdam bestaat er zelfs een keurige postkaart, gemaakt voor het Centraal Station op 27/04/1995:

http://img696.imageshack.us/img696/1546/17729365.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/696/17729365.jpg/)

1/5/1995 was een feestdag in België en was een goede gelegenheid om dit met eigen ogen te zien: in de W. De Zwijgerlaan onderschepte ik deze tram.
Net als in Brussel toen, bleek de lijnaanduiding onleesbaar te zijn en werd er door een tramliefhebber een voorzetbord gemaakt. De tram deed alleen dienst op lijn 9 of 12.

http://img815.imageshack.us/img815/5899/91437266.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/815/91437266.jpg/)

De Clercqstraat:

http://img710.imageshack.us/img710/8229/87147842.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/710/87147842.jpg/)

De inrijlus van het eindpunt Sloterdijk was ideaal: geen verkeer en de juiste zonnestand:

http://img14.imageshack.us/img14/3238/78429540.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/14/78429540.jpg/)

Het ander eindpunt van lijn 12 - Amstelstation - lag ook ideaal in de zon en het toeval wou dat er toen ook net een tram naast stond. Helaas was er voor de tram een ononderbroken voetgangersverkeer: dit was het beste dat ik er van kon maken.

http://img600.imageshack.us/img600/6507/38774131.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/600/38774131.jpg/)

Dan nog een foto van 08 mei 1995 - niet door mij gemaakt - aan het eindpunt Diemen:

http://img705.imageshack.us/img705/4461/17748707.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/705/17748707.jpg/)

Tot slot nog een leuk verhaal, aansluitend op de discussie met Filou: gisteren ben ik naar mijn fotograaf geweest (de foto's waren nog niet klaar, vandaar ik gauw hier nog wat kan posten), maar hij had wel een verrassing voor mij: blijkbaar kende hij ook nog een tramliefhebber en ik mocht zijn fotoboek een paar dagen lenen: 50 % (moderne) postkaarten en 50 % prints van het internet, waaronder enkele foto's die ik hier op SSC - met blinds! - gepost heb. Geen zicht, maar blijkbaar verkiest men toch om slechte foto's (lage resolutie en blinds) te verzamelen boven een simpele vraag via PM (of IRL voor zij die me kennen).

Spijtig, maar ik zal terug de moeite nemen om die blinds terug aan te brengen: snel en efficiënt en voor wie een goede afdruk wenst: vragen staat vrij en de rest moet het hier dus mee stellen.
Die fotoboek gaat vrijdag of zaterdag terug naar afzender, met zelfs enkele extra dubbele postkaarten die ik bezit...

focus1965

Wat een toeval! We kijken uit naar nieuwe foto's :)

Heeft de display van de ACEC nou de letter IJ ingeprogrammeerd? Daar lijkt het wel op in "Sloterdijk", foto 3.

De trams die Amsterdam uiteindelijk heeft gekozen (de Combino van Siemens) zijn dramatisch. Met afstand de slechtste trams in het land. Het interieur is dusdanig blokkerig dat er zeer weinig zitplaatsen zijn. Om het nog erger te maken zijn er slechts 2 ingangen: bij de chauffeur en één halfverwege waar een man in een soort telefooncel je tickets controleerd. Twee man op een tram en zeer weinig ruimte, het is van de zotte. Ik huur tegenwoordig een fiets als ik naar de Damstad ga.

Foto's afkomstig van de Wiki pagina (http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdamse_Combino%27s):

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram1.jpg

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram2.jpg

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram3.jpg

Tot slot nog een leuk verhaal, aansluitend op de discussie met Filou

Ik moet wel zeggen dat je mij ondertussen wel overtuigd hebt van het nut om die foto's zo te behandelen.
Uiteraard is het aangenamer om ze zonder die blinden te bekijken maar als er zoveel misbruik van gemaakt wordt is het de enige manier.
Alleszins bedankt voor het posten van die fantastische foto's, ik kijk er altijd naar uit! :)

Vreemd, ik wist niet dat foto's op het net over trams zo 'onveilig' waren. Zelf post ik ook regelematig foto's op de Wikipedia over allerhande onderwerpen (zoals stationsgebouwen (http://nl.wikipedia.org/wiki/Station_Okegem)), maar ik heb nog maar een keertje bewust meegemaakt dat ze een foto van mij elders gebruikt hebben. Al moet ik wel zeggen dat ik er niet bewust naar op zoek ben.

Maar misschien kan je in plaats van met 'blinds' te werken met een kopierechtvermelding werken zoals Puinkabouter dat doet?

^^ Wat ik overigens ben beginnen doen omdat ik gemerkt had dat er foto's die ik voor updates hier op SSC had gemaakt, opdoken in verkoopsbrochures van nieuwe appartementen. Ik dacht nochtans dat de heel lage resolutie van de beelden (voor drukwerk moet je 300dpi hebben, de beelden online hebben maar 72dpi) op zich voldoende bescherming bood, quod non... Wat mij overigens vragen doet stellen bij de competentie van de grafische vormgever die die brochures maakt :nuts:

In telegramstijl:

@ Slagathor: de letter "ij" bestaat ook in het "Vlaams" en is dus ook voor Brussel bruikbaar!
De Combino-foto die je postte was toch vrij bijzonder, want het gaat om een gekoppeld stel en die rijden in Amsterdam in normale dienst niet! Naar mijn weten is er 1 maal een rondrit geweest met zo'n gekoppeld stel...

De waarde van foto's is moeilijk te bepalen... tot je iets op Delcampe / Ebay (virtuele wereld) of, in het geval van tram-foto's, in trammusea: 50 ct voor een afdruk is de kostprijs als het van een negatief afkomstig is, maar het tienvoudige voor een ingescand exemplaar begin ik al veel te vinden, laat staan 8 euro (!) voor een overgefotografeerde ingescande digitale repro (!!). En ja: het geraakt verkocht en er is interesse naar. Ik heb andere ideeën in mijn hoofd voor mijn z/w foto's, die ik uiteraard nog in de toekomst verder zal posten.

Stationsgebouwen zijn héél wat minder populair op de tweedehandsmarkt, op enkele bijzondere zeldzame exemplaren na.

Maar het is bijzonder jammer - Klauw en Puin - dat anderen eer halen van jullie blijkbaar mooie foto's (want anders zou men ze niet gebruiken) zonder zelfs de beleefdheid te hebben om de toelating ervoor te vragen. Als ze het web kunnen afschuimen om de juiste foto voor hun doel te vinden, dan kunnen ze de maker ook wel vinden...

focus1965

Ik heb zo mijn mening over kopierechten en internet. Wat mij betreft mag het wat versoepeld worden. De wetgeving is niet meer praktisch toepasbaar. Een voorbeeld is panoramavrijheid: wisten jullie dat je officieel gezien geen enkele foto mag trekken van gebouwen waarbij de architect nog geen 70 jaar dood is? Belachelijk natuurlijk.

^^ Dat gaat wel erg ver inderdaad...

In telegramstijl:

@ Slagathor: de letter "ij" bestaat ook in het "Vlaams" en is dus ook voor Brussel bruikbaar!

Dat wist ik :) Maar het ging mij om het technisch aspect dat de "IJ" als één letter op dat display verschijnt. Meestal verschijnt 'ie als een aparte I gevolgd door een aparte J. Hier verschijnt 'ie als een U met een kleine onderbreking erin (als het ware) en dat had ik nog nooit gezien.

De Combino-foto die je postte was toch vrij bijzonder, want het gaat om een gekoppeld stel en die rijden in Amsterdam in normale dienst niet! Naar mijn weten is er 1 maal een rondrit geweest met zo'n gekoppeld stel...

Ik heb ze inderdaad in het echte leven nog nooit gekoppeld zien rijden, al is er wel steeds meer sprake van de suggestie. In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag wordt straks diep in de OV budgetten gesneden en zullen er ook bij het rijdend personeel ontslagen vallen. Hier en daar wordt voorgesteld om de frequentie ook tijdens de spits te verlagen en dan gekoppeld te rijden. Dus niet 2 trams binnen 5 minuten, maar 1 gekoppelde tram (want dan is er maar één chauffeur nodig i.p.v. twee). Benieuwd wat ervan terecht komt, want lang niet alle haltes kunnen zulke lange trams ontvangen. Om over de mogelijke blokkering van kruispunten nog maar te zwijgen. We zullen zien.

Een voorbeeld is panoramavrijheid: wisten jullie dat je officieel gezien geen enkele foto mag trekken van gebouwen waarbij de architect nog geen 70 jaar dood is? Belachelijk natuurlijk.

Je mag dat wel als je geen geld verdient aan die foto. Maar als je geld vraagt voor die foto moet je een soort royalty betalen aan de architect. Dacht ik toch. Als het gebouw niet het primaire onderwerp van de foto is, is er ook geen probleem. Je mag dus sowieso nog toeristenkiekjes maken van het Atomium, en als je er een zatte nonkel met een pak frieten op hebt, mag je hem zelfs verkopen zonder dat je een deel van het geld moet doorstorten voor auteursrechten :)

Enfin, zo had ik het toch begrepen :dunno:

^^
Een paar jaar geleden was er een hotel recht tegenover het Heizelstadion (en dus vlakbij het atomium) die op hun website een foto van het atomium hadden gezet om te illustreren dat ze er vlakbij gelegen zijn.
Die kregen dan een factuur van 500 euro in hun bus!

Maar als je op je privéwebsite of op flickr een vakantiefoto van je zelf of je vriendin zet poserend met op de achtergrond het atomium dan mag dat wel zonder te betalen.

Ik heb de indruk dat er voor het atomium andere regels gelden dan voor de meeste doorsnee gebouwen. Iemand die daar meer over weet?

Het atomium is één van die gebouwen waar auteursrechten van toepassing zijn en dus aan SABAM betaald moeten worden.
Ik herinner mij nog dat er op onze school eens een fotowedstrijd was, we mochten elk gebouw in Brussel fotograferen zolang dat het niet het atomium was.

Ik heb de indruk dat er voor het atomium andere regels gelden dan voor de meeste doorsnee gebouwen. Iemand die daar meer over weet?

Ik denk dat de erven Waterkeyn de enigen zijn die hun rechten daadwerkelijk laten gelden. Een poos geleden was er nog wel (even) heisa rond het MAS, maar dat was een storm in een glas water.

Trouwens, ook foto's van mensen mogen niet zomaar gepubliceerd worden. 2 jaar geleden heeft de Stad Antwerpen een volledige oplage flyers en affiches moeten laten vernietigen omdat de afgebeelde vrouw haar toestemming niet had gegeven. Elke affiche die nog zou worden gehangen na vonnis, betekende een dwangsom. En dat was dus niet voor commercieel, maar informatief gebruik.

Niet dat we hier risico zullen lopen...

:cheers:, Snelly

Moraal van het verhaal: als je een foto maakt - zelfs van het atomium - of pikt van een ander, dan kan het geen kwaad zolang die maar bestemd is voor de eigen verzameling.
Als die nadien zonder de bedoeling winst mee te maken gepubliceerd wordt (bv. hier), dan zal de rechthebbende heel veel moeite hebben om zijn schade aan te tonen. Hoop en al kan die maar eisen dat die foto weggehaald wordt.
Ietsje anders wordt het wanneer de foto gebruikt wordt voor een commerciële activiteit: promotie van het een of het ander (flyer, brochure...) of in een boek: dan kan de rechthebbende wel een rekening sturen. Bij een cursus "onderhandelen" kreeg ik het volgend verhaal te horen: in de aanloop van presidentsverkiezingen in Amerika had men een foto van de kandidaat gevonden, die blijkbaar perfect was en er werden 100000'en affiches gedrukt; net voor de verspreiding had men ontdekt dat men de royalties niet betaald had. De maker - geen prof - werd gecontacteerd en er werd hem gevraagd of die foto gebruikt mocht worden in de campagne en wat hij ervoor wou hebben. Helaas vroeg die man niet waarvoor die foto gebruikt ging worden en antwoordde "50 box". Nooit is die firma zo goedkoop af geweest voor een foto...

Maar we dwalen af.

focus1965

Het Atomium valt niet onder specifieke regels. Het enige verschil is dat de erfgenamen meer op hun rechten staan. ALLE gebouwen waarvan de architect nog geen 70 jaar overleden is vallen onder het auteursrecht (wat dus de meerderheid van de gebouwen zal zijn). Zie hier (http://en.wikipedia.org/wiki/Panoramafreiheit). In principe moet je dus toestemming vragen aan de architect, die kan je er zelfs voor laten betalen. Deze discussie (http://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_kroeg/Archief_20110331) is hieromtrent ook interessant.

@focus1965

Dank je voor de mooie Foto's en verhalen en als ik hier alles eens doorlees weet je van wanten.
Ik moest wel lachen met de papieren gelede tram uit de jaren 80tig van de MIVA dat was de nagel op de kop en ja er bestond wel degelijk een mooi afgewerkte tekening op dubbel A4 en deze hing op in de gebouwen aan den Grote Hond.

Was een papieren ontwerp dat enkel dienstig was om de studiedienst bezig te houden

Bedankt en welkom op dit forum!
Je hebt wel heel aandachtig dit forum gelezen... of vakliteratuur om het verhaal van die "papieren gelede tram" zo goed te herinneren, want in deze draad zit die zeker niet!
Afijn ja: nu zijn ze bezig met de elf-en-dertigste verbouwing van de pcc's en ook dit beschouw ik eerder als bezigheidstherapie dan als een ernstig plan. De kostprijs zou de helft bedragen van de aankoop van een nieuwe tram!! Tram2000 (tijdschrift) omschreef het verhaal als een flashback: in 60'er jaren - trams waren niet populair toen - waren de N.M.V.B. en M.I.V.B. min of meer verplicht om vooroorlogse trams compleet om te bouwen (respectievelijk type S en 9000/4000) omdat er geen geld was voor nieuwbouw. De geschiedenis herhaalt zich, maar het verschil is dat toen het geld ging naar grote infrastructuurwerken en nu.. ja, daar is ook al geen geld meer voor...

focus1965

jij hebt het 3 jaar geleden geschreven en ik een half uur geleden gelezen :lol:
ben je bezig met rijtuigen of interesseert je techniek ook ?

Ik fotografeer alleen, maar heb wel de nodige documentatie (tijdschriften, boeken, internet...) over hetgeen ik gefotografeerd heb: zowel de geschiedenis van de trambedrijven als het materiaalpark interesseert mij. Maar wanneer trambedrijven een origineel type tot in het oneindige ombouwen, dan zal enkel het uiterlijke mij interesseren, aangezien ik geen technieker ben en bepaalde aspecten mij compleet ontgaan. Hetzelfde geldt in mindere mate voor spoorwegen, maar in beide gevallen werk ik nog slechts bij: ik tracht nog enkel nieuwigheden op foto te zetten en daarom zal je mij veel minder in Antwerpen zien...

focus1965

^^ Ik kom al eens foto's van mezelf tegen op andere fora, jammer genoeg zelden met bronvermelding, maar dat vergeet ik zelf ook wel eens. ;)

Sterker vind ik als ik mijn foto zie op een Brusselse cultuursite (foto Erasmushuis, ongetwijfeld van dit forum gehaald) of op de menukaart van een cultuurcafé (winterzicht rond Het Leen, waarschijnlijk geplukt van Facebook).

Nu, ik weet ook wel dat als je je foto's op het internet te grabbel gooit, die overal kunnen gebruikt worden. Maar gewoon eens even vragen via pm of FB-berichtje of je die foto's mag gebruiken, zou wel beleefd zijn natuurlijk...

Bedankt voor de foto's Focus, wel gek om die Brusselse tram voor het CS te zien staan.

Mijn foto's van de Dascottelei zijn ook nogal wijd verspreid geraakt. Ik heb ze al zeker tien keer gezien op websites waar ik ze zeker niet zelf geplaatst heb...

Toen ik nog op flickr publiceerde heb ik eens een verzoek gekregen om een van mijn foto's in een soort interactieve website te gebruiken. Ik heb hen toestemming gegeven, maar ik heb geen flauw idee of die site nog bestaat. Ik ben de naam zelfs vergeten.

En een foto die ik in de buurt van mijn huis heb gemaakt hangt achter mijn hoek zelfs op een grote poster :nuts:. Al kan het zijn dat iemand anders die foto gemaakt heeft, want zò geïnspireerd was dat beeld nu ook weer niet.


Maar misschien kunnen we het weer over trams hebben...

Oei, ik merk net dat ik op iets had gereageerd uit de vorige pagina... :lol:

Wat een toeval! We kijken uit naar nieuwe foto's :)

Heeft de display van de ACEC nou de letter IJ ingeprogrammeerd? Daar lijkt het wel op in "Sloterdijk", foto 3.

De trams die Amsterdam uiteindelijk heeft gekozen (de Combino van Siemens) zijn dramatisch. Met afstand de slechtste trams in het land. Het interieur is dusdanig blokkerig dat er zeer weinig zitplaatsen zijn. Om het nog erger te maken zijn er slechts 2 ingangen: bij de chauffeur en één halfverwege waar een man in een soort telefooncel je tickets controleerd. Twee man op een tram en zeer weinig ruimte, het is van de zotte. Ik huur tegenwoordig een fiets als ik naar de Damstad ga.

Foto's afkomstig van de Wiki pagina (http://nl.wikipedia.org/wiki/Amsterdamse_Combino%27s):

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram1.jpg

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram2.jpg

http://i388.photobucket.com/albums/oo327/daquanqm/adamtram3.jpg

Tss, hier durft iemand gewoon in één post drie van mijn foto's te plaatsen, schavuit :bash:

ALLE gebouwen waarvan de architect nog geen 70 jaar overleden is vallen onder het auteursrecht

Maar SABAM vertegenwoordigt niet alle auteurs! Er zijn bijvoorbeeld ook muzikanten die niet bij SABAM zijn. Je kan dus een festival organiseren met uitsluitend muzikanten die eigen nummers spelen en zolans ze niet aangesloten zijn bij Sabam moet je dus niets aan Sabam betalen.

Als er gebouw is dat ontworpen is door een architect die niet aangesloten is bij Sabam dan mogen ze dus geen geld eisen voor het auteursrecht.

Ik kan me dus voorstellen dat er maar heel weinig architecten bij Sabam aangesloten zijn.

Ik kan me dus voorstellen dat er maar heel weinig architecten bij Sabam aangesloten zijn.

Er is ook nog zoiets als SOFAM (http://www.sofam.be).
Trouwens, aangesloten bij SABAM of niet, auteursrechten zijn auteursrechten. Een aaansluiting bij SABAM is een administratief makkelijker manier om rechten te doen gelden.

Mocht Focus van zijn foto's leven en geen lid zijn van SABAM of SOFAM, hij zou royalties mislopen door mensen die zijn foto's "stelen".

Maar er kan best een aparte thread rond dit onderwerp worden opgestart .

:2cents:

Tss, hier durft iemand gewoon in één post drie van mijn foto's te plaatsen, schavuit :bash:

Hoho, mét duidelijke bronvermelding en hyperlink!

Af en toe kan dit thema omgekeerd worden: de komst, op een jaar tijd, van niet minder dan 3 (4) Haagse PCC's naar België is natuurlijk een uitstekende reden om daar eens wat foto's van te posten.

In feite is de periode langer dan een jaar: de "kust"P.C.C. is er al langer, maar ik hou de periode van 1 jaar omdat dit exact overeenkomt met de periode waar ik die trams - eindelijk - op foto kon zetten.

Brussel: P.C.C. 1024

Deze werd tijdelijk overgebracht n.a.v. de parade in september 2010, waar ik helaas niet bij kon zijn. Achteraf - op 28/11/2010 - volgde nog een rondrit door de stad en dan was ik wel aanwezig.
Als de zon schijnt, dan zijn de wintermaanden weinig dankbare momenten om kwaliteitsvolle foto's te maken en bij deze ritten heb ik toch elke keer van de zon moeten "genieten"...

De fun bestaat natuurlijk enerzijds in paralels met lokaal (Brussels) materiaal en anderzijds typische gebouwen.
Een kruising met een toen nog bestaande lijn 23 vond plaats aan de halte "Louis Bertrand".

http://img831.imageshack.us/img831/4376/108181281110.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/831/108181281110.jpg/)

De Koningsstraat:

http://img194.imageshack.us/img194/2451/108190281110.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/194/108190281110.jpg/)

De Kustlijn: P.C.C. 1006

Deze tram werd gerestaureerd n.a.v. het 125 jarig bestaan van de kustlijn in 2010. Toch een aanvulling: de tram rijdt op Gentse metersporige draaistellen: in Den Haag hanteert men normaalspoor. Op 29/10/2011 werd er (nogmaals) een rit georganiseerd en paste deze datum deze keer wel in mijn agenda.

Een kruising met een BN tram heb ik niet kunnen maken, maar er werd wel een leuke paralel georganiseerd voor de loods van Knokke:

http://img828.imageshack.us/img828/4486/110719291011.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/828/110719291011.jpg/)

De Kustlijn is vrij anoniem, maar de kerk van Duinbergen was natuurlijk een goed thema:

http://img846.imageshack.us/img846/5452/110724291011.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/846/110724291011.jpg/)

Ook Blankenberge is een herkenbare plaats - waar men niet onmiddellijk een Haagse P.C.C. zou verwachten...

http://img827.imageshack.us/img827/1997/110735291011.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/827/110735291011.jpg/)

En tot slot de omleidingsroute van Zeebrugge: die wordt maar zelden gebruikt en daar kan men met een rondrit naar hartelust foto's maken:

http://img27.imageshack.us/img27/2235/110752291011.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/27/110752291011.jpg/)

Brussel: P.C.C. 1308 + 2104

Dit koppelstel is afkomstig van het terziele gegaan A.O.M. (niet verwarren met de E.M.A. die nog steeds alive and kicking is). Om het verhaal kort te maken: na de actieve loopbaan in Den Haag, verhuisde dit stel naar Amsterdam bij de A.O.M., waar het in de jaren '90 nog geregelde diensten reed, als onderaannemer voor het stadstrambedrijf. Uiteindelijk is de organisatie ter ziele gegaan en zijn de meeste trams gered... maar moesten elders gestald worden en dit koppelstel is tijdelijk naar Brussel verhuisd: in Den Haag hebben ze enerzijds al een dergelijk stel en anderzijds totaal geen ruimte... Hoe lang deze trams in Brussel blijven, is een open vraag.
Op 26/11/2011 - net binnen de termijn van 1 jaar dus - was ik deelnemer aan een rit met dit tramstel.

Paralels en kruisingen heb ik genoeg gezien, zoals hier aan het markante stationsgebouw van Schaarbeek, met een lokale (gelede) P.C.C. op lijn 92 en ook afkomstig van dezelfde fabriek.

http://img847.imageshack.us/img847/9408/110891261111.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/847/110891261111.jpg/)

Godfried van Bouillon is natuurlijk het passend thema als het over anachronisme gaat!

http://img823.imageshack.us/img823/3465/110862261111.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/823/110862261111.jpg/)

Voor het museum van Woluwe stonden toevallig enkele gewone trams opgesteld: ook hier kwam een onverwachte paralel tot stand.

http://img689.imageshack.us/img689/5011/110943261111.jpg (http://imageshack.us/photo/my-images/689/110943261111.jpg/)

Den Haag was een enorme afnemer van Belgische trams: bijna alle reeksen zijn uit ons land afkomstig geweest die daar gereden hebben - en nog steeds rijden. De huidige G.L.T.'s werden niet alleen in Brugge gebouwd, maar er werd nog gebruik gemaakt van draaistellen van gesloopte P.C.C.'s en tot op heden koopt de stad nog steeds overal draaistellen - o.a. in Marseille en Brussel - om haar vloot rijdend te houden.

focus1965

Kijk eens aan, prachtige foto's van die oude beestjes in Belgische straten. Leuk om te zien!

Eindelijk een wens die uitkomt over een onderwerp waar quasi niets over gepubliceerd werd!

De firma Bombardier, vroeger "Brugeoise et Nivelles", is ondermeer bekend voor het bouwen van trams. Sinds haar ontstaan heeft dit bedrijf alle leveringen van trams over de hele wereld bijgehouden. Van iedere levering bestaat een dossier waarin niet alleen een grondige beschrijving van het rijtuig terug te vinden is, maar ook een foto van de verschillende types.
TTO-Noordzee heeft van de directie van de firma Bombardier in Brugge de toelating gekregen om deze waardevolle documentatie te bundelen in een boekenreeks met de titel. "Belgische trams in de Wereld".
Het samenstellen van deze boekenreeks brengt heel wat werk met zich mee. Om deze boeken op een relatief korte termijn op de markt te kunnen brengen, zoekt TTO Noordzee vrijwilligers die zin hebben hieraan mee te werken.
Geïnteresseerden zullen regelmatig bij Bombardier in Brugge werken om o.a. fotokopieën te maken en nota’s te nemen.
Wie zin heeft om mee te werken aan de samenstelling van deze boekenreeks, moet niet noodzakelijk een tramliefhebber zijn. Al wie belangstelling heeft voor geschiedenis, heemkunde e.d. of wie graag schrijft of vertaalt, is van harte welkom. Het is de bedoeling de reeks in verschillende talen uit te geven.
Wil je meer informatie, contacteer dan (http://www.meta-vlaanderen.be/nieuws/boekenreeks-%E2%80%9Cbelgische-trams-de-wereld%E2%80%9D?utm_source=Algemene+nieuwsbrief+Metavlaanderen&utm_campaign=2db75da678-META_Nieuwsbrief_Nr_3_juli_20116_29_2011&utm_medium=email)

Voor die boeken, zal ik nu al plaats ruimen!

focus1965

Den Haag was een enorme afnemer van Belgische trams: bijna alle reeksen zijn uit ons land afkomstig geweest die daar gereden hebben - en nog steeds rijden. De huidige G.L.T.'s werden niet alleen in Brugge gebouwd, maar er werd nog gebruik gemaakt van draaistellen van gesloopte P.C.C.'s en tot op heden koopt de stad nog steeds overal draaistellen - o.a. in Marseille en Brussel - om haar vloot rijdend te houden.

Ik zag daar vorig jaar ook enkele museumtrams rondrijden op zondag. Jammer genoeg had ik mijn fototoestel net in een museumkluisje opgeborgen. Ik heb dan maar het weinig kwalitatieve toestelletje van mijn zoontje in beslag genomen.

http://i54.photobucket.com/albums/g92/Benonie/Den%20Haag/DenHaag155.jpg

http://i54.photobucket.com/albums/g92/Benonie/Den%20Haag/DenHaag157.jpg

Ik vind ze trouwens sterk lijken op sommige PCC-trams die nog in Boston rondbollen. Zelfs in reguliere dienst op de 'Ashmont–Mattapan High Speed Line', denk ik.

http://farm5.static.flickr.com/4088/4981021535_f1e55ae088.jpg

De PCC-trams doen nog altijd veel hoofden draaien als ze door de Haagsche straten komen denderen. Ze zijn, meen ik, zelfs te huur als zijnde rondrijdend café voor wie z'n verjaardag in stijl wil vieren. Daarnaast worden er enkele PCC trams gebruikt als slijpwagens en pekelwagens.

Zouden toeristen in Antwerpen hun hoofd omdraaien als ze de Belgische PCC's (die toch bijna ook museumstukken zijn) zien? De Belgische PCC zien er wel iets minder impressionant uit dan de Amerikaanse.

De eerste keer wel, tot ze merken dat het geen museumtrams maar reguliere trams zijn... ;)
Soit, er zijn nogal wat steden in de wereld waar nog heel wat oude tramtypes de dienst verzekeren.

^^ Moet je maar eens naar Milaan gaan... Ik heb daar nog wat fotootjes van geplaatst op p.21 van de buitenlandse trambedrijven-draad. En in Basel (CH) is het minder 'erg' gesteld, maar daar hangen dan weer zo'n hoop zwarte luchtslangen tussen die groene wagens... heel NMVB-achting.

^^
De meest bijzondere stellen (in reguliere dienst) heb ik zien rondrijden in Hiroshima, een tweetal jaar geleden, deze bv.

http://www.majhost.com/gallery/didi71/varia/101.jpg

Over Belgische trams in het buitenland gesproken: Diegenen die Tramways and Urban transit lezen, is het al opgevallen; in Spanje experimenteert men met hybride trams.

De wagen die daarvoor gebruikt wordt, is een S-type van de NMVB en ex-Valencia. Of hoe materiaal van minstens 60 jaar oud toch nog van nut kan zijn :lol:

'k Heb het nummer niet gekocht, maar ongetwijfeld is met wat gegoogle een foto te vinden.

:cheers:, Snelly

Dat project volg ik ook van nabij, want het is dat soort verhalen dat meestal niet echt lang duurt. Dat lijntje heb ik al met streetview afgelopen: zo weet ik al waar ik me aan moet wachten.
In feite gaat het over de verbinding van een bestaande spoorlijn (en station) naar een stadje, waar weliswaar spoor ligt, maar dat slechts 1x/jaar gebruikt wordt voor een of ander volksfeest. Nu zou men over die sporen een pendeldienst willen organiseren met die hybride tram. Enkele maanden geleden heb ik (met een Spaanse tramliefhebber) getracht het kluwen te ontwarren van wat er nog was aan S-wagens, maar dat zit ergens diep in mijn mailbox.
Feit is dat vorig jaar men sprak over een ingebruikname in het voorjaar (2012), maar nu is weer sprake van het najaar (2012). Alleszins is dit een project dat ik dus volg, maar waar zowel materiaal als spoorbaan een groot probleem vormt. Wordt hopelijk vervolgd...

focus1965

De PCC-trams doen nog altijd veel hoofden draaien als ze door de Haagsche straten komen denderen. Ze zijn zelfs te huur als zijnde rondrijdend café voor wie z'n verjaardag in stijl wil vieren.

Kan je zo'n tram huren voor enkele uren in Antwerpen? en hoeveel betaal je er dan voor? Zou wel origineel zijn om een feestje op de tram te geven ;) Dit zou ik meteen zien zitten hehe :cucumber:

:dance:

je kan idd een tram huren.
Die van het Vlatam (houten wagen) kunnen zelf met een speciaal koersbord worden uitgerust voor de gelegenheid.
PCC's 2000 en 7001 (eens deze buiten uit CW is) kunnen ook afgehuurd worden via museum.
Een gewone PCC kan ook, maar duurder denk ik.
Heb wel geen prijzen.


Informeren bij Vlatam kan bij
erickeutgens@vlatam.be

gr

De oude tram die momenteel in de gemeenteloods aan de Humbeeksesteenweg is ondergebracht, wordt tegen 2014 gerenoveerd en zal dan worden verplaatst naar de nieuw aangelegde steltplaats. Daar zal de tram dienst doen als een onthaal- en receptieruimte.

Tram 9104 is een uniek exemplaar dat in 1932 door de toenmalige NMVB werd gebouwd en werd ingezet op diverse lijnen van en naar de hoofdstad. In 1957 werd de tram verbouwd tot een moderner exemplaar dat werd ingezet voor de Expo '58

We zijn dan ook op zoek naar de plannen van deze tram.
Dat zou ons een heel stuk vooruit brengen.

thx


http://grimbergen.info/tram.jpg

Metrostellen in Buenos Aires van Belgische makelij worden na 100 jaar vervangen door nieuwe (Chinese) stellen

http://www.deredactie.be/permalink/1.1517894