View Full Version : Dan liever de grond in! Diepbouwprojecten in Arnhem.


eusebius
March 18th, 2004, 06:57 AM
Dan liever de grond in!

Diepbouwprojecten in Arnhem

De provinciale wereldstad, de enige 65+ Metropool ter wereld heeft, zoals in vermakelijke discussies in dit forum al is gebleken, nogal afzichtelijke semi-hoogbouw. Vooral tijdens de aanleg van de spoorwegen in Nederland is er veel zand afgegraven om elders in het land te worden gebruikt voor de infrastructuur. Tot rond 1975 zijn delen van de Veluwezoom nog geplunderd, afgegraven en weer opgevuld met afval, vaak op instigatie van de voormalige Heidemaatschappij. Sinds een paar jaar zoekt Arnhem het niet hogerop maar juist dieper!

Watermuseum

Het aan de Zijpendaalseweg, de entree tot Park Sonsbeek, en aan de gelijknamige beek gelegen museum is vorig jaar geopend. Om het historisch parklandschap (watermolen, boerderij) niet te verstoren is ook hier gekozen voor een gebouw onder de grond. Over het 'maaiveld' kun je in het heuvelachtige Arnhem niet spreken. Immers je kunt best boven het maaiveld uitsteken en toch niet gezien worden omdat je aan de voet van een heuvel staat.

Meer informatie:

http://www.northernlight.nl/popups/EC_popup_2.htm

http://www.bruns.nl/nieuws/img-nieu/renderingwatermuseum.jpg

http://www.bruns.nl/nieuws/img-nieu/watermuseum2.jpg

Luxor

http://home.planet.nl/~gieli134/ArnhemStappenArchiefArtikelen022004.htm




'Popzaal Luxor moet ondergronds' (De gelderlander)

Door MAARTEN REITH

Een poppodium in Luxor is niet mogelijk als je tegelijk de monumentale waarde van het gebouw wilt behouden. Tenzij je ondergronds gaat uitbreiden, stelt de pas afgestudeerde architect Marnix van Esch.



Foto: Rob Keeris

Luxor was ooit een bijzonder fraai filmtheater, een van de eersten in zijn soort. Het gebouw, rijkelijk versierd in Art Deco-stijl, straalde grandeur uit. Maar in de loop der jaren is daar veel van verloren gegaan. Gipsen ornamenten raakten vernield of verborgen achter nieuwe wanden en plafonds. Monumentenliefhebbers is dat een doorn in het oog, en ze willen dat de aangerichte schade wordt hersteld.

Sinds de gemeente Arnhem het leegstaande gebouw aankocht, met de bedoeling er een poppodium te vestigen, laait geregeld de discussie op of dit idee wel past in een pand met een dergelijke grote historische waarde.

Onlangs brak oud CDA-raadslid Jan Vierdag in deze krant nog een lans voor het in oude luister herstellen van het theater aan het Willemsplein. Voor popmuziek is in zijn visie geen plaats in Luxor. Voorstanders van het poppodium (Cas Rasing c.s.) reageerden daarop als door een wesp gestoken en probeerden de kritiek van Vierdag te weerleggen.

Oud-Arnhemmer Marnix van Esch verbaast zich over de wijze waarop de discussie wordt gevoerd.

"Er wordt alleen vanuit de wensen gepraat, en niet naar oplossingen gezocht", concludeert de jonge architect, die een paar maanden geleden afstudeerde op de problematiek rond Luxor.

Voor zijn studie aan de TU in Delft onderzocht Van Esch de mogelijkheden om van Luxor een poptempel te maken, mét behoud van de historische waarden. Hij heeft gezocht naar het doorbreken van die schijnbare tegenstelling, en kwam uit op een samenspel tussen oud en nieuw. "In de combinatie tussen bestaande bebouwing en nieuwbouw ligt de meerwaarde", vindt hij.

Het plan dat hij heeft verzonnen, is op zijn minst creatief te noemen. Maar het kan evengoed in de categorie 'architectonische luchtfietserij' worden geplaatst. Volgens Van Esch moet de oplossing namelijk ondergronds worden gezocht. Onder de huidige zaal wil hij ruimte maken voor garderobe en toiletten. Daarnaast (feitelijk naast het Luxor-gebouw) creëert hij ruimte voor een ondergrondse concertzaal met een capaciteit van zeshonderd bezoekers. Die zaal moet worden gebouwd als een doos-in-een-doos-constructie, om elke vorm van geluidsoverlast tegen te gaan.

In de bestaande zaal kunnen kleinere concerten (jazz, klassiek, rustige pop) worden gegeven, lezingen of filmvertoningen. Met vierhonderd sta- of tweehonderd zitplaatsen. Gebruik van beide zalen tegelijk kan zonder moeite, ze hebben geen last van elkaar.

Volgens Van Esch is zijn idee de enige mogelijke denkrichting als je wil voldoen aan de randvoorwaarden die worden gesteld aan zowel een poppodium als monumentenzorg. "Het gebruik en de capaciteit vergt zoveel van de oude zaal dat je er nooit een echte popzaal van kunt maken zonder de waarde van het gebouw aan te tasten. Dan wordt het lapwerk, een halve oplossing met hier en daar wat restauratie."

Van Esch acht Luxor echter te waardevol om er zo lichtzinnig mee om te springen. Daarom wil hij een deel van Luxor in oude glorie herstellen. Naast de karakteristieke voorgevel zijn drie ruimtes wat hem betreft essentieel: de entree, de bioscoopzaal en het grand-café op de eerste verdieping.

"Vroeger hield iedereen zijn jas aan, dus er was geen garderobe. Die is later in de hal getimmerd. Zonde, want de originele entree heeft een geweldig chique uitstraling." De garderobe moet daar dus weg, vindt de architect. Hetzelfde geldt voor de verouderde toiletgroepen die voorin het gebouw zijn aangelegd.

De eerste verdieping wil hij de oude functie teruggeven: een grand-café, met fraai uitzicht over het Willemsplein. Ook hier zijn nog voldoende historische elementen aanwezig om de originele uitstraling te herstellen. De voormalige bioscoopzaal vraagt eveneens om een grondige restauratie om de luxueuze sfeer van vroeger te laten herleven.

De monumentale ruimtes laat Van Esch sterk contrasteren met de nieuwe gedeelten. De overgang tussen entree en oude zaal wordt een moderne galerij met veel daglicht, dat van bovenaf invalt. Wie de ruime trap naar beneden neemt, komt in een strak vormgegeven ruimte met garderobe en toilet.

Vanaf daar is de popzaal bereikbaar, ingericht volgens de modernste eisen. "En met een uitstraling van 2004", benadrukt hij. In het ontwerp is rekening gehouden met wettelijk verplichte vluchtwegen en andere voorschriften.

Of zijn plan kans van slagen heeft, durft de beginnend architect niet te voorspellen. Zo is het de vraag of de nieuwe popzaal wel past onder de winkelstrip met woningen die architect Van Berkel heeft ontworpen voor de Oude Stationsstraat.

Ook de financiële haalbaarheid is een groot vraagteken. "Ik heb geen idee wat dit kost. Het is ongetwijfeld een dure oplossing", erkent Van Esch. "Maar het is de vraag hoe graag de politiek een poppodium wil mét behoud van de historische kwaliteit van Luxor. Het is de keuze: of je vernielt het gebouw, of je trekt er veel geld voor uit."


Middeleeuwse Kelders

http://www.arnheminfo.net/assets/images/kelders3.jpg

Kelders uit de 13e t/m 15e eeuw zijn open gesteld, schijnt het. Het project is niet het verwachte succes geworden. Zie de gemeentelijke website:
http://www.arnhem.nl/sites/internet_nieuw/actueel/projecten/kelders

Van de website http://www.matrijs.com/titelpag.asp?recnumb=90-5345-238-9 van de uitgever:

In de veertiende eeuw beleefde Arnhem een bloeiperiode als handelsstad. In deze periode werden in het handelskwartier grote stenen koopmanshuizen, herbergen en wijnhuizen gebouwd met ruime kelders. Ook voor en na de veertiende eeuw werden de huizen in het centrum van Arnhem voorzien van een kelder, die vaak een functie had als opslagplaats. Terwijl de middeleeuwse huizen veelal ten onder zijn gegaan, hebben de kelders het vaak overleefd. In de jaren negentig werden veel oude kelders herontdekt. Dit resulteerde in een uitgebreid onderzoek en uiteindelijk in een unieke onderneming: het samenvoegen van ruim dertig historische kelders in de Rijnstraat tot een onderaards complex, dat in 2002 is opengesteld.




Dansacademie

http://arnhem.nederlandonline.net/images/arnhem/photo/ahm030327.jpg

Uitbreiding van de door Rietveld ontworpen Academie voor Beeldende Kunsten met de Dansacademie wordt uitgevoerd aan Onderlangs. Eeuwenlang heeft de Rijn hier de Veluwezoom uitgesleten.

http://arnhem.nederlandonline.net/images/arnhem/photo/ahm031207.jpg

http://arnhem.nederlandonline.net/images/arnhem/photo/ahm030363.jpg

http://arnhem.nederlandonline.net/images/arnhem/photo/ahm030362.jpg

Het rapport van Arcadis:
Risicobeoordeling en projectverzekeringen Hogeschool voor de Kunsten Arnhem

De Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem gaat een forse nieuwbouw realiseren ten behoeve van de uitbreiding van de faculteit Dans & Theater. Deze uitbreiding komt aan het Onderlangs, om precies te zijn op de plaats van het plantsoentje gelegen tussen de Utrechtseweg en de Rijn.
De nieuwbouw wordt geheel ondergronds gerealiseerd, het -glazen- dak zal straks zichtbaar zijn midden in het gras.

In dit project zijn de nieuwste inzichten met betrekking tot ondergronds bouwen bijeengebracht. Nieuwe methoden brengen echter ook nieuwe risico's aan het licht. Het uitgraven en volstorten van keerwanden voor de bouwkuip, een bouwput van 12 meter diep, aanbrengen van betonnen funderingen onder het (grond-)waterniveau, het moet uiteindelijk leiden tot een waterdichte bouwlocatie voor de te realiseren nieuwbouw.

Bijkomende bijzonderheden zijn mogelijk in de grond aanwezige explosieven en het feit dat de af te graven grond is verontreinigd. Jarenlang is door ophoging van het betreffende terrein verontreinigd materiaal opgebracht. Met name het bouwpuin van opruimingswerkzaamheden van de oorlogsrestanten heeft hiertoe bijgedragen. De grond moet daarom tijdens de bouwwerkzaamheden in samenwerking met de gemeente Arnhem worden gesaneerd.
Daarna volgt de feitelijke nieuwbouw en wordt de bouwplaats tot op maaiveld afgewerkt.

De risico's zijn in overleg in kaart gebracht. In dit geval lag de nadruk op de technische risico's. Tevens regelen wij voor het gehele traject de benodigde verzekeringen: zowel de bouw van het project met de aansprakelijkheid tijdens de bouw als de verzekering voor de bodemsanering wordt hierin meegenomen. De verzekeringen worden gecombineerd in een zogenaamde CAR-verzekering. CAR staat voor Construction All Risks. Hiermee is de uitbreiding van de Hogeschool der Kunsten goed verzekerd en goed voorbereid van start gegaan.

http://www.arcadis.nl/client+types/publieke+sector+en+overheid/projects/risicobeoordeling+en+projectverzekeringen+hogeschool+voor+de+kunsten+arnhem.htm




Garage Centraal
Parkeren? Ja, gezellig!

http://www.classic.archined.nl/news/0107/garage_aen.jpg

http://www.architectuur.org/images/unstudio08_1.jpg

http://www.architectuur.org/images/unstudio08_2.jpg

De garage is bereikbaar vanuit de Willemstunnel die weer aangepast moet worden als de Mandelabrug wordt vermoord. Arnhem lijkt een perpetuum mobile van blunders.

http://www.architectuur.org/images/unstudio08_3.jpg

http://www.classic.archined.nl/news/0107/garage_arn.jpg



De torentjes bij het station lijken niet zo hoog maar het hele complex heeft zo'n 25 lagen, misschien wel meer. Ook de aannemer is de kluts kwijt. Hoe de 105m hoge bouwkraan na voltooiing afgevoerd moet worden is nog niet bekend. Zomer 2003 mat een buschauffeur 48 graden Celsius in de busgarage. Zelfs een trolleybus stinkt dan flink.


Wijnkelders
De grootste wijnkelder van - in ieder geval - Arnhem:

http://www.wijnmuseum.nl/

Op loopafstand van station Arnhem Velperpoort en taxi standplaatsen ... Handig!
Het museum werd in 1983 geopend door niemand minder dan de bekende wijnveilingmeester van Christie’s, Michael Broadbent, en de toenmalige Commissaris der Koningin, Mollie Geertsema die overigens zelf liever sherry dronk. Toenmalig burgemeester Drijber drinkt liever (veel) jenever.

http://www.wijnmuseum.nl/2004-03-15_Schatkamer_kl.2.jpg

Capzilla
March 18th, 2004, 10:41 AM
Arnhem is best een leuke stad om niet te wonen. ;)

Kom er zo een paar keer per jaar, is wel gezellig, maar als je Randstad gewend bent is het inderdaad niet veel soeps. Dat nieuwe busstation is helemaal een ramp, je moet verplicht voor aan wachten en mag officieel pas naar het perron als de bus er staat!

Het (al een tijdje niet meer) nieuwe busstation in Spijkenisse is overigens een enorme vooruitgang!

PLB
March 18th, 2004, 12:28 PM
@ Capzilla

Daar ben ik het niet helemaal mee eens...

Ik denk dat je dan puur en alleen in het kernwinkelgebied bent geweest. Busstation is inderdaad niet veel soeps, maar het is allemaal nog niet, dus het kan nog komen. Busstation is hetzelfde vormgegeven als in Nijmegen. Maak eens een wandelingetje net even buiten het centrum van rivier tot rivier. Je zult je ogen uitkijken hoe groot Arnhem eigelijk is in de statige Herenhuizen, Sonsbeekpark(mooiste park van Nederland?), Spijkerkwartier e.d. Mijn vriendin woont er sinds kort en ik wist niey dat Arnhem zo een mooie stad is... Veel meer allure dan bijvoorbeeld Utrecht, of Tilburg. Een beetje Breda-achtig maar dan met een meer 'stedelijkheid' karakter.

Errik
March 18th, 2004, 12:54 PM
Is de ingang van die kelders aan de Rijnstraat? Ik heb er eens tevergeefs naar gezocht. Mocht er ooit een hoogbouwmeeting in Arnhem gehouden worden, lijkt me een bezoek aan de kelders een echte leuk idee.
Hoeveel auto's kunnen er straks in de parkeergarage onder het station?

DatabaseMarketeer
March 18th, 2004, 01:13 PM
Originally posted by Capzilla

maar als je Randstad gewend bent is het inderdaad niet veel soeps.

Je mag je eigen mening hebben maar zulk een onzin heb ik nog niet vaak gehoord. In tegenstelling tot veel plaatsen in het westen is Arnhem erg mooi:cool:

Hee dit is alweer mijn 500'ste post, dan wordt je expert;)

PLB
March 18th, 2004, 06:16 PM
En oh ja, Om de hele parkeering om het centrum van de stad ligt een soort parkachtige ruimte. Je moet het centrum een beetje voorstellen als een halve cirkel waarbij de vlakke kant tegen de rivier De Nederijn ligt. De parkeerring aan de binnenkant is één richting met twee rijstroken naar het oosten, aan de buitenkant met twee rijkstroken éénrichting naar het westen. Tussen de éénrichtingwegen van de parkeerring ligt varierend 50 tot 200 groen in een halve cirkel van rivier tot rivier. Daarbij komt ook nog eens dat aan beide zijdes statige herenpanden van 4 verdiepingen of hoger staan. Ziet er gewoon heel stedelijk uit.

Als het (verkeers)plein bij het Musiskwartier (V&D), Rembrandt Bioscoop e.d., Schouwburg/Theater klaar is: Pure stedelijkheid waar weinig grote steden aan kunnen tippen.

to topic:
Niet voor niets heeft Arnhem die ligging. Het ligt relatief hoog op de zandhellingsgronden tussen de rivier en de veluwe. Daarom kan er ook een flink stuk de grond in worden gebouwd. Historisch gezien de kelder in met oude bogen. En nu, tjezis; nog nooit zo een diepe bouwput gezien als voor het station Arnhem. Zo diep en groot, je wordt er gewoon duizelig van, alsof je over een afgrond (in een gebergte) aan het kijken bent...
:D :cool: :guns1:

Leienaar
March 18th, 2004, 11:40 PM
Interessante ontwikkeling met al die ondergrondse projecten! Ik denk dat veel Nederlandse steden hierin wel een voorbeeld aan Arnhem kunnen nemen. Meervoudig ruimtegebruik, zowel boven als ondergronds, mag in Nederland nog flink meer toegepast worden.

Arnhem vind ik niet een van de mooiste steden van ons land, maar lelijk ook zeker niet. Bovendien oogt Arnhem wel behoorlijk stedelijk en daar is ook wat voor te zeggen. Ik ben benieuwd hoe de stad er uit ziet als die grote plannen rond het station en bij de binnenstad gerealiseerd zijn. Ik denk nog veel stedelijker en flink mooier dan nu. De bouwput bij het station is inderdaad gigantisch, wat een puinhoop!

En dat busstation, is dat al de definitieve plek en vorm? Kan beter, maar heel slecht is het toch niet? Dat systeem met elektronische borden waarop je pas een paar minuten vantevoren kan zien welke bus waar komt te staan heb je inmiddels in vele steden en ik vind het in de meeste gevallen prima werken. Wel heel slecht is het natuurlijk als het in de zomer inderdaad zo vreselijk heet en benauwd wordt.

pazman_nl
March 19th, 2004, 12:38 AM
Voor meer info over de kelders in de binnenstad:
LINK (http://www.arnhem.nl/sites/internet_nieuw/internet_skeleton/Framework/index.html?ingang=actueel&page=http%3A//www.arnhem.nl/sites/internet_nieuw/actueel/projecten/kelders)

En dat busstation, is dat al de definitieve plek en vorm? Kan beter, maar heel slecht is het toch niet?

Dit wordt de plek voor de regio bussen, dat gedeelte is opzich af op een verfje na dan. Alles wat je aan de buitenkant ziet is nog niet af. Er komen nog 3 lagen kantoren op het busstation en er komt nog stuk waar nu de parkeer garage gebouwd wordt.

http://www.arnhemcentraal.arnhem.nl/foto/2c3g_1.jpg
Het oranje gedeelte en wat daar onder ligt moet nog gebouwd worden, het blauwe gedeelte is uiteraard ook nog niet aan begonnen.

pazman_nl
March 19th, 2004, 12:42 AM
http://www.pazman.nl/arnhem/220803/centraal4.jpg

Lekker rommeltje......