Arkeologjia shqiptare
http://img822.imageshack.us/img822/9049/albanologji499094281.jpg
Interesi për vlerat arkeologjike të Shqipërisë nis qysh në shek. XIX kur studjues të gjeografisë historike iu kushtuan lokalizimit dhe identifikimit të të dhënave
nga burimet antike.

Kështu është i pari që viziton Shqipërinë francezi Pouqueville (F.C.H.L. Pouqueville, Voyage dans la Grèce, comprenant la description ancienne et moderne de l`Epire, de l`Illyrie grecque etc. Paris 1820-21, v.5) Anglezi Martin Leake, nga shëtitja që bëri në Shqipërinë e Jugut deri në Apoloni, botoi një përshkrim të hollësishëm të rënojave të objekteve arkeologjike që i ranë në sy (W.M. Leake, Travels in northern Greece, London 1835, v. 4).

Më vonë arkeologu francez L. Heuzey vizitoi Shqipërinë dhe në studimin e tij u ndal kryesisht mbi Durrësin e Apoloninë (L.Heuzey. H. Daument, Le mission archéologique de Macèdoine, Paris 1876). Në fillim të shek. XX vizitoi Apoloninë dhe rrethinat e Vlorës balkanologu C. Patsch. Ai është i pari që zbuloi qytetin e Amantias dhe më pas botoi një studim të hollësishëm mbi antikitetet që pa në Bylis, Klos, Berat etj. (C. Patsch, Das Sandschak Berat in Albanien, Wien 1904).

Gjatë Luftës së parë botërore erdhën në Shqipëri arkeologët austriakë C. Praschniker e A. Schober të cilët filluan kërkimet nga veriu i Shqipërisë në drejtim të jugut dhe i kushtuan vëmendje edhe monumenteve e qendrave arkeologjike ilire (C. Praschniker-A. Schober, Archäologische Forschungen in Albanien und Montenegro, Wien 1919; C. Praschniker, Muzakia und Malakastra, Wien 1920).

Më 1924 një mision arkeologjik francez, nën drejtimin e Leon Rey, fillon gërmimet sistematike në Apoloni, të cilat vazhduan deri më 1938 dhe rezultatet u botuan në revistën Albania (L.Rey, Albanie, Revue d`archéologie, Paris 1925-1939, në 6 vëllime). Një mision tjetër arkeologjik italian më 1926 filloi gërmimet në qytetin antik të Foinikes dhe më vonë në Butrint. Në fillim misioni u drejtua nga L. Ugolini e më pas nga Markoni e Mustili (L. Ugolini, Albania antica, Roma 1927-1942, 3 vëll.); D. Mustili, La civilta preistorica dell`Albania, Roma 1940).

Pas Luftës së dytë botërore deri më 1990 kërkimet e studimet arkeologjike u bënë nga arkeologë shqiptarë. Më 1948 u krijua në Tiranë Muzeu Arkeologjik-Etnografik, më pas u krijua Sektori shkencor i kërkimeve arkeologjike, nga i cili më 1976 u formua Qendra e Studimeve Arkeologjike dhe më 1991 Instituti i Arkeologjisë. Gjatë këtyre viteve veç muzeut qendror arkeologjik dhe pavionit arkeologjik në Muzeun Historik Kombëtar, u ngritën edhe muze të profilit arkeologjik në Durrës, Apoloni, Butrint dhe Korçë, të cilët ruajnë objekte me vlera unike.

Vitet 1991-1999 përbëjnë një etapë të re për arkeologjinë shqiptare, atë të bashkëpunimit me arkeologë të huaj. Janë realizuar ose vazhdojnë veprimtarinë projekti shqiptaro-grek në Butrint, projekti shqiptaro-amerikan në Shpellën e Konispolit (Sarandë) dhe në zonën Apoloni-Bylis, projekti shqiptaro-francez në Apoloni dhe në vendbanimin prehistorik të Sovjanit (Korçë) dhe projekti shqiptaro-anglez në Butrint. Gjatë vitit 2000 janë duke u hartuar edhe projekte të tjera për kërkime në Durrës, Bylis e qendra të tjera arkeologjike.

Rezultatet e kërkimeve, gërmimeve e studimeve arkeologjike, mese njëqindvjeçare, të bëra në Shqipëri, mund t`i përmblidhnim në:
Në fushën e prehistorisë. Gjurmët më të hershme të banimit të territorit të Shqipërisë janë zbuluar në Xarë (Sarandë) dhe në Gajtan (Shkodër) të cilat i takojnë epokës së paleolitit (rreth 100.000 vjet më parë). Periudhës së paleolitit të vonë (30.000-10.000) vjet, i takojnë një numër më i madh vendbanimesh (Xarë, Konispol, Shën Marinë, Kryegjatë, Rrëzë Dajti, Gajtan etj) të cilat mbulojnë gjithë territorin e Shqipërisë së sotme.

Gjatë epokës së neolitit (7000-3000 p.e.s) territori i vendit tonë ka qenë shumë më i banuar, gjë që e dëshmojnë me dhjetëra vendbanime të zbuluara, të cilat kanë qenë ngritur në fusha pjellore, në tarraca lumore dhe në shpella. Banesat e tyre ishin kasolle të thjeshta të lyera dhe të shtruara me baltë. Në Dunavec e Maliq janë zbuluar banesa të ngritura mbi hunj (palafite) të cilat kërkonin një teknikë të lartë të ndërtimit të banesave. Por në jetën e banorëve neolitikë vend qendror zinte bujqësia dhe blegtoria si edhe përgatitja e prodhimi i enëve prej balte. Nga fundi i epokës neolitike mjeshtrit e punimit të poçarisë arrijnë të prodhojnë jo vetëm enë cilësore e me forma të shumëllojshme, por edhe me vlera artistike.

Vlerë të veçantë kanë disa enë të pikturuara të gjetura në Dunavec, Cakran e Maliq I të cilat janë të importuara nga kulturat e Diminit në Thesali (Greqi). Ato janë dëshmitë e para të këmbimit midis trevave të vendit tonë me qytetërimet më të përparuara të Evropës Jug-Lindore të epokës neolitike.

Në fillim të epokës së metaleve (mijëvjeçari i tretë p.e.s.) në pjesën perëndimore të Gadishullit Ballkanik ndodhën ndryshime të rëndësishme si rezultat i dyndjes së popujve baritor, indoevropian, të ardhur nga lindja. Një shfaqje e re ishte kulti i varrimit në tuma (Pazhok të Elbasanit, Barçë të Korçës, Piskovë të Përmetit etj). Ky rit varrimi në tuma do të përdoret pa ndërprerje gjatë tërë epokës së bronzit dhe do të bëhet karakteristik për popullsinë ilire të epokës së hekurit.

Nga fundi i mijëvjeçarit të dytë dhe gjatë tërë gjysmës së parë të mijëvjeçarit të parë p.e.s., ilirët fillojnë dhe i vendosin vendbanimet e tyre në kodra të ngritura me pozicion dominues mbi zonën përreth, dhe gradualisht (i përforcojnë) i rrethojnë me mure të fuqishme (Gajtan-Shkodër, Tren-Korçë, Kalivo-Sarandë etj).

Në fushën e antikitetit

Deri në shek. VII p.e.s. trevat e ndryshme ilire kishin përparuar pothuajse me të njëjtin ritëm. Midis tyre dalloheshin disa krahina të veçanta si Fusha e Korçës, Mati, Glasinaci (në Bosnjë)etj, të cilat kishin arritur të krijonin një kulturë materiale me nivel më të lartë se të tjerat. Përfshirja e Ilirisë në lëvizjen e gjerë ekonomike-shoqërore mesdhetare, bëri që pas shek. VII p.e.s. të dalin në radhë të parë të zhvillimit trevat jugore ilire - Iliria e Jugut.

Faktor parësor u bënë marrëdhëniet e hershme me botën greke dhe veçanërisht procesi i urbanizimit u përshpejtua me themelimin e kolonive greke në brigjet e Ilirisë. Kështu kolonistë të ardhur nga Korkyra më 627 p.e.s. themeluan Dyrrahun dhe më 588 p.e.s. themeluan Apoloninë.

Rreth gjysmës së parë të shek. VI themelohet dhe Oriku. Të dhënat arkeologjike dëshmojnë se gjatë shek. VI-V Dyrrahu e Apolonia kthehen në qytete të mirëfillta, kurse gjatë shek. IV ato njohën një lulëzim të përgjithshëm që u shpreh me ndërtime monumentesh madhështore.



DYRRAHU ose Epidamni, qysh në shek. V p.e.s. kishte punishte të punimit të qeramikës, të metaleve, të pëlhurave e lëkurës, kantier për ndërtimin e anijeve etj. Dëshmi e zhvillimit të tregtisë janë monedhat prej bronzi e argjendi që pret Dyrrahu, kurse për lulëzimin urbanistik të shek. IV p.e.s dëshmon mozaiku i një dyshemeje me gurë lumi, i ashtuquajturi Bukuroshja e Durrësit.

Në vitin 229 p.e.s. Dyrrahu kaloi në vartësi të Romës dhe më vonë u kthye në koloni romake. Në shek. I-III të e.s. përjeton një periudhë lulëzimi, u bë qendër dhe porti kryesor i brigjeve të Adriatikut lindor. Kësaj kohe i takon ndërtimi i amfiteatrit, i termave, bibliotekës, ujësjellësit etj.

Në shek. IV Dyrrahu bie ekonomikisht dhe tërmeti i vitit 345 e.s. e rëndon edhe më tej duke e bërë të kthehet në një qendër të vogël tregtare. Pozita e tij gjeografike e bëri Dyrrahun që gjatë shek. V-VI e. s. ai të kthehet në një nga qytetet e rëndësishme të perandorisë bizantine. Në kohën e perandorit Anastas (me origjinë nga Durrësi) u ndërtuan shumë godina të reja, hipodromi dhe tre radhë muresh rrethues shumë të fuqishëm.

APOLONIA. Qytet antik ndër më të mëdhenjtë në pellgun e Adriatikut dhe më i përmenduri ndër 30 qytetet e tjera me të njëjtin emër të kohës antike. U ngrit mbi një kodër (me dy maja të larta 101 e 103m mbi nivelin e detit) me një pozicion që zotëron tërë zonën dhe nëpërmjet luginës së lumit Aqos (Vjosë) lidhej me detin Adriatik.

Në shekujt e parë të jetës, Apolonia mbante lidhje të ngushta me Korinthin dhe Korkyrën dhe luante rolin e ndërmjetësit në tregtinë e helenëve me ilirët. Në shek. V p.e.s. u bë qendër e zhvilluar ekonomike me punishte të shumta zejtare, zgjeroi marrëdhëniet me botën ilire si edhe me Atikën e më vonë edhe me Magna Grecian (Italinë e Jugut).

Lulëzimin më të madh qyteti e njohu në shek. IV-III p.e.s. Në këtë kohë qyteti u shtri në të gjithë faqen perëndimore të kodrës dhe u rrethua me një mur mbrojtës 4km të gjatë duke përfshirë një hapsirë të qytetit prej 138ha. Apolonia u ndërtua sipas një plani që mbështetej në sistemin ortogonal të Hipodamit; përshkohej nga rrugë të drejta, kryesore e dytësore, që kryqëzoheshin me njera-tjetrën duke kufizuar lagje të veçanta.

Nga ndërtimet kryesore veç mureve rrethuese u ndërtua portiku i qendrës së qytetit (agorasë), teatri, një çezmë monumentale, gjimnazi etj. Shëtitorja e Apolonisë shquhet për planimetrinë e zhvilluar dhe arkitekturën solide. Ajo është me dy kalime dhe dy kate (70.2x10.50m). Muri i pasëm që ka një rol mbajtës është me 17 kamare obsidale, ku vendoseshin shtatoret, kolonada e brendshme dhe e jashtme e katit të parë formohej nga kolona tetëkëndëshe.

Në shek. I-III të e.s. qyteti përjetoi një periudhë të dytë ndërtimesh intensive, si tempullin e Agonotetëve, odeonin, bibliotekën dhe një sërë vilash të zbukuruara me mozaikë. Apolonia në kohën e Augustit u shpall qytet i lirë dhe i paprekshëm dhe vazhdoi të mbetej një qendër e rëndësishme ekonomike e kulturore. Lulëzoi arkitektura dhe degë të tjera të artit, e sidomos skulptura. Ndaj me të drejtë Ciceroni e quajti "Magna urbs et gravis" (qytet i madh e hije rëndë).

Në shek. III-IV qyteti humbet rëndësinë e dikurshme dhe në fillimet e mesjetës Apolonia kthehet në një qendër peshkopale.

Marrëdhëniet e ndërsjella të qyteteve koloni me hinterlandin ilir shpejtuan procesin e lindjes dhe zhvillimit të një tog qytetesh ilire. Gjatë shek. IV-II p.e.s. ngrihen qytete si Butrinti, Amantia, Bylisi, Foinike, Antigonea, Dimali, Lisi etj. Ato ishin vendosur mbi maja apo shpate kodrash, me horizont të gjerë shikimi dhe të rrethuara me mure me konstruksione solide me blloqe gurësh të skalitur me forma trapezoide, poligonale e në një fazë më të zhvilluar me blloqe kuadratikë.

Në shek. IV p.e.s. ato ishin kthyer në qendra zejtare e tregtare, kurse rreth mesit të shek. III p.e.s. qyteti ilir ishte formuar me tiparet themelore të një qyteti antik. Hapësira e brendshme e qytetit ishte e organizuar sipas sistemit hipodamik ku agoraja në të cilën ishin vendosur godinat e karakterit politik e shoqëror, kulturor e religjioz (prytaneioni, teatri, shëtitorja, tempujt etj) formonin qendrën e qytetit të ndarë nga pjesa tjetër. Disa shembuj të këtyre ndërtimeve në qytetet ilire e dëshmojnë më së miri nivelin urbanistik të tyre.

BUTRINTI. Të dhënat arkeologjike dëshmojnë se në shek. VII-VI p.e.s. Butrinti ishte një qendër protourbane, kurse në shek. V p.e.s. arriti të marrë tiparet e plota të një qyteti. Në fund të shek. IV fillim i shek. III p.e.s. u ndërtua agoraja e qytetit, një portik (shëtitore), një tempull i vogël dhe teatri me 1500 vende i cili është ruajtur i plotë deri në ditët tona. Ai bashkë me ndërtimet e tjera pranë si tempullin e Asklepit, portikun, banjat etj, përbënin pjesën më të bukur të qytetit antik.

Në periudhën e vonë antike e mesjetës së hershme Butrinti përjetoi një periudhë lulëzimi. Kësaj kohe i takon ndërtimi i Baptisterit i cili është monumenti më i rëndësishëm i periudhës paleokristiane. Salla e pagëzimit në formë rrethore me diametër 13. 50m është shtruar me mozaikë shumëngjyrësh, me motive nga bota shtazore e figura gjeometrike, të cilat kanë vlerë të veçantë artistike. Salla përshkohet nga dy radhë kolonash granite mbi të cilat kanë qenë mbështetur qemerët e çatia.

ANTIGONEA. Qytet i themeluar në shek. III p.e.s. me një mur 4000m të gjatë, është ndërtuar me një sistem urbanistik të tipit hipodamik, me rrugë të drejta e të kryqëzuara që ndajnë qytetin në insula me gjerësi 200 këmbë dhe në ndarje të tjera më të vogla.
AMANTIA. Eshte e vendosur në faqen e një kodre të lartë dhe kishte të fortifikuar me një mur të gjatë 2200m, vetëm akropolin. Emri i qytetit për herë të parë përmendet në shek. IV p.e.s.. Në shek. III p.e.s. qyteti fuqizohet ekonomikisht dhe arrin të presë monedhat e veta. Këtë e dëshmojnë ndërtimi i tempullit të Afërditës, rrënojat e një teatri dhe veçanërisht ndërtimi i stadiumit, i cili është ruajtur i plotë deri në ditët tona.

Stadiumi ka formën tipike të stadiumeve greke me dy krahët e gjata që kufizojnë pistën me gjatësi 184. 8m dhe gjerësi 12. 25m. Njëri krah i shkallares i ndërtuar me blloqe gurësh gëlqerorë ka 17 radhë, kurse krahu tjetër ka 8 radhë.

BYLISI. Një nga qytetet më të mëdha ilire u zhvillua në shek. IV p.e.s. si kryeqendër e fisit ilir të bylinëve. Ai kishte një sipërfaqe prej 30ha të rrethuar me mur të mbrojtur nga 7 hyrje e 7 kulla. Në shek. III p.e.s. qyteti u fuqizua ekonomikisht, kohë kur ndërtohet agoraja (qendra e qytetit) prej 4ha, ku ngrihet teatri me rreth 9000 vende, stadiumi, gjimnazi etj. Në shek. I e. s. Bylisi u kthye në koloni romake.

Në shek. IV të e. s. qyteti rrethohet me mure të fuqishme, dhe më pas në shek. V-VI u bë një qendër e rëndësishme peshkopale. Për këtë flet zbulimi i gjashtë bazilikave, dyshemetë e të cilave janë shtruar me mozaikë me motive paleokristiane të një cilësie të lartë.

ALBANOPOLI. Qytet ilir, qendër e fisit të Albanëve, që përmendet për herë të parë në mesin e shek. II të e. s. nga Ptolemeu, i cili përcakton dhe kordinatat e shtrirjes së tij. Është lokalizuar me rrënojat e qytetit ilir të Zgërdheshët (në afërsi të Krujës). Emri i qytetit dhe i fisit të albanëve që krijuan atë, u ruajt në mesjetë e deri në ditët tona duke i dhënë emrin gjithë trevës ku shtriheshin Ilirët e Jugut - Albania.

LISI. U formua si qytet nga fundi i shek. IV p.e.s. mbi bazën e një vendbanimi protourban. Në shek. III-II p.e.s. muret rrethuese e ndanin atë në tre pjesë, akropolin, qytetin e sipërm dhe qytetin e poshtëm që shtrihej buzë lumit Drin. Muret e qytetit janë të ruajtur shumë mirë me 12 portat dhe kullat e shumta që i japin një pamje madhështore qytetit. Lisi në kohën e Cezarit merr të drejta dhe ofiqe municipale dhe luan një rol aktiv në luftën civile midis Pompeut e Cezarit.

SELCA E POSHTME. Në kodrat e fshatit me të njëjtin emër, janë zbuluar rrënojat e një qyteti ilir të shek. IV-III p.e.s. Në shek. III bëhet qendër e krahinës ilire të Dasaretisë. Në këtë kohë gdhenden në shkëmb 4 varre monumentalë princëror, me një arkitekturë të stilit jonik. Në njërin varr është gjetur një inventar shumë i pasur me armë, enë bronzi e balte, zbukurime ari dhe një paftë metalike me skenë mitologjike luftimi.

Në qytetet koloni, Dyrrah, Apoloni si edhe në qytetet e tjera të Ilirisë së Jugut si në Butrint, Amantia, Bylis, Antigone etj., krahas degëve të ekonomisë u zhvillua e lulëzoi arti, i cili në fillim zhvillohet i lidhur me traditën e metropoleve (korinthase e korkyrase). Pas shek. V krahas vazhdimit të traditës, arti fiton veçori lokale. Vlera të veçanta artistike kanë punimet në qeramikë. Në shek. IV-III p.e.s. punishtet e Apolonisë e Dyrrahut prodhuan enë me figura të kuqe me tema mitologjike dhe nga jeta e përditshme.

Figurat (terakotat) e shumta me tema mitologjike e më pas edhe tema nga jeta e përditshme, dallojnë për plastikën e realizimin artistik. Krahas terakotave të shumta janë edhe figurat prej bronzi, mjaft prej të cilave përbëjnë vepra arti.

Gjatë shek. I-II e. s. në skulpturë përvetësohen tiparet e artit romak. Veçanërisht në skulpturë portreti ndjek realizmin tipik të kohës me një frymë të mbështetur në traditën. Qendra kryesore është Apolonia me portretet e magjistratëve, të Filozofit, të Bilias etj. Portrete cilësore të shek. I-II e.s. kanë dhënë Dyrrahu, Butroti, Foinike etj. Relievi bëhet skematik dhe lidhet me qëllimet praktike të zbukurimit të altarëve, sarkofagëve, monumenteve arkitektonike etj.

Mozaiku si gjini e pikturës monumentale dekorative në kohën antike (greko-romake) dhe atë mesjetare të hershme njohu një lulëzim të dukshëm, sidomos në shekujt e parë të e. re. Duke përdorur gurë kubik të zinj ose shumëngjyrësh të vendosur në sfond të bardhë u arrit të realizoheshin figura të ndryshme gjeometrike dhe skena nga mitologjia detare. Shquhet mozaiku polikrom zbuluar në Apoloni, që paraqet Luftën e amazonave.

Mozaiku si vepër e artit lulëzon edhe në shek. V-VI të e.s. realizuar në veprat e kultit paleobizantin, si në bazilika, kisha, pagëzore, trikonka etj. Në dyshemetë e këtyre monumenteve figurat e mozaikut janë të shpërndara lirshëm në sipërfaqe dhe janë figura simetrike, kafshë në qetësi, pemë, fruta, bisqe hardhie, shpendë, peshq e motive të ndryshme ujore. Në radhën e këtyre realizimeve cilësor është mozaiku i Baptisterit të Butrintit, i trikonkës së bazilikës së Linit (Pogradec), mozaiku u bazilikës së Arapajt (Durrës) i bazilikave të Bylisit e shumë të tjera.

Në Shqipëri është ruajtur deri në ditët tona vetëm një mozaik parietal (i vendosur në mur), ai është mozaiku i kapelës së Durrësit, i ngritur brenda amfiteatrit të qytetit. Ai paraqet figura shenjtorësh dhe i përket periudhës së hershme bizantine.

Në fushën e mesjetës së hershme

Të dhëna të mirëfillta për kulturën e hershme mesjetare vijnë nga gërmimet e para sistematike që u bënë gjatë viteve 60-70të, me zbulimin e varrezave të Komanit, të Buklit, të Shurdhahut, të Lezhës etj. Gradualisht gërmimet u shtrinë edhe në një varg kështjellash të antikitetit të vonë e mesjetës së hershme si në Varosh (Stelush), Shurdhah (Sardë), Lin, Pogradec, Berat, Kaninë, Butrint etj. Një pjesë e kështjellave janë vazhdim i qyteteve e qytezave të kohës antike, e një pjesë tjetër kala e kështjella të ngritura në përshtatje me kushtet e reja historike.

Gjatë shekujve të mesjetës së hershme shqiptare shek. VII-IX ka një braktisje të qyteteve për shkak të kthimit në ekonominë e mbyllur natyrore. Vetëm Durrësi ku u kufizua pushteti bizantin e ruajti karakterin e mirëfilltë qytetar. Gjithashtu edhe Butrinti, në jug, mbeti qendër e rëndësishme qytetare.

Një ringjallje e jetës qytetare vihet re pas shek. IX kur fillon qarkullimi i monedhave bizantine. Ndër qytetet e ringjallura mbi truallin e qyteteve ilire, në këtë periudhë janë Berati, Kanina, Lezha, ndërtimet fortifikuese (muret, portet e kullat) të tyre janë ruajtur deri në ditët tona.



Realizohet harta e arkeologjisë nënujore shqiptare

Shqipëria tashmë do të ketë hartën e saj arkeologjike nënujore, e cila në formatin e saj tredimensional përcakton qartë vendndodhjen e pasurive nënujore arkeologjike. Anije të mbytura, amfora, qeramikë dhe objekte të tjera që prej shekujsh dergjen në thellësinë e ujërave shqiptare, falë kësaj harte do të mund të zbulohen, të përmirësojnë të dhënat për lashtësinë e vendit tonë, të shfrytëzohen nga shteti, të ruhen nga thesarkërkuesit e antikes, por mbi të gjitha kjo pasuri tashmë do të ketë një vendndodhje të përcaktuar qartë dhe të studiuar nga specialistët e fushës. E gjitha kjo falë një projekti, i cili sipas të dhënave po realizon qëllimin e tij.
Projekti
Harta arkeologjike nënujore e bregdetit shqiptar realizohet falë një projekti që po zhvillohet me arkeologë amerikanë të Institutit Amerikan të Arkeologjisë Navale. "Kjo hartë e bregdetit shqiptar është në formatin elektronik dhe i përket teknologjisë më të avancuar të kohës, sepse hartat janë dixhitale e tredimensionale", -shprehet Adrian Anastasi, njëri prej arkeologëve që marrin pjesë në projekt. I filluar prej kohësh, ky projekt ka si supervizor prof. Neritan Cekën, ndërsa bashkëdrejtor i tij është Jeff Royal, e koordinator Auron Tare. Siç tregon Anastasi, "realizimi i kësaj harte në nivel kombëtar siç po e aplikojmë ne, e bën Shqipërinë të vetmin vend në Mesdhe që zotëron këtë hartë arkeologjike. Asnjë vend në Mesdhe nuk e ka një hartë kombëtare të arkeologjisë nënujore. Vendet e tjera po realizojnë pjesë harte për fragmente të bregdetit të tyre, e këto vende janë Izraeli, Franca, Italia dhe Turqia, ndërsa këtë vit filloi edhe Kroacia e Mali i Zi", - tregon Anastasi. Në këtë rast Shqipëria është edhe një lloj promotoreje e kësaj pune që është e dallueshme në nivel shkencor. Skanimi i bregdetit është procesi i parë i realizimit të hartës. Procesi i dytë është një software i programit që tregon ose shfaq anomalitë që janë në fund të detit. Këto anomali, sipas Anastasit, janë pikat që evidentohen si të dyshimta e ku mund të ketë material arkeologjik. Më tej arkeologu tregon se anomalitë analizohen. Deri në 50 metra analizën e bën grupi i arkeologëve nënujorë, ndërsa më thellë se 50 metra testimin e bën roboti nënujor.
Harta dhe zbulimet
"Si skanim kemi arritur deri në veri të Porto Palermos, diku afër Dhërmiut. Pjesën tjetër të projektit do ta realizojmë vitin tjetër. Gjatë këtij viti janë gjetur zona me të dhëna arkeologjike të cilat janë mjaft të rëndësishme", - tregon arkeologu. Testimet e këtij viti u përqendruan në veri të Sarandës diku në Kepin e Qefalit dhe gjetja më e suksesshme që pati ky grup pune, pati një jehonë të madhe shkencore botërore. Bëhet fjalë për një relit i cili i përket gjysmës së dytë të shekullit të IV-t pas Krishtit, pikërisht viteve 350-400. "Është një ngarkesë e plotë, kryesisht me amfora afrikane dhe materiale qeramike. Ne nuk kemi bërë ndërhyrje në sajt akoma, por kemi bërë vetëm analiza që nuk dëmtojnë relitet. Janë realizuar disa filmime dhe verifikime sipërfaqësore pa ndërhyrje të hollësishme", - tregon Anastasi. Sipas tij, përveç amforave u gjetën edhe pjesë të enëve që i përkisnin ekuipazhit. Këto të fundit përbëjnë një kompleks të bukur e të kompletuar, e po ashtu mbase më interesantin që mund të jetë zbuluar këto 10 vite në Mesdhe. Kjo u zbulua në mesin e majit. Krahas këtyre është gjetur edhe një material i shpërndarë arkeologjik, që ka qenë i hedhur ose ka rënë gjatë mbytjeve të anijeve. "Prezenca e tij në fundin e detit tregon për tipologjinë e qeramikës që qarkullonte në bregdetin shqiptar në periudha të ndryshme kohore. Nëpërmjet informacionit arkeologjik të shpërndarë në fundin e detit, ne arrijmë të krijojmë ide të qarta. Krahas materialit të shpërndarë u përqendrua puna në thellimin e studimit të hartës së sitit, të një reliti që ne e kemi evidentuar në vitin 2007", - tregon Adrian Anastasi. Sipas tij, është një relit që i përket fundit të shek. 3 dhe fillimit të shekullit të 2-të para erës sonë. Këtu është punuar me krijimin e një foto-mozaiku dhe krijimit të planimetrisë së këtij siti. Në një relit të shek. 4 para erës sonë, janë marrë dy kampionatura që i përkasin dy tjegullave me dimensione 75 me 52 cm, për të parë në mënyrë më të afërt këtë lloj ngarkese që ka pasur ky sit.
Përfitimet
Por cilat janë përfitimet reale që shteti ynë dhe organet që merren drejtpërdrejt me këtë fushë, kanë nga harta dhe të dhënat që sjell ajo? Për sa i përket relitit të lartpërmendur, Anastasi thotë se "ky është reliti i vetëm në Mesdhe që ka qenë i ngarkuar me tulla dhe këto janë gjetje që evidentojnë vendin tonë në fushën shkencore të arkeologjisë navale". "Kjo, sepse ne flasim për tipologji relitesh që mungojnë në shumë vende mesdhetare dhe në këto kushte afirmojnë edhe idenë se bregdeti ynë nuk ka ndonjë dallim nga bregdeti i Italisë apo ai i Greqisë, të cilët në atë periudhë kanë qenë superfuqitë e kohës", - thekson arkeologu. Përmes këtyre kërkimeve dhe studimeve, specialistët e fushës arrijnë të kuptojmë se cilat kanë qenë rrugët detare të bëra drejt vendit tonë. Këto nuk shihen si lundrime të thjeshta në vetvete, por si rrugë detare tregtare që konfirmojnë se cilat ishin lidhjet ekonomiko-shoqërore të bregdetit shqiptar me qendra të tjera në kohëra të ndryshme. Përmes kërkimeve mundësohet zbulimi i të dhënave të reja. Pra, çfarë përfiton shteti shqiptar nga ky projekt? "Duke e theksuar edhe njëherë se ky është një projekt kombëtar, produkti final është harta arkeologjike nënujore tredimensionale dixhitale, që do të thotë se bërja e këtij kontenitori në të cilin pozicionohemi me një saktësi të madhe, kam parasysh që luajmë me centimetra sa i takon të gjitha pasurive tona nënujore kulturore", - sqaron arkeologu. Këtu fillojmë që me shekullin e VI-të, në të cilin është evidentuar në bregdetin tonë, për të arritur deri tek anijet e Luftës së Dytë Botërore. Duke i evidentuar në hartë, në fund ne do të kemi një pasuri kulturore. Sipas Adrian Anastasit, po të pyesësh instancat shtetërore, askush nuk është në gjendje të flasë apo të shtojë më shumë gjëra se sa kemi bërë ne deri tani. Ai thotë se ky produkt ka vlera të padiskutueshme shkencore, dhe në këtë aspekt sjell gjithmonë të renë, të krahasueshmen me gjetjet e vendeve të tjera. "Ne akoma nuk kemi filluar të gërmojmë, por kur ta bëjmë, këto të dhëna që ne i kemi të përgjithshme do të detajohen. Informacioni do të jetë më i plotë, më i gjerë dhe mundësitë për ta rindërtuar historinë do jenë më të mëdha dhe të sakta. Në aspektin shkencor ne kemi tërhequr deri tani institucionet më të rëndësishme të fushës së arkeologjisë navale në botë, dhe këtu në mënyrë të drejtpërdrejtë i referohem Institutit Amerikan të Arkeologjisë Navale", - deklaron Anastasi.

Nga Gazeta Shqiptare

Dimali, qyteti ilir nga ku romakët morën veshjet !

Dimali ka qenë një nga qytetet me te fortifikuara te Ilirese Jugore,dhe ka luajtur një rol te rëndësishëm ne luftërat iliro-romake.Ne vitin 219 para Krishtit, Demeter Fari Mbreti i Ardianeve,qe me pare kishte qenë komandant i ushtrise se Mbretereshes Teuta,kishte vendosur një garnizon me Dimalin,e konsidiruar si qytet qe smerrte dot dora e armikut.Dalmatika ilire u përdorsi veshje në rrethet më të larta romake. Pastaj,iu ndërrua stofi, forma e stolia, u bë veshje zyrtare dhe ngeli si petk liturgjik në kishën katolike deri në ditët tona.

Vendbanimi antik i kalasë së Krotinës ndodhet në përëndim të malësisë së Shpiragut në komunën Cukalat, të rrethit të Beratit. Kjo kala e ka marrë emrin nga lagjja me të njëjtin emër e fshatit Allabmres, që shtrihet në pjesën jugperndimore të kodrës. Kalaja e Krotinës ngrihet mbi një kodër të bukur, e cila fillon rrëzë faqes përëndimore të Shpiragut dhe vazhdon në krah të majtë të rrugës nacionale Berat–Fier. Nga lindja dhe jugu kalaja kufizohet nga fshatrat Bistrovicë e Allambres dhe në anën veriore dhe përëndimore kodra zbret në një varg taracash që arrijnë deri në luginën e përroit të Cukalatit. Pozicioni gjeografik, si dhe pozita mbizotëruese e kodrës së kalasë kanë krijuar kushte të mira për një mbrojtje të fuqishme natyrore të këtij vendbanimi ilir. Sipas historisë, Dimali ka qenë një nga qytetet më të fortifikuara të Ilirisë Jugore dhe ka luajtur një rol të rëndësishëm në luftërat iliro-romake. Në vitin 219 Para Krishtit, Demeter fari, mbreti i Ardianëveçë më parë kishte qenë komandant i ushtrisë së mbretëreshës Teuta, kishte vendosur një garnizon në Dimal, i cili konsiderohej si një qytet që s’e merrte dot dora e armikut. Banorët e fshatit Krotinë mbajnë të gjallë një gojëdhënë të ardhur deri në ditët e sotme e cila thotë: “Dimalin e krijoi përëndia ndaj nuk mund të merret nga njerëzia”. Ushtritë romake të komanduara nga Luç Emili mundën ta shtien në dorë qytetin pas një rrethimi, duke përdorur shumë mjete sulmi. Në vitin 205 Para Krishtit, Dimali figuron përsëri i rrethuar nga ushtritë romake, por kësaj radhe ai ndodhej në duar të maqedonasve. Në kushtet e paqës që iu parashtruan Filipit V-të, nga prokonsulli romak Semproni, Dimali kalonte në duar të romakëve. Një nga arsyet që Dimali lakmohej kaq shumë si prej maqedonasve, ashtu edhe prej romakëve ishin padyshim edhe fortifikimet e tij, prej të cilave sot ruhen vetëm gjurmë shumë të pakta. Ato përfaqësohen nga blloqe të veçuara guri, të punuara në forma të rregullta drejt kendëshe, që rrethonin një kodër të përbërë nga dy kreshta, prej të cilave ajo më e larta shërbente si akropol. Dalmatika Ilire Etnografët mendojnë se në gjetjet e sotme të kërkimeve arkeologjike mund të njihen disa petka, të përdorura nga ilirët në Epir. Etnologët sintetizojnë të dhëna dokumentare dhe historiografike për të arritur në përfundimin se këtu është fjala për veshjet, që ilirët dhe epirotët kanë përdorur. Linja, ose “dalmatika” është një petk i gjatë e i gjërë, me rrip në ije, i punuar me fije leshi. Isidore de Seville shkruan: “Dalmatica vestis primum in Dalmatia (Illyricum)…” Dalmatica është zbuluar në bustin e “gruas së Dimalit”, në Krotinë. Në një gur varri, të zbuluar në Drashovicë është riprodhuar një burrë, i veshur me dalmatica burrash. Ky petk ilir më pas është zbuluar edhe në tërë Ilirinë dhe në Epir. Historiani austriak, dr. C.Praschniker, i cili në vitin 1923 ka kryer disa studime në Dimal, shton se mbi këtë dalmatika ilire hidhej krahëve një mantel me rrudha. Ky petk ilir mbahej në shpatullën e djathtë me një gjilpërë dhe mbulonte krahun e majtë, ndërkohë që krahu i djathtë ngelte i pambuluar. “Më vonë kjo dalmatikë ilire, - vazhdon historiani vienez, - u bë modë në Itali dhe duke filluar nga koha e perandorit Commodus (180-192 të e. s.) u përdor si veshje në rrethet më të larta romake; pastaj, iu ndërruan stofi, forma e stolia dhe u bë veshje zyrtare e ngeli si petk liturgjik në kishën katolike deri në ditët tona”. Fustanella dhe Llapana prej Leshi Ky petk ilir është zbuluar në monumentet e Ribic-it (Slloveni), në Glasinac (Bosnje) etj. “Vajza e Vlorës” mban gjithashtu një fustanellë për gra. Karakteri ilir i fustanellës është pranuar nga shumë specialistë në etnografi (F. Nopcsa, 1959). F. Konitza mbron iden se, “… fustanella pak kohë më parë ishte një pjesë e veshjes kremtërore të çdo njeriu prej dere të mirë si në Shqipëri të sipërme, ashtu edhe në Shqipëri të poshtme. Puna që të tilla moda veshjeje mund të gjenden dhe në vendet fqinje s’tregon tjatër gjë, veç influencës së fortë që shqiptarët kanë ushtruar në kohën e shkuar mbi kombësitë rreth e rrotull… Ky kostum u përhap mes grekëve në shekullin e katërmbëdhjetë, kur shqiptarët nën Gjin Bua Shpatën shkelën dhe pushtuan Greqinë”. Për fustanellën shqiptare shkruan dhe poeti i madh anglez, Bajroni: “Shqiptarët me veshjen e tyre, më madhështoren në botë, të përbërë prej një fustanelle të gjatë… - me pisqolla dhe jatagane të stolisur me argjend…” Çajld Harold (Bajron). Po ashtu, Llabana është një kapuç i thjeshtë prej leshi. Busti i “gruas së Krotinës” (Dimal) jep dëshminë e parë për këtë element të veshjes ilire të sh. III-II Para Krishtit, Llabana del në reliev edhe në objekte të tjera arkeologjike,të zbuluar në Durrës dhe në Koplik. Llabanën e liburnëve e përmend edhe M. V. Martial, (cucullus liburnicus). Ky kapuç mund të gjendet dhe sot në Epir. Llabana përdoret edhe në krahina të tjera të Shqipërisë si Korça, Mirëdita etj. Dimali i Harruar Askush nuk të jep përgjigje se përse janë ndërprerë punimet për studime arkologjike në qytetin antik të Dimalit, i cili, sipas arkeologëve, është ndër të paktit nekropole që nuk ka mbivendosje të kulturave të tjera, duke qenë kështu dëshmi e pastër e kulturës ilire të shekujve III-II Para Erës Sonë. Pas historianit vjenez dr.Praschniker i ardhur në Dimal gjatë Luftës së Parë Botërore, të fundit që kanë kryer studime arkeologjike në nekropulin e Dimalit kanë qenë arkologia shqiptare prof. dr. Aleksandra Mano dhe bashkëshorti i saj, Buhran Dautaj. Këta dy arkeologë zbritën në qytetin antik të Dimalit në vitin 1963-1964, përpara se të nxirrnin në dritë pjesën më të madhe të teatrit antik të Apolonisë. Ata kaluan në këtë zonë të Shpiragut, duke ecur kështu në gjurmët e historianit austriak të Luftës së Parë Botërore, C. Praschniker. Në vitin 1963, arkeologët Mano dhe Dautaj zbuluan kalanë e Krotinës, qytetin e Dimalit, i përmendur në luftërat iliroromake dhe një vit më pas zbulojnë disa mbishkrime. Zbulimi më i rëndësishëm i këtyre dy arkeologëve është ai i katër vulave të fragmentura që përmbajnë emrin e qytetit Ilir të Dimalit. Gjithashtu, zbulimi i katër tjegullave me vulë Dimalitan sipas B. Dautajt (“Zbulimi i qytetit ilir Dimal”), i ka ndihmuar këta arkeologë në lokalizimin e qytetit ilir të Dimalit. Gjatë punimeve të zhvilluara nga këta arkeologë në verën e vitit 1963, në faqen jugore të Kreshtës së Akropulit janë zbuluar mbeturinat e një portiku, monument shumë i rëndësishëm ky, prej të cilit është ruajtur vetëm një mur me nishe që formonte sfondin arkitektonik të monumentit të supozuar. Ky mur që shërbente në të njëjtën kohë edhe si mur taracimi, zgjatet në drejtimin lindje- përëndim dhe ka një gjatësi prej 29.40 m. Ai formohet nga shtatë nishe që kanë formën e një gjysmë rrethi, me përmasa 2.98 m. Midis dy krahëve të nisheve, thellësia arrin në 1.47 m. Balli i mureve midis nisheve është 0.98 m. Po sipas arkeologëve Mano dhe Dautaj, muri me nishe i Krotinës është i ngjashëm, si nga pikëpamja e teknikës së ndërtimit, ashtu edhe e kompozimit arkitektonik me atë të portikut të njohur të Apolonisë, që daton reth shek. IV Para Krishtit, gjë që tregon se e kësaj kohe është edhe kalaja e Krotinës, në qytetin antik të Dimalit. Zbulimet arkeologjike në kalanë e Krotinës tregojnë se në këtë qytet ka qenë e zhvilluar prodhimi i qeramikës, prodhimet artistike në gurë dhe qeramik, si dhe ato të zejtarisë, nga ku me mjaft interes paraqitet busti i një gruaje, kushtuar ndonjë yjneshe ilire. Gërmimet e arkeologëve, prof. dr. Aleksandra Mano dhe bashkëshortit të saj, Burhan Dautaj, ishin të fundit sipërmarrje në këtë zonë ilire. Më pas, ato u ndërprenë për të mos filluar më kurrë deri në ditët e sotme. Banorët e zonës përreth nekropolit shprehen: “Çuditërisht, që nga ajo kohë në qytetin antik të Dimalit nuk ka shkelur më këmbë arkeologu dhe më e keqja qëndron në faktin se kjo zonë nuk është as e ruajtur dhe as e konservuar për studime të ardhshme arkeologjike.

Gazeta Tema

http://www.peshkupauje.com/wp-content/uploads/2008/06/img1.jpeg

Nga Artan Shkreli (Shekulli)

Një fakt i ri dhe entuziast për arkitekturën dhe inxhinierinë e viteve tridhjetë, vjen nga monumenti befasues. Një hark i realizuar sipas një projekti perëndimor; një hark tipik i arkitekturës së përtejdetit. E sa i takon funksionit të harkadës, rebusi u zgjidh si me magji nga zbulimi i disa projekteve në arkivin e ndërtimit

Me siguri në të ardhmen do të shkruhet shumë mbi Kalanë e Tiranës dhe mbi farën qytetformuese që kjo strukturë e lashtë hodhi mbi Tiranën (Tyrcan-Tyrcanos) bizantine. Do të shkruhet edhe mbi momentin kur perandori i madh Justinian, aty nga 635 m.K., vendosi të riparojë kështjellën e vjetër romake në fushën e Tiranës, për të rritur mbrojtjen e Durrësit prej Ostrogotëve. Por e gjithë kjo u mbulua prej territ që kaploi këtu me mbërritjen e sllavëve dhe me rrënimin e rendit romak në Iliri. Ato pak mure që duket se kanë ngelur, por që nuk janë zbuluar krejtësisht, flasin vërtet më shumë së ç’mendojmë sot. Dhe kjo përbën një joshje të vijueshme që duket se do të vazhdojë për shumë kohë. Them kështu, pasi edhe një fakt i vogël e i parëndësishëm ndërtimor që ka lënë gjurmë në muret e kalasë, shndërrohet nga puna hulumtuese e studiuesit në një histori kërshërore dhe në emblemë të një qytetërimi koherent të cilin Tirana, nga sa duket, e kish përqafuar vetëdijshëm në një moment fatlum të ekzistencës së saj: në vitet tridhjetë.

Pikërisht ky është motivi i shkrimit, një fakt i vogël. Bëhet fjalë për rudimentet e një harkade “moderne” ngurtësuar në trupin e murit kryesor të kalasë.

Në vitin 2002, gjatë restaurimit të murit kryesor, të atij që shihet aq mirë sot nga rruga, u patën rilevuar edhe thembrat e portës së shkatërruar nga Bushatllinjtë (sot të rindërtuar), dhe me atë rilevim lidhet edhe zbulimi i kullave të kalasë të varrosura prej shekujsh nën dhe. Gjithsesi, menjëherë në të majtë të Portares, së rindërtuar binte në sy (sikundër bie edhe sot) njëfarë portali tjetër me hark, krejt i pazakontë e i murosur i shëmtuar me copa gurësh të palatuar.

Po ç’qe ky hark? Kjo ishte një pyetje vërtet kërshërore. Nuk ishte e qartë nëse qe portare a diçka tjetër, pasi zhvillimi planimetrik i oborrit të kalasë nuk sugjeronte ndonjë gjë të madhe. Edhe forma e saj nuk qe tipike. Funksioni i atij harku dukej se duhet të kish rënë me kohë, pasi në një kohë të mëvonshme ai qe murosur për të mundësuar ndërtimin e disa wc-ve të repartit të policisë aty pas murit. E meqenëse këto ëc qenë bërë pas luftës (L2B), del se edhe murosja e harkut qe bërë pas luftës. E si të mos mjaftonte ajo murosje barbare, në këtë mur qe lënë edhe një dritare e vogël për të ajrisur lokalin sanitar (!). E tash vonë, edhe ajo dritare është murosur. Mbi këtë wc të improvizuar, mbulesa prej betoninuk kuptohet përse, pasi për të mbuluar wc-në nuk do kish nëvojë për konsolin që del jashtë gjurmës së murit.

Dekualifikimi vizual që solli kjo mënyrë e trajtimit e ndërtesës më “interesante” të Tiranës, bëri më pas që të ish e thjeshtë për të vënë dorë edhe mbi vetë muret masive të kalasë kur Kinema Pionieri u ndërtua bash mbi to.

Po le të kthehemi te harku ynë. Gjëja tjetër që bie në sy, është se aty ku muri mbaron për t’i lenë vend kangjellës, shihen gjurmëte fillimit të një tjetër harku (sot i shembur). Aty në kënd, muri vetë, është i skuadruar në pjesën e poshtme, por i mballosur keq në pjesën e sipërme ku duhet të ishte vijimi i një harku të dytë. Pyetja ishte sa harqe kanë qenë dhe për çfarë kanë shërbyer? Përsa u përpoqëm nuk e zgjidhëm dot këtë rebus. Kuptuam, duke u nisur nga elemente teknike, se koha e ndërtimit të harkut duhej të qe ajo e viteve Tridhjetë. Për nga forma gjeometrike bëhej fjalë për një hark realizuar sipas një projekti perëndimor; bëhej fjalë për një hark gjysmë të sheshtë. Harqet e sheshta nuk ishin në traditën e Tiranës, dhe për më tepër harqet me tulla nuk realizoheshin më që prej kohërave të para osmane. Ndërsa këtu bëhej fjalë për një hark tipik të arkitekturës së përtejdetit, dhe për këtë nuk kish pikë dyshimi. Qenë realizuar mjaft të tillë në Tiranën e viteve Tridhjetë. E sa i takon funksionit të asaj harkade, rebusi u zgjidh si me magji nga zbulimi i rastësishëm i disa projekteve në arkivin e ndërtimit AQTN.

Qenë ditët e konferencës dedikuar artit dhe arkitekturës italiane në Shqipëri e Tiranë dhe në ethet e kërkimit të materialeve, për të ilustruar kumtesat, syri ra mbi disa skica projektesh - të padeshifruara deri më atëherë nga hulumtuesit. Punonjësit e arkivës, përpos katalogimit të tyre me të dhënat që përmbanin skicat, nuk kishin mundur të identifikonin objektin e projektuar, e as kërkuesit e shumtë, përfshi ata italianë (që vitet e fundit po kalojnë në krehër gjithë trashëgiminë italiane që ndodhet në arkivat tona). Dhe nëse nuk do kisha bërë këtë ndajtëhyme për lexuesin, skicat që po paraqes do të ishin vështirësisht të identifikueshme.

Këto skica, a me saktë projekt-ide, del se janë realizuar nga inxhinieri-arkitekt Guilio Berté, italiani që punoi në Tiranë bashkë me Florestano de Fauston në vitet Tridhjetë, e që realizoi mjaft punime më pas edhe me Gherardio Bosion.

Periudha e skicave të kalasë është e shënuar në njërën ndër fletët e projektit të cilën e ka firmuar vetë më dt. 7.VI.1933. Kjo është koha kur Berté punontë me ark. De Fauston, me të cilin përfundoi ansamblin e ministrive.

Skica e mësipërme është kërshërore, ajo sugjeron një hyrje monumentale në oborrin e Pallatit Mbretëror nga ana veriore e kalasë. Për këtë hyrje Berté tregohet i kujdesshëm, ai lë pa prekur rrënojën e murit shekullor në krahun e djathtë, pasi mendon së është një çështje që i përket restauratorëve, dhe mbi themelet ekzistuese të kalasë vendos të ndërtojë një Hyrje Monumentale me dy portare. Sot nuk janë bërë ende hulumtime mbi planimetrinë fillestare të oborrit mbretëror, gjë që do shpjegonte edhe ekzigjencën për dy porta, por muri, që në këtë skicë jepet në prerje menjëherë pas kabinës së rojës, sugjeron se bëhet fjalë për një mur rrethues të parqeve në të djathtë. Ndërsa fakti i vendosjes së një kabine betoni për vendrojën aty pranë, tregon se kjo hapësirë e gjelbër brenda së cilës ndodhej pallati mbretëror, ish hapësirë e rezervuar për Pallatin.

G. Berté, për të rritur monumentalitetin e hyrjes nga kjo anë për në Pallat, natyrisht që nuk sugjeron ndërtimin e një porte të traditës perandorake osmane, por me një stil arkitekturor thuajse racional, ai i referohet traditës romake. Për këtë kombinon tullat e qemerit të harkut me muraturën e gurit dhe mbi portare, në mes dy pilonëve të lartë dykatësh, nalton si në një hark triumfi elemente nga arkitektura e akuadukteve monumentalë të lashtësisë. Fare pak vija, pa ornamente e pa suvatim dhe monumentaliteti i hyrjes është i garantuar.

Në kolonën e mesit, (sot këndi ku mbaron muri në përfundim të harkadës së vetme të mbetur) ende shihet çerniera e çimentuar ku valavitej njëra nga portat e dikurshme.

Por veç këtij varianti të Portares Monumentale, u gjet edhe një variant tjetër, vërtet i çuditshëm. Ky variant i dytë sugjeronte ndërtimin e një rezervuari uji (strukturë vërtet elegante) mbi hyrjen e Pallatit. Edhe këtu duket se kemi të bëjmë me një stil arkitekturor tipik të racionalizmit të vitevetridhjetë, por që nuk është karakteristik për stilin e Bertésë. Ende sot në Itali janë ruajtur me shumicë ndërtime të tilla inxhinierike.

Edhe mënyra e vizatimit nuk duket e bërë nga e njëjta dorë, ndërsa shënimet këtu janë në gjuhën shqipe. Kjo skicë nuk është e vetë Bertésë, por me gjasë është një evolucion i metejshëm i idesë fillestare të tij. Në variantin e dytë është hequr dorë nga hyrja monumentale - duket së ajo është zhvendosur tani në një vend tjetër - dhe mbi portaret ndërtohet një rezervuar uji, ndërsa për inspektimin e tij parashikohen dy ballkonada prej betoni (gjurma e njërës syresh ka mbetur sikurse thamë më lart mbi portën e murosur ekzistuese). Një kullë e ngushtë lejon ngjitjen me shkallë marinari deri lart në katin e tretë të strukturës, ku një ballkon i dytë inspektimi qarkon strukturën cilindrike të rezervuarit me diametër mbi 4 m. Në majë të mbulesës konike të rezervuarit, duke shfrytëzuar rrufepritësin, parashikohej krijimi i një strukture kabllore për shpalosjen e flamurit kombëtar. E gjithë struktura është prej betoni, i cili në këtë projekt, ndryshe nga përdorimi i tij masiv në godinat e atëhershme qeveritare, këtu artikulohet zhdërvjelltshëm, pa fshehur aspak entusiazmin e inxhinierëve për këtë material të ri ndërtimi, material që së shpejti do pushtonte botën.

Desha ta ndaja me lexuesin dëshminë e kësaj aventure interesante të Kalasë së Tiranës (në vitet Tridhjetë), por edhe faktin së kalaja ka vërtet shumë për të treguar. Ajo duket se tani sapo ka rinisur rrugëtimin e saj të ndërprerë nga topat e dy shekujve më parë, rrugëtim mbrapa, në historinë e saj të errët, po edhe përpara – kësaj here me qëllimin për tu bërë zemra e kryeqytetit të ardhshëm.

a3qYc2hlvDE&feature=related

_Xf-TS0bwQc&feature=related

Z3mvlLotb0Y

awsome work man.

Those videos were really amazing. The coste of Albania has not even been touched in terms of excavation. I think the government should do more, and bring every archeological finding to the Albanian museums as that is the works of our ancestors.

very interesting thread :)

Dimali, qyteti ilir nga ku romakët morën veshjet !

Dimali ka qenë një nga qytetet me te fortifikuara te Ilirese Jugore,dhe ka luajtur një rol te rëndësishëm ne luftërat iliro-romake.Ne vitin 219 para Krishtit, Demeter Fari Mbreti i Ardianeve,qe me pare kishte qenë komandant i ushtrise se Mbretereshes Teuta,kishte vendosur një garnizon me Dimalin,e konsidiruar si qytet qe smerrte dot dora e armikut.Dalmatika ilire u përdorsi veshje në rrethet më të larta romake. Pastaj,iu ndërrua stofi, forma e stolia, u bë veshje zyrtare dhe ngeli si petk liturgjik në kishën katolike deri në ditët tona.


:ohno::ohno::ohno::nuts::nuts::nuts:

Shpresoj qe ky qe e ka shkruajtur kte zhgaravine te mos jet "historian" i vertet...por ndonje 18-vjecar i Temes...se gabime kaq TRASHANIKE vetem nje 18 vjecar mund ti bej.

Aman o aman...Shqiperia ka PLOT histori te VERTET dhe te MIREFILLTE...pa patur nevoje te shpiken IDIOTIZMA te kti tipi...dhe genjeshtra.

------------

Se pari...Dalmatika vjen nga...DALMACIA. Jo nga Dimali. Ajo veshje quhet Dalmatika pikerisht sepse erdhi nga Dalmacia...ne zonat ku Romaket dhe Iliret u perzjene.

Pra eshte vertet veshje me origjine Ilire...por nga Dalmacia. Kjo eshte dicka shume e ditur dhe e vertetuar. PSE eshte kaq e veshtire ta lesh historine ashtu sic eshte? Pse duhet te shtremberohet kot se koti...per te dale ne te njejtin perfundim?

S'ka lidhje fare me qytetin e Dimalit. Fakti qe ne Dimal eshte gjetur nje statuje e nje njeritu te vesur me fustanelle...s'ka lidhje me Dlamatiken. Ajo ishte veshje e perhapur ne gjith Ballkanin e asja kohe.

Se dyti...Dimiter Fari s'ka qen asnjehere mbret i Ardianve. Dimiter Fari s'ka qen asnjehre as Ilir per ate pune. Dimiter Fari ishte nga Fari...coloni Greke ne nje ishull ne Adriatik perball Dalmacise. Qe andej ai i be komandant te nje ushtrie te Mbretereshes Teuta...e cila e dergoj ne Korfuz. Atje ai tradhetoj mbretereshen Ilire dhe u kthye ne ane te Romakve. E me kalimin e kohes u kthye ne ane te Ilirve, te Maqedonsve, te Grekve, dhe te Romakeve prap.

Gjithsej e vetmja lidhje midis Dimiter Farit dhe Dimalit...eshte qe Dimiter Fari dergoj ca ushtar per hesap te Romakve ne Dimal...ekspedite e cila zgjati plot...SHTATE DITE.

--------------

Tani shume kollaj ky autori injorant mund te kish shrkuar nje artikull...se si 1) Dalmatika eshte veshje e kishesn Katolike dhe ka nje preardhje Ilire


Dhe 2) Ne qytetin e Dimalit jane zbuluar statuja qe tregojne veshje tipike Ilire me fustanelle.

KAQ...dhe do ishte shume i sakte. Por ca Anrautlluk kane nevoje te SHPIKIN budalleqe...per cfardolloj aresye. Dhe perfondojme ke Dalmatika si veshje nga Dimali me Dimiter Farin si mbret te Ilirve :nuts:

Rrenojat mesjetare te Kalase se Tiranës


http://farm3.static.flickr.com/2642/3998249520_f8251f7042_b.jpg

http://farm4.static.flickr.com/3486/3998248842_6dbe8df824_b.jpg

http://farm4.static.flickr.com/3433/3998248094_eee76143b6_b.jpg

Nga:landi82

eOuEjzvOsl8

Rrenojat mesjetare te Kalase se Tiranës


http://farm3.static.flickr.com/2642/3998249520_f8251f7042_b.jpg

http://farm4.static.flickr.com/3486/3998248842_6dbe8df824_b.jpg

http://farm4.static.flickr.com/3433/3998248094_eee76143b6_b.jpg

Nga:landi82

Pata lexuar para ca ditesh nje artikull, ku shkruhej, qe zbulimet te reja te rruga e Kalase se Tiranes vertetojne qe kalaja e Tiranes eshte me e vjeter.

Restaurime në Amfiteatrin e Durrësit / Top Channel (http://top-channel.tv/video.php?id=15858)

Thanks for the information! =)

http://flagcounter.com/count/fcPpr/bg=ffffff/txt=ffffff/border=ffffff/columns=1/maxflags=1/viewers=3/labels=1/pageviews=1/http://2.s04.flagcounter.com/count/3DIf/bg=ffffff/txt=ffffff/border=ffffff/columns=1/maxflags=1/viewers=3/labels=1/pageviews=1/

Police Prevents Smuggling of Archaeology Artefacts from Albania to Macedonia


BalkanTravellers.com

4 June 2010 | The police in the central Albanian city of Elbasan managed to prevent the smuggling of ancient archaeological artefacts into Macedonia, regional media reported today.

The traffickers allegedly intended to smuggle three copper statuettes from the seventeenth and eighteenth centuries, a precious icon, a 50-kilogram bronze church bell from the seventeenth century and other ancient artefacts into neighbouring Macedonia, the Macedonian tv channel Kanal 5 reported today.

The deal, according to the report, was supposed to bring them 20,000 euro.

Five citizens of Elbasan have been arrested. In addition to the artefacts, the police also confiscated a large sum of money, weapons and two Mercedes vehicles.


http://www.balkantravellers.com/en/read/article/2012

http://www.balkantravellers.com/en/read/article/2012

shum keq :ohno:

The Waitt Institute for Discovery took part in a two-week exploratory expedition off the coast of southern Albania in August of 2008. The Waitt Institute's team of divers explored and documented an ancient shipwreck from the 3rd century BCE that had been discovered the previous summer by the RPM Nautical Foundation. The expedition team accumulated information that will be used to help evaluate the shipwrecks potential for a future archaeological excavation and further study of its features. The Waitt Institute for Discovery's expedition to Albania was a partnership with the RPM Nautical Foundation. Underwater photography by Derek Smith.

tTZmYiy3r8g

Wreck of WWII freighter believed found off Albania
By LLAZAR SEMINI (AP)

TIRANA, Albania — Using undersea scanning devices, archaeologists from the U.S. and Albania believe they have found the wreckage of an Italian ship that British forces torpedoed during World War II when Albania was occupied by Mussolini's Fascists.

The remnants — found just off Albania's coast last weekend — probably were part of the 8,000-ton Rosandra freighter, which was hit by a British submarine on June 14, 1943, the team said on Monday, the 67th anniversary of the sinking.

The vessel was located 260 feet (80 meters) beneath the surface of the Ionian Sea near Albania's Karaburun Peninsula, 90 miles (140 kilometers) southwest of Tirana, the capital, during a survey of the country's seabed that began four years ago.

Expedition coordinator Auron Tare of Albania said the size of the wreck, and sonar images of two holes apparently caused by torpedo explosions, matched information from Italian and British sources on the Rosandra.

"If the data coincide with the conclusions of the further study of that archaeological relic, then we may say the expedition has discovered the Italian Rosandra ship," Tare told The Associated Press.

Six people died in the attack on the Axis vessel, which was carrying 400 tons of food and military supplies to Italian occupation forces in neighboring Greece, but 173 were safely evacuated to land, 400 meters (yards) away.

A freighter converted to a refrigerated ship, the Rosandra had been headed from the Albanian port of Vlora — 70 miles from Italy — to Patras in Greece.

Albania was under Fascist Italian occupation from 1939 until September 1943, when Italy surrendered to Allied forces. During the Second World War, Italy lost about 90 percent of its merchant fleet.

Albanian archaeologists and the RPM Nautical Foundation of Key West, Florida, have found 18 wrecks from ancient, medieval and modern times in their survey off the Balkan country's coast.

"This important discovery once more shows the important relics hidden deep in Albanian waters," the expedition said in a statement.

It is creating an underwater cultural heritage map of the Albanian coastline with the aim of opening an underwater archaeological museum in Porto Palermo in what is regarded as Albania's Riviera, a 90-mile (140-kilometer) stretch of coastline from Vlora to Saranda.

On Monday, the expedition expanded its mission north to cover waters off neighboring Montenegro.

Source: AP

Ministri Beqiri vizitoi lokalitetin arkeologjik të Ponoshecit(GJK)
Prishtinë, 16 korrik 2009 - Ministri i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, z. Valton Beqiri, i shoqëruar nga këshilltarët e tij politikë, z. Shefki Ukaj, znj. Arbërore Riza dhe z. Bekim Lumi, vizitoi lokalitetin arkeologjik të Ponoshecit në Gjakovë, në të cilin, që prej një muaji, ekspertët e Institutit Arkeologjik të Kosovës, arkeologët Shafi Gashi dhe Masar Valla, janë duke zhvilluar gërmime me karakter shpëtimi të tri tumave të Nekropolit. Në kuadër të kësaj vizite ishte i pranishëm edhe Kryetari i Kuvendit Komunal të Gjakovës, z. Pal Lekaj.
http://www.mkrs-ks.org/repository/images/vizita_eBeqirit_ponoshec_lajm_16_korrik_1.jpg

Fillimisht, arkeologët Shafi Gashi dhe Masar Valla e njohën nga afër Ministrin Valton Beqiri dhe të pranishmit tjerë me rezultatet e kësaj ekspedite arkeologjike, gjatë të cilës në tri tumat ilire, të cilat i përkasin Epokës së Vonë të Bronzit (shekujt XII – XI para erës sonë) dhe në varret tjera të mëvonshme të Epokës së Hekurit të Zhvilluar (shekujt VI – IV para erës sonë), tashmë janë zbuluar disa eksponate të rëndësishme.
http://www.mkrs-ks.org/repository/images/vizita_eBeqirit_ponoshec_lajm_16_korrik_2.jpg

Përmes kësaj ekspedite arkeologjike, e cila ka gjetur mbështetje materiale nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, kemi arritur ta shpëtojmë këtë pasuri të veçantë të trashëgimisë sonë kulturore, tha arkeologu Shafi Gashi, duke shtuar se, gjatë gërmimeve njëmuajshe, në këtë lokalitet arkeologjik janë gjetur enë dyvegjake të kulturës ilire – të grupit kulturor Galasinac – Mat, maje heshtash, thika, stoli prej argjendi dhe hekuri, si dhe shumë kocka kafshësh dhe shpendësh, të cilat janë hedhur mbi varret e të ndjerëve gjatë ceremonive të varrimit.

Ministri Valton Beqiri i përgëzoi arkeologët kosovarë për ekspeditën e tyre gjurmuese me karakter shpëtimi, duke shtuar se trashëgimia kulturore është një nga prioritetet kryesore të MKRS-së. Gërmimet arkeologjike dhe gjetjet e rëndësishme në këto tuma ilire janë rezultat i investimit tonë të përbashkët material dhe profesional, përmes të cilit ne, edhe njëherë, i ridëshmojmë vlerat e lashta të qytetërimit të këtij vendi, tha Ministri Beqiri, duke nënvizuar se MKRS do të vazhdojë t’i mbështesë projektet e këtilla të rëndësishme, përmes të cilave rizbulohet kjo pasuri e madhe e trashëgimisë kulturore vendore.

Ndërkaq, Kryetari i Kuvendit Komunal të Gjakovës, z. Pal Lekaj, e falenderoi Institutin Arkeologjik të Kosovës dhe MKRS-në për gjurmimin e thesarit të pasur arkeologjik të etnogjenezës sonë historike dhe kulturore. Ai, gjithashtu, tha se ekspeditat e këtilla do të gjejnë mbështetje edhe nga Kuvendi Komunal i Gjakovës.

Nekropoli tumular i Ponoshecit është evidentuar shumë më herët, por këto janë gërmimet e para arkeologjike në këtë lokalitet arkeologjik të periudhës ilire. Në vitet 80-të dhe sidomos gjatë luftës së fundit në Kosovë ky lokalitet është dëmtuar nga regjimi okupues serb.
http://www.mkrs-ks.org/repository/images/vizita_eBeqirit_ponoshec_lajm_16_korrik_3.jpg

Elbasan, zbulohen dy varre ilire në muret e kalasë

4D2NqAr11MM

Apoloni, zbulohet statuja romake, Ekspertët: Zbulim spektakolar

http://bw.balkanweb.com/upload/gallery/15561.jpg

APOLONI - Ekspedita shqiptaro-franceze ka zbuluar sot në Apoloni një statujë romake krejtësisht të padëmtuar. Statuja është busti i një atleti dhe sipas ekspertëve është gjetur në gjendje shumë të mirë.

Statuja romake është zbuluar pranë zonës G në parkun e Apolonisë, pranë vilës romake.

Vetë ekspertët, flasin për një zbulim spektakolar duke iu referuar vjetërsisë së saj, përmasave të mëdha dhe gjendjes së mirë në të cilën është zbuluar.

http://bw.balkanweb.com/kultur%EB/2691/apoloni-zbulohet-statuja-romake-ekspertet-zbulim-spektakolar-45401.html

Ekspozohet ne Tirane bustit antik romak, u zbulua në Apolloni

Arkeologët shqiptarë ekspozuan sot në kryeqytet bustin e atletit të panjohur, që u zbulua disa ditë më parë në qendrën historike të Apollonisë, pranë Fierit. Vepra mendohet se i përket gjysmës së dytë të shekullit të dytë pas erës së re. Busti po studiohet me kujdes nga ekspertët për vlerat e mëdha artistike dhe historike. Vepra nuk ka asnjë dëmtim fizik dhe është gjetur e plotë dhe e ruajtur mirë, ashtu siç është ekspozuar në Apolloni mbi 18 shekuj më pare.

http://www.balkanweb.com/upload/gallery/15784.jpg

http://www.balkanweb.com/fotoAlbum/index.php?id=1578&IDFoto=1578

qkX5eJUmSTk

Tiranë, 1 shtator - Pas disa statujave, të cilësuara ndër gjetjet më të rëndësishme arkeologjike të 50 vjetëve të fundit, në qytetin antik të Apolonisë ka dalë në drite shëtitorja më e madhe, e zbuluar deri tani në Shqipëri. Siç njofton Balkanweb, ajo është rreth 150 metra e gjatë, shtrihet në pjesën verilindore dhe besohet se i përket periudhës helenistike. Së bashku me muret fundore janë gjetur fragmente të zbukurimit të një tempulli si dhe mbetje qeramike. Nisur nga përmasat e shëtitores, arkeologët mendojnë se kjo zonë ka qenë në fillim qendra kryesore e qytetit antik.
Me këtë zbulim të madh i hapet dritë studimeve të mëtejshme për këtë pjesë të agorasë. Kjo shëtitore është me e madhja e zbuluar jo vetëm ne këtë qytet antik, por në gjithë Shqipërinë. Natyrisht qe agoraja i përket periudhës helenistike, por ka edhe shtresëzime të periudhave te tjera. Drejtuesit e parkut Apolonia pohojnë se pas përfundimit të gërmimeve, një pjesë e shëtitores së zbuluar do të vihet në dispozicion të turistëve, po kështu edhe pjesë të vilës romake e mozaikëve që ndodhen aty.
Ekspedita e fundit shqiptaro franceze në Apoloni ka nxjerrë në drite dy buste nga rrënojat e vilave romake si dhe një këmbë prej bronzi, që mendohet se i përket një shtatoreje rreth 2 metra të lartë.


http://www.kohaditore.com/index.php?cid=1,9,32975

Gjurmë të jetës në Lissos

Rezultatet e ekspeditës shqiptaro-gjermane në Lezhë flasin për marrëdhëniet tregtare dhe nivelin e zhvillimit të qytetit ilir. Objektet më të veçanta: monedha nga koha e mbretit Gent, komplet enësh qeramike, një skifos nga koha e Augustit


Arkeologu Gëzim Hoxha tregon për rezultatet e gërmimeve në ekspeditën e zhvilluar në Lezhë nga 14 korriku deri më 23 gusht. Objektet më me rëndësi janë 150 monedhat nga koha e mbretit Gent, fragmente amforash, enët e qeramikës, enë importi që vijnë nga Afrika e Veriut, Mesdheu Lindor, zona e Egjeut.


Këto janë dëshmi të marrëdhënieve ekonomike dhe të zhvillimit të qytetit gjatë periudhës helenistike. Në zbulimet e fundit radhiten edhe objekte të periudhës romake dhe antikitetit të vonë.


Ekspedita zhvillohet nga Instituti i Arkeologjisë në Tiranë, në bashkëpunim me Institutin e Arkeologjisë në Berlin. Vëmendja e të dyja palëve përqendrohet në projektin "Lissosi, si një polis helenistik në pellgun e Mesdheut", që mendohet të zhvillohet më tej.

Z. Hoxha, sa kohë zgjati ekspedita e këtij viti në qytetin e Lezhës?


Këtë vit u bënë gërmime nga data 14 korrik deri më 23 gusht. Është ekspedita e pestë që zhvillohet në qytetin antik dhe mesjetar të Lezhës, në bashkëpunim me Institutin Arkeologjik të Berlinit.


Tradita arkeologjike në këtë qytet është më e hershme. Deri në vitet '80-të, gërmimet janë zhvilluar nga kolegët e vjetër të Institutit të Arkeologjisë. Në vitin 2001 ka pasur një fushatë vjetore të përhershme nga ana e Institutit tonë Arkeologjik dhe nga 2005 e deri më sot bashkëpunojmë me gjermanët.

Ku është gërmuar këtë muaj?


Tematika e këtij projekti është "Lissosi, si një polis helenistik në pellgun e Mesdheut". Gërmimet arkeologjike janë të përqendruara rreth kësaj teme interesante, që studiohet në kuadër mesdhetar. Megjithatë, dalin gjurmë dhe dëshmi arkeologjike nga periudha të tjera, periudha helenistike, antike e vonë dhe më pak nga ajo romake.


Duke pasur si qëllim kryesor ndjekjen e rrjetit urbanistik të qytetit në periudhën helenistike, e kemi përqendruar punën në shumë sektorë të shpërndarë në sipërfaqen e qytetit antik. Këtë vit gërmimet janë bërë në muret rrethuese të qytetit, te Porta e Lumit Drin, pranë Memorialit të Skënderbeut, te porta jug-perëndimore e qytetit dhe në një sektor tjetër, që ne e quajmë "ekstra-muros", jashtë mureve të qytetit.


Është e rëndësishme të dimë sesi është zhvilluar rrjeti i urbanistikës së qytetit, në intervale kohore të ndryshme, por dhe brenda një intervali, në hapësirën brenda dhe jashtë mureve të qytetit.


Me çfarë rezultatesh jeni ballafaquar?


Një nga faktet më domethënëse të gërmimeve të sivjetme janë 150 copë monedha të periudhës helenistike të vonë, të periudhës romake dhe të periudhës antike të vonë. Është numri më i madh i monedhave të gjetura nga të gjitha fushatat që kemi pasur deri më sot. Ato na ndihmojnë për të datuar njësitë stratigrafike që ne kemi gërmuar gjatë këtij viti.


Numri më i madh i monedhave vjen nga periudha e mbretit Gent, e njohur si një periudhë me prerje monetare të shumta, në kuadër të asaj reforme që ai bëri për qarkullimin monetar në periudhën helenistike të vonë, në parapërgatitje për luftën kundër Romës.


Monedhat janë gjetur në të gjithë sektorët e gërmimit. Për këtë jemi të kënaqur, sepse na jepet mundësia të gjykojmë në mënyrë precize për çdo sektor gërmimi.


Leximi i tyre nuk është bërë akoma. Ato datojnë në kohë të ndryshme, duke filluar nga periudha e shek III të II para Krishtit dhe deri në shek VI pas Krishtit. Është një periudhë kohore rreth 9 shekullore.


Numri më i madh i tyre i takon dy periudhave, shek II para Krishtit dhe shek IV-VI, pas Krishtit. U përqendruam te monedhat, pasi ato ofrojnë mundësi datimi të saktë, por mendoj se zbulimet më të veçanta të kësaj ekspedite janë sasia e madhe e enëve të transportit, amforave.


Në të gjithë sipërfaqen e gërmuar janë gjetur mijëra fragmente amforash, në mënyrë të veçantë nga periudha helenistike e vonë. Ato dëshmojnë që qyteti i Lezhës ka qenë një port i rëndësishëm lumor. Anijet që vinin deri afër mureve rrethuese të qytetit kanë shkarkuar këto amfora me produkte të ndryshme, kryesisht vaji i ullirit dhe disa salca speciale të peshkut, drithëra.


Ato kanë ardhur nga rajone të ndryshme, nga zona e Mesdheut, në mënyrë të veçantë nga Italia e Jugut, nga Afrika e Veriut, nga ishujt e Egjeut dhe tregojnë për marrëdhënie tregtare dhe në mënyrë të veçantë edhe për një hov ekonomik.


Në amfora ka me qindra mbishkrime, që japin informacion herë për produktin që ka mbajtur, për pronarin e saj, për firmën që e ka prodhuar.


A janë gjetur gjurmë të tjera të jetës së përditshme?


Ka objekte metalike të ndryshme, ka objekte prej kocke, forma të ndryshme terrakotash,
fragmente të rralla arkitektonike, gjurmë të ndryshme banesash. Nga qeramika helenistike ka një komplet enësh qeramike të shek II-I para Krishtit. Janë enë të tavolinës me vernik të kuq dhe të zi.


Janë enë luksi, sepse janë të zbukuruara me figura të ndryshme, me aplikime në reliev. Nga këto shquhet në mënyrë të veçantë një enë e periudhës Augustiane, një skifos, me tetë figura në reliev që paraqet një grotesk të kohës. Është një nga enët më interesante të gjetura deri më tani.


Në sektorët pranë Portit Lumor të Qytetit dhe në një sektor pranë memorialit të Skënderbeut është gjetur një shtresë me materiale që i takojnë antikitetit të vonë, (shek IV-VI) dhe bëhet fjalë kryesisht për enë të prodhimeve të importit që vijnë nga Afrika e Veriut, nga Mesdheu Lindor dhe më pak nga zona e Egjeut. Po në këtë shtresë ka mjaft objekte të tjera të paidentifikuara, që mund të jenë vendase, ose nga rrethinat e afërta të botës ilire, nga Shkodra, Durrësi.


Nga analizat që kemi bërë, rezulton se në qytetin e Lezhës ka pasur edhe punishte për përpunimin e produkteve të ndryshme metalike. Kjo konstatohet nga disa mbeturina skorjesh që janë gjetur brenda mureve të qytetit.


Për ta përmbledhur, cili është informacioni kryesor që jep ky korpus objektesh të zbuluara?


Materiali arkeologjik në tërësi ofron të dhëna në lidhje me pozicionin e qytetit, marrëdhëniet ekonomike që ai ka pasur dhe nga këto ne zbulojmë edhe stadet e zhvillimit të tij.


Qëllimi kryesor i projektit tonë është zbulimi i rrjetit urbanistik, i arkitekturës, i elementeve të ndryshme ndërtimore që ka pasur qyteti, për ta integruar edhe në klimën mesdhetare të qyteteve të tjera bashkëkohëse të Mesdheut. Lezha është një qytet i inkuadruar mjaft mirë në zhvillimet e kohës në botën e Mesdheut. Mund të krahasohet me qytete të botës greke-romake dhe influencat më të mëdha vijnë nga Italia e Jugut.


Sigurisht në periudhën më të vonshme, merr tendenca të tjera zhvillimi dhe kjo duket qartë nëpërmjet elementëve ndërtimorë të banesave të gjetura. Bëhet fjalë për një banesë me mozaikë jashtë mureve të qytetit, e zbuluar në fushatat paraardhëse.


Ajo i takon periudhës helenistike të vonë, romake të hershme. Në mozaikun që kemi gjetur në dyshemenë e saj ka një mbishkrim ku përcaktohen tre emra të rëndësishëm që flasin për pronarin e banesës, për ndërtuesin dhe për njeriun që u përkujdes për këtë godinë publike të qytetit. Këtë vit mbishkrimet u zbuluan plotësisht dhe banesa është pjesë e një ansambli, i cili integrohet në pjesën e jashtme të qytetit. Ansambli është në zbulim e sipër.


Sa për qind e sipërfaqes është gërmuar në ekspeditat që ju keni ndjekur vitet e fundit? Qyteti i Lezhës vetëm brenda mureve rrethuese përfshin mbi 20 hektarë, kurse sipërfaqja që ne kemi gërmuar këto pesë vjet, mund të jetë vetëm disa qindra metra katrorë. Edhe jashtë mureve rrethuese, po i njëjti raport.

http://www.shekulli.com.al/2010/09/03/Skifos.jpg.JPG

shekulli.com.al

KORÇË: ARKEOLOGËT NË VENDBANIMIN E VASHTMISË, NË KËRKIM TË NEOLITIT

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/f0114bd8-4494-4c5f-8ef7-48beee5073a4-444x333.jpg

Sipas arkeologes amerikane, Suzan Allen, bashkëdrejtuese e ekspeditës, qëllimi i këtyre gërmimeve është hulumtimi i fillimit të periudhës së neolitit në Fushën e Korçës.

Në vendbanimin prehistorik të Vashtmisë, Korçë, deri tani janë grumbulluar disa qindra objekte arkeologjike si fragmente enësh prej qeramike, vegla bujqësore prej stralli, kocka kafshësh shtëpiake e të egra, trupi i një figurine në qeramikë, një bri lope etj, bëjnë të ditur përfaqësues të ekspeditës arkeologjike që ka nisur kërkimet në fillim të muaj gusht dhe që është afër përfundimit.

Sipas arkeologes amerikane, Suzan Allen, bashkëdrejtuese e ekspeditës, qëllimi i këtyre gërmimeve është hulumtimi i fillimit të periudhës së neolitit në Fushën e Korçës, ku mendohet të jetë një nga vendbanimet prehistorike më të vjetra në Ballkan dhe Evropë.

"Nga gërmimet ka mjaft gjetje për mënyrën e jetesës së banorëve të këtij vendbanimi prehistorik, për kafshët shtëpiake, por edhe për kafshët e egra që gjuanin," thotë Allen.

Bashkëdrejtuesi tjetër i këtij projekti, arkeologu shqiptar, Ilir Gjipali, thotë se materialet e grumbulluara do të analizohen në SHBA për të vërtetuar hershmërinë e tyre.

Në laboratorët amerikane do të testohet analiza e karbonit C-14 dhe ADN-ja, thonë specialistët.

Gërmimet në vendbanimine Vashtmisë kryhen nga një ekspeditë e Institutit Arkeologjik të Tiranës në bashkëpunim me një grup arkeologësh të universitetit të Cincinatit nga SHBA.

Gërmimet e para arkeologjike në vendbanimin prehistorik të Vashtmisë, për periudhën e neolitit të hershëm, i ka kryer në vitin 1974, arkeologu shqiptar Myzafer Korkuti. Vendbanimi prehistorik i Vashtmisë daton 6000 vjet para erës së re.

http://www.trtalbanian.com/trtworld/al/newsDetail.aspx?HaberKodu=e91093b5-43ea-407a-82ba-b37f45c2b435

Zbulohet në detin Jon një anije e shekullit III para Krishtit

http://img10.imageshack.us/img10/8489/anije.jpg

Një anije e shek. të III ose IV pas Krishtit është gjetur dje nga ekipi i kësaj ekspedite, në ujërat e Jonit, në veri të Sarandës. Zbulimin spaktakolar e ka bërë një ekspeditë shqiptaro-amerikane e arkeologjisë nënujore.

Reliti arkeologjik është i ruajtur mjaft mirë dhe është i përbërë nga amfora të mëdha, që mendohen se vijnë nga Afrika Veriore. Ky relit arkeologjik mendohet nga arkeologët se është ndoshta nga më të bukurit dhe nga më të ruajturit të gjetur ndonjëherë në ujërat e Mesdheut. Mbas gërmimeve që do të bëhen në të ardhmen në këtë relit, mendohet se të dhënat e fituara do të sjellin të reja mbi kuptimin e kontakteve të banorëve të Ilirisë së Jugut me kulturat e Mesdheut.

Ky zbulim është i shtati në listën e zbulimeve të rëndësishme të kryera nga kjo ekspeditë e përbashkët, e cila ka filluar 3 vite më parë, si bashkëpunim i fondacionit amerikan "RPM Nautical Foundation" dhe degës së Arkeologjisë Navale të Institutit të Arkeologjisë Shqiptare. Dy drejtuesit, Dr. Jeff Royal, nga pala amerikane dhe Dr. Adrian Anastasi, nga pala shqiptare, thonë se "kjo ekspeditë po kryen gjithashtu matje të hollësishme të fundit të detit, duke kryer për herë të parë hartat e pasurive nënujore të detit shqiptar, dhe duke dhënë mundësinë e identifikimit të kësaj pasurie arkeologjike".

Teknologjia multibeam dhe përdorimi i robotëve në thellësi të mëdha që kjo ekspeditë po përdor, e radhit atë në një prej tri ekspeditave më të rëndësishme në Mesdhe, sipas ekspertëve të huaj të Arkeologjisë Navale.

Media amerikane i ka kushtuar dje hapësirë kësaj ekspedite, pasi zbulimet në Shqipëri, hapin një kapitull të ri në fushën e zbulimeve të arkeologjisë nënujore.

Kërkime të ngjashme do të kryhen edhe në ujërat e Malit të Zi. Për herë të parë do ketë një bashkëpunim të tillë specialistëve të arkeologjisë navale, për të kërkuar thellësitë e bregdetit iliro-dalmat.

http://www.shekulli.com.al/2009/05/14/zbulohet-ne-detin-jon-nje-anije-e-shekullit-iii-para-krishtit.html

Autostrada zbulon gjurmë të lashtësisë afër Prizrenit


Prizren, 3 shtator – Ministri i Kulturës, i Rinisë dhe i Sportit, Lutfi Haziri, është zotuar për mbrojtje institucionale të monumentit të parë që është zbuluar javë më parë përgjatë trasesë së autostradës Vërmicë - Merdar, në afërsi të fshatit Poslishtë të Prizrenit.
Gjatë vizitës në këtë lokalitet, ku ekspertët e Institutit Arkeologjik pas një ekspedite me karakter shpëtimi kanë zbuluar një termë që besohet se i takon periudhës romake, Haziri ka premtuar rritje të angazhimeve për ruajtjen e thesarit arkeologjik.
"Në këtë fazë të punimeve kemi bërë gjetjen e parë, që do të hyjë nën mbrojtjen e shtetit si angazhim yni dhe po ashtu do të ndërtohen ekspedita që do të zhvillojnë punime në të ardhmen sipas një plani të ri dinamik me qëllim të evidentimit dhe mbrojtjes së thesarit tonë arkeologjik", ka thënë ministri Haziri, të enjten.
Me këtë rast ai është shprehur mirënjohës për kujdesin e treguar nga kompania e kontraktuar për ndërtimin e autostradës, “Bechtel&Enka", që ka lajmëruar organet gjegjëse dhe ka mundësuar përfshirjen e tyre në hulumtimin e këtij lokaliteti arkeologjik. Zyrtari i lartë qeveritar ka bërë thirrje që ky shembull të ndiqet nga të gjithë ata që ndërmarrin aktivitete ndërtuese në territorin e Republikës së Kosovës.
Në anën tjetër përfaqësuesi i Institutit Arkeologjik të Kosovës njëherësh udhëheqësi i ekspeditës së shpëtimit, Shafi Gashi ka theksuar se në trasenë e autostradës Vërmicë - Merdar janë zhvilluar punime të karakterit të shpëtimit, me ç'rast është zbuluar një monument i periudhës romake, gjegjësisht një kompleks i cili ka qenë në shërbim të rrugës Lezhë-Nish.
"Bëhet fjalë për një termë të periudhës romake dhe ambientet përcjellëse të saj, që datojnë në fazën e shekullit I dhe II. Shpresojmë që me hulumtimet në vijim të zbulohet i plotë stacioni rrugor, që ekziston në burimet e shkruara, por që nuk është piketuar", ka thënë arkeologu Gashi.
Në të njëjtën kohë ai ka kërkuar përkujdesje më të theksuar nga institucionet shtetërore në mënyrë që ky monument të ngrihet në një atraksion kulturor, i cili do të mund t'i tërhiqte vizitorët për shkak se ndodhet në afërsi të autostradës.
Ai ka bërë të ditur se ky lokalitet arkeologjik është pika e parë që është prekur nga ndërtimi i autostradës, ndërkohë që në vijim të trasesë janë evidentuar edhe pika tjera me vlera të veçanta.

http://koha.net/index.php?cid=1,9,33170

APOLLONIA VAZHDON TË ZBULOJË ENIGMA... !!!

Zbulimet e fundit në Apolloni e kanë ndryshuar krejt rrjedhën e punimeve në qytetin antik, duke u dhënë atyre një hov dhe përmasa më të mëdha. Brënda një harku të shkurtër kohor, ekspedita e përbashkët arkeologjike shqiptaro-franceze ka zbuluar bustin e një atleti apollonian, bustin e një aristokrateje që mendohet të jetë bashkëshortja e atletit, një këmbë në bronx dhe së fundmi portikun dhe agoranë e qytetit, që i përkasin periudhës helenistike.

"Pas një pauze 3-4-vjeçare ne rifilluam punimet për gjetjen e qëndrës së Apolonisë të periudhës helenistike ( shekulli i VI para Krishtit)", tha prof. Sajmir Shpuza, punonjës pranë QSA, Tiranë.

Sipas tij, zbulimi i portikut dhe agorasë së perudhës helenistike është një nga më të rëndësishmet pasi hedh dritë mbi urbanistikën dhe qytetërimin e një kohe shumë më të hershme se ajo e periudhës romake që kemi njohur deri tani.

Ai bëri të ditur se është zbuluar një pjesë e mirë të portikut dhe agorasë. "Për momentin dimë që kemi një mur portiku të gjatë rreth 130 metra linear, i cili ka dhe një fasadë kolonash, rreth 25 të tilla, me diametër rreth 1m. Kemi gërmuar dy ekstremitetet e portikut dhe një monument tjetër, që është më i hershëm, por që integrohet më pas në murin e portikut", tregon prof.Shpuza.

Zbulimi i portikut, vuri në dukje ai, ka një rëndësi të veçantë pasi hap një perspektivë të qartë gërmimesh në Apolloni. "Zbulimet e deritanishme sjellin shumë të reja në lidhje me urbanistikën e qytetit, sepse bëhet fjalë për sheshin kryesor të tij. Ne nuk do të merremi vetëm me monumentin në vetvete, me portikun, por do të shohim dhe lidhjet e tij me lagjet e qytetit, sepse nga struktura që kemi zbuluar ato i përkasin banesave të organizimit të lagjeve të qytetërimit helenistik dhe klasik", tha prof.Shpuza.

Sipas tij, qëndra e peridhës helenistike që posa ka nisur të zbulohet, ndodhet mes dy kodrave kryesore të qytetit( kodrës së Akropolit dhe dhe kodrës 104, ku ndodhej një tempull.

"Ne kemi një program 4 vjeçar studimi dhe gërmimi në këtë territor. Synimi ynë tashmë është zbulimi i plotë i qëndrës, zbulimi i monumenteve, restaurimi dhe vënia e tyre në dispozicion të plotë të vizitorëve", sqaroi prof.Shpuza.

Ai vuri në dukje se muri i portikut, qoftë nga gjatësia, qoftë nga stili arkitektonik, është i veçantë dhe i pa krahasueshëm.

"Është e vërtetë që muri i portikut është i një gjatësie shumë të madhe, rreth 130 metra linear dhe nuk kemi paralele të tilla", tha Shpuza, duke vënë në dukje edhe stilin e veçantë arkitekturor të tij.

"Mënyra si është ndërtuar është e veçantë. Është e vështirë të heqim paralele të tjera ndërtimi", tha ai.

Në lidhje me rëndësinë e zbulimeve prof. Shpuza shprehet se "duke qënë se bëhet fjalë për një nga qytetet më të mëdha të Ilirisë së Jugut, natyrisht dhe zbulimet që bëhen këtu janë shumë të rëndësishme”.

"Aq më tepër që ne gërmojmë në qëndër të qytetit, në zonën monumentale të tij, ku ndodheshin gjithë ndërtimet kryesore dhe më madhështore", nënvizoi ai.

http://www.trtalbanian.com/trtworld/al/newsDetail.aspx?HaberKodu=1138657c-b274-478c-8410-c2c5c52fcdbe

Zbulohet në detin Jon një anije e shekullit III para Krishtit

http://img10.imageshack.us/img10/8489/anije.jpg

Një anije e shek. të III ose IV pas Krishtit është gjetur dje nga ekipi i kësaj ekspedite, në ujërat e Jonit, në veri të Sarandës. Zbulimin spaktakolar e ka bërë një ekspeditë shqiptaro-amerikane e arkeologjisë nënujore.

Reliti arkeologjik është i ruajtur mjaft mirë dhe është i përbërë nga amfora të mëdha, që mendohen se vijnë nga Afrika Veriore. Ky relit arkeologjik mendohet nga arkeologët se është ndoshta nga më të bukurit dhe nga më të ruajturit të gjetur ndonjëherë në ujërat e Mesdheut. Mbas gërmimeve që do të bëhen në të ardhmen në këtë relit, mendohet se të dhënat e fituara do të sjellin të reja mbi kuptimin e kontakteve të banorëve të Ilirisë së Jugut me kulturat e Mesdheut.

Ky zbulim është i shtati në listën e zbulimeve të rëndësishme të kryera nga kjo ekspeditë e përbashkët, e cila ka filluar 3 vite më parë, si bashkëpunim i fondacionit amerikan "RPM Nautical Foundation" dhe degës së Arkeologjisë Navale të Institutit të Arkeologjisë Shqiptare. Dy drejtuesit, Dr. Jeff Royal, nga pala amerikane dhe Dr. Adrian Anastasi, nga pala shqiptare, thonë se "kjo ekspeditë po kryen gjithashtu matje të hollësishme të fundit të detit, duke kryer për herë të parë hartat e pasurive nënujore të detit shqiptar, dhe duke dhënë mundësinë e identifikimit të kësaj pasurie arkeologjike".

Teknologjia multibeam dhe përdorimi i robotëve në thellësi të mëdha që kjo ekspeditë po përdor, e radhit atë në një prej tri ekspeditave më të rëndësishme në Mesdhe, sipas ekspertëve të huaj të Arkeologjisë Navale.

Media amerikane i ka kushtuar dje hapësirë kësaj ekspedite, pasi zbulimet në Shqipëri, hapin një kapitull të ri në fushën e zbulimeve të arkeologjisë nënujore.

Kërkime të ngjashme do të kryhen edhe në ujërat e Malit të Zi. Për herë të parë do ketë një bashkëpunim të tillë specialistëve të arkeologjisë navale, për të kërkuar thellësitë e bregdetit iliro-dalmat.

http://www.shekulli.com.al/2009/05/14/zbulohet-ne-detin-jon-nje-anije-e-shekullit-iii-para-krishtit.html

the title says 3 centuries before christ, but in the article it says after christ (1st sentence)

Pfff, e ca ndryshimi ka? ... :doh:

gjashtëqind vjet

Pfff, ca jane 600 vjet ... per Shekullin

6 Shekuj :lol:

Maybe something on Kosova's archaeological sites too ? Yes, I think so.

Ulpiana - View of the northern area of the city of Ulpiana (Gračanica) from the west. Clearly visible are the north gate of the city as well as the early Christian martyrs' basilica.
http://www.dainst.org/medien/de/Ulpiana%202.JPG

Thanks to its rich metal ore resources, the central Balkan region of Kosovo played an important role in the supply of raw materials within the Roman Empire. However, research to date indicates that in the Dardanian region urban development did not start until the beginning of the 2nd century AD. Possibly in the reign of Trajan, but certainly no later than under his successor Hadrian, the settlement of Ulpiana received its municipal town charter. With the increasing exploitation of the precious metal resources of the region, and as a result of its location on the important Balkan trade route between Lissus (Leshë) and Naissus (Nis), the city became an important administrative centre for the central Balkan region.

The first reference to Ulpiana in late Antiquity is in the description of the martyrdom of the two stonemasons Florus and Laurus, who found their last resting place in one of the churches in the city. Documents from the Synod of Serdica testify to the existence of a Christian bishop of the city from 343 at the latest. Jordanes' descriptions indicate that the urban and Episcopal centre was seriously affected by the Gothic war. It was perhaps at this time that the late Roman-early Byzantine castrum located barely 100 m to the East, and for which the unit of the pseudocomitatenses Ulpianenses is documented, was built. In the early 6th century a serious earthquake struck the region; the recovery programme of the emperor Justinian lead to a final period of prosperity for the city, now called Iustiniana secunda.

The gorgeous Archaeological Museum of Prizren. Once functioning as a Turkish bathhouse and built by Ahmet Shemsedin Bey in 1498 although possibly dating to back before this time, Prizren’s recently renovated Archaeological Museum first opened its doors in 1975. Now fully renovated in one of the loveliest interiors in Prizren, the museum holds over 800 items of archaeological interest from antiquity to the 19th century, discovered in Prizren, Dragash, Rahovec and Suhareka. A fascinating insight into the history of the region, the building also features a clock tower built towards the end of the 19th century with Baroque elements by Eshref Pasha. Originally the tower contained a chiming clock which was removed in 1912. The view from the city and surrounding mountains from the observation post (babafinga) at the top is well worth the struggle to get up there. Note that the museum has not been officially opened; call ahead to plan a visit.

http://lh3.ggpht.com/_kG5mmDxNVZU/SomUbgpPXRI/AAAAAAAAP-g/uAdrfKh_KLk/IMG_5659.JPG

Parku Arkeologjik i Sardës

15 km larg nga qyteti i Shkodrës ndodhet ishulli i Sardës i cili ruan ende gjurmët e një qytetërimi mesjetar. Sarda ose Shurdhahu ishte një qytet i mesjetës ndërtuar nga fiset ilire. Më vonë do shërbente si vendbanim për familjen feudale të Dukagjinëve.

Qyteti i vjetër me një sipërfaqe prej 5 hektarësh u ndërtua mbi kodrat e ujërave të lumit Drin. Sot ai është kthyer në ishull, në mes të liqenit të Vaut të Dejës, për shkak të ndërtimit të Hidrocentralit në kohën e regjimit komunist.

Ajo që ka mbetur nga qytetërimi i hershëm është hyrja gjigante e një pallati në stil romak dhe rrënojat e një kishe.

Projekti per restaurimin e kalase ekzistuese ne formen origjinale eshte pjese e planit te pergjithshem per ta shnderruar ishullin ne Park Arkeologjik.

Grupi i punes perbehet nga arkitektet: Francesco Cavallo, Tommasa De Rosa, Francesco Di Marzo, Erika Giampaolo, Maria Nitti, Nicola Pepe, Angela Piscitelli, Stefania Sassanelli.

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/sez3_6_1l.jpg

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/sez3_6_2l.jpg

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/sez3_6_3l.jpg

http://www.archiprixitalia.it/home/index.php?option=com_content&task=view&id=80&Itemid=29

Archaeological Village of Sovjan

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/7-1.png

The Korçë Basin is a small inland plain located in the south-east region of Albania, south of Lakes Ohrid and Prespa, at an average altitude of 810 metres. The archaeological site of Sovjan, located northeast of the basin, at some fifteen kilometres north of the City of Korçë, was discovered in 1988 when a drainage canal was dug. It is near the Maliq Site - dug by Albanian archaeologists in the 1960s, fostered by the first agricultural betterment work - which provides the chrono-stratigraphic reference sequence for the protohistory of southern Albania.

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/1-4.png

Also established on the Western bank of the ancient Lake Maliq, now dried up, it appears as a very depressed-centre tell of around 2.5 hectares in surface area.
The digs have revealed human occupation, the first vestiges of which go back to the Ancient and Middle Neolithic (7th-6th millennia). The site was later inhabited uninterrupted from the end of the Ancient Bronze Age (end of 3rd millennium) until the Iron Age (around 700 BC), at which time it was covered over by the lake’s waters and definitively abandoned.
Sovjan is the only site in Albania that offers a series of levels of dwellings from the Bronze Age, clearly dated and rich both in archaeological furnishings, organic remains and architectural vestiges.

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/2-1.png

The absolute chronology of the Recent Bronze Age (Maliq IIId phase, 2nd half of 2nd millennium) and the Middle Bronze Age (Maliq IIIc phase, 1st half of 2nd millennium) and was further refined thanks to a series of Carbon-14 datings, and understanding of the material culture of the said periods has been enhanced considerably. For in addition to the ceramics, these levels of habitat have produced, first, a large number of tools (in stone, bone, terra cotta and wood) and, secondly, abundant paleoenvironmental material (fauna, plant macroremains and coproliths) that has yielded new information about the natural environment and how it was put to use by man.

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/3-2.png

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/4-2.png

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/5-2.png

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/6-2.png

One of the site’s main sources of value lies in the presence of the vestiges of very-well preserved wood structures, especially in the Middle Bronze layers (Maliq IIIc phase). One of them, an absidal home measuring over 15 metres in length, known as the Canal House, with around 0.5 m-high walls in wattle and, a few metres from this, a 2-metre wide log path.

http://www.diplomatie.gouv.fr/en/france-priorities_1/archaeology_2200/archaeology-notebooks_2202/europe-maghreb_2210/albania-sovjan_6172/overview-of-archaeological-site_11015.html

Elbasan, zbulohen dy varre ilire në muret e kalasë

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/15261-1.jpg

Nga: FATMIR POPJA
ELBASAN - Zbulohen afër mureve të Kalasë së Elbasanit dy varre të lashta ilire, ndërkohë që Elbasani është fare pranë ngritjes së një muzeu arkeologjik. Dy varret ilire që u zbuluan afër mureve të kalasë gjatë realizimit të projektit për të, sipas specialistëve, do të jenë objekt i ardhshëm i studiuesve të fushës së arkeologjisë. Sipas Neritan Cekës që ishte dje në Elbasan dhe pa nga afër zbulimin e ri rrëzë mureve të kalasë së lashtë, ky zbulim i rëndësishëm jo vetëm për vendin tonë, por për Ballkanin dhe më gjerë, është një bazë shumë e mirë për ngritjen e një muzeu arkeologjik. Në muajin shtator pritet të fillojnë punimet për realizimin e një projekti të Bashkimit Europian, në lidhje me rivitalizimin e Kalasë së Elbasanit, të zgjerimit dhe restaurimit të Bazilikës paleo-kristiane të Bezistanit, zbuluar dy vjet më parë, por që për mungesë fondesh ka mbetur si "varr i hapur" mes qytetit, duke u mbuluar nga barishtet. Ky fond që shkon në 1 milion e 200 mijë euro, është dhëna nga BE-ja. Ndërsa 200 mijë euro të tjera do të jepen nga Komisioni Europian. Projekti parashikon që të rihapet rruga 'Egnatia', e cila kalon mes përmes kalasë dhe rindërtimin e portave kryesore dhe një projekt që do ta kthejë kullën e mbiquajtur "Kulla e Zindanit", e cila ndodhet në sheshin përballë teatrit "Skampa" në një muze arkeologjik. Kjo e fundit do të jetë një iniciativë e një sipërmarrësi privat, e ngjashme me përshtatjen antike të lokalit "Real-Scampis" brenda në kala të Elbasanit.

Mozaiku i famshëm i Bazilikës së Tepes, një nga më të bukurit në Ballkan, do të jetë pjesë e këtij projekti, i cili parashikohet të mbulohet me xham, dhe do të bëhet i vizitueshëm për turistët. Bazilika e zbuluar vitin e kaluar në qendër të Elbasanit(pjesë e rëndësishme e kulturës së lashtë në këtë zonë) nuk do të jetë më një vendgrumbullimi plehrash por do të shndërrohet në një qendër të rëndësishme për turizmin arkeologjik. Specialistët thonë se një pjesë e 6 milionë eurove të dhëna nga Komisioni Europian për mirëmbajtjen e objekteve të trashëgimisë arkeologjike do të përdoret në objektet e qendrës së Elbasanit, ku ndër më të rëndësishmet është dhe Bazilika pranë 'Rrapit të Bezistanit'. Nga ky financim që do të përdoret dhe në Korçë, Shkodër, Himarë e gjetkë, Elbasani do përfitojë rreth 1.2 milionë euro. Bazilika e Elbasanit do të marrë një pamje madhështore pasi ajo do të mbulohet me xham falë financimit prej rreth 180 mijë euro. Kjo do jetë bazilika e parë në rajonin e Ballkanit që do jetë e mbuluar me xham ndërsa më herët nuk u arrit një gjë e tillë për atë të Linit në Pogradec. Por së shpejti, në Elbasan falë financimeve të Komisionit Europian do realizohen investime që do i shërbejnë shtimit të turizmit arkeologjik e atij kulturor. Së afërmi edhe kulla e Kalasë do kthehet në një minimuze arkeologjik, duke e bërë këtë qytet sipas arkeologëve një nga nyjat më të rëndësishme e më të preferuara për turizmin e kësaj fushe.

http://bw.balkanweb.com/kultur%EB/2691/elbasan-zbulohen-dy-varre-ilire-ne-muret-e-kalase-45067.html

Kështjella e Kaninës, rizgjimi i një madhështie

Fatmira Nikolli
Shekujt kanë lënë gjurmët e veta mbi të. Kanina e mba ti në zemër që kur aty hodhi së pari "rrënjët". E lartë, sqimatare dhe e hijshme, kështjella e Kaninës në Vlorë ka pritur e përcjellë emra të njohur të historisë shqiptare. Princër, princesha, mbretër, mbretëresha, kryeministra, krijues shteti. Sa e sa mite kanë njohur ato mure, mite që njerëzit i lexojnë në përralla, ku aty në qytezën e moçme të Kaninës janë përjetuar, kanë lënë gjurmë, janë përjetësuar... Sot, nga kjo kështjellë, pak ka mbetur nga shkëlqimi i dikurshëm. Koha, luftërat dhe së fundi mosinvestimi në të ia kanë zbehur disi nurin që kishte. E megjithatë, ajo pret e së fundmi duket se pritjes i ka ardhur fundi. Një projekt për të ka marrë jetë, duke ndezur dritën jeshile për ringjalljen e rizgjimin e një lavdie. Gurëzimi i rrugës ka filluar, ndërkaq projekti parashikon rikthimin në vendin e origjinës përmes një kompleksi memorial të Ismail Qemalit, Isuf Luzajt, Rugjinës dhe Komnenës... E jo vetëm kaq, parashikohet edhe ndërtimi i një muzeu me objekte që gjenden brenda kësaj kështjelle, objekte që rrëfejnë historinë e lavdishme ndër shekuj...Për këtë na flet piktori Arben Morina. Në këtë rast ai ka lënë penelin dhe së bashku me bij të Kaninës e po ashtu me ndihmën e Neritan Cekës, këshilltar i kryeministrit për trashëgiminë, i kanë kthyer sytë nga kjo kështjellë, që rri e heshtur mbi Vlorë, në pritje të ringjalljes. E ndërtuar disa herë në kohë të ndryshme, muret e para të saj mbajnë "vulën" bizantine. Të hedhura në majë të një masivi shkëmbor, nga fortesa e Kaninës duket qartë një pjesë e madhe e Vlorës. Gurët e shtëpizave të moçme, blloqet e gurta të kështjellës, gjithçka dëshmon historinë, legjendën. Princi Balshaj II, Gjergj Araniti, Princesha Komita (Komnena), Princesha Rugjinë, Princesha Donikë, Ismail Qemali, Ferit Pasha me kryeministrat e tjerë kaninijotë të Turqisë, familjet e mëdha fisnike të Kaninës, kryeqendrës së principatës së Jugut, që shtrihej gjer tej në Korfuz e matanë detit, ndjekin njëri-tjetrin në rrëfimet e banorëve. Muret e gurtëta, rreshtat e ullinjve, çatitë e shtëpive, qeparisët elegantë, gjithçka duket si e vendosur nga një dorë mjeshtërore. Fshati në vetvete është një vepër arti, fryt i fantazisë së brezave, arkitektëve të "paemër" të qytezës mijëravjeçare.

Keni botuar pak kohë më parë në "Gazeta Shqiptare" një projekt-ide tuajën mbi rikthimin në identitet të Kaninës. Ç'po bëhet aktualisht me Kaninën dhe kalanë e saj?
Në atë artikull unë kam kërkuar që Kaninës t'i rikthehet identiteti i humbur. Duhet të rizgjohet Kanina, historia e saj e lavdishme, dhe jo vetëm e saj. Kur flasim për Kaninën, flasim për figura të njohura shqiptare dhe unë kam dashur që ata të rikthehen. Me riardhjen e tyre, zgjohet edhe interesi për këtë zonë, sepse aty ndërthuren lashtësia, monumenti e historia me bukurinë e natyrës. Unë kam hedhur disa ide, por nuk kam një projekt të mirëfilltë, e ky mund të realizohej me një punë në grup. Projekti është i Drejtorisë Rajonale të Kulturës Kombëtare në Vlorë, dhe një punë të madhe ka bërë Imer Yzeiraj, drejtor i saj. Ide të mira kanë dhënë edhe drejtuesit e komunës dhe këta të fundit, madje edhe kanë filluar të punojnë për realizimin e tyre. Duhet të them që edhe zoti Neritan Ceka ka shpalosur idetë e tij mbi Kaninën dhe rikthimin e vlerave të saj.

Çfarë parashikon puna juaj bashkë me DRKK-në e Vlorës, Komunën dhe zotin Ceka?
Mendoj se në fillim është ringritja e mureve të kalasë, së cilës duhet t'i kushtohet një vëmendje shumë e madhe. Them se duhet të gërmohet në sipërfaqen e brendshme të kështjellës sepse mund të ketë shumë të dhëna arkeologjike mjaft interesante. Me ngritjen e mureve të rëna të kështjellës, do të ishte me vend ringritja e ambienteve të brendshme të saj. Mendohet të jetë edhe një muze brenda kështjellës sepse Kanina është shumë e pasur me objekte. Aktualisht ka filluar gurëzimi i rrugës që të çon në portën hyrëse të kështjellës. Pra projekti ynë ka nisur të marrë jetë.

Veç kësaj pritet për të bëhet rruga nga komuna drejt kalasë?
Po, dhe këtë e konfirmon drejtuesi i DRKK-së së Vlorës, Yzeiraj, i cili duhet thënë se është përkushtuar mjaft ndaj këtij projekti, bashkë me komunën "Qendër" dhe kryetarin e saj, si edhe shoqata "Kanina". Ndërhyrjet aty mendoj se do të bëhen me gurë në mënyrë që të ruhet tradita e zonës, e për këtë themi që është bërë rijetëzimi i rrugës, sepse aty është përdorur guri. Mendohet të kthehet në origjinë edhe piaca e qytetit të dikurshëm. Projekti përmban shumë "nënprojekte" të tjera, sepse shumë gjëra duhen bërë. Veç këtyre, është një ansambël skulpturor që do të bëhet me të gjitha figurat e historisë që kanë dalë nga gjiri i Kaninës. Unë së pari do të doja të ngrinim figurën e gruas, ta evidentonim atë, kjo për ta çuar aty ku ajo e meriton, për të treguar se ne kemi qytetërim dhe traditë. Dy femra kaninjote kanë lënë emër në histori, Rugjina dhe Komnena, ato kanë udhëhequr për disa dekada. Veç atyre, po në Kaninë ka lindur edhe Donika e Skënderbeut.

Sa i takon ansamblit skulpturor, cilat do jenë figurat që do të rikthehen aty?
Do jetë një ndër më kryesorët figura e Ismail Qemalit, dhe si bir Kanine ai duhet vënë aty ku e meriton, sepse është themeluesi i shtetit. Atje është varri i tij i origjinës, por është i lënë mbas dore. Aktualisht është në gjendje të mjeruar varri i origjinës, pra varri ku ai u varros fillimisht. Kur ai vdiq në Itali, sipas amanetit që la, eshtrat e tij u sollën në Kaninë ku edhe u varrosën, e më pas në vitin 1932 u çuan në Vlorë. Unë mendoj se ky varr nuk duhet lënë siç është. E aty pranë tij, ose në piacën kryesore mund të vihet memoriali i tij. Veç tij do jetë Isuf Luzaj, mund të jenë edhe firmëtarët e pavarësisë me origjinë nga Kanina, ashtu si edhe gjyshi im, njëri prej tyre, Zihni Abaz Kanina. Mund të jetë një vepër në reliev ose afresk i martesës së Donikës me Skënderbeun, këta janë elementë që duhen parë me kujdes, e për të cilët po punohet. Duhet të jenë Rugjina dhe Komnena, e sidomos Rugjina që është një figurë simbol e gruas kaninjote udhëheqëse. Rugjina prehet në Korfuz, dhe unë do të kisha shumë dëshirë që ne të insistonim që të kthenim eshtrat e saj në Kaninë. Eshtrat e Donikës janë në Napoli...Përse të mos i kthejmë bijat tona në vendlindje?!

Ka ide e projekte që i kthejnë imazhin e humbur Kaninës. Ndërkohë që puna ka filluar me rijetëzimin e rrugës dhe pritet ringritja e mureve të rëna, ku jemi me financimin?
Mendoj se në këtë pikë është Neritan Ceka ai që po përpiqet ta gjejë financimin. Ka kohë që po merret me këtë punë dhe besoj se do mund të bëjë diçka, ashtu siç duhet thënë se komuna Qendër ka dhënë kontributin e saj, sikundër edhe DRRK-ja e Vlorës. Ka interesime nga diaspora për të investuar aty si edhe nga biznesmenë. Kujdes duhet bërë tek përzgjedhjet, sepse Kanina është perlë dhe kërkohet nga të gjithë.

Ju keni dy skicime të kështjellës së Kaninës në kohë të ndryshme. Si i keni siguruar?
Unë kam kohë që po punoj për Kaninën dhe këto pamje m'i ka dhënë një ish-drejtues i Drejtorisë së Monumenteve të Kulturës në Vlorë. Janë njerëz të përkushtuar. Këto tregojnë qartazi atë që ishte kjo kështjellë, madhështinë e bukurinë që ka pasur e që duhet të ketë. Janë skicuar nga të huaj që e kanë vizituar atë. Ekzistojnë dy teori, një për restaurimin në gjendjen ekzistuese, e një për ringritjen e saj. Unë jam për këtë të dytën, sepse ajo është ndërtuar disa herë në kohë të ndryshme dhe do të doja që me një punë të kujdesshme të ringrihej në këmbë për të thënë se ç'ka qenë ajo dhe si ka qenë.

http://www.balkanweb.com/gazetav5/artikull.php?id=81417

Kryebashkiaku Rama inspekton themelet e Kalasë së Tiranës, të nxjerra në dritë gjatë gërmimeve për rikontruksionin e rrugës

http://www.tirana.gov.al/common/images/DSC02841_m.jpg

Rama:Zbulimi i rrënojave të Kalasë së Tiranës, ridimensionim i historisë së kryeqytetit.

Kryetari i Bashkisë së Tiranës Edi Rama është prononcuar sot në lidhje me faktin e zbulimit të themeleve të Kalasë së Tiranës ku është vënë re ekzistenca e tre kullave përbërëse të Kalasë, të cilat kanë dalë në pah gjatë punimeve që Bashkia e Tiranës po kryen për rikonstruksionin e Unazës së Vogël që përfshin segmentin nga rruga e Kavajës deri në rrugën "Luigj Gurakuqi"�.

Gjatë inspektimit, ku ishin të pranishëm edhe specialistë të Insitutit të Monumenteve të Kulturës, Kryebashkiaku Edi Rama theksoi se: "Prej disa ditësh jemi në kontakt me specialistë të Monumenteve të Kulturës lidhur me këtë ngjarje shumë të rëndësishme për historinë e kryeqytetit. Ne kemi sot përpara një fakt i cili është rrënqethës përsa i përket prejardhjes së Tiranës, të historisë së saj që me këtë zbulim ridimensionohet.

Sot na duhet të koordinojmë të gjithë ekspertët, jo vetëm të monumenteve të Kulturës por edhe të trafikut për të kuptuar se cila mund të jetë zgjidhja optimale, në mënyrë që kjo vlerë e re jëkohësisht edhe e vjetër e Tiranës sonë të jetë në sytë e të gjithëve dhe që nga ana tjetër, Tirana të jetë një qytet i jetueshëm dhe i qarkullueshëm në zemër të saj, ku ju e dini është pozicioni më i madh i trafikut.

Kjo është një sfidë të cilën duhet ta trajtojmë dhe ta zgjidhim duke gjetur rrugën më të arsyeshme për të plotësuar detyrimet tona ndaj së shkuarës jëkohësisht edhe ndaj atyre që e jetojnë sot qytetin"�.

tirana.gov.al

An antique synagogue discovered in Saranda town

Tirana, June 21 (AENews) Albanian government has ordered the tearing down of several buildings in Saranda, a town in the south Riviera of Albania, in order to protect an important archeological site.

In all 16 buildings were to be torn down according to the decision of the urban management regulatory authority, government spokesman Aldrin Dalipi said Monday. The buildings were constructed over a very important archeological site.
The opposition has accused the government of exploiting the law to harass their supporters.

Most buildings had regular documentation from the time when the town was ruled by right wing opposition, back in 1993.

Around 200 people protested Monday against police trying to tear their buildings down. One family closed themselves inside their home in their attempt to prevent the police from destroying their house.

According to Edlira Caushi, Director of Albanian Heritage Institute, these buildings were legally authorized by local government but this authorization was nullified by the law. Generally, government has recompensed owners in some similar causes where local government had issued buildings permits which were not in accordance with the law, however, in this case there was no recompense offered.

The archeological site is very important for this town�, Edlira Caushi says. We are working to prevent the loss of an antique castle. The site contains one of the oldest synagogues in the Balkans.

A British - Israeli organization has offered to finance the reconstruction and protection of the archeological site.

http://farm4.static.flickr.com/3388/3663283486_64d554c831_b.jpg

Kalaja e Grezhdanit, nis plani i shpëtimit

http://www.tvklan.al/uploads/kalaja%20grezhdan.jpg

Kalaja e Grezhdanit, në Dibër, një nga më të mëdhatë në vendin tonë, madje dhe në Ballkan, prej dy muajsh është bërë objekt i gërmimit për zbulimin e saj arkitekturor dhe kulturor, falë një granti prej 40 mijë dollarësh të Ambasadës Amerikane, në Tiranë. Kjo kala që përfaqëson një ndërtim të shekullit të katërt, shtrihet në një sipërfaqe prej 34 mijë metrash katrorë, rrethohet nga një mur 3500 m dhe ka tri porta e 44 kulla të tipeve të ndryshme. Në fazën e parë po gërmohet për zbulimin e hyrjes lindore të kalasë me një sipërfaqe prej 1200 metrash katrorë. Ky projekt, i nisur së fundmi nga Ministria e Kulturës, është një shpresë e mirë për Kalanë e Grezhdanit, aq më shumë kur me ndërtimin e Rrugës së Arbrit, ajo do të jetë lehtësisht e arritshme për turistët.

http://www.tvklan.al/lajmi.php?id=6466

Cakrani, fshati që fsheh thesaret e mbretërve ilirë të Jugut

Fatmira Nikolli
Cakrani, komuna e qytetit të Fierit, fsheh në tokat e veta thesare të Ilirisë së lashtë. Ky është zbulimi më i ri që ka bërë një ekspeditë e kryer në këtë komunë nga arkeologët shqiptarë. Sipas vëzhgimeve të bëra në këtë zonë, arkeologët kanë hedhur hipotezën se në fshatin Gurzezë të kësaj komune, mbretërit e Ilirisë jugore mund të kenë pasur rezidencat e tyre, ku sigurisht kishin edhe thesaret e mbretërisë. Gurzeza, një qendër e lashtë dhe e zhvilluar ilire gjendet në Fier në një hapësirë prej 23 hektarësh. Pak ditë më parë, ajo ka pritur arkeologë nga Tirana, për të treguar të fshehtat që ka në gjirin e saj, të fshehta që vijnë në ditët tona që nga thellësia e shekujve para Krishtit. E financuar nga Komuna e Cakranit, kjo në fakt një risi në financim, ekspedita nxori në pah mjaft fakte të veçanta e të panjohura më parë për zonën. Sipas profesor Skënder Muçajt, arkeolog që mori pjesë në ekspeditë, një ndër këto fakte të reja janë edhe gjurmët e periudhës mesjetare që vijnë përmes një kalaje të shekujve 13-14. Një tjetër zbulim i arritur gjatë kësaj ekspedite ishte zbulimi i vitit kur qyteti është shkatërruar, që sipas specialistëve është ai 167 para Krishtit. Ndër të tjera, në këtë zonë janë vërejtur edhe dy shtëpi, të cilat brenda tyre kanë mozaikë mjaft të rrallë që i përkasin shekullit të tretë, e njëjta periudhë së cilës i përket edhe mozaiku i njohur i Bukuroshes së Durrësit. Por një problem që u përpoq të zgjidhte kjo ekspeditë, ka të bëjë me ndërhyrjet klandestine të objekteve arkeologjike. Ka zëra që e çojnë këtë problem deri në ekzistencën e një rrjeti trafikimi të mirorganizuar, që i çon objektet nëpër muze por edhe jashtë vendit.

Ekspedita
Komuna e Cakranit është komuna e parë që ka menduar të realizojë në zonën e saj gërmime arkeologjike. Gatishmëria e komunës, e kryetarit të saj, Vladimir Korçari dhe e kryetarit të këshillit, Riza Iljazi, në vazhdimësi është një hap përpara me të gjitha pushtetet lokale në territorin e Shqipërisë. Sipas arkeologut Skënder Muçaj, turizmi nuk është vetëm bregdeti. Duke qenë se kjo është një zonë arkeologjike, mendohet se pas një sërë ekspeditash dhe gërmimesh, kjo komunë mund të bëhet edhe një qendër turistike. Këtë zonë e bën të veçantë vendi ku është ndërtuar qyteti i lashtë dhe mënyra e ndërtimit të tij. Ndryshe nga zonat e tjera arkeologjike që janë të ngjashme me arkeologjinë e vendeve fqinje, kjo pjesë e Fierit është e veçantë. Gurzeza që gjendet në komunën e Cakranit, është në një kodër në lartësinë 512 metra dhe qyteti është ndërtuar në shpat shumë të pjerrët. Sipas Muçajt, qyteti është ndërtuar në një faqe gati vertikale dhe kjo është risi për periudhën helenistike. Për shkak të veçantisë që kanë të gjithë elementët për t'u bërë një qendër e vizitueshme. Gërmimi aty mund të avancohet shumë më mirë se në vendet e tjera, sepse pjerrësia bën që objektet të dalin shpejt në sipërfaqe. Në këtë qytet të lashtë gjenden gjurmë të jetës që nga paleoliti, e duke ardhur deri tek periudhat e mëvonshme historike. Kjo është quajtur një nga zonat më të rëndësishme protourbane të Ilirisë. Qyteti i Gurzezës, që e merr emrin nga dy gur të zinj që gjenden aty, ka një sipërfaqe prej 23 hektarësh, dhe nga hapësira, vjen i dyti pas Bylisit, i cili ka një hapësirë prej 30 hektarësh. Skënder Muçaj thotë se Gurzeza ka pasur një zhvillim të madh. Aty janë gjetur shtëpi me mozaikë që i përkasin shekullit të 3-të para Krishtit. Mozaikë të këtij shekulli janë mjaft të rrallë, siç është edhe ai i Bukuroshes së Durrësit. Deri tani janë dokumentuar vetëm dy shtëpi, por numri i tyre mund të jetë më i madh. Gurzeza, si një qendër mjaft e zhvilluar ilire, ka edhe furrat e veta të qeramikës. Në këto punishte janë prodhuar tulla dhe tjegulla, por edhe qeramikë. Prodhimi i tyre lidhet me themelimin e qytetit, sepse tullat janë përdorur për ndërtimin e mureve. Kjo është e njëjta situatë si në Apoloni. Punishtet më të mëdha në territorin e Shqipërisë janë në Gurzezë, ku deri tani "njihen" rreth 20 pronarë që kanë prodhuar tjegulla këtu, por prodhimet e tyre i kanë shpërndarë. Bëhet fjalë për shekullin e tretë dhe fillimin e shekullit të dytë para Krishtit. Kjo tregon se qyteti ka pasur një qendër të prodhimit të qeramikës. Nëse për të tjerat flitet me hamendje, për këtë sipas Muçajt flitet me siguri. Një nga synimet e ekspeditës ka qenë pikërisht identifikimi i të gjitha furrave të prodhimit të materialit të qeramikës. "Në një zonë të caktuar ne identifikuam shumë furra, ku njëra prej tyre ishte për prodhimin e tullave. Ajo nuk u gërmua këtë vit sepse nuk ishte mundësia për ta bërë, por në vazhdim, objekt i ekspeditave do të jetë gërmimi i furrave të pjekjes së qeramikës. Mes furrave private të Gurzezës është edhe një "shtetërore" që ka edhe vulën e vet. Kjo, është hera e parë që gjendet një vulë aty. Pra nga njëra anë prodhonte privati por nga ana tjetër edhe qytet-shteti. Në Gurzezë është gjetur edhe një numër i madh monedhash e mes tyre një vend të rëndësishëm zënë ato të mbretit Monun, të vitit 290-280 para Krishtit. Është gjetur një thesar në një zonë pranë Cakranit, por edhe brenda mureve rrethuese të Gurzezës. Këto zbulime kanë bërë që arkeologët të hedhin hipoteza të ndryshme. Ndër ta, arkeologu Neritan Ceka mendon se qendra e mbretërve jugorë të Ilirisë, të ketë qenë pikërisht Cakrani, e thënë ndryshe, kjo zonë ka qenë rezidenca e tyre. Ka edhe të dhëna të tjera që të çojnë në këtë hipotezë, jo vetëm thesaret e Monunit, por edhe monedha që janë gjetur po aty. Kjo edhe për faktin se zona e Mallakastrës është zona më e zhvilluar e qytetërimit ilir. Synim i ekspeditës, ndër të tjera ishte edhe realizimi i një harte arkeologjike të zonës, si edhe vënia në mbrojtje e saj. Ekspedita ishte një bashkëpunim i Institutit të Arkeologjisë, Agjencisë së Shërbimit Arkeologjik në Ministrinë e Kulturës, komunës së Cakranit që ishte financuesi i kësaj ekspedite edhe punonjës të ndryshëm që merren me arkeologji.

Rezultatet
Rezultati i parë që u arrit, i cili ishte edhe synimi kryesor i ekspeditës, ishte ndërprerja e ndërhyrjeve të klandestinëve. Në të gjithë territorin e Shqipërisë, ndërhyrjet klandestinë kanë qenë të pranishme që nga viti 1990. Sipas arkeologut Skënder Muçaj, ndërhyrësit kanë qenë të inkurajuar edhe nga të huajt, sidomos nga disa qarqe që merren me lëvizjen klandestine të objekteve arkeologjike. "Kjo ndodh edhe për faj të qeverisjes sonë të gabuar, që jo vetëm nuk i mbron, por ka krijuar disa lehtësira për këta persona. Legjislacioni ynë, megjithëse ka qenë korrekt gjatë të gjithë periudhave, ka lënë hapësira që të mblidhen materiale arkeologjike, gjoja të trashëguara. Sot ka njerëz që dalin në organet e shtypit e në televizione, reklamohen shumë si shpëtues të thesareve arkeologjike shqiptare, por në fakt ata janë porositësit kryesorë të gërmimeve klandestine. Disa objekte shkojnë nëpër muze, por shumica destinacionin e kanë jashtë", - shprehet Muçaj. Sipas tij, këtij problemi nuk i ka shpëtuar as zona e Cakranit, e cila ka shumë pasuri në monedha. Në rrëfimin e tij, arkeologu që mori pjesë në ekspeditën e Cakranit, u shpreh se ndërhyrësit veprojnë me detektorë (metalkërkues), duke gjetur e marrë monedhat. Sipas tij, me detektorët, jo vetëm që marrin objektet arkeologjike metalike, por dëmtojnë edhe monumentet. "Ne punuam me komunën e Cakranit që të neutralizojmë këtë problem, por edhe me policinë dhe prokurorinë, në mënyrë që këtë ta bëjmë çështje kombëtare", -tregon Skënder Muçaj. Nga vëzhgimi i këtij specialisti, që nuk është vetëm në konstatimin e tij, trashëgimia jonë po shkatërrohet nga dita në ditë në mënyrë të organizuar. Ai mendon se për këtë problem duhet të sensibilizohen të gjitha struktura shtetërore që mund ta parandalojnë atë. Për herë të parë u arrit identifikimi i sistemit urbanistik në Gurzezë të Cakranit, në Fier. Mendimi paraprak ishte se për shkak të pjerrësisë në të cilën janë ndërtuar banesat e zonës, nuk do të ishin bazuar në sistemin e kohës, i cili ka rregulla për hapësirat e banesave. Por ishte zbatuar në mënyrë rigoroze sistemi i kohës. Një tjetër zbulim i arritur gjatë kësaj ekspedite ishte fakti se qyteti ishte shkatërruar në vitin 167 para Krishtit. Sipas arkeologut Muçaj, qyteti është djegur në Luftën e Tretë iliro-romake. Të dhënat flasin për shkatërrimin e qyteteve në Epir, por këtë e ka vuajtur e gjithë Iliria e Jugut. Pjesa e madhe e materialeve që i kanë shpëtuar djegies ka mbetur në vend. Sipas vëzhgimeve të kësaj ekspedite, shtëpitë e zonës, nuk ishin të ndërtuara më gurë, por me tulla dhe në pjesën e sipërme ka mundësi që të jenë ndërtuar me dru. Një tjetër risi e ekspeditës ishte vërejtja e gjurmëve të periudhës mesjetare, e cila nuk ishte vërejtur më parë. Aty gjendet një kala e kohës së Mesjetës, që sipas materialit të deritanishëm i përkiste shekujve 13-14. Ndër të tjera është gërmuar edhe një kishë që i përket kësaj zone, e cila për fat të keq kishte pasur ndërhyrje. Muçaj u shpreh se afresku i kësaj kishe ishte në gjendje shumë të mirë dhe figurat njerëzore të tij ruheshin. Sipas gjetjeve të ekspeditës, në këtë zonë ka pasur edhe një ngjarje në vitin 1372. "Kjo nuk është shumë e qartë, por sipas materialit të grumbulluar vërehet se nga njëra anë ishin anzhuinët dhe nga ana tjetër, ose Topiajt, Balshajt, Muzakajt apo Bizanti. Monedhat e tregojnë praninë e tyre. Dimë që në këtë periudhë ka pasur një përleshje mes anzhuinëve dhe Karl Topisë. Kjo ekspeditë do të vazhdojë edhe më tej. Ne po përgatisim një vëllim për të parë kulturën e zonës nga një periudhë në tjetrën", - tregon Muçaj.

http://www.balkanweb.com/gazetav5/artikull.php?id=62291

Kalaja e Gjirokastrës me panele diellore

EDI MOLLA 08/05/2009

Ambientet e brendshme, ndriçim 24 orë. Projekt i aplikuar për herë të parë në Ballkan. Pretendohet të ngrihet një muze brenda, do të quhet si vepra e Kadaresë “Kronikë në gur”

GJIROKASTËR – Ambientet e brendshme të kalasë shumëshekullore që ndodhet në kodrën më të lartë në qytetin e Gjirokastrës, prej tre ditësh furnizohet 24 orë me energji elektrike, fal instalimit të paneleve diellore. 20 llamba me fuqi prej 1.7 kilovat, të prodhuara nga panelet diellore, që janë vendosur në tarracën e kalasë, ndriçojnë galerinë e armëve të rënda, me gjatësi 60 metra.

Panelet diellore

Rajmond Kola, drejtori i zyrës së Administrimit dhe Koordinimit të Qytetit-Muze të Gjirokastrës, ka pohuar të enjten për se kjo teknologji siguron ndriçimin të plotë në hyrje të kalasë dhe është krejtësisht e pavarur rrjeti i transmetimit të filialit të Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes (OSSH) të Gjirokastrës. “Ky projekt është realizuar në bashkëpunim me Organizatën për Ruajtjen dhe Zhvillimin e Gjirokastrës (GCDO) dhe është mbështetur nga programi “Global Environmental Facility” të Kombeve të Bashkuara”, është shprehur zoti Kola, duke shtuar se ky model është aplikuar për herë të parë në rajonin e Ballkanin.

Sipas Kolës, përmes këtij projekti u krye njëkohësisht edhe ndriçimit i ri artistik i galerisë së hyrjes në Kala, që krijon një efekt të jashtëzakonshëm për evidentimin e vlerave të saj ndërtimore. Galeria me topat e vendosura anash saj ka pasur deri tani një ndriçim të varfër dhe të amortizuar, aspak mikpritës për vizitorët. Galeria ka tani një ndriçim të ri, mbështetur në koncepte të kohës dhe në teknologji të së ardhmes. “Potenciali për prodhimin e energjisë me këtë teknologji në të ardhmen është shumë i madh”, të thotë Kola. Projekti i Paneleve Diellore të Kalasë së Gjirokastrës është faza e parë e një plani ambicioz për ta kthyer këtë kala në një atraksion të rëndësishëm turistik për rajonin. GCDO, në bashkëpunim me faktorë të tjerë në Gjirokastër, aktualisht po punon për të krijuar një muze në Kala dhe, sipas parashikimeve, gjysma e energjisë që nevojitet për muzeun e ri do të prodhohet me teknologjinë e paneleve diellore. Muzeu i ri që mendohet të mbajë emrin e romanit të gjeniut të letrave shqipe, Ismail Kadare, “Kronikë në Gur”, do të bëhet një fokus i vizitorëve vendas dhe të huaj që vizitojnë gjithnjë e më shumë qytetin e gurtë, ku ata të njihen me trashëgiminë e jashtëzakonshme të Gjirokastrës dhe luginës së lumit Drino. Sipas planit, synohet që muzeu të hapet nga pranvera e vitit 2011.

Kalaja, interes për vizitorët

Kalaja shumëshekullore është ndërtuar mbi një shkëmb, që ka formë kurriz-peshku dhe sundon me lartësinë e tij gjithë qytetin të Gjirokastrës. Ajo ka një planimetri në formë të çrregullt dhe të përzgjatur dhe mbrohet nga shtatë kulla, që kanë forma poligonale dhe trapezoidale, e cila përshkohet nga katër hyrje, prej të cilave tre kryesore dhe njëra e dorës së dytë. Kështjella e Gjirokastrës u pushtua nga Ali Pashë Tepelena në vitin 1812 dhe pas pesë vjetësh mori formën aktuale. Përmes projektit të ndriçimit me energji diellore u krye njëkohësisht edhe ndriçimit i ri artistik i galerisë së hyrjes në Kala, që krijon një efekt të jashtëzakonshëm për evidentimin e vlerave të saj ndërtimore. Galeria me topat e vendosura anash saj ka pasur deri tani një ndriçim të varfër dhe të amortizuar, aspak mikpritës për vizitorët. Galeria ka tani një ndriçim të ri, mbështetur në koncepte të kohës dhe në teknologji të së ardhmes. “Potenciali për prodhimin e energjisë me këtë teknologji në të ardhmen është shumë i madh”, të thotë Kola. GCDO, në bashkëpunim me faktorë të tjerë në Gjirokastër, aktualisht po punon për të krijuar një muze në Kala dhe, sipas parashikimeve, gjysma e energjisë që nevojitet për muzeun e ri do të prodhohet me teknologjinë e paneleve diellore.

http://www.gazetametropol.com/tekst.php?idt=59169

Zbulohen në Valare disa varre antike

http://i52.tinypic.com/21lpy4h.png

Katër varre antike, që i përkasin periudhës historike të shekullit IV- III para Krishtit, janë zbuluar ditën e djeshme nga një ekspeditë arkeologësh në qendër të luginës së Drinosit, në fshatin Valare të komunës së Lunxhërisë në rrethin e Gjirokastrës. Varret e vjetra ndodhen në fund të një parcele ndanë bregut të majtë të rrjedhës së lumit Nimica, një prej degëzimeve që pasi zbret nga shpatet e malit të Lunxhërisë, ushqen me derdhjet e tij lumin Drino. Zbulimi i grupit të varreve antike është bërë gjatë inkursioneve të një ekspedite informative të organizuar nga Sektori Arkeologjik i Butrintit, në bashkëpunim me Parkun Arkeologjik të Antigonesë për të fotografuar dhe dokumentuar kështjellat, sitet dhe objekte të tjera arkeologjike që gjenden në Luginën e Drinos.

Prof. Dr. Dhimitër Çondi, arkeolog i njohur, tha dje për median se fillimisht varret janë zbuluar në fillim të viteve ‘80 gjatë punimeve të mjeteve bujqësore për sistemimin e parcelave përreth ish-kompleksit të mbarështimit të gjedhit, por prej asaj kohe askush nuk ka treguar interes për gërmimin dhe studimin arkeologjik të këtij objekti të rrallë të lashtësisë. Sipas tij, objekti monumental në luginën e Drinos, (bëhet fjalë për një varrezë antike me diametër rreth 30 metra), që si rezutat i ndërhyrjes brutale dhe shkatërrimit me buldozerë rreth 30 vjet më parë, tani i kanë mbetur vetëm 4 varre, dy prej tyre të plotë dhe dy të dëmtuar pjesërisht. “Kemi të bëjmë me 4 varre të rregullt të ndërtuar me pllaka monolite prej guri nga shtufi i zonës përreth, që janë pjesë e një varreze më të madhe në formë rrethore, e cila i përket periudhës historike antike, të cilët për çudi, as janë identifikuar nga strukturat e ruajtjes së monumenteve dhe as janë gërmuar deri tani nga ekspertët e arkeologjisë”, shprehet arkeologu Dhimitër Çondi.

Nga një vështrim i shpejtë i vendit, më shumë se ¾ e saj janë dëmtuar plotësisht dhe gjurmët e dhunimit janë të dukshme, pasi një pjesë e gurëve të mëdhenj të varreve gjenden në faqet e pjerrëta të bregut të lumit të Nimicës. “Kemi të bëjmë me një dëmtim serioz të monumentit nga mjetet e rënda bujqësore dhe nga një varrezë e strukturuar antike në formë rrethore me diametër rreth 30 metra, kanë shpëtuar dy varre të plota dhe dy të tjerë të dëmtuar, që ruajnë prerjen në mes të tyre.Por pavarësisht nga ky dëmtim, pjesa e mbetur ofron një material kulturor të jashtëzakonshëm, që duhet trajtuar me kujdes nga arkeologët dhe ekspertët e monumenteve pasi gjendet e vendosur në qendër të luginës së Drinos”, thotë Çondi.

Varret e mbetura kanë formë paralelopipedi të rregullt, ku çdo faqe e varrit formohet nga një gur i vetëm shtufi me dimesione që shkojnë nga 1,8 deri në 2,3 metra të gjatë dhe nga 0,7 deri në 1 metër të gjerë, ndërkohë që trashësia e gurëve varion nga 18 deri në 23 centimetra. Katër varret e zbuluar së fundi, të mbetur nga një varrezë e plotë, janë të vendosur në formë të harkuar gjysmërrethore me shtrirje nga lindja në perëndim, në një gjatësi rreth 18 metra. Varre të ngjashme monumentale janë ndeshur edhe në disa pika të tjera të luginës së Drinos, si në Antigone, Jergucat, Sofratikë dhe Melan. “Vlerësimi i këtyre varreve antike monumentale të Valaresë, paraqet interes të veçantë edhe për t’u kthyer në një pikë të vizitueshme, pasi këtë gjë e favorizon së tepërmi, prania e siteve dhe objekteve të tjera arkeologjike dhe historike në luginën e Drinos. Vendndodhja e tyre rreth 800 metra larg zyrave të komunës së Lunxhërisë dhe sidomos fakti që varret ndodhen rreth 200 metra larg “Hanit të Xharave”, ku Ali Pashë Tepelena, masakroi burrat e Kardhiqit në fillim të shekullit të 19-të, e bëjnë pozicionin e këtij monumenti mjaft të përshtatshëm për t’u vizituar”, shprehet Ëngjëllush Serjani, drejtori i Parkut Kombëtar Arkeologjik të Antigonesë. Zbulimi i kësaj varreze antike, zgjoi menjëherë interesimin e autoriteteve të komunës së Lunxhërisë.

Kryetari i kësaj komune Ilia Kuro, është shprehur se “Që nga sot, ka nisur hartimi i procedurave për të propozuar shpalljen e objektit “Monument Kulture” dhe hartimin e një projekti për ta vënë në mbrojtje këtë monument, duke e rrethuar për të mos u dëmtuar dhe për ta kthyer në një pikë të vizitueshme nga turistët vendas dhe të huaj”.

Gazeta Tema

Guri i Zi

Guri i Zi eshte fshat shume i bukur dhe piktoresk. Vete shtrirja e tije ne shpat te malit e ben kete fshat shume te bukur e terheqes. Kete kane thene dhe shum vizitore te huaj qe kane vizituar Gurin e Zi. Emrin Guri i Zi e ka marre nga nje shkemb i zi qe ndodhet ne qender te fshatit. Karakteristike eshte se ky gure nuk eshte i ngjashen me guret e tjere qe ndodhen ne kodrat dhe malet per rreth. Gojedhenat thone se ky eshte nje gure meteor qe ka rene shum shekuj me pare. Guri Zi nuk ka nje date te sakte se kur ka fillu te popullohet,por disa dokumenta dhe fakte ekzistojne se jemi nje fshat me tradita të hershme.

Nje fakt eshte se rreth vitit 1881 Konsulli Italian i asaj kohe M.Parrod i blen nje fshatari nga Guri i Zi nje statuj bronxi e cila perfundoi ne galerine e Luvrit ne Paris ku ndodhet akoma dhe sot.

Ne ate kohe zbulimi i kesaj statuje beri buje shume te madhe ne qarqet Arkeologjike Europiane.
Ate e quajten "Nje dame antike shqiptare". Statueta peraqet nje grua me nje veshje teper te veçante. Ajo mban nje fustan me gryke te zbuluar dhe me menge te shkurtra ne fundin e te cilave ka disa motive te thjeshta. Fustani eshte i gjate dhe i ngushte dhe arrine pran fundit te kembeve, ne te cilat ka mbathur opinga lekure te shtrenguara me lidhese. Siper fustanit ajo ka vendosur nje perparese te ndare me disa breza me pese rradhe motivesh dekorative. Ne tre te poshtmit mund te dallojme si motive stilizime te thithkave, ndersa ne dy te sipermit dallojme disa si luspa peshku. Gruaja ka floke qe i leshon deri ne shpatulla dhe me kaçurrela te rregullta. Mbi koke ajo ka te vendosur nje kolothos, ne nje forme pak si te çuditshme, qe zgjerohet gradualisht duke u ngjitur dhe qe perfundon pothuaj ne nje disk. Ne qafe ka vendosur dy pale rruaza ne forme sferike. Me doren e djathte gruaja mban nje ojnohe dhe me te majten ka nje kyliks te vogel ( duket qe hedh vere nga ojnoheja ne kyliks ).

Skulptura ka rendesi se shum tipare te kesaj veshje jane trashiguar gjere ne kohen tone ne kete treve ku eshte gjendur. Pra kemi te bejme me nje vazhdimesi veshjeje mbi njezetshekullore nga iliret te shqiptaret. Kjo tregon qarte se Guri i Zi bashke me fshatrat qe e rrethojne trashigon nje kulture te lashte. Me te bukur e me terheqes Gurin e Zi e bejne dhe Kalaja dhe shpella e Gajtanit,Shurdhahu,shpella e Jubanit e shume te tjera qe ndodhen ne zonen e Gurit te Zi.

http://gurizi.blogspot.com/2007/09/blog-post.html

http://i54.tinypic.com/2rqf3ie.png

Realizohet harta arkeologjike e Lugines se Drinos

Burimi: Is.Xha., Gazeta Shqiptare

Perfundon misioni i perbashket italo-shqiptar ne luginen e Drinos, ne Gjirokaster. Ai ka hedhur me shume drite mbi sajtet arkeologjike te zbuluara me pare, por edhe mbi ato te zbuluara kohet e fundit. Misioni 10-ditor i ndermarre nga arkeologe shqiptare dhe italiane, ka qene nen drejtimin e profesorit te Universitetit te Macerates, Roberto Perna. Arkeologet kane kryer nje sere restaurimesh dhe germimesh ne Adrianopul, duke u perqendruar ne teatrin antik dhe ne objekte te tjera te lugines se Drinos. Punimet e ketij misioni do te mundesojne vizitimin e objekteve nga turistet e huaj dhe ata vendas, te cilat gjate kesaj stine kane nje fluks ne rritje. Por, nje nga elementet me te rendesishem te misionit 10-ditor te ndermarre ne kuader te "Adrianopul 3" eshte realizimi gjate ketij 10-diteshi i nje pjese te hartes arkeologjike te lugines se Drinos. Ne kete harte qe realizohet per here te pare, kane filluar te konturohen te gjitha pasurite arkeologjike, arkitektonike dhe historike te lugines se Drinos, duke perdorur teknologjite e reja bashkekohore GIS. Harta ka ardhur si bashkepunim i misionit arkeologjik italo-shqiptar, Institutit Arkeologjik ne Tirane, Universitetit te Macerates dhe Drejtorise Rajonale te Kultures sone kombetare. Sipas drejtuesit te pales shqiptare, Vladimir Qirjaqi, rezultatet e ekspedites 10- ditore jane befasuese. Metodat e reja shkencore te aplikuara nga pala italiane ne bashkepunim me faktorin vendas, kane evidentuar edhe monumente te pazbuluara me pare, tuma te bronzit, fortifikime te epokes se hekurit, kala dhe qyteza antike si dhe monumente te reja, qe konsiderohen si zbulime te ketij misioni.

Bashkepunimi italo-shqiptar ne luginen e Drinos, e ka evidentuar edhe nje here kete zone si nje ariel me pasuri te jashtezakonshme arkeologjike dhe monumentale e po ashtu, edhe si nje potencial te madh turistik. Po gjate ketij 10-diteshi, ne Universitetin e Gjirokastres "Eqerem Cabej", u punua per venien ne funksion te laboratorit te restaurimit qe do filloje nga puna ne muajin shator te ketij viti. Ky laborator do te sherbeje per restaurimin e te gjithe sajteve arkeologjike ne te gjithe luginen e Drinos. Restauratoret italiane te angazhuar ne kete projekt, kane ndertuar nje program nderhyrjesh per dy vitet e ardhshme, te cilat do te jene ne funksion te nje muzeu arkeologjik dhe te botimeve te ndryshme shkencore per luginen e Drinos.

http://www.mjedisisot.info/index.asp?idd=9807&id=139&lloji=dok

Albania dusts off ancient treasures

By Brian Ayers
Director of Butrint Foundation
http://newsimg.bbc.co.uk/shared/img/999999.gif

Just 20 years ago, when communism was starting to crumble across Eastern Europe, the idea of isolated, totalitarian Albania embracing Western project management would have been fanciful.

http://newsimg.bbc.co.uk/shared/img/o.gif http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/45628000/jpg/_45628618_baptisterymosaic226b.jpg

But it has happened - at Butrint, a Unesco World Heritage Site.
Just 5km (three miles) from the vibrant Greek holiday island of Corfu, Butrint preserves the tranquil, classical atmosphere beloved of 19th Century tourists such as Lord Byron.
Ancient ruins are lapped by water and shrouded by foliage. Massive Hellenistic walls share the site with precise Roman structures, Byzantine mosaics and two Venetian castles. The local ferry is still a raft, the views are sublime and the sunsets magical.
How has Albania managed to safeguard Butrint, when so much of its recent history has been turbulent, with communist dictatorship giving way to freewheeling capitalism?

The answer lies in partnership between local, national and international bodies, and the careful nurturing of systems new to the country.
The creation of a national park, and modern legislation to control it, led to a protected zone, which is now backed by international bodies including the World Bank.
A UK-based charity, the Butrint Foundation, is working with Albanian officials to develop the heritage site in a way that is sustainable and attractive to tourists. Archaeology, conservation and museum management are all areas where Albania is benefiting from Western expertise.

Pioneering project
Diana Ndrenika, director of Albanian heritage, says the national park "is not only a story of success in its own right, but it has set the pace within the Albanian context of how such a resource should be run".

http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/45628000/gif/_45628619_alb_butrint_226.gif

She says it has had a big impact on other sites in Albania and has become "the model, the standard to which everyone working in this sector refers".
The site occupies a low wooded hill, with vistas of the Ionian Sea to one side and the expanse of Lake Butrint to the other.
Its mythical foundation was by refugee Trojans, with archaeology indicating that Butrint has been occupied since at least the 8th Century BC.
It was a local tribal centre by the 4th Century BC, part of the Kingdom of Pyrrhus, the inveterate enemy of the Romans. Then it was a Roman colony founded by Emperor Augustus a few years after his great victory over Anthony and Cleopatra, which occurred at Actium, only a few miles to the south.

Butrint's later history was turbulent, amid power struggles between Byzantium and its Western enemies - Normans led by Robert Guiscard, Angevin French under their dour King Charles of Anjou, scheming Venetian politicians and the banner of Islam borne by the victorious Ottoman Empire. Since 1912 it has been part of independent Albania.

Continuing challenges
The collapse of communism in 1992 caused much damage. Then civil unrest in 1997 led to looting of the museum at Butrint, though many artefacts have now been returned thanks to international co-operation.

http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/45628000/jpg/_45628620_butrintboat226.jpg

The breakdown of old organisational structures has inevitably brought problems as well as opportunities for Albania, impacting on Butrint. Development pressure, often illegal, remains an issue.
There remains much to do at the site itself. Car parking, given rising visitor numbers, is inadequate, toilet facilities need considerable improvement, conservation of both the natural and historic environment is an ongoing challenge, and rising water levels threaten mosaics and walls. But investment in the local community should help tackle these issues.
International donations are paying for the training of young Albanian professionals. Some are already working in other parts of the country. The projects include an archaeological training school at Butrint, run by Albanian archaeologists for both domestic and foreign students.

http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7978443.stm

Durres - Amfiteatri, fillojne punimet

http://sij07.cnr.it/pubblicazioni/dimistrazioni/Ghiretti_VernizziD10_file/image002.jpg

Zbulimi perundimtar I gjithe konstruktit te ketij objekti rrit vlerat e turizmit arkeologjik ne kete qytet bregdetar me lashtesi 3000 vjecare.

3 Prill 2007 - Ne Amfiteatrin e Durresit do te fillojne punimet per evadimin e dherave qe ndodhen ende ne pjesen me te madhe te arenas se tij. Kjo do te jete faza perfundimtare pas 40 vitesh punimesh te pjesshme qe jane bere. Drejtori rajonal i Monimenteve te Kultures per Durresin Oltion Deliallisi konfirmon fillimin e punimeve ne bashkepunim me ekipin e specialisteve te Arkeologjise te Universitetit te Parmes Itali.

Per te parapergatitur infrastukturen e punimeve mbi arene keto dite u realizua edhe nje takim I perbashket I 12 specialiseve te Arkeologjise dhe drejtuesve te Pushtetit Lokal ne qytetin e Parmes. Specialistet Shqipetare dhe Italiane Diskutuan konkretisht mbi problemet qe duhen perballuar nga secila pale ne zbatim te projektit pilot te bashkepunimit per mbrojtjen dhe evidentim e vlerave arkeologjike te qytetit te Durresit.

Procesi I germimit te dherave mbi arene do te perballohet nga pala Shqipetare. Per kete eshte percaktuar edhe nje fond prej 50mln lekesh. Ky fond parashikohet te shtohet ne funksion te dinamikes se germimeve arkeologjike. "Pala Italiane do te perballoje me buxhetin e saj –thote drejtori Deliallisi-proceset e restaurimeve ne objekt."

Me fillimet e punimeve do te shemben 3 banesa qe ndoshen ne arene. Kjo ka perbere edhe problemin kryesor te punimeve pasi duheshin strehuar edhe 8 familje qe baniojne ne te.

Pak Histori: Arkeologu I shquar Durresak Vangjel Toci ne vitin 1966 zbuloi dhe nxorri ne drite fragmentet e
para te rrenojave te rrenojave te nje amfiteatri te madh. I vetmi I ketij lloj ne Shqiperi dh ender me te medhenjte e botes antike. Ai eshte I krahasueshem me amfiteatrot e Polos dhe te Pompeut. Por ne krahasim me
to ndertuesit Ilir duke njohur zonen sizmike te qytetit te Durresit e kane konsruktuar ate duke ngritur nje pjese te tij mbi siperfaqen e kodres
ndersa pjesen tjeter ne fushe. Ndertimi I tij I perket shek I dhe te II te eres sone dhe ka patur kapacitet mbi 15 000 spektatore. Ne arene mund te
zhvillonin luftime deri ne 12 cifte gladiatoresh.

Gjirokaster, prezantohet sot Parku Arkeologjik Antigonea

"Antigona një destinacion i ri turistik" ka qene ky slogani i prezantuar nga minsitria e Kultures ne kuadrin e Dites nderkombetare te monumenteve ne qytetin e Gjirokastres.

Xhuljeta Lamkaj
Mer, 23 Pri 2008 17:54:00

"Antigona një destinacion i ri turistik" ka qene ky slogani i prezantuar nga minsitria e Kultures ne kuadrin e Dites nderkombetare te monumenteve ne qytetin e Gjirokastres. Eksperte te arkeologjise dhe monumenteve te kultures prezantuan per te pranishmit bllokun e banesave antike në qendër të Parkut duke sjelle nje sereinformacioneshhistorike. Ne kete dite u be edhe inagurimi i godinës shumëfunksionale "Shtëpia e Arkeologut", nje investim i rendësishem për ngritjen e infrastrukturës turistike të brendëshme të parkut.
Parku Kombëtar i Antigones eshte nje pasuri me vlera të veçanta, historike arkitekturore dhe turistike. Prej fillimit te ketij viti ne perpjekjet per ta kthyer parkun e Antigones ne qender turistike ka nisur te zbatohet projekti "Menaxhimi dhe mirembajtja e Parkut Arkeologjik Antigone, 2008 - 2012".

Shekulli

http://i51.tinypic.com/23r6md.jpg

Çelet Parku i Amantias

Çelet Parku i Amantias në ditën ndërkombëtare të monumenteve.
Hapësira e njohur arkeologjike dhe monumentale do të jetë e hapur për të gjithë turistët vendas e të huaj

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/amantia-park.jpg

Parku arkeologjik i Amantias me një pozicion gjeografik prej 15 hektarësh, ndodhet në majën e kodrës së fshatit Ploçë. Në juglindje kalon rruga e vjetër Vlorë-Tepelenë, ndërsa rruga për në parkun arkeologjik Amantia përshkon luginën e lumit Shushicë, si dhe fshatra të kësaj krahine nëpërmjet këtij itinerari tashmë të zbardhur. Qyteti antik Amantia ka identitetin e vet. Ka qenë dhe mbetet një qytet ilir në Ilirinë e Jugut. E parë në një rrafsh vlerash, Amantia ka qenë qendër e zhvillimit në Ilirinë e Jugut. Ky qytetërim Ilir ka njohur një zhvillim të madh ekonomik, material shoqëror dhe shpirtëror. Kohë ekzistenca e Amantias shkon prej kufijve të 10 shekujve jetë. Arkeologët e paraqesin Amantian në ekzistencën e këtij qytetërimi në një limit kohor prej një mijëvjeçari. Qyteti i ndërtuar në kodrat e Amantisë është një lloj pasaporte treguese për ekzistencën njerëzore të ilirëve, objektet, monumentet, gurët që gjenden rreth e rrotull, rrënoja dhe monedha të cilat janë punuar e latuar nga dora e paraardhësve tanë, amantinëve. Ndër veprat monumentale më të pacenuara, ku koha nuk arriti ta fshijë nga kujtesa historike, është stadiumi i Amantisë, që u rezistoi shekujve. Stadiumi i Amantisë në thelb shqyrton edhe një mundësi më shumë për origjinën tonë të lashtë sa të gjithë popujve të hershëm, më shumë për sportin. Në vitet kur ka munguar vëmendja, këto dëshmi qëndronin të fshehura, por brenda dheut të tokës sonë. Stadiumi me 3000 vende ka shërbyer për garat e vrapimit, mundjes, boksit. Gjatë shekullit të III dhe II p.e.s. kultura fizike pati zhvillim të veçantë dhe u ndërtuan vepra monumentale. Ky stadium ka formë antike tipike me pistë 184,8 m të gjatë dhe 12,25 më të gjerë. Në njërën anë të stadiumit ka 17 radhë shkallësh dhe në anën tjetër 8 radhë të ndërtuara me blloqe gurë gëlqeror. Stadiumi i Amantias është i vendosur qysh në kohën e antikitetit në këtë kodrinë mbi 500-600 metra lartësi deti. Ky është një tregues domethënës për të shqyrtuar mënyrën e ndërtimit, formën si dhe për të treguar ekzistencën e një qytetërimi ilir në lartësitë e kësaj kodre. Në krejt gadishullin e sertë të Ballkanit, por duke depërtuar përtej kufijve të Evropës plakë, syri nuk të zë asnjë monument antik në lartësi kodrash, përngjanë me stadiumin antik të Amantias. Stadiumi i Amantias përbën një nga mrekullitë e kohës së lashtë të qytetërimit ilir. Forma e këtij stadiumi shfaqet katërkëndësh i drejtë. Por vetëm tre anë të këtij monumenti antik kanë pasur shkallë, ndërkohë që pjesa veriore e tij mendohet nga arkeologët që të ketë shërbyer si një pikë hyrje në ambientin sportiv. Rrugëtimi i periudhave të këtij qyteti në hapësirën kohore është i tillë: Kohëzgjatja e Amantias është ravijëzuar në kohëshekuj të largët. Në shekullin e IV p.e.s Amantia gjendet një qendër e rëndësishme skllavopronare, kohë kur nga një vendbanimi jo aq i rëndësishëm, bëhet qytet. Godinat me karakter publik u ndërtuan në tarraca që u rrethuan me mure. Në shekullin e III p.e.s qyteti ilir i Amantias njihet si një qytet me zhvillim. Të dhënat tregojnë se Amantia është një qytet i zhdukur, por jo i harruar nga harta e qytetërimeve ilire. Në Amantia është tempulli i Afërditës, Nekropoli, varrezat e stadiumi me rreth 3000 vende. Të dhënat që sjellin arkeologët shqiptarë janë që krahas qyteteve të njohura nën territorin e Ilirisë së Jugut lindën edhe një tog qytetesh ilire si Bylisi, Amantia, Dimali, Albanopoli, Lisi etj.

http://i52.tinypic.com/2uo3ou9.jpg

Realizohet harta e arkeologjisë nënujore shqiptare

http://photos-h.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc1/hs185.snc1/6169_106413179299_95753569299_2200527_6897485_n.jpg

TIRANE - Shqipëria tashmë do të ketë hartën e saj arkeologjike nënujore, e cila në formatin e saj tredimensional përcakton qartë vendndodhjen e pasurive nënujore arkeologjike. Gazeta Shqiptare ben te ditur sot se anije të mbytura, amfora, qeramikë dhe objekte të tjera që prej shekujsh dergjen në thellësinë e ujërave shqiptare, falë kësaj harte do të mund të zbulohen, të përmirësojnë të dhënat për lashtësinë e vendit tonë, të shfrytëzohen nga shteti, të ruhen nga thesarkërkuesit e antikes, por mbi të gjitha kjo pasuri tashmë do të ketë një vendndodhje të përcaktuar qartë dhe të studiuar nga specialistët e fushës. E gjitha kjo falë një projekti, i cili sipas të dhënave po realizon qëllimin e tij.

Projekti
Harta arkeologjike nënujore e bregdetit shqiptar realizohet falë një projekti që po zhvillohet me arkeologë amerikanë të Institutit Amerikan të Arkeologjisë Navale. "Kjo hartë e bregdetit shqiptar është në formatin elektronik dhe i përket teknologjisë më të avancuar të kohës, sepse hartat janë dixhitale e tredimensionale", -shprehet Adrian Anastasi, njëri prej arkeologëve që marrin pjesë në projekt. I filluar prej kohësh, ky projekt ka si supervizor prof. Neritan Cekën, ndërsa bashkëdrejtor i tij është Jeff Royal, e koordinator Auron Tare. Siç tregon Anastasi, "realizimi i kësaj harte në nivel kombëtar siç po e aplikojmë ne, e bën Shqipërinë të vetmin vend në Mesdhe që zotëron këtë hartë arkeologjike. Asnjë vend në Mesdhe nuk e ka një hartë kombëtare të arkeologjisë nënujore. Vendet e tjera po realizojnë pjesë harte për fragmente të bregdetit të tyre, e këto vende janë Izraeli, Franca, Italia dhe Turqia, ndërsa këtë vit filloi edhe Kroacia e Mali i Zi", - tregon Anastasi. Në këtë rast Shqipëria është edhe një lloj promotoreje e kësaj pune që është e dallueshme në nivel shkencor. Skanimi i bregdetit është procesi i parë i realizimit të hartës. Procesi i dytë është një software i programit që tregon ose shfaq anomalitë që janë në fund të detit. Këto anomali, sipas Anastasit, janë pikat që evidentohen si të dyshimta e ku mund të ketë material arkeologjik. Më tej arkeologu tregon se anomalitë analizohen. Deri në 50 metra analizën e bën grupi i arkeologëve nënujorë, ndërsa më thellë se 50 metra testimin e bën roboti nënujor.

Harta dhe zbulimet
"Si skanim kemi arritur deri në veri të Porto Palermos, diku afër Dhërmiut. Pjesën tjetër të projektit do ta realizojmë vitin tjetër. Gjatë këtij viti janë gjetur zona me të dhëna arkeologjike të cilat janë mjaft të rëndësishme", - tregon arkeologu. Testimet e këtij viti u përqendruan në veri të Sarandës diku në Kepin e Qefalit dhe gjetja më e suksesshme që pati ky grup pune, pati një jehonë të madhe shkencore botërore. Bëhet fjalë për një relit i cili i përket gjysmës së dytë të shekullit të IV-t pas Krishtit, pikërisht viteve 350-400. "Është një ngarkesë e plotë, kryesisht me amfora afrikane dhe materiale qeramike. Ne nuk kemi bërë ndërhyrje në sajt akoma, por kemi bërë vetëm analiza që nuk dëmtojnë relitet. Janë realizuar disa filmime dhe verifikime sipërfaqësore pa ndërhyrje të hollësishme", - tregon Anastasi. Sipas tij, përveç amforave u gjetën edhe pjesë të enëve që i përkisnin ekuipazhit. Këto të fundit përbëjnë një kompleks të bukur e të kompletuar, e po ashtu mbase më interesantin që mund të jetë zbuluar këto 10 vite në Mesdhe. Kjo u zbulua në mesin e majit. Krahas këtyre është gjetur edhe një material i shpërndarë arkeologjik, që ka qenë i hedhur ose ka rënë gjatë mbytjeve të anijeve. "Prezenca e tij në fundin e detit tregon për tipologjinë e qeramikës që qarkullonte në bregdetin shqiptar në periudha të ndryshme kohore. Nëpërmjet informacionit arkeologjik të shpërndarë në fundin e detit, ne arrijmë të krijojmë ide të qarta. Krahas materialit të shpërndarë u përqendrua puna në thellimin e studimit të hartës së sitit, të një reliti që ne e kemi evidentuar në vitin 2007", - tregon Adrian Anastasi. Sipas tij, është një relit që i përket fundit të shek. 3 dhe fillimit të shekullit të 2-të para erës sonë. Këtu është punuar me krijimin e një foto-mozaiku dhe krijimit të planimetrisë së këtij siti. Në një relit të shek. 4 para erës sonë, janë marrë dy kampionatura që i përkasin dy tjegullave me dimensione 75 me 52 cm, për të parë në mënyrë më të afërt këtë lloj ngarkese që ka pasur ky sit.

Përfitimet
Por cilat janë përfitimet reale që shteti ynë dhe organet që merren drejtpërdrejt me këtë fushë, kanë nga harta dhe të dhënat që sjell ajo? Për sa i përket relitit të lartpërmendur, Anastasi thotë se "ky është reliti i vetëm në Mesdhe që ka qenë i ngarkuar me tulla dhe këto janë gjetje që evidentojnë vendin tonë në fushën shkencore të arkeologjisë navale". "Kjo, sepse ne flasim për tipologji relitesh që mungojnë në shumë vende mesdhetare dhe në këto kushte afirmojnë edhe idenë se bregdeti ynë nuk ka ndonjë dallim nga bregdeti i Italisë apo ai i Greqisë, të cilët në atë periudhë kanë qenë superfuqitë e kohës", - thekson arkeologu. Përmes këtyre kërkimeve dhe studimeve, specialistët e fushës arrijnë të kuptojmë se cilat kanë qenë rrugët detare të bëra drejt vendit tonë. Këto nuk shihen si lundrime të thjeshta në vetvete, por si rrugë detare tregtare që konfirmojnë se cilat ishin lidhjet ekonomiko-shoqërore të bregdetit shqiptar me qendra të tjera në kohëra të ndryshme. Përmes kërkimeve mundësohet zbulimi i të dhënave të reja. Pra, çfarë përfiton shteti shqiptar nga ky projekt? "Duke e theksuar edhe njëherë se ky është një projekt kombëtar, produkti final është harta arkeologjike nënujore tredimensionale dixhitale, që do të thotë se bërja e këtij kontenitori në të cilin pozicionohemi me një saktësi të madhe, kam parasysh që luajmë me centimetra sa i takon të gjitha pasurive tona nënujore kulturore", - sqaron arkeologu. Këtu fillojmë që me shekullin e VI-të, në të cilin është evidentuar në bregdetin tonë, për të arritur deri tek anijet e Luftës së Dytë Botërore. Duke i evidentuar në hartë, në fund ne do të kemi një pasuri kulturore. Sipas Adrian Anastasit, po të pyesësh instancat shtetërore, askush nuk është në gjendje të flasë apo të shtojë më shumë gjëra se sa kemi bërë ne deri tani. Ai thotë se ky produkt ka vlera të padiskutueshme shkencore, dhe në këtë aspekt sjell gjithmonë të renë, të krahasueshmen me gjetjet e vendeve të tjera. "Ne akoma nuk kemi filluar të gërmojmë, por kur ta bëjmë, këto të dhëna që ne i kemi të përgjithshme do të detajohen. Informacioni do të jetë më i plotë, më i gjerë dhe mundësitë për ta rindërtuar historinë do jenë më të mëdha dhe të sakta. Në aspektin shkencor ne kemi tërhequr deri tani institucionet më të rëndësishme të fushës së arkeologjisë navale në botë, dhe këtu në mënyrë të drejtpërdrejtë i referohem Institutit Amerikan të Arkeologjisë Navale", - deklaron Anastasi.

http://balkanweb.com/sitev4/lajme.php?id=43082

http://i56.tinypic.com/21ccoyq.jpg

Archaeologists find wreckage they believe is of the sunken WWII freighter "Rosandra"

http://i120.photobucket.com/albums/o179/urbania21/100614-ship-found-hmed1015agrid-6x2.jpg

Underwater archaeologists believe they have found the wreck of the Italian merchant ship torpedoed by the British during World War II off Albania's southern coast.

By LLAZAR SEMINI
TIRANA, Albania — Using undersea scanning devices, archaeologists from the U.S. and Albania believe they have found the wreckage of an Italian ship that British forces torpedoed during World War II when Albania was occupied by Mussolini's Fascists.
The remnants — found just off Albania's coast last weekend — probably were part of the 8,000-ton Rosandra freighter, which was hit by a British submarine on June 14, 1943, the team said on Monday, the 67th anniversary of the sinking.
The vessel was located 260 feet (80 meters) beneath the surface of the Ionian Sea near Albania's Karaburun Peninsula, 90 miles (140 kilometers) southwest of Tirana, the capital, during a survey of the country's seabed that began four years ago.
Expedition coordinator Auron Tare of Albania said the size of the wreck, and sonar images of two holes apparently caused by torpedo explosions, matched information from Italian and British sources on the Rosandra.
"If the data coincide with the conclusions of the further study of that archaeological relic, then we may say the expedition has discovered the Italian Rosandra ship," Tare told The Associated Press.
Six people died in the attack
Six people died in the attack on the Axis vessel, which was carrying 400 tons of food and military supplies to Italian occupation forces in neighboring Greece, but 173 were safely evacuated to land, 400 meters (yards) away.
A freighter converted to a refrigerated ship, the Rosandra had been headed from the Albanian port of Vlora — 70 miles from Italy — to Patras in Greece.
Albania was under Fascist Italian occupation from 1939 until September 1943, when Italy surrendered to Allied forces. During the Second World War, Italy lost about 90 percent of its merchant fleet.
Albanian archaeologists and the RPM Nautical Foundation of Key West, Florida, have found 18 wrecks from ancient, medieval and modern times in their survey off the Balkan country's coast.
"This important discovery once more shows the important relics hidden deep in Albanian waters," the expedition said in a statement.
It is creating an underwater cultural heritage map of the Albanian coastline with the aim of opening an underwater archaeological museum in Porto Palermo in what is regarded as Albania's Riviera, a 90-mile (140-kilometer) stretch of coastline from Vlora to Saranda.

http://www.msnbc.msn.com/id/37689241/ns/world_news-europe/

J_MikOw1sbA

XlfiIedKYeM

Pogradec, 16 shtator 2010

- Ekspedita italo-shqiptare ka nxjerrë në dritë dje gjashtë ndenjëse prej guri të teatrit të Finiqit, i cili, sipas të dhënave, është dhjetë herë më i madh se ai i Butrintit.

“Është një moment që shënon një hov të ri në punën e arkeologëve për nxjerrjen në dritë të teatrit të madh të Epirit e Ilirisë së Jugut”, u shpreh arkeologu Dhimitër Çondi. Ndërkaq, profesor Çodni thotë se do të duhen vite për ta zbuluar tërësisht këtë teatër me shkallaret e saj. Finiqi vlerësohet si një nga vendbanimet arkeologjike më të pasura.

Në mënyrë të veçantë veçohen akropoli në kodrën e Finiqit dhe Nekropoli që gjendet në pjesën aktuale të banuar të Finiqit të sotëm. Gërmimet që po kryhen në Bazilikën dhe teatrin e Finiqit, kryesohen nga drejtoresha e Institutit Arkeologjik në Tiranë, Shpresa Gjongecaj dhe nga profesor Sandro de Maria për palën italiane.

Në prag të promovimit të një bashkëpunimi shumëvjeçar shqiptaro-italian që do të bëhet këto ditë, gërmimet që po kryhen në Bazilikën e Finiqit, sipas profesorit të Arkeologjisë në Universitetin e Bolonjës, Enriko Xhorxhi, janë në një fazë mjaft interesante. Këto gërmime do të ndihmojnë arkeologët dhe studiuesit për rindërtimin e hartës së vendbanimit antik, si dhe rivitalizimin e sitit duke synuar që ai të bëhet i vizitueshëm.

http://www.koha.net/index.php?cid=1,9,34501

L_TaRubi7qw

bPogX7e-tss
http://www.youtube.com/watch?v=bPogX7e-tss

Busti i Apollonise …ndoshta i Aleksandrit të Madh

NGA: ILIR MATI

http://www.balkanweb.com/foto/36249_1.jpg

Atë mbasdite të datës 13 gusht 2010, në orën 17:15, ndala makinën nën hijen e ullirit të madh dhe me miqte e mi francezë Mari-Kristine, Farida, Didier dhe Frederik u afruam te vila romane, aty pranë ullirit, në anën perendimore të tij.
“Më vjen mirë Ilir që ndodhesh këtë ditë dhe këtë moment në Apolloni”– dëgjoj të më përshëndesë drejtori i qendrës arkeologjike të Apolonisë, zoti Haxhimihali, një nga arkeologët sot në zë të Shqipërisë.
“Jemi duke punuar për nxjerrjen e një statuje”- vazhdoi ai. “Jemi në çastin e fundit, atë të ngritjes me kujdes dhe transportimit. Eshtë bust i mrekullueshëm, i pa dëmtuar, një nga gjetjet më të rëndësishme të pesëdhjetë vjetëve të fundit. Në përbërje të ekspeditës franko-shqiptare që kryen këtu punime prej vitesh, fati i takoi spatulës së studentit kosovar Aranit Buqinça të ndeshë mbi kokën e bukur të këtij busti.”
Emocionet prej një lajmi të tillë na mbajtën aty gozhduar, derisa e pamë bustin. I tërë i bardhë, bukur i pastruar nga arkeologët.
Aty tek kaloi pranë nesh statuja me sytë dhe qëndrimin burrëror u duk sikur tha : “Pas dymijë e treqind vjetësh më në fund më gjetët, këtu në rrënojat e qytetit tim të dashur të Apollonisë të Ilirisë”.
“Alek… ?”- fola me zë pa pasur guxim të përfundoj fjalën.
“Vazhdo - tha Frederiku -është lajm i madh dhe i bukur për të gjithë ne.”
“Më përngjasoj ai bust me portretet e Aleksandrit të Madh në Luvër, Muzeun Britanik dhe mozaikun e Pompeut.”
“Edhe mua –tha Frederiku – pamja e atij busti më ngjallën Aleksandrin e Madh, ashtu si e kam të ngulitur në kujtesë, prej dëshmive në muzetë e botës”.
Bisedën tonë e ndërpreu zëri i një arkeologu, i cili tek jepte aty pranë një intervistë televizive tha se busti ishte ai i një atleti të kohës romake. Pastaj biseda vazhdoi me pyetje mes nesh për të arritur në përfundimin se : “Vetëm gjoksi nudo dhe burrëror i bustit, nuk është i mjaftueshëm për cilësimin e tij busti si busti i një atleti.”
Ju kthyem fakteve të grumbulluara aty në vend.
Busti u gjet në cep të një grope me gjerësi më të vogël se një metër dhe me gjatësi pak më shumë se një metër (matje tona me sy) të rrethuar me mur të fortë tulle, mbështetur vertikalisht mbi tokë të rrafshtë. Busti është në gjëndje të plotë dhe pa thyerje. Ai jep portretin e një burri të ri me mjekër të lehtë, me kokë me flokë të dredhura, të kthyer pak djathtas. Në bazën rrethore të bustit, ka një reljef me një nimfë me krahë dhe dy kuaj. Busti nuk ka gjë të shkruar në bazë.
Nga këto fakte të mbledhura nxorrëm se burri i ri është mbi të tridhjetat. Ai duhet të ishte person i njohur në mjedisin ku u gjet, përderisa në bazë nuk ka të shkruar emrin. Reljefi, ndoshta, na jep mundësinë të nxjerrim emrin e njeriut të bustit. Vendgjetja e bustit, me vendosje mes muresh të fortë, në pozicion qëndrimi normal dhe jo i rrëzuar, jep idenë se busti aty është fshehur me qëllim dhe nuk është pozicion rastësor i sjellë nga koha.
Cili është ai burr i ri, mbi të tridhjetat, me pamje serioze, me trup të bukur, i njohur nga të gjithë pa pasur nevojë t’i shkruhet emri, i paraqitur në antikitet me flokë të dredhur, i dhënë pas kuajve, i ndihmuar nga një nimfë me krahë, i ruajtur me kujdes pranë një vile romake?
Përgjigjia: “ndoshta është Aleksandri III i Maqedonisë, i quajtur i Madh, djali i Filipit II, adhurues i kuajve (dy kuajt në reljef) dhe i Olimpisë, vajzës së Neoptolemit të Epirit, e cila sipas Plutarkut dhe Aristotelit ka dhënë vetë ajo disa varjante në lidhje me lindjen hyjnore të të birit, një prej të cilave është legjenda se i biri ka lindur nga një ëndër. Madje sipas Plutarkut, vetë Aleksandrit, kur hipi në fronin e Emadhes i pëlqente varjanti i prejardhjes së vet nga Zeusi, ashtu si e gjejmë në një monedhë të kohës, ku nga njëra anë kemi profilin e tij dhe nga ana tjetër Zeusin me shqiponjën në dorën e djathtë.”
Përgjigja ndoshta është me vend si hipotezë, qoftë edhe për të nxitur punën e specialistëve për shpjegimin e altoreljefit që ndodhet ne bazë të bustit. Hipoteza ka bazë, sepse Aleksandrin e Madh e gjejmë në truallin e Ilirisë që nga luftrat e tija të para me ilirët e deri në preambulën e statutit të shekullit XIV të qytetit të Shkodrës, përfshirë edhe emrine qytetit të Lezhës.
Sa për emrin e përgjithshëm “aristokrat romak” që i kanë dhënë më pas bustit, ai duket i çuditshëm, po të kemi parasysh se aristokratët romakë nuk mbanin mjekër ashtu si atë e ka busti i burrit të ri të Apolonisë.
Duhet parë me kujdes, në se busti i gruas së gjetur në vilën romake, pranë bustit të burrit të ri, është ai i Olimpias nënës së Lekës. Fillin e studimit, ndoshta duhet të niset nga mënyra e krehjes së flokëve të atij bustit femëror.

http://www.balkanweb.com/kryesore/1/busti-i-apollonise-ndoshta-i-aleksandrit-te-madh-48033.html

1fCfUhR220o

7yHrqR4ARVU

http://www.youtube.com/watch?v=7yHrqR4ARVU

Disa foto te bukura te Bylisit te vjeter.

Fotot jane marre nga Igli Pustina.

http://img832.imageshack.us/img832/8255/41652187.jpg

http://img832.imageshack.us/img832/3066/41650546.jpg

http://img651.imageshack.us/img651/3942/41652156.jpg

http://img267.imageshack.us/img267/3487/41650626.jpg

http://img96.imageshack.us/img96/8382/41650428.jpg

http://img72.imageshack.us/img72/515/41652850.jpg

http://img411.imageshack.us/img411/3513/41652756.jpg

What about these historic Albanians?
Trying to find some additional info, but no success. :(


http://en.wikipedia.org/wiki/Bryges
http://en.wikipedia.org/wiki/Phrygian_language

http://img292.imageshack.us/img292/9863/594pxepirusedumappk9.jpg

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Illyrians/IllyrianShields.jpg

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Illyrians/IllyrianShields.jpg


http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Situla_NHG.jpg

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Illyria-2.jpg

http://www.freerepublic.com/focus/f-chat/2144566/posts


http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/illyria.gif

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Illyrians/IllyriansChart.jpg

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/foot.jpg

http://i151.photobucket.com/albums/s130/olvios300/Illyria/Wilkes/helm.jpg

http://www.twcenter.net/forums/attachment.php?attachmentid=20439&stc=1&d=1223046199

The world’s first Illyrian trading post found

IMPORTANT DISCOVERY: - Our discovery is important for understanding cultural identities in the Balkans in ancient times,”, says Marina Prusac at University of Oslo. Photo: University of Mostar

A unique archaeological discovery in the Balkans: Archaeologists from the University of Oslo have just found the first Illyrian trading post of all time. So Balkan history must now be rewritten!

Tekst: Yngve Vogt

There is jubilation at the Museum of Cultural History at the University of Oslo i Norway. Marina Prusac, Associate Professor in the department of archaeology, has just returned home after conducting excavations in the border area between Croatia and Bosnia-Herzegovina. In the course of several weeks of intense digging this autumn, her archaeological team found the very first traces of an Illyrian trading post that is more han two thousand years old.

The Illyrians were an ancient people who lived by hunting, fishing and agriculture. They were known as warriors and pirates. Not only did they fight Greek colonists and Roman occupants, the various tribes also feuded among themselves. However, the archaeological finds show that the Illyrians also had peaceful trade connections with the Romans.

“The find is unique in a European perspective. We have concluded that Desilo, was the place is called, was an important trading post of great significance for contact between the Illyrians and the Romans,” Marina Prusac tells the research magazine Apollon.

SUNKEN BOATS: The archaeologists found more than 30 Illyrian boats, fully-laden with Roman amphorae. Photo: University of Mostar

Surprisingly large finds have been made in a short period of time. The archaeologists have discovered the ruins of a settlement, the remains of a harbour that probably functioned as a trading post, as well as many sunken boats, fully-laden with wine pitchers – so-called amphorae – from the first century B.C.

The archaeologist Adam Lindhagen, who has a PhD from the University of Lund and has specialised in Roman wine amphorae, says that this is the most important find of all time from the Illyrian areas.

“There is much to suggest that far more is hidden in the mud. We’ve only scraped the surface so far,” he points out.

Pirate theory

It all started in spring 2007 when Professor Snjezana Vasilj of the University of Mostar found 16 Illyrian boats in Desilo, fully-laden with Roman wine amphorae. The find was speedily interpreted as proof that the Illyrians were pirates and that the ships had been sunk by the Romans. Although the pirate theory received considerable attention from the press in many parts of Europe, Marina Prusac and Adam Lindhagen did not believe this interpretation.

“There certainly were pirate activities along the coast, but we thought it rather odd that the pirates were so far inland and so near the important Roman colony of Narona. In our opinion Desilo might have been a trading centre.”

MOORING HOLES: When the archaeologists dug out a 20-metre long quay wall, they found a number of mooring holes. The holes had been made with an extra groove, presumably to accommodate an iron ring for mooring boats. Photo: Marina Prusac

Desilo is located 20 kilometres from the coast on an alluvial plain by the River Neretva. The river is the only traffic artery along the entire Croatian coast that runs into the Balkan mountains. It is broad and free-flowing for the first 30 kilometres or so, after which its course becomes narrow.

Near Desilo there are also ancient traffic arteries on land in the direction of both Narona, which was first a Greek trading post and then a Roman colony, and the Illyrian settlement of “Daorson” – the present-day Osanic.

“Desilo is situated at the innermost point of a quiet bay where it was natural to transfer goods to smaller boats, so the place is perfect for an inner trading harbour. We knew that if we found a harbour it would represent a rare example of a meeting point in this impenetrable landscape. And we found it!” a delighted Ms Prusac tells us.

The harbour

Over the past two thousand years the river has repeatedly changed its bed in the delta. The archaeologists found the remains of the Illyrian trading post under several metres of mud and ooze when the land-owner put his excavator at their disposal. It appears that parts of the wall that stuck up from the mud by the water’s edge may have functioned as one of the many quays at the trading post. The wall is 20 metres long and 60 centimetres wide, and is built as a polygonal structure.

HARBOUR WALL: Lene Os Johannessen, master’s degree student at University of Oslo, dug out part of the harbour wall. Photo: Marina Prusac

“The wall was solid and stable. The other side was not so well constructed and most likely functioned as a dam. There were a number of mooring holes placed at the same height on the wall, almost like a horizontal band.”

And as if this was not enough, the archaeologists from the University of Oslo also discovered that there were at least twice as many boats as those that had already been registered. The boats, which the Romans called Lembi, were well known for their fast manoeuvrability.

The many pieces of pottery found indicate that this was a major trading post. And last but not least: about a hundred metres from the harbour site they found an Illyrian settlement. Moreover, in collaboration with the land-owner and along with master’s degree student Jo-Simon Frøshaug Stokke, the recently graduated archaeologists Lene Os Johannessen and Ole Christian Aslaksen discovered terrace formations in the mountainside.

“This find can only be interpreted as indicating the presence of a settlement that presumably existed for several hundred years or even longer before the trade between the Illyrians and the Romans started.”

Some graves – older than the other finds – were previously discovered close to the settlement. A number of individual finds have also been made in the area: anchor parts, lance tips and fibula, and metal buckles for fastening clothes.

“Thanks to the clay and the fresh water the objects are surprisingly well preserved. Salt water would have destroyed the wood.”

WINE PITCHER TEST: Archaeologist Adam Lindhagen analyzed the amphorae to find out where they came from. Photo: Marina Prusac

Wine

On the sea bed, together with the boats, archaeologists from Moster found hundreds of pieces of wine amphorae and as many as 700 lids from these pitchers.

“Imports from the Roman colony Narona must therefore have been far more extensive than we previously thought,” Adam Lindhagen points out.

He has analyzed the pottery to find out where the amphorae came from. He can now say that they were exclusively produced along the Dalmatian coast – from where wine was exported to the entire Roman Empire.

“In exchange for wine the Romans may have bought salt, metal, leather and slaves. The price could have been the same as in the north. According to Julius Caesar (100-44 B.C.), the Gauls were happy to swap a slave for a 25-litre amphora of wine.”

While Professor Vasilj was of the view that all the boats were sunk at the same time in a Roman campaign against Illyrian pirates, the Norwegian archaeologists have found indications that the boats were sunk over a period of almost a hundred years. Their evidence is based on the dating of the wine amphorae.

Ritual

One of the big questions is why none of the amphorae are whole. They are all in fragments.

“We don’t know why the boats were sunk and the pitchers destroyed. It’s absurd to think that the Romans sank almost a thousand amphorae containing their own wine. The amphorae may have been dumped when they’d been emptied. But animal bones, horse teeth, Illyrian pottery and weapons like axes and spear tips have also been found in the sea. So it’s possible that they made ritual offerings to the sea – a well-known phenomenon in Scandinavia during the Iron Age. If we can confirm that this is the case, then this is the first example we have heard of from the Illyrian area.”

Cultural identity

Archaeological research on the Illyrians was used politically as the culture-historical glue of the various groups in the former Yugoslavia. Today the focus is more on the differences between the Illyrian peoples.

“The neutral term ‘Illyrian’ was applied to all ethnic groups in the former Yugoslavia. The Illyrians have been described as warriors, and little focus has been placed on peaceful connections between the Illyrians and the Romans. So it’s important to be able to reveal peaceful relations and to show that the Illyrians had come a long way in their cultural contact with other nations, at the same time as there were great differences between the Illyrian tribes. Our discovery is therefore important for understanding cultural identities in the Balkans in ancient times,” Marina Prusac tells us.

[Publisert 07.12.2008 ]

http://www.apollon.uio.no/vis/art/2008_4/artikler/illyrer_english

j5E4FhMVjis

Udhëtim në Durrës
Qyteti i antikitetit dhe braktisjes gjatë dimrit

http://www.top-channel.tv/video.php?id=20374

5tt_xRuVCGw

Top Channel / Manastiret, një histori e harruar (http://top-channel.tv/video.php?id=20360)

:ohno:

EHcGcZSfDkU

Gërmimet në Apolloni nga misioni Shqiptaro-Francez.


http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs392.snc4/45508_422136727531_45103067531_4997444_2194936_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs301.snc4/40412_423821647531_45103067531_5041464_3863201_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs306.snc4/40656_422137832531_45103067531_4997453_4013298_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs306.snc4/40656_422137837531_45103067531_4997454_8007877_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs373.snc4/45661_422138177531_45103067531_4997464_1121286_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs286.snc4/40656_422137852531_45103067531_4997456_5576508_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs375.snc4/45846_422138612531_45103067531_4997489_6640468_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash2/hs195.ash2/45846_422138617531_45103067531_4997490_8178266_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs393.snc4/45661_422138202531_45103067531_4997469_2505369_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash2/hs193.ash2/45661_422138217531_45103067531_4997472_1674868_n.jpg

Punimet ne restaurimin e manastirit te Elbasanit.

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc1/hs220.snc1/8734_1240208838832_1037630237_797386_1032147_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs1358.snc4/163042_1759212466018_1410220664_31966313_8016233_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs734.snc4/65487_1759214266063_1410220664_31966320_2429466_n.jpg

Antigonea nga lart.

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs433.snc4/47589_1774753934545_1410220664_32001002_5831836_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs029.snc4/33822_1774754334555_1410220664_32001003_1793806_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/hs1218.snc4/157046_1774754814567_1410220664_32001004_3550213_n.jpg

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/hs026.snc6/165614_1774755294579_1410220664_32001006_1615567_n.jpg

http://www.youtube.com/watch?v=jKkdxysaUL4&feature=related

Amantia e Ilirisë në luginën e Vjosës.

http://farm6.static.flickr.com/5126/5320527966_e684af9450_b.jpg

Teatri i Orikut ne parkun kombetar arkeologjik te Orikumit ne Vlore.

http://sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash2/hs566.ash2/148860_145446562173132_100001233664406_282461_2538843_n.jpg

Teatri Antik i Orikut ndërtuar në shek III - II para Krishtit është identik me teatrin e Trojës.
Kapaciteti i Teatrit shkon nga 400-600 spektatorë. Është përdorur për mbledhje publike, për shfaqje të ndryshme dhe në epokën romake, janë bërë dhe ndeshje me gladiatorë dhe kafshë të egra.
Pusi antik nr. 1 është i gdhendur në trupin shkëmbor të Akropolit. Thellësia e tij shkon 20-23 metra. Përdorej për ujë të pijshëm në raste kur ujësjellësi binte në dorë te armikut.
Pusi antik nr. 2 është më i ruajtur. Tullat e murit dhe të dyshemesë ruhen pjesërisht.
Shpella e Gramës ndodhet në bregun perëndimor të gadishullit të Karaburunit. Në të ruhen rreth 2000 mbishkrime të cilat datohen nga shek IV para Krishtit deri në kohët e reja. Grama është shfrytëzuar si gurore për ndërtime publike.
Shpella vetë ka ambiente të brëndshme që janë përdorur si objekte kulti.AKT

http://commondatastorage.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/33940738.jpg

Një nga terakotat prej balte ka qenë ajo e bustit të një gruaje. "Terakota që është vlerësuar si e rrallë i përket kohës kur sundonte pushteti i gruas. Ajo dominonte në atë periudhë kur i kanë kushtuar edhe një objekt të tillë. Kjo terakotë është konsideruar si një nga dukuritë më të bukura në artin prehistorik të Evropës Juglindore. Madje edhe sot vlerësohet si një kombinim i artit primitiv dhe atij modern për nga mënyra se si është dizajnuar.Korçë

sa esht e vjeter?

^^

Mbi 2000 vjet.

duket si 5000 BC

^^

Edhe mundet.Data dhe fotoja nuk jane marre nga burime shume te sakta.

qqJQcu0vJiA

Para syve i kemi dhe nuk i shofim. :l

Vizitë në shenjat 12 000-vjeçare pranë Tiranës

Zbulimi i rrallë arkeologjik pranë Tiranës, i disa veprave murale të vjetra 10-12 mijë vjet, u pasqyrua në emisionin e pasdites në Top Channel.

Fshati i Bovillës, i njohur për ujëmbledhësin që furnizon ujësjellësin e Tiranës, mbart brenda vetes edhe vlera të tjera të jashtëzakonshme.

”Mbas një rrugëtimi jo shumë të gjatë, por as të shkurtër, ndodhemi tashmë në pikturën shkëmbore të Bovillës. Jemi atje ku kanioni i Bovillës ngushtohet më shumë”, thotë Ilir Zaloshnja, specialist i Institutit të Arkeologjisë.

Ndonëse se pikturat kanë qenë këtu prej mijëra vitesh, ato u vunë re nga një bari që njoftoi specialistët vetëm pak kohë më parë.

“Informacionet e para i morrëm përpara katër vitesh. Menjëherë ngritëm një grup pune të kryesuar nga profesor Myzafer Korkuti. Erdhëm me një staf prej katër vetash, pasi morrëm njoftimin dhe punuam në kushte të vështira. Kushtet atmosferike ishin të këqija, por identifikuam rreth 18 shenja”, vazhdon Zaloshnja.

Për dikë që është mësuar të kalojë jetën duke gjurmuar qytetërimet e lashta, “pamja që të shfaqet është mbresëlënëse. Kemi të bëjmë me një momunemt natyror shkëmbor sugjestionues”.

Ajo që e bën veçanërisht të rrallë zbulimin është koha kur datojnë këto shenja. “Këtu flitet për minumumi 10-12 mijë vjet më parë”, thotë Zaloshnja.

”Këto janë shifrat që na kanë dhënë edhe specialistë të huaj të veprave murale në pellgun e Mesdheut. Kjo i përket periudhës së eneolitit. Zbulimi ka një vlerë të madhe, është një dëshmi për popullimin e zonës dhe riteve pagane. Besojmë se shenja që duket qartë, ajo e kryqit të rrethuar nga një rreth, personofikon diellin”, përfundoi eksperti. /top channel


Zeri: http://www.zeriyt.com/vizite-ne-shenjat-12-000vjecare-prane-tiranes-t79055.0.html;msg1082597#new#ixzz1CFn1sXBQ

Tumulet Ilire të Lofkëndit.(Rrethi i Mallakastrës).

http://a2.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/181959_180273488681369_152920801416638_368829_8214444_n.jpg

http://a5.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/182612_180273522014699_152920801416638_368830_6365711_n.jpg

http://a3.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/182020_180273542014697_152920801416638_368831_6736843_n.jpg

http://a1.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/180826_180273555348029_152920801416638_368832_7364654_n.jpg

http://a7.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/181499_180273588681359_152920801416638_368833_769852_n.jpg

Objekte Ilire të arta të shekullit të 10-8 p.e.r.(para erës sonë).

http://a8.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/180835_180273658681352_152920801416638_368837_6414699_n.jpg

http://a1.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/180383_180273698681348_152920801416638_368839_7346799_n.jpg

http://a4.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/182075_180273718681346_152920801416638_368840_3885803_n.jpg

http://a6.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc6/182415_180273745348010_152920801416638_368841_4472555_n.jpg

http://a8.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash1/180691_180273762014675_152920801416638_368842_1514213_n.jpg

wow!

p_PUkB15r6U

1LCJb_x6NNk&feature=related

G8sB16FmxG4

JKdWeb65KUY


_khN66sDnIg


PyIX1HHrvNg


ZRXV7MwB8d0&feature=related

Revista \"Archaeology\", kopertinë për nëndetin shqiptar.

http://www.balkanweb.com/fotoAlbum/index.php?id=2407&IDFoto=2407

Monumente Ilire te zbuluara rastesisht gjate punimeve ne rrugen Mallakaster-Tepelene.I perkasin V-IV p.e.s.

http://a7.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/67682_114280495301783_100001594996376_100647_2807086_n.jpg

http://a8.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc4/67682_114280498635116_100001594996376_100648_1213426_n.jpg

Kalaja e Prizrenit.

ZMmMslkj-XQ

19392437

^^

:okay:

^^:cheers:

swSn74WfsMw


Z3mvlLotb0Y&feature=related


8SfM4clIR3s&feature=mfu_in_order&list=UL


LgRavLkZw9U&feature=related


4D2NqAr11MM&feature=related


Gr6DP6urCo8&feature=related


N3GD2y-j43s&feature=fvwrel


7yHrqR4ARVU&feature=relmfu

fUbeu02FP_Y

Zbulohet një statujë antike në Bylis

http://www.koha.net/repository/images/05bylis4.jpg

Fier, 5 mars - Në afërsi të Parkut Kombëtar Arkeologjik “Bylis”, të premten gjatë punimeve për sistemimin e rrugës nga Qafa e Kashit në Bylis është zbuluar një skulpturë antike, e cila është në gjendje shumë të mirë.

Drejtori i parkut, Bashkim Vrekaj, ka thënë se statuja, të cilës i mungon koka, është punuar nga guri gëlqeror dhe se ajo është e vjetër mbi 2.200 vjet.

“Statuja mund të jetë një perëndi lufte, ose një luftëtar ilir, por saktësisht do të saktësohet nga studimet në vijim. Ajo është nga trup-statujat e pakta që kemi gjetur në Bylis, sepse këtu portrete kemi gjetur edhe më parë, ndërsa shtatët janë të rralla”, ka thënë Vrekaj.

Ndryshe, zbulimi në fjalë shton pasurinë arkeologjike të Bylisit.

^^Ajo siper nuk eshte statuje por pllakate. Eshte kjo ketu poshte.

http://www.balkanweb.com/foto/40985.jpg

j-rBo6Pb1yE

:okay:

http://albaniadive.com/

Lushnje, zbulime arkeologjike .Del në dritë vendbanimi 3500 vjet para Krishtit.

1Lf_jvd2QcQ

WOW! :) :)

ZCq3FGPAJTs


We must take in consideration that when scholars talk about Celts, they are not talking about a particular "race", or about natives of specific regions now associated with the Celts, or about adherents of any particular religion. Nor are they making arbitrary terminological distinctions, they are talking about Celtic language speakers and their cultures.
Celts were a diverse group of independent, indigenous tribal societies.
While similarities in language, artefacts, religion and social structures are known, each culture had its own language and traditions. The Celts rarely used their written language, passing along beliefs, knowledge, and wisdom through oral traditions, in the same way as the Illyrians/ Albanians did.
One of the most influential tribes of the Balkans, the Scordiskoi, had established their capital at Singidunum in 3rd century BC. Taking into consideration the Cletic tribe Skordiskoi, so much present in Dardania (modern Kosova) from the 3 century BC and its ending -oi, common on both tribe names, we may guess that we have to deal, like on the case of Japodes, a mixing Celto-Illyrian tribe, with Dardanian- Celtic symbiosis of two tribes.

The Celtic languages have unusual features within the Indo-European family, which may be due to greater influence from the non-Indo European languages they displaced and/or to greater retention of archaic forms of Indo-European.
Interesting to note that ancient Scotland was also called ALBANIA or ALBANY, and the island of Britain itself was called ALBION. The Latin word ALBA [meaning white] mustnt be confused with the more widespread indo-european word meaning mountain, because both words have entered the English language: Alpine and Albino. All these names mean "white cliffs" or "white mountains", which is how they look when one approaches them from the sea. The celtic Picts were a confederation of tribes in what was later to become eastern and northern Scotland from Roman times until the 10th century. They lived to the north of the Forth and Clyde valley and have been the descendants of the Caledonii and other tribes named by Roman historians or found on the world map of Ptolemy. Pictland, also known as Pictavia, became the Kingdom of Alba also known as 'Albania', during the 10th century and the Picts became the Fir Albainn, the men of Alba.
Is possible that the British Isles were populated by members of the Mediterranian sub-branch of the white family, who were themselves akin to the ancient Iberian, Balkan and Mediterranean peoples.
Indeed, Celtic origin myths recorded in Medieval Scotland and Ireland suggest a possible beginning in Anatolia and then to Iberia via Egypt. There are records of Celtic mercenaries in Egypt serving the Ptolemies. Thousands were employed in 283-246 BC and they were also in service around 186 BC.
Apparently, of all the world languages, Albanian is particularly closely related to Q-Celtic, such as Irish. The relationship seems more or less evident, and it wouldn't be too difficult to find some completely regular correspondences [they are pretty close]. Surely enough, all lexemes are within the basic lexics.
Also note that neither Welsh nor Breton are particularly close to Irish, therefore including Albanian into the Celtic group might in fact be reasonable.
The words are most in dialect taken from Isidore Dyen's IE database from the 60s.
NOT
Albanian NUK
Irish NI

WE
Albanian NE
Breton NI
Irish INN, SINN
- The /n/-root is present only in Italic, Welsh, Breton and Albanian. Others have /m-/ or /w-/ or similar.
PIE had *wei for nominative, *n.s-me- in other cases. The *n.s part occurs in Hittite (anz-), Germanic (uns-), and OCS (ny, nasU, namU).
Also Italic, Celtic and Albanian, where by analogy it's also used in the nominative.

ONE
Albanian NJI
Breton UNAN
Irish AON

TWO
Albanian DY
Irish DO

THREE
Albanian TRE/ TRI (dialect form)
Irish TRI

WATER
(Note this rather unique coincidence in "water")
Albanian UJ
Irish UISGE

FATHER
Albanian AT
Irish ATHAIR (Irish exhibits the Celtic loss of Indo-European p. Athair is related
to pater and father)

Stephen Oppenheimer's books "The Origins of the British: A Genetic Detective Story" and "Out of Eden: The Peopling of the World" are published by Constable & Robinson

Ujësjellësi i Bënçës,Tepelenë.Ndërtuar nga Ali Pashai.

http://oi56.tinypic.com/2yo4v38.jpg

http://telnis.files.wordpress.com/2011/02/tepelene-benca-25-shkurt-2011.jpg

Parku i Bylisit.

http://a3.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash4/205700_177436592308239_100001256986503_441039_6345656_n.jpg

Teatri i Butrintit.

http://a5.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash4/205700_177436588974906_100001256986503_441038_4583791_n.jpg

Gjurmë të vendbanimit parahistorik në Reshtan të Kosovës

http://www.noa.al/wp-content/uploads/2011/05/1.jpg

Reshtan, (Kosovë), 25 maj, NOA – Gërmimet arkeologjike në Reshtan të Therandës kanë rezultuar me gjetjen e një vendbanimi të periudhës së mesme dhe të vonë të Neolitit. Arkeologët kanë hasur në shumë elemente që dëshmojnë se kjo zonë ka qenë e populluar dhe mjaft e zhvilluar në këtë periudhë parahistorike. Gërmimet arkeologjike të nisura muajin e kaluar nga Instituti Arkeologjik i Kosovës, në bashkëpunim me Universitetin e Prishtinës, atë të Tiranës dhe të Tetovës, kanë pasur karakter shpëtimi të këtyre vlerave arkeologjike, pasi që mu mbi këtë vend ka nisur të ndërtohet rruga Therandë-Studençan.
Udhëheqësi i gërmimeve në këtë lokacion, Shafi Gashi, nga Instituti Arkeologjik i Kosovës, ka bërë të ditur se kjo është një ndër qendrat më të mëdha të Neolitit të mesëm.
“Qëllimi është që në këtë pjesë të kryhet gërmimi me karakter shpëtimi dhe të njëjtën kohë të bëhet një kurs i studentëve të arkeologjisë, që të përfitojnë në aspektin metodik e shkencor”, ka thënë ai.

Gashi ka bërë të ditur se gjer tani kanë arritur të evidencojnë tri horizonte të banimit, të Neolitit të mesëm dhe të vonë dhe shumë gjurmë arkeologjike të kësaj periudhe, me dysheme, vatra dhe me shumë objekte të lëvizshme.
“Synimi është që i gjithë materiali të analizohet dhe në fund të vitit me këtë do të botohet një monografi për vendbanimin parahistorik të Reshtanit”, ka bërë të ditur ai.
Adem Bunguri, specialist në Institutin e Arkeologjisë të Shqipërisë, ka theksuar se vendbanimi i Reshtanit ka qenë njëri nga më të rëndësishmit në parahistorinë e Kosovës dhe Ballkanit Qendror.

“Ky vendbanim në literaturën arkeologjike është bërë i njohur që në vitin 1979. Ka nisur fushata e gërmimit nga arkeologët serbë, në vitet 1967, megjithatë botimi i plotë i materialit nuk është realizuar”, ka potencuar ai për “Koha Ditore”.
Bunguri ka thënë se në Reshtan mbizotëron elementi apo komponenti kulturor Danilik apo adriatiko-mesdhetar. Sipas tij, një nga tiparet e kësaj kulture – përpos poçarisë të dekoruar me metoda dhe teknika të larmishme dekorative – janë edhe ritonet e kultit, të cilat i kushtoheshin kultit të gjallesës.

Sadat Baraliu, profesor në Universitetin e Prishtinës, ka bërë të ditur se Theranda është një ndër zonat më të pasura arkeologjike në territorin e Kosovës, por ka theksuar se regjimi i kaluar disa prej tyre i ka shkatërruar gjatë ndërtimit të vreshtave.

“Deri më tani gjurmët datojnë që në Neolitin e mesëm, që është pikërisht lokaliteti i Reshtanit. Gjithashtu kemi Hisarin, që është një territor shumështresor që ka vlera arkeologjike. Pastaj kemi Tumat e Shirokës, varreza të periudhës së hekurit. Por ato varreza gjatë ndërtimit të vreshtave të asaj kohe shumica janë shkatërruar. Pastaj kemi Hisarin e Kostercit, gjithashtu janë kryer gërmime vitin e kaluar. Aty kemi një kala të antikitetit të vonë. Gjithashtu kemi lokalitete të tjera që nuk është arritur të gërmohen, por janë evidencuar dhe shpresoj që në të ardhmen do të gërmohen”, ka thënë Baraliu.

http://www.noa.al/2011/05/gjurmete-vendbanimit-parahistorik-ne-reshtan-te-kosoves/

Shkodër, nxirren nga Buna shpata e spiranca 400 vjecare



Një spirancë dhe një shpatë, lashtësia e të cilave llogaritet të jetë rreth 400 vjecare, janë nxjerrë nga lumi Buna, nga një i apasionuar i zhytjes, që duket se me këtë rast ka realizuar edhe ëndrrën e tij per t’u bërë polumbar.

Nga një peshkatar i thellësive Dritan Mehemetaj është improvizuar zhytës profesionist. “Më në fund realizova ëndrrën time të fëmirisë, që një ditë të bëhesha një zhytës profesionist” – ka thënë Mehmetaj.

Pas një pune më shumë se 15 ditore falë kembenguljes së zhytesit pasionant, dje është bërë e mundur nxjerra nga thellesitë 10 metra të këtij lumi, të “relikeve”.

Objektet e vjetra janë gjetur aty ka qënë i vendosur porti i Shkodrës shumë vite më parë.

Specialistë të arkeologjisë që ndodheshin në momentin e nxjerrjes se tyre pohuan se këto objekte janë dëshmi e një kulture dhe historie të lashtë që mbart qyteti i Shkodrës.

(a.h/news24/BalkanWeb)

^^

5dm83gHFL6o

lYPSziZSIH4&feature=relmfu

Selca

http://www.top-channel.tv/video.php?id=26755

^^ Selca , qytet antik Ilir por me emerim sllave :ohno:

Duhet patjeter te riemerohen qytetet/qytezat e fshatrat ne Shqiperi e sidomos ato qe kan histori - trashegemi Shqiptare..

^^ Selca , qytet antik Ilir por me emerim sllave :ohno:

Duhet patjeter te riemerohen qytetet/qytezat e fshatrat ne Shqiperi e sidomos ato qe kan histori - trashegemi Shqiptare..

+100000

:cheers:

toponimet - FAIL! :(

Mat, po dëmtohet ura e vjetër

Ura e vjeter mbi lumin Mat ndertuar ne vitin 1930 eshte demtuar shume vitet e fundit. Ura 80-vjecare i ka mbijetuar kohe por jo njerezve qe vitet e fundit kane nisur te shkaterrojne parmaket e saj per t'i marre hekurin, ndersa kembet e ures po zbulohen nga personat qe marrin inertet e lumit per ndertime.


Ura eshte shpallur monument kulture per specifikat e saj dhe kohen kur eshte ndertuar. Ajo i eshte nenshtruar edhe nje restaurimi 10 vjet me pare por persona te paidentifikuar kane shkulur, pllakat, kane demtuar parmaket dhe kane shkulur hekurat qe perdoren per ti shitur per skrap.
Ura ishte funksionale deri disa kohe me pare por pas ndertimit te rruges se re dhe urave te reja, ajo eshte mbyllur per automjetet.

http://top-channel.tv/artikull.php?id=214415&ref=fp

Nxirret nga plehrat, Kalaja e Aliut në Tepelenë...Gazeta-Shqip


Pas 20 vjetësh

Për herë të parë pas 20 vjetësh, Bashkia e qytetit të Tepelenës kujtohet të tregojë kujdes për kështjellën mesjetare në qendër të këtij qyteti, duke ndërhyrë me një operacion për pastrimin e mbetjeve urbane shumëvjeçare, që kishin mbuluar dy hyrjet kryesore të këtij monumenti të rrallë të historisë dhe kulturës.

Në mjediset e kësaj fortese legjendare, ndërtimi i së cilës që historikisht i është atribuuar Pashait të madh Ali Tepelena, gjatë kësaj fundjave kanë hyrë mjetet e rënda të pastrimit dhe transportit, të cilat kanë tërhequr qindra tonë mbetje urbane të depozituara prej vitesh në brendësi të kështjellës dhe në afërti të mureve rrethuese 4-5 metra të lartë dhe që në ndonjë rast ruajnë një lartësi që shkon deri në 9-10 metra mbi bazamentin shkëmbor mbi të cilën janë vendosur themelet.

Kryetari i porsazgjedhur i kësaj bashkie, Tërmet Peçi, ka iniciuar këtë ndërhyrje qysh në javën e parë të fillimit të mandatit të tij të parë në këtë pozicion, sepse, sipas tij, indiferenca e paraardhësve të tij në bashki ka çuar në shkatërrimin e këtij monumenti me vlera të jashtëzakonshme. “Për mua nuk kanë shumë rëndësi arsyet që kanë çuar në këtë gjendje katastrofike që ndodhet sot kjo kështjellë, që është i vetmi monument kulture në qendër të Tepelenës. Për mua ka rëndësi që sa më parë të ndërhyjmë për të ndërprerë procesin e shkatërrimit të mëtejshëm të saj dhe gradualisht të hartojmë një plan për menaxhimin dhe kthimin e këtij monumenti në një pikë të vizitueshme nga turistët dhe vizitorët vendas dhe të huaj, u shpreh kryebashkiaku i porsamandatuar i Tepelenës, Tërmet Peçi në përfundim të ndërhyrjes së parë për pastrimin e kështjellës.

Ekskavatorët dhe kamionët e rëndë gjatë tri ditëve kanë punuar për pastrimin dhe largimin e mbetjeve në hyrjen kryesore juglindore të kështjellës, në afërsi të mureve rrethuese në pjesën veriore të saj dhe në disa pjesë të tjera jashtëzakonisht të ndotura të kështjellës. Kryebashkiaku Peçi thotë se ky është vetëm fillimi i një operacioni për vlerësimin dhe rijetëzimin e Kalasë së Ali Pashë Tepelenës dhe në këtë ndërmarrje, ai do të kërkojë bashkëpunimin dhe mbështetjen e MTKRS për të hartuar dhe koordinuar një strategji të përbashkët për shpëtimin e kalasë së Tepelenës.

Burime nga bashkia e këtij qyteti bëjnë të ditur se, ndonëse “me leje” të shtetit komunist, qysh para vitit 1990, brenda në këtë kala ishin kryer rreth 75 ndërtime jashtë kritereve ligjore të ruajtjes së monumenteve të kulturës, periudha më pas ka qenë fatale për këtë monument, pasi jo vetëm që ndërhyrjet jashtë kritereve nuk u ndërprenë, por ato u bënë edhe më brutale se më parë, duke përdorur në masë derdhjet e betonit mbi strukturat e rrënojave dhe muret rrethuese të kalasë. Braktisja, shkatërrimet dhe ndërhyrjet me ndërtime të paligjshme në këtë monument kulture të kategorisë së parë në periudhën pas vitit 1990-‘91 i dhanë një goditje të pakorrigjueshme kështjellës, pasi drejtuesit e bashkisë së qytetit prej asaj kohe e në vazhdim kanë lejuar të bëhen ndërtime të reja në brendësi të kështjellës të shoqëruara me leje të rregullta ndërtimi, gjë e cila vështirëson së tepërmi korrigjimin e këtyre gabimeve fatale. Gjatë 20 vjetëve, aty janë ndërtuar shtëpi, janë prishur struktura të rrënojave të vjetra, dhe gjithçka prej asaj kohe ka ardhur në progres negativ dhe me pasoja të pallogaritshme. Asgjë nuk është bërë për të ndalur hovin e dhunimit të këtij monumenti të rrallë dhe deri pak ditë më parë, çdo gjë shkonte drejt rrënimit të kështjellës dhe sarajeve të pashait të madh të Janinës me origjinë nga Tepelena. Operacioni për pastrimin e mbetjeve të depozituara gjatë një periudhe që shkon deri në 20 vjet, përbëjnë ndërhyrjen e parë serioze për mirëmbajtjen e kështjellës së Tepelenës, ndërhyrje që zgjon shpresën për një rivlerësim të këtij monumenti të rrallë të historisë dhe kulturës shqiptare.

Bravo per kryetarin e ri te bashkise:)

^^ Shyqyr ! Ajo kalaja ishte vertet ne gjendje skandaloze - si kosh plehrash...

“Ethet e arit”, kërkuesit dëmtojnë monumentet e kulturës

http://koha.net/repository/images/14-ethet-e-arit_1407112126_1.jpg

Publikuar: 14.07.2011 - 21:28

Tiranë, 14 korrik - Ka ende të marrë që mendojnë se shekujt do ta kenë kursyer ndonjë qyp me flori, të fshehur diku nën tokë. Teknologjia ka avancuar dhe mjafton një sinjal që nën tokë ndodhet një objekt i metaltë, për të nisur aksioni i gërmimit me kazma e lopata. Nuk bëhet fjalë për ndonjë film aventuresk me ishuj e thesare të fshehura nga piratët, por për një fenomen që ka shënuar rritje vitet e fundit. Sikur këto kërkime të mjaftoheshin vetëm me zhgënjimin e autorëve, kjo nuk do t’i prishte askujt punë. E keqja është që këto kërkime kanë sjellë dëmtime serioze në disa monumente të trashëgimisë kulturore në gjithë territorin e Shqipërisë. Drejtori i Drejtorisë Rajonale të Tiranës, Arbër Kadia thotë se ky fenomen është bërë shumë shqetësues, duke iu shtuar morisë së problemeve që hasen në fushën e monumenteve, siç janë ndërtimet pa leje, moszbatimi i distancave nga zonat e mbrojtura apo mungesa e infrastrukturës së duhur për mbrojtjen e tyre, dhe përfshirja më e gjerë e institucioneve lokale në këtë proces. “Duket si lojë fjalësh, por trashëgimia e trashëgon problematikën e vet. Fenomeni i gërmimeve në kërkim të thesareve ka qenë i kahershëm, jo vetëm në qarkun e Tiranës, por në gjithë Shqipërinë, por kohëve të fundit këto ndërhyrje prej njerëzve të papërgjegjshëm janë shtuar”, thotë Kadia për gazetën “Panorama”. Ai shton se kërkimet bëhen me aparatura të posaçme që sinjalizojnë praninë e objekteve të metalta nën tokë. “Me anë të detektorëve të metalit, të cilët janë të jashtëligjshëm, ata bëjnë kërkime që duhet thënë se janë të kota dhe nuk sjellin gjë tjetër veçse dëmtime të monumenteve, si dhe rrezikimin e jetëve të vetë autorëve. Me idenë që mund të gjejnë ndonjë send me vlerë, ata gërmojnë pa sjellë asnjë rezultat. Mendoni, gjithë ajo histori që ka kaluar mbi këto qyteza të lashta apo monumente shekullorë, që nga luftërat, shkatërrimet, plaçkitësit… Nëse nuk është gjetur asgjë nga arkeologët, imagjinoni ç’mund të gjejnë ata”, vazhdon Kadia. Dhe rastet janë konkrete. Ai na sjell shembullin e qytezës ilire të Albanopolit, i cili ndodhet në afërsi të fshatit Zgërdhesh të Krujës, ku janë bërë gërmime. Por, një nga rastet më flagrante është ajo e Urës së Brarit. “Janë hequr 2 metra kub gurë nga kjo urë dhe autorët janë treguar vërtetë të guximshëm, sepse kanë rrezikuar seriozisht të humbasin jetën, për shkak se është ndërhyrë në qemer, çka do të thotë se objekti mund të ishte shembur e t’i kishte zënë nën të. Ndërkohë, ne kemi hartuar një plan veprimi, për të ndërhyrë për rikonstruksionin e saj”, thotë drejtori i Drejtorisë Rajonale.

Po kaq e shtrirë është edhe dukuria e fshehjes së gjetjeve arkeologjike gjatë gërmimeve për ngritjen e pallateve. Kadia thotë se shumica nuk tregojnë kur hasin në rrënoja apo objekte arkeologjike, nga frika se mos u ndërpriten punimet. Rasti më i fundit ka qenë gjetja e disa stela varresh të periudhës otomane, të cilat u raportuan nga punonjësit me një frikë shumë të madhe nga pronarët e ndërtesës që po ngrihej.

Në të tilla raste një dëmtues monumentesh do të duhej të dënohet deri në 2 vjet burg, megjithatë deri më sot nuk ka ndodhur që ndokush të kapet.

Qyteza ilire Albanopol ndodhet në një kodër në afërsi të fshatit Zgërdhesh të Krujës. Qyteti ishte qendra e fisit albanët, që jetuan aty në shekullin e dytë dhe të tretë. Përmendet për herë të parë në mesin e shekullit II nga Ptolomeu, i cili e përcakton tokën e albanëve me koordinata gjeografike 46 gradë dhe 41 gradë e 5′. Albanopoli ndodhet në krahun e djathtë të rrugës që lidh Fushë-Krujën me Krujën. Ka qenë albanologu i njohur austriak Hahn, i cili në vitin 1871, kur vizitoi kështjellën e Zgërdheshit, hodhi idenë që aty është shtrirë kryeqendra e rëndësishme ilire, Albanopolis. Qyteti antik shtrihej në majë të kodrës në një hapësirë prej 10 hektarësh. Qyteti mbrohej nga një mur i fuqishëm 1 400 metra i gjatë, prej të cilave sot kanë mbetur vetëm 90 metra. Akropoli zë një të tretën e hapësirës. Aty janë gjetur objekte të shumta terakote, por edhe një statujë mermeri e perëndeshës Artemisë.

Ura e gurtë e Brarit është pa dyshim një nga monumentet më të rralla të trashëgimisë kulturore shqiptare. Kjo, jo vetëm për shkak të arkitekturës së saj harkore, tipike për kohën kur është ndërtuar, por edhe për bukuritë natyrore që shtrihen nën të. Ura e Brarit është shpallur monument kulture i kategorisë së parë më 1948. Ndodhet në fshatin Brar, komuna Dajt, me sipërfaqe 48.3 m2. Është një ndërtim i periudhës së mesjetës së vonë dhe daton mes shek. XVIII-XIX. Kjo urë, e cila tashmë është kthyer më së shumti në një objekt turistik, ndonëse ende përdoret prej banorëve të zonës, është bërë pre e vjedhësve, të cilët kanë hequr një sasi të madhe gurësh prej qemerit të saj, duke rrezikuar monumentin shekullor, por edhe kalimtarët.

http://www.koha.net/index.php?page=1,5,62576

PWTTZiOqA-k

http://img695.imageshack.us/img695/9186/87big.jpg

Shoku me i ngushte qe kam patur ne Golem ka qene nga Perondia. Tani eshte ne Ushtrine Kanadeze e ben si i forte:D

"Perondi",hera e pare qe e degjoj.

Shoku me i ngushte qe kam patur ne Golem ka qene nga Perondia. Tani eshte ne Ushtrine Kanadeze e ben si i forte:D

Me ca mbiemri ? :D :lol

Zbulohet një kryq dhe mbishkrim varri në Fushën e Vrinës

Ekspedita

Fusha e Vrinës, një kilometër larg kryeqendrës arkeologjike të Butrintit, prej vitit 2008 ka qenë fushë kërkimi për arkeologë shqiptarë e të huaj. Gjetjet e kësaj vere përbëjnë vërtet një surprizë jo vetëm për studentët pjesëmarrës në ekspeditën e nisur prej 15 qershorit e që do të mbyllet në fund të korrikut, por edhe për vetë arkeologët. Valbona Hysa, drejtore e projektit të zbatuar në Fushën e Vrinës, shprehet shumë entuziaste për dy-tri zbulime që ajo i quan të rëndësishme dhe madje të rralla. Gjatë periudhës mesjetare kjo zonë mendohej thjesht si zonë peshkimi. Gjetjet e fundit, kryqi dhe mbishkrimi i një rrase varri, e identifikojnë atë edhe si një zonë me aktivitet kishtar. Arkeologët thanë se kryqi me imazhin e Shën Mërisë datohet rreth shekullit X-XI dhe ky lloj kryqi është mbajtur nga njerëz të privilegjuar, të cilët mendohet se mund të kenë qenë priftërinj apo edhe mbrojtës të krishterimit. Kryqi ka figurën e Shën Mërisë dhe mbishkrim në gjuhën greke, që i përket periudhës bizantine. Mbishkrimi i pllakës së varrit datohet rreth shekulli VI pas Krishtit. Gërmimet e kësaj vere kanë hedhur dritë të re, duke e ndriçuar këtë truall arkeologjik edhe si zonë prodhimi. Kjo, pasi janë nxjerrë në dritë muret dhe shtresat e një vile rustika, për të cilën arkeologët mendojnë se i përket periudhës romake dhe që ndihmon të kuptohet e përfytyrohet si zonë prodhimi. Po kështu, një zbulim i kësaj ekspedite është një monedhë ari me portretin e Kostandinit, që vlerësohet si gjetje e rrallë për Butrintin. Kjo është e dyta monedhë ari pas asaj që është zbuluar më 1999-n në Trikonkën e Butrintit. Sqarohet se monedha e gjetur nuk është një prerje e vlefshme dhe e përdorshme për blerje, por ka vlerën e medaljonit apo të medaljes, që u jepej njerëzve të shquar.

Pjesëmarrës në ekspeditën më të fundit në Fushën e Vrinës, janë rreth 50 studentë shqiptarë e të huaj. Ky projekt ka dy synime: trajnimin e studentëve nga njëra anë dhe thellimin e studimit të arkeologjisë së zonës nga ana tjetër, për të sjellë një pasurim të sekuencës së historisë së Butrintit. Sipas arkeologes Valbona Hysa, jeta në fushën e Vrinës reflektohet në pesë faza. Ajo shtrihet nga shekulli i parë para Krishtit, deri në shekullin e 14 pas Krishtit. Hysa thotë se eksplorimi i zonës është kryer vetëm në 7-8 për qind. Kjo do të thotë se brezat e ardhshëm të arkeologëve shqiptarë dhe homologëve të tyre nga universitete të Europës e botës, do ta kenë për dekada me radhë një zonë kërkimi dhe zbulimesh me interes të madh studimor.

http://www.gazeta-shqip.com/kulture/98259f660bfdb19f80e22378d584a995.html

Gje e mire qe keto tabelat i kane vene anembane shqiperise..qofshin prane rrenojave apo vende turistike...por sqarimi ne disa prej tyre (si kjo me poshte)..le per te deshiruar.

http://oi55.tinypic.com/2po2vep.jpg

Duhet te jete 'Wall from Turkish period' ose 'from Ottoman period'.

+ Ter ajo tabel per nje pjese muri aq te vogel. Nje pllak ne mur do ishte e mjaftushme.

^^
Qenka shume gabim kur vjen tek perkthimi ne anglisht

Gjithashtu edhe viti duhet te jete "year 1502" e jo 1502 year

Cfare eshte kjo periudha "Turke"? Duhet te thonin "Otomane" se edhe Shqip edhe Anglisht gabim esht. Pastaj fjala "year" nuk ka nevoj te shkruhet fare aty por te thjesht viti.

p1SCtgAFSVg

:applause:

o7KX_xQJWXI

Zbulohet anija 2100-vjeçare

http://www.top-channel.tv/foto/lajme/ANIJA%2016_tn_3.jpg

Një anije që besohet se i përket periudhës mes shekullit të dytë dhe të parë para erës sonë është zbulimi më i fundit i ekipit të studiuesve shqiptaro-amerikane.
Reliket e saj janë gjendur në perëndim të ishullit të Sazanit, në një thellësi prej 50 metrash. Kjo anije është e gjatë rreth 30 metra dhe gjendet poshtë këtyre amforave, të cilat mendohet se janë mbi 300 copë. Ato i kanë rezistuar kohës prej gati 2100 vitesh, duke mbetur në gjendje shumë të mirë.

Sipas arkeologëve, kjo gjetje është mjaft e rrallë në Mesdhe dhe besohet se do të ndriçojë fakte të panjohura që kanë të bëjnë me popullsinë e Ilirisë së jugut që ishte vendosur gjatë bregdetit si dhe marrëdhëniet tregtare me vendet e tjera.

Sipas hipotezave paraprake, anija mund të ketë lidhje me betejat e Luftës Civile dhe zbarkimin e Jul Cezarit dhe ushtrisë së tij, në kërkim të gjurmëve të Pompeut. Për arkeologun Jeff Royal, këto gjetje relikesh, së bashku me amforat, dëshmojnë për një tregti të madhe verërash të zhvilluara në shekullin e dytë dhe të parë para erës sonë.

Dr. Adrian Anastasi, i Institutit të Arkeologjisë, është shprehur se “zbulimi i këtij reliti shënon një sukses të rëndësishëm jo vetëm për ekspeditën, por edhe për arkeologjinë nënujore shqiptare.
Ndërsa Auron Tare, i Qendrës Shqiptare të Kërkimeve Detare, thotë se “zbulimi i këtij reliti të mrekullueshëm mund të sjellë dëshmi shumë interesante për një periudhë të njohur të historisë së Romës të zhvilluar në brigjet e Ilirisë Antike.

Por, zbulimet arkeologjike kërkojnë edhe laboratorë për tu konservuar si dhe muze për tu ekspozuar. Themeluesi i Fondacionit amerikan RPM, financieri Gergo Robb Jr thote se “zbulimet e 5 viteve të fundit mund të krijojnë një muze unikal për Ballkanin, por fatkeqësisht nuk ka asnjë laborator apo muze, i cili të jetë i gatshëm për këtë mundësi të madhe që i jepet Shqipërisë”.

Ekspedita shqiptaro-amerikane operon në bordin e anijes Herkules dhe është cilësuar nga mediat amerikane si një prej 10 më të rëndësishmeve të këtij lloji në botë. Ajo ka për qëllim krijimin e hartës së pasurive arkeologjike dhe historike nënujore. Deri më sot ka zbuluar deri mbi 20 anije në ujrat shqiptare dhe mbi 15 të tjera në ato të Malit te Zi.

http://www.top-channel.tv/artikull.php?id=217031&ref=onews

3tq1FSGXFxc&feature=feedu
rrofte iliria

^^

:cheers:

Roman wreck full of wine jars found off Albania

By: LLAZAR SEMINI | Associated Press | 08/22/11 7:44 AM


A U.S.-Albanian archaeological mission said Monday it has found the well-preserved wreck of a Roman cargo ship off Albania's coast, complete with some 300 wine jars — all empty, alas.

The 30-meter long (yard) wreck dates to the 1st century B.C. and its cargo is believed to have been the produce of southern Albanian vineyards en route to western European markets, including France.

A statement from the Key West, Florida-based RPM Nautical Foundation said the find was made 50 meters (yards) deep near the port city of Vlora, 90 miles (140 kilometers) southwest of the capital, Tirana, early this month.

The foundation, in cooperation with Albanian archaeologists, has been surveying a swathe of Albania's previously unexplored coastal waters for the past five years. So far, experts have located 20 shipwrecks — including several relatively modern ones.

"Taking into consideration the date and also the depth — which is well suited for excavation — I would include it among the top 10 most scientifically interesting wrecks found in the Mediterranean," said Albanian archaeologist Adrian Anastasi, who participated in the project.

Officials said most of the jars, known by their Greek name of amphoras and used to transport wine and oil, were unbroken despite the shipwreck. However, the stoppers used to seal them had gone, allowing their contents to leak out into the saltwater.

Mission leader George Robb said the ship could have been part of a flourishing trade in local wine.

"Ancient Illyria, which includes present day Albania, was a major source of supply for the western Mediterranean, including present day France and Spain,' Robb said.

Team members retrieved one amphora for examination, before restoring it to the wreck. The site, whose precise location is being kept secret, will be left unexplored until the Albanian archaeological service is in a position to do so.

The monthlong mission ended last week and will be resumed next year. According to Albanian coordinator Auron Tare, it will eventually cover the whole Albanian coastline.

"These five years have shown how rich the Albanian underwater coastline is, and how interesting it could be for international tourists," he said



Read more at the San Francisco Examiner: http://www.sfexaminer.com/news/2011/08/roman-wreck-full-wine-jars-found-albania#ixzz1VqLXacXD

Sendet e gjetura pas germimeve te grupit francez ne parkun e Bylisit.

http://oi55.tinypic.com/1589v8m.jpg

http://oi51.tinypic.com/2hfhw84.jpg

http://oi52.tinypic.com/raspc5.jpg

BaVFE5GZNww&feature=feedu

Pas Bylisit..grupit i eshte dhene leja qe te germojne edhe ne parkun e Butrintit dhe ne rrethinat e Sarandes.

http://oi52.tinypic.com/2lvlelf.jpg

"Anija e Mbytur" eshte zbulimi me fantastik i bere keto 20 vjet ne arkeologjine shqiptare.Anija eshte Ilire dhe eshte gjetur ne afersi te ishullit te Sazanit

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/307892_10150285183519454_168973599453_7436284_3794144_n.jpg

Kjo foto siper nga eshte marre?

Gento,nese eshte ajo qe pashë edhe une ne lajme ath anija nuk eshte gjetur ne Sazan,por ne Shkoder..ngecur ne nje kenete.




@7t

Gjykuar nga adresa...eshte marre nga FB

http://img225.imageshack.us/img225/5498/screenshot5cg.png

http://www.flickr.com/photos/viaggisolidali/6098960885/

Mozaik Romak ne muzeun historik te Tiranes.

http://oi56.tinypic.com/2iih62r.jpg

SYPCU-yusXY

Mozaik Romak ne muzeun historik te Tiranes.

http://oi56.tinypic.com/2iih62r.jpg

Flitet edhe per prejardhje Shqiptare te ketij mozaiku

oeFcp1-XArE

Amfiteatri i Durresit

http://farm7.static.flickr.com/6125/5967518873_89038d4b28_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/katjafin/5967518873/)
Durrës, Albania 2011 (http://www.flickr.com/photos/katjafin/5967518873/) by Катя (http://www.flickr.com/people/katjafin/), on Flickr

Apollonia

http://www.flickr.com/photos/visi_al/6079291709/

nga Kalaja e Gjinokastres

http://farm7.static.flickr.com/6084/6078925285_a77eb965d3_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/87039642@N00/6078925285/)
Shadow And Light of Gjrokastra (http://www.flickr.com/photos/87039642@N00/6078925285/) by Alan1954 (http://www.flickr.com/people/87039642@N00/), on Flickr

NEWS
17 AUG 2011 / 10:12
Ancient Roman Ship Discovered off Albanian Coast
The remains of a 2,100-year-old Roman ship have been discovered off the Karaburun Peninsula in Albania’s southern coast by archaeologists.

Ifnd7n8UtLA

A research team comprised of Albanian and US archaeologists found the wreckage this week at a depth of 50 metres and believe it dates to between the second and first century BC.

According to archaeologists, the discovery of a 30 metre-long ship with more than 300 amphoras-a type of ceramic container- aboard, sheds new light on the ancient population of the southern Illyrian coast and its trade relations in the Mediterranean.

“The growing maritime evidence points toward an intense wine industry and associated heavy trade that developed in the 2nd century BC and continued into the 1st century CE,” Dr Jeff Royal of the RPM Nautical Foundation said in a statement.

“The heavy traffic of this commodity ran southward down the Eastern Adriatic route to the Vlora area before cutting over to Southern Italy and continuing into the West Mediterranean,” Royal added.

During ancient times, Albania’s coast stood on an important trade route, receiving traffic from Greece, Italy, North Africa and the western Mediterranean.

4
“This discovery is important not only for the expedition but also for Albania’s underwater archaeology,” Dr Adrian Anastasi from Albania’s Institute of Archeology said.

The expedition was financed by the RPM Nautical Foundation, which was founded by US financier George Robb Jr. It has discovered 20 shipwrecks from ancient, medieval and modern times in its survey of the Balkan country's coast in the last five years.

Robb and his research team have called repeatedly for the creation of an underwater archaeology museum, which would allow for the excavation and preservation of these relics, but so far they have received little support from local authorities.

“The discoveries of the last five years could create a unique museum for the Balkans, an opportunity that Albania should not miss,” Robb said.

Arka e Noes :rofl:

Gërmimet dëshmojnë se ilirët ndërtonin qytetet mbi kodrina të larta, mbi një luginë ose grykë lumi me tokë të punueshme e me kullota përreth. Deri në shekullin II para lindjes së Krishtit qytetet ilire arritën një nivel të mirë ekonomik. Edhe pse ndihej ndikimi i artit helenistik, në monumentet e kësaj periudhe shihet se zhvillimi bëhej duke u mbështetur mbi një traditë të mëparshme të vetë qyteteve ilire. Muret që rrethonin qytetet ishin të ndërtuar me gurë poligonalë të palidhur më llaç. Hyrja dhe dalja për në qytet bëhej nga portat me majë. Më vonë, qytetet i gjejmë të rrethuara me mure të mëdha, të ndërtuara me gurë masivë në formë paralelopipedi. Porta, shkallët dhe rruga në kështjellën e Lezhës dëshmojnë për këtë.

Qytetet ilire rrethoheshin me mure mbrojtëse, kur nuk kishte pengesë natyrore për të vështirësuar sulmet e armikut. Nga studimet arkeologjike janë vënë re se jo të gjitha qytetet kishin akropol (maja më e lartë ku vendoseshin tempujt dhe ndërtesat më të rëndësishme). Portiku ishte sheshi i cili nga një anë mbyllej me mur te zbukuruar me kamare, kurse në anën e kundërt kishte një kolonadë. Mbetjet e portikëve janë zbuluar në Dimal e Zgërdhesh. Qytetet ilire kishin edhe stadium, ku zhvilloheshin lojëra sportive, si ai i Amanties (në Plloçë të Vlorës) dhe ai i Bylisit. Monumente të tjera arkitektonike janë banesat me kolona të gdhendura në gurë si në qytetin Antigonea. Të njohura janë edhe varret monumentale të gdhendura në shkëmb në Selcë të Madhe.

http://www2.arnes.si/~opoljanelj/projekti/spletna_verov_grkov_rimljanov/dorski_steber.GIFhttp://www2.arnes.si/~opoljanelj/projekti/spletna_verov_grkov_rimljanov/jonski_steber.GIFhttp://www2.arnes.si/~opoljanelj/projekti/spletna_verov_grkov_rimljanov/korintski_steber.GIF

Shtyllat pellazgo-ilire, krejt keto konsiderohen "greke" por jan vetem stile te ndryshme rajonale-fisnore.

Kalaja e Rozafes , Shkoder

http://farm1.static.flickr.com/29/88560524_68f2b80192_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/wheatfields/88560524/)
[/url] (http://www.flickr.com/photos/wheatfields/88560524/),

http://img838.imageshack.us/img838/1803/unlednsm.png

http://farm1.static.flickr.com/98/365882147_55c4ec1e13_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365882147/)
(http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365882147/),

http://farm1.static.flickr.com/118/365884648_70aaf68d91_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365884648/)
(http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365884648/),

http://farm1.static.flickr.com/165/365888748_d1fc265134_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365888748/)
(http://www.flickr.com/photos/patrick_john_quinn/365888748/),

http://farm2.static.flickr.com/1071/544966527_4fad345bc9_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/davduf/544966527/)
(http://www.flickr.com/photos/davduf/544966527/),

http://farm2.static.flickr.com/1360/544831010_7d9486fd02_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/davduf/544831010/)
[url=http://www.flickr.com/people//] (http://www.flickr.com/photos/davduf/544831010/),

Patrick John Quinn , MLIQI , ribizlifozelek , davduf

kjo teme skadon ne nje farse qesharake nga premisat...

..

Butrinti

http://farm7.static.flickr.com/6015/5940925258_225bd8b00d_z.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925258/)
2011_Albania--201.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925258/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6150/5940368173_49cf706802_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940368173/)
2011_Albania--215.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940368173/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6134/5940926374_6a3ae0dc91_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940926374/)
2011_Albania--211.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940926374/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6020/5940925968_971ee8df31_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925968/)
2011_Albania--210.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925968/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6125/5940925594_56c86c98ca_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925594/)
2011_Albania--206.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940925594/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6147/5940926722_7dfd410663_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940926722/)
2011_Albania--213.jpg (http://www.flickr.com/photos/roger_graham/5940926722/) by Roger_Graham (http://www.flickr.com/people/roger_graham/), on Flickr

http://farm5.static.flickr.com/4123/4909885239_e8baf4f6a7_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/30644742@N04/4909885239/)
Hyneshja në Fronë / Goddess on the Throne (http://www.flickr.com/photos/30644742@N04/4909885239/) by Granit Ismaili (http://www.flickr.com/people/30644742@N04/), on Flickr

http://img10.imageshack.us/img10/7082/58642801.jpg

Bylis

Nga Berati :

http://farm6.static.flickr.com/5004/5378643122_d8d007b040_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378643122/)
P1010446 (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378643122/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm6.static.flickr.com/5246/5378073657_93e02bc528_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378073657/)
well (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378073657/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm6.static.flickr.com/5205/5378080807_cd432bd87f_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378080807/)
P1010453 (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378080807/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm6.static.flickr.com/5250/5378696936_6a8b77b90d_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378696936/)
stones (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378696936/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm6.static.flickr.com/5043/5378087327_706ee28679_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378087327/)
P1010454 (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378087327/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm6.static.flickr.com/5165/5378649916_a0a21f180d_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378649916/)
P1010447 (http://www.flickr.com/photos/34086667@N02/5378649916/) by jona qirici (http://www.flickr.com/people/34086667@N02/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6196/6119894782_5c48d52bf2_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119894782/)
Balkan 2011 (221) (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119894782/) by kisiela (http://www.flickr.com/people/12134783@N03/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6083/6119348335_93e14e7771_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119348335/)
Balkan 2011 (147) (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119348335/) by kisiela (http://www.flickr.com/people/12134783@N03/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6083/6119890956_b4b7c35e04_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119890956/)
Balkan 2011 (145) (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119890956/) by kisiela (http://www.flickr.com/people/12134783@N03/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6086/6119348163_893e4e16b4_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119348163/)
Balkan 2011 (144) (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119348163/) by kisiela (http://www.flickr.com/people/12134783@N03/), on Flickr

http://farm7.static.flickr.com/6196/6119894782_5c48d52bf2_b.jpg (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119894782/)
Balkan 2011 (221) (http://www.flickr.com/photos/12134783@N03/6119894782/) by kisiela (http://www.flickr.com/people/12134783@N03/), on Flickr

Cfare do te thote "Ne sitin"? Kush e ka perkthyer kete, ndonje emigrant? Ç eshte gjalle kurse Ë ka vdekur.

Mbishkrime të shek. I në kalanë e Rozafës

http://www.gazetaexpress.com/repository/images/large/rozaga_241461_thumb_large.jpg

Nga Express më 25 shtator 2011 në ora 18:43

Vetëm tri ditë nga fillimi i gërmimeve në kalanë e Rozafës në Shkodër, ekspedita arkeologjike shqiptaro-polake ka nisur të nxjerrë në dukje vlerat e mëdha historike që fshihen në këtë kala.

Në oborrin e dytë të saj, në një nga ujëmbledhësit e kalasë, është gjetur një mbishkrim, i cili daton në shekullin e parë para Krishtit dhe është i pari dokument i asaj kohe.

Sipas Nikolin Shatit, drejtor i Parkut Arkeologjik të Shkodrës, pjesë e të cilit është edhe kalaja e Rozafës, nga vëzhgimet e para të këtij mbishkrimi, mendohet se teksti ka të bëjë me një akt juridik që i përket periudhës së rënies së Perandorisë Ilire dhe kalimit nën varësinë romake.

Ndonëse mbishkrimi ishte i dukshëm, vetëm së fundmi u bë i mundur largimi i ujit që mbushte atë dhe pastrimi i vendit në pjesën fundore të ujëmbledhësit.

Sipas Shatit, po t’u referohemi fakteve historike të zonës gjatë shekullin II p.e.r. në kalanë e qytetit zhvillohen luftërat me Romën dhe në vitin 168 pushtohet nga Roma dhe bëhet një nga qendrat e njësive administrative të Perandorisë Romake.

“Me reformat e Dioklecianit bëhet qendër krahinore. Dhe pikërisht ky dokument, i cili është gjetur gjatë në kala, mendohet të jetë një Akt Ligjor i asaj periudhe.

Por, gjithsesi, mbishkrimi do të dërgohet në Institutin e Arkeologjisë në Francë, për një mendim më të specializuar”, thotë drejtori i parkut.

http://www.gazetaexpress.com/?cid=1,22,63520

Tumulet Ilire të Lofkëndit (afër Mallakastrës)

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/181959_180273488681369_152920801416638_368829_8214444_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/182612_180273522014699_152920801416638_368830_6365711_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/182020_180273542014697_152920801416638_368831_6736843_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/180826_180273555348029_152920801416638_368832_7364654_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/181499_180273588681359_152920801416638_368833_769852_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/180945_180273598681358_152920801416638_368834_7229691_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/182290_180273622014689_152920801416638_368835_1672093_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/181741_180273652014686_152920801416638_368836_4560105_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/180835_180273658681352_152920801416638_368837_6414699_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash2/180383_180273698681348_152920801416638_368839_7346799_n.jpg

https://s-hphotos-sjc1.fbcdn.net/hphotos-snc6/182075_180273718681346_152920801416638_368840_3885803_n.jpg

https://s-hphotos-sjc1.fbcdn.net/hphotos-snc6/182415_180273745348010_152920801416638_368841_4472555_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/180691_180273762014675_152920801416638_368842_1514213_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/181914_180273805348004_152920801416638_368844_3643_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/180743_180273848681333_152920801416638_368845_171358_n.jpg

https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-snc6/179845_180273865347998_152920801416638_368846_1627977_n.jpg

Burimi: https://www.facebook.com/media/set/?set=a.180273468681371.34538.152920801416638&type=1

Durrës, nis rikonstruksioni, muzeu arkeologjik mbyll dyert për vizitorët

http://www.balkanweb.com/foto/47079.jpg

DURRËS - Muzeu arkeologjik i Durrësit, më i madhi në vend, ka mbyllur dyert për vizitorët për shkak të rikonstruksionit të përgjithshëm të tij, një financim prej 104 milion lek akorduar nga qeveria shqiptare.
Rikonstruksioni i muzeut arkeologjik të qytetit do të zgjas disa muaj dhe sipas kërkesave të projektuesve ndërhyrjet kryesore do të bëhen në fasadën e godinës, në sistemimin e oborrit dhe në rivitalizimin e katit të tretë të ndërtesës.

Drejtori i drejtorisë rajonale të monumenteve, Ermion Arapi tha se pas përforcimit të kollonave mbajtëse të godinës këto ditë ka nisur rikonstruksioni i mjediseve të brendshme të tij. Sipas tij rikonstruksioni i muzeut arkeologjik do të përfshijë dhe objektet që ndodhen në oborrin e tij. "Kapitelet, kolonat dhe objektet që janë depozituar në oborr do të vendosen sipas një projekti të përgatitur në Institutin e Mbrojtjes së Monumenteve", u shpreh Arapi.
Përveç punimeve ndërtimore në godinën 3-katëshe, me arkitekturë kubiste, janë parashikuar edhe ndryshimet e mundshme në vendosjen e eksponateve të periudhës së antikitetit.

Vetëm në katin e parë të godinës ndodhen rreth 2100 objekte që i përkasin periudhës para themelimit të qytetit deri në shekullin e 4-ërt pas erës sonë. Një nga objektivat kryesorë të projektit është krijimi i pavionit të mesjetës në katin e dytë të godinës. Objektet që ndodhen në fondet e muzeut janë mjaft të rëndësishme për historinë e qytetit 3000 vjeçar, veçanërisht në periudhën e mesjetës së hershme dhe të mesme dhe ekspozimi i tyre parashikohet të shtojë interesimin e vizitorëve vendas dhe të huaj për qytetin antik.
Muzeu arkeologjik i Durrësit është përuruar në vitin 1951, ndërsa godina e re është hapur në vitin 2002.

http://www.balkanweb.com/kulturë/2691/durres-nis-rikonstruksioni-muzeu-arkeologjik-mbyll-dyert-per-vizitoret-71212.html

^^ Shyqyr! Muzeu arkeologjik i Durresit duhej qysh me pare te rikonstruktohej.

^^
+1

Peja antike lë pa shitur Fabrikën e baterive

http://koha.net/repository/images/07peja_0710111430_1.jpg

Publikuar: 07.10.2011 - 14:31

Pejë, 7 tetor - Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) është dorëzuar para themeleve historike të Pejës antike, duke e tërheq nga vala e 52 e privatizimit Fabrikën e Baterive Industriale “Trepça” në Pejë, e cila shtrihet mbi themelet e dukshme të Siparuntumit dhe të themeleve të padukshmet, që presin të gërmohen dhe të nxirren në dritë pas 17 shekujve.

Që nga viti 2002 Komuna e Pejës dhe Instituti për Trashëgimin Kulturore dhe Historike ka qenë në “luftë” me ish AKM-në dhe tash AKP-në, për mos privatizimin e kësaj fabrike, nga frika se jo vetëm Pejës por edhe Kosovës mund t’i zhduken gjurmët e origjinës, bën të ditur KosovaLive.

AKP e kishte përfshirë në valën e 52 të privatizimit edhe Fabrikën e Baterive Industriale “Trepça” në Pejë, por institucionet komunale dhe ato të trashëgimisë dorëzuan fakte bindëse javët e fundit, para të cilave AKP u dorëzua, pasi kjo vlerë historike ka një rëndësi milion herë më të madhe se një fabrikë dhe privatizimi i saj.

Për tërheqjen e kësaj fabrike nga vala e 52 e privatizimit, AKP e ka informuar të enjten me një shkresë zyrtare kryetarin e Pejës, Ali Berisha, i cili të premten bashkë me drejtori i Qendrës Rajonale të Trashëgimisë Kulturore (QRTK), Avdyl Hoxha, vizituan themelet e Pejës antike, Siparuntum.

“Ky vend nuk bënë të privatizohet sepse është hapësira më e rëndësishme e trashëgimisë jo vetëm e Pejës por e mbarë Kosovës. Andaj AKP-ja e ka pasur për bazë këtë fakt dhe e ka anuluar tenderin për privatizimin e fabrikës, duke u bazuar edhe në kërkesat e vazhdueshme të Komunës së Pejës dhe instituteve të trashëgimisë”, tha Berisha, i hipur mbi themelet e qytetit të vjetër të Pejës.

Lokacioni mbi të cilin është shtrirë Siparuntumi gjendet nga hyrja e Pejës nga drejtimi i Prishtinës e deri në fshatin Zahaq, diku shtatë kilometra gjatësi, mbi të cilën sipërfaqe ish pushteti jugosllav në fillim të viteve të ’70-ta pat ngritur zonën industriale më qëllim të zhdukjes së gjurmëve tona ilire.

“Qyteti i vjetër i Pejës njihet si qytet më rëndësi për zhvillimin industrial dhe tregtarë në atë kohë për këtë pjesë të Ballkanit”, tha drejtori i QRTK-së, Avdyl Hoxha.

Berisha dhe Hoxha besojnë se tash do të ketë fonde të caktuara nga niveli qendror, por edhe komunal, për fillimin e hulumtimit të mirëfilltë të këtij lokacioni, për çka në ndihmë siç u tha, do t’i dalin edhe ekspertët gjerman me aparaturë speciale që hulumtojnë për themele dhe artefakte deri në shtatë metra thellësi.

http://www.koha.net/index.php?page=1,5,72119

:cheers:

Shtrohet rruga qe te con ne parkun e Antigonese

http://www.km.gov.al/galeri/October-11-21-13-241.JPG

http://www.km.gov.al/galeri/October-11-21-13-472.JPG

http://www.km.gov.al/galeri/October-11-21-7-326.JPG

http://www.km.gov.al/galeri/October-11-20-37-173.JPG

8icfGv8KQLc

Antigoneja antike 21 monumente për turistët

Rreth 21 objekte dhe monumente përfshin guida turistike e Parkut Arkeologjik të Antigonesë, Gjirokastër, në këtë sezon turistik. Sipas përfaqësuesve të Zyrës së Administrimit të Parkut, krahasuar me vitin e kaluar, objektet që ofrohen për t’u vizituar nga turistë kanë pësuar një rritje të ndjeshme. “Hartës së objekteve të vizitueshme në Antigonenë antike i janë shtuar edhe zbulime të reja arkeologjike të realizuara vitet e fundit nga ekspedita kërkimore vendase dhe të huaja”, thotë drejtori i Parkut të Antigonesë, Ëngjëll Serjani. Sipas tij, falë krijimit të një sistemi bashkëkohor informacioni tashmë këto vlera janë në shërbim të grupeve të vizitorëve vendas dhe të huaj. Ndërkohë, stafi i zyrës së Parkut vazhdon punën për përgatitjen e 100 audio-guidave për orientimin e turistëve të huaj në vlerat që ofron kjo zonë arkeologjike. “Guida zanore do të përmbajë të dhënë për Antigonenë në gjashtë gjuhë, kështu që vizitori i huaj edhe me ndihmën e hartës do të orientohet mjaft mirë në mjediset e brendshme të Parkut”, thotë drejtori Serjani.
http://www.mapo.al/index.php?z=lexo&category=4&id=13287&titulli=antigoneja-antike-21-monumente-per-turistet

ORIKU I LASHTËSISË ILIRE, PENG I BAZËS USHTARAKE
2011-10-21 Bajram Peçi (KERKO ...)

Oriku, i shtrirë në pllajën shkëmbore të një kodrine që ngrihet mes detit dhe një gjiri (apo kënete), ka qenë kurdoherë, nga aq sa sjellin kronikat historike të lashtësisë, një vend ushtarak. Në këta 50 vjetët e fundit, tërë kohën i fshehur nga syri i banorëve vendas dhe shqiptarëve

Në një simbiozë të përhershme, ato vazhdojnë të jetojnë së bashku, por edhe më fatkëqij se vëllezërit më të famshëm, ata siamezë. Një pjesë të pushimeve verore të këtij viti, me grup shokësh, e përdorëm për turizmin kulturor. Ndjesitë ishin më se të bukura. Kisha tre vjet pa vajtur në Bylis dhe kur përshkuam një rrugë të asfaltuar deri në kufi të parkut arkeologjik, gjë që lehtësoi së tepërmi udhëtimin tonë, mbetëm mjaft të kënaqur. Me ritme mbase jo shumë të shpejta, por ndryshimet janë të dukshme. Në Bylis, para tre vjetësh nuk shkoje dot me automjet të vogël, për shkak të rrugës së keqe.

Pjesë e programit tonë ishte dhe Oriku. Asnjë prej nesh nuk e kishte vizituar më parë, për rrjedhojë të të qenët të parkut brenda një zone ushtarake. Fragmente të kësaj qyteze ilire janë shfaqur herë pas here në shtypin tonë, prej të cilave ne kishim të fiksuara ato të bëra në vitet ‘90-të, nga grupi i arkeologëve zviceranë e specialistëve tanë. Mes të tjerash, në ato foto vëmendjen posaçërisht e tërhiqte pamja e spikatur e teatrit të lashtë, për të cilin thonë se ka ngjashmëri me atë të Trojës. Ca na thanë, mos shkoni se nuk hyni dot; ca të tjerë, shkoni se gjërat janë thjeshtuar e lehtësuar.

Në një ditë të bukur, përshkojmë rrugën tërheqëse të gjirit të Vlorës dhe mbërrijmë para traut, në krahun e majtë të të cilit bën hije tabela “Zonë ushtarake”. As që bëhet fjalë se mund të kalosh. Në krye të saj vigjilojnë jo një, por dy ushtarakë. Komunikojmë me një prej tyre, një oficer i rangut të ulët, i sjellshëm dhe i kujdesshëm me ne. Me politesë na shpjegon se hyrja për vizitë në parkun arkeologjik lejohet vetëm me leje dhe i shoqëruar nga punonjësi i parkut. Të vendosur për të hyrë në parkun arkeologjik, fillojmë të kërkojmë në lokalet ngjitur ndokënd që ka numrin e telefonit të punonjësit të parkut. Patëm fat se ramë në gjurmë të tij, e kërkuam dhe pas rreth jo më shumë se një ore, mbërriti një djalosh i ri, i cili pasi na kërkoi falje për vonesën, na dha argumentin justifikues se ku ndodhej me detyrë, na shpjegoi se ishte thjesht zëvendësues dhe na udhëhoqi drejt rrënojave të Orikut, duke kaluar para pengesave të zonës ushtarake.

Për të shkuar me automjet deri në Orikun e vjetër, duhet të bësh 5-6 kilometra rrugë nga trau “Zonë ushtarake”, ndërsa baza ushtarake e Pashalimanit ndodhej ende disa kilometra më tej. Oriku, i shtrirë në pllajën shkëmbore të një kodrine që ngrihet mes detit dhe një gjiri (apo kënete), ka qenë kurdoherë, nga aq sa sjellin kronikat historike të lashtësisë, një vend ushtarak. Në këto 50 vjetët e fundit, tërë kohën i fshehur nga syri i banorëve vendas dhe shqiptarëve. Ndonëse tokë shqiptare, më shpesh atë, dhe madje edhe gadishullin e Karaburunit, e kanë parë e prekur të huajt. Së pari, turqit, sepse e kanë pasur bazën e tyre, prej të cilëve mori emrin Pashaliman. Më pas italianët në dy pushtimet e zonës, derisa anëtarësimi në Traktatin e Varshavës i dha privilegjin, si e vetmja dalje e kësaj strukture ushtarake në Mesdhe, të ngrihej baza detare, ku spikatnin mes të tjerash 12 nëndetëse. Aty sovjetikët (kupto: rusët), qëndruan deri më 1962. Mbase është kjo koha, viti 1956 ose 1957, kur u ngrit trau ”Zonë ushtarake”, rreth 12 kilometra larg bazës. Më pas, kinezët dhe diku nga vitet ‘90-të, aty u rikthyen si në tapitë e arave të tyre, përsëri turqit. Vetëm shqiptarët nuk mund të shkonin, përjashto ata ushtarakë që kryenin shërbimin. Tani s’bëhet më fjalë për bazë, as nëndetëse, as uzinë ushtarake. Herë-herë, afrohet dhe ankorohet në mol ndonjë anije ushtarake. S’di që Shqipëria të ketë ndonjë flotë detare ushtarake, pos disa anijeve patrulluese. Rëndësia e saj strategjike është afërsisht zero. E megjithatë, kjo zonë, brenda të cilës ndodhet një nga vlerat e kulturës të lashtësisë ilire, qyteti Orik me amfiteatrin e tij hijerëndë e tërheqës, trajtohet e ruhet si vend i sigurisë së lartë. Më tej, në krahun tjetër të Orikut, në shpatin lindor të Karaburunit, ndodhet një nga perlat më të rralla të pasurisë arkeologjike botërore, shkëmbi i Gramatës, një faqe shkëmbore brenda një gjiri, mbi të cilën udhëtarë, detarë e kronistë të strehuar aty përkohësisht, për t’u mbrojtur nga egërsia e motit detar, në mbi dy mijë vjet, kanë gdhendur shënimet e tyre, kanë lënë shenja dhe autografe. E vetmja rrugë për të shkuar, është kapërcimi i atij traut ”Zonë ushtarake”, çka nuk ka gjasa të ndodhë.

Në këtë shkrim nuk jam i motivuar të përshkruaj gjendjen e parkut arkeologjik, lënien e tij jashtë kujdesit dhe faktin që atje sa është gërvishtur paksa, aq sa nuk di të ketë të ndërtuar, qoftë dhe shkarazi, të një plani të shtrirjes qytetëse. Në një program të Ministrisë së Turizmit e Kulturës, janar 2009, lexoj: ”...synimi kryesor për vitin 2009 është shndërrimi i Orikut në një nga objektet më të rëndësishme në bregdetin jugor, në funksion të turizmit”(!?). E përmend këtë, sepse kur mbërritëm atje, duke mos parë këmbë njeriu, përpos nesh, kupton se vetë ata nëpunës që kanë shprehur këto dëshira në planet ministrore, nuk është se i kanë mbështetur në fonde, veprime e argumente, por thjesht i kanë renditur, nisur nga dëshirat, nga oreksi për lavdërime, që dihet se nuk njohin kufi. Nëse ajo që programonin në fillim të 2009-s do ishte një qëndrim serioz, atëherë gjëja e parë që duhej të bënin do të ishte nxjerrja e këtij parku arkeologjik jashtë administrimit ushtarak, labirinthi burokratik i të cilës është proverbial.

Një shoqëri e hapur, si kjo që duam të ndërtojmë, kërkon reforma. Së pari, reforma më e rëndësishme duhet të kryhet në mendjet tona orientale. Pse orientale? Sepse është metoda orientale e qeverisjes që bazohet në botën emocionale të individëve vendimmarrës në superstrukturë, ndërsa në mendjen e metodën perëndimore, ku aspirojmë të gjendemi, zotërojnë perceptimet praktike. E në këtë rast duhej të mbizotëronte interesi për turizmin kulturor e jo ”ruajtja e sekretit”. Ata, Perëndimorët, do e kishin shndërruar këtë zonë ushtarake në territor turizmi e kulture. Askush nuk e kupton dot se pse baza ushtarake ka rrethuar më se 150 km2 tokë shqiptare, duke u mohuar kështu banorëve të saj prekjen e këtij trualli të tyre? Fryma orientale e sekretit, që tashmë nuk ekziston, e ruajtjes së fshehtësisë nën frymën e zakoneve të shoqërive komuniste, në të cilat lulëzonte arbitrariteti i ushtrisë, tani, kur Google Maps e ka bërë botën aq të vogël, të bën ta vësh buzën në gaz.

Paradokset nuk kanë fund. Djaloshi tërheqës e i këndshëm që na shoqëron, në sjelljen që i dikton detyra, i tërheq vëmendjen njërit prej nesh, kur nga kodra e Orikut të lashtë fotografon në atë krah ku shtrihet ajo që ende mban emrin baza ushtarake. ”Nuk lejohet”, thotë shkurt! “Na duhen ca foto që t’u a shesim amerikanëve”- i përgjigjemi me humor. Në mbrëmjen e asaj nate, gjej në Google Maps bazën ushtarake të Pashalimanit dhe e afroj në maksimum. Çdo gjë brenda saj shihet qartë. Ja silueta e vetme e një nëndetëseje. Çfarë ka “sekrete” brenda asaj hapësire është b...zbuluar nga teknologjitë e reja të komunikimit. E megjithatë, trau i kalimit “Zonë ushtarake” qëndron për më se 12 km larg Orikut dhe ne “spiunët” nuk lejohemi të fotografojmë në atë krah ku shtrihet baza!?

Ish-aktori i filmit “Ballë për ballë”, në rolin e të riut shqiptar që rekrutohet e që shërbimin ushtarak e çojnë ta kryejë në bazën e Pashalimanit, tani në postin e rolin e ministrit të Mbrojtjes, duhet t’i lëshojë me dëshirë ca toka që figurojnë “zona ushtarake”, atavizma të shtetit komunist, dhe t’i lejojë qytetarët shqiptarë të shkojnë lirshëm si në Orikun e lashtë ashtu dhe në shkëmbin e Gramatës. Doemos që për këtë duhet një vendim i Këshillit të Ministrave për ndryshim pronësie e për rrjedhojë, nismën e këtij projektvendimi, duhet që ta nxisë e ta nisë drejt Kryeministrisë, Ministria e Kulturës. Bëjeni këtë zotërinj ministra, në të mirë të shoqërisë shqiptare. I gjithë ky ndryshim e lëvizje që do bëni, ka një emër: për një shoqëri të hapur perëndimore.

Autori: Kryetar i Shoqatës së Koleksionistëve të Shqipërisë

http://gazeta-shqip.com/kulture/d3c1a41a99be34032e0d3bd66855ef53.html

Shkodër, zbulohen rrënojat e urës Kercile
02/11/2011

Prishja e disa ndërtimeve që po bëhen për t’i hapur rrugën ndërtimit të Unazës së Madhe në pjesën lindore të qytetit të Shkodrës ka nxjerrë në sipërfaqe themelet e urës Kercile, një urë kjo që mbart një trashëgimi kulturore përsa i përket mënyres së ndërtimit.

E ndertuar rreth 200 vite me pare, prej me shume se 20 vitesh kjo ure me vlera arkiteketurore ka qendruar e mbuluar nga ndertimet pa leje, por ajo qe bie ne sy eshte fakti se sot Ministria e Kultures nuk e ka te perfshire ne listen e monumenteve te kultures, ndersa Bashkia e Shkodres aktualisht po shikon mundesine e spostimit te projektit te unazes per te ruajtur uren qindra vjecare.

Ura Kercile ne hyrje te qytetit te Shkodres nga menyra e ndertimit me harqe te theksuara dhe me gure te ngjashme me ato qe eshte ndertuar kalaja 'Rozafa' e ka bere ate nje veper arti.
http://www.top-channel.tv/artikull.php?id=221900

WuAWi2cd59g

8icfGv8KQLc
Rruget jane pengesa kryesore, pse nuk zhvillohen disa vende turistike, si Dardha, Voskopoja, Parku Kombetar i Prespes, etj.

Rruget jane pengesa kryesore, pse nuk zhvillohen disa vende turistike, si Dardha, Voskopoja, Parku Kombetar i Prespes, etj.

Me sa di une rruga e Prespes dhe e Voskopojes jane rregulluar

Me sa di une rruga e Prespes dhe e Voskopojes jane rregulluar

Po tani po.

N1Sf_mll5J8

qg3_thGLLK8

kIaH7_n-ODM

Gërmimet në Kastërc të Suharkës

Eshtë viti i dytë që në fshatin Kastërc të Suharekës po zhvillohen disa gërmime, ku si rezultat është është zbuluar një kala, një kishë, disa mbetje mortore dhe shumë monedha, aksesorë e mjete pune të ndryshme

Video publike:
http://www.facebook.com/photo.php?v=292308790785871

RXXFyUv2R7M

Butrint-Muzeu.

http://img802.imageshack.us/img802/4853/mg1793.jpg

http://img194.imageshack.us/img194/3756/img4078x.jpg

http://img41.imageshack.us/img41/2445/mg1786.jpg

http://img41.imageshack.us/img41/3079/mg1794.jpg

http://img403.imageshack.us/img403/2971/mg1795.jpg

http://img37.imageshack.us/img37/9117/mg1797x.jpg

Dixhitalizimi i parqeve arkeologjike

http://tvklan.al/uploads/apollonia_1.jpg

Monumentet e Kulturës të kategorisë së parë tashmë do të jenë në format dixhital. Ka nisur puna për dixhitalizimin e objekteve të muzeve dhe ndërtimin e hartave për pikat arkeologjike. Brenda këtij viti muzetë arkeologjikë në gjithë territorin e Shqipërisë do të kenë në format dixhital të gjithë objektet arkeologjike që ndodhen të ekspozuara në mjediset tyre. Drejtori i Monumenteve të Kulturës, Apollon Baçe na bën me dije se kjo faqe dixhitale do të ketë 10 mijë faqe, ku do të përfshihen 1200 monumente të shoqëruara me foto.

Ky projektet ka si qëllim inventarizimin e të gjitha objekteve dhe monumenteve arkeologjike, por edhe vënien e tyre në shërbim të turizmit kulturor. Faqja do të jetë në dy gjuhë, shqip dhe anglisht dhe për këtë po punojnë një grup- ekspertësh. Hartat arkeologjike, do të bëjnë të mundur pasqyrimin e të gjitha objekteve arkeologjike që gjenden në terren, duke përfshirë këtu vendbanimet, kalatë, shpellat, tumat, varrezat e sheshta, varret e veçuar, ku çdo element i veçantë i objekteve arkeologjike do të jetë i specifikuar në të gjitha detajet e tij, por në të njëjtën kohë dhe i inventarizuar.

http://tvklan.al/lajmi.php?id=21443

Rruga qe te con ne parkun arkeologjik te Antigonese.

http://img850.imageshack.us/img850/4043/64432297.jpg

hJKujW-Bugc&feature=related

Një sferë 3 tonëshe te Rruga e Kombit
Gjeologët dyshojne të jetë llavë e formuar deri 160 milionë vjet më parë.

http://noa.al/news/noa-video.php?id=1334

kpdqWaVylpA

:applause:

Një sferë 3 tonëshe te Rruga e Kombit
Gjeologët dyshojne të jetë llavë e formuar deri 160 milionë vjet më parë.

Haha. Mbaj mend disa vite me pare ishe nje rrot-karroce ne Bosnje qe kishe fillu teorine e "Piramidave te Bosnjes" (dhe shume Shqipo ne kte forum e besonin)...dhe gjente disa sfera si kjo dhe kujtonte se ishin formuar nga Iliret.
http://en.wikipedia.org/wiki/Bosnian_pyramids

Haha. Mbaj mend disa vite me pare ishe nje rrot-karroce ne Bosnje qe kishe fillu teorine e "Piramidave te Bosnjes" (dhe shume Shqipo ne kte forum e besonin)...dhe gjente disa sfera si kjo dhe kujtonte se ishin formuar nga Iliret.
http://en.wikipedia.org/wiki/Bosnian_pyramids

Iliret, 160 milione vjet me pare:shifty:

HDybhxwnXP0&feature=plcp&context=C4f5e3c6VDvjVQa1PpcFM9THXXkHaQ-utEzjIYWYSeLRG94lLSj88%3D

Mozaiket ne Durres

X1jy_8hG6LA

^^
As une se di psh ku eshte kjo fiks, jo me turistet:)

Muzetë e Vlorës kanë 200 objekte arkeologjie, por ku gjendet nishan i pjesës tjetër?

Inventari i disponuar aktualisht në QIIPK në Tiranë rezulton një pakicë duke i shtuar kësaj edhe ata që kanë sitet apo muzeumet e Vlorës. Si do ta gjejmë këtë pjesë që ka ikur pa nishan. A mos duhet ta shpallim në kërkim ashtu si thuhet edhe ne bazë të ligjit të trashëgimisë kulturore?

Gëzim Llojdia

1.

Pasuria arkeologjike e Vlorës dhe rrethit të saj aktualisht përbehet nga ajo pjesë e cila është e konservuar nëpër site arkeologjike, ndërkohë që pjesa tjetër gjendet në muzetë qytetit të flamurit në Tiranë dhe Apoloni. Kjo e parë në një rrafsh tjetër mund të përbëjë vetëm 3% të pasurisë arkeologjike, pjesa kryesore gjendet nën tokë prej qindra vitesh është e panjohur në sasi si dhe nuk dihet saktësisht se çfarë përmbajtje ka.

Vetëm në qytetin antik Amantia janë të kartelizuara në këtë sit arkeologjik shumë objekte ku mund të përmenden:harku dhe porta e hyrjes juglindore, stadium, tempull Afrodites, murri i akropolit, kolone, murret e mbështetëse, Monedhe e Amantia, Pllake me mbishkrim, Godine ne qafe te Pazarit, bust mermeri, shkëmb te gdhendur, pus ne shkëmb, pus uji, ndërtesa, nekropol, bazilika. Siti i Orikumit rreth 20 nga të cilat përmenden Murri rrethues, teatër, shkalla qendrore, Rruga ne ujerat e lagunës, kompleksi i godinave, Pusi Nr 1, Pusi Nr 2, Pusi Nr3, altari, antablent kolone, nekropol, monedhë, bazament me mbishkrim, vazo me kanylyra, gjysmë kolone, kolonë, varre në lagunë. Një listë me inventarin e pasurisë tjetër arkeologjike të shpërndarë nëpër objektet në rrethin e Vlorës gjendet në DRMK Vlorë. Një pjesë e pasurisë arkeologjike të Vlorës është dërguar në muzetë arkeologjik në Tiranë dhe Apoloni gjatë viteve, kur ushtronin veprimtarin e tyre kërkimore ekspeditat arkeologjike në rrethin e Vlorës. E gjithë kjo pjesë është identifikuar. Tehu që cek thelbin. Pjesa e paidentifikuar sa mund të jetë?

Sa objekte arkeologjike janë të këtij rrethi në Muzeun Historik kombëtar, në Muzeun arkeologjik Apoloni dhe Tiranë ? E copëzuar është më lehtë të shkatërrohet. Në njëqind vende dhe shumë duar vendosen përmbi të.

2.

Skënder Spahiu Drejtor i Muzeut historik Vlorë.

Muzetë e Vlorës kane ne fondin e tyre rreth 200 objekte arkeologjie si thika stralli, cekane gunë, stela, etj, qe fillojnë ne periudhën e objekte me vlera te qytetërimeve të krahinës, si Amantias, Orikut, Olimpias etj. , objekte me vlera historike si veshje prej metali te periudhës (lire, arme dhe vegla pune, eneqeramike por dhe veshje karakteristike to krahinave te ndryshme, qe bëjnë pjese ne Vlore, të prodhuara ne mënyra to ndryshme artizanale etj. , por dhe vete godinat karakteristike me vlera arkitekturore dhe historike, ne te cilat janë ekspozuar objektet.

Kemi identifikuar dhe kemi kartelizuar një koleksion privat me objekte kryesisht te Etnografisë, te cilat specialistet e muzeut i dokumentuan dheregjistruan ne Qendrën Kombëtare te Regjistrimit dhe Inventarizimit. Janë 48 objekte te ekspozuara ne ambiente private. Objektet e fundit janë disa gjetje nënujore kryesisht qeramike dhe bronz të ekspeditës Italo-Shqiptare qeeksploroi ne gjirin e Vlorës pare disa muajve.

3.

Para viteve ’90 ekspedita arkeologjike kanë gërmuar në sitet të Vlorës. Gërmimet e para realizuan në Amantia, Orikum, Olympie, Cerje etj. Materiali arkeologjik i tyre u sistemua në Tiranë dhe më vonë në muzeumet e rrethit apo edhe në ato të fshatrave. Koleksioni i muzeve arkeologjik historik të fshatrave nuk u dorëzua kurrë pasi sistemi ndërroi në muzeumet kombëtare apo ato rajonale. Muzeu i Plocës u dogj dhe u vodh. Muzuemet e tjerë që disponon objekte materiale deri edhe monedha përfunduan si pronë e tjetërsuar apo pasuri e fituar nga vendi i punës i atyre personave, që ishin ngarkuar të bënin ciceronin, rojën e tij ose mbanin çelësat. Fshatra të njohur nga historia të rrethit të Vlorës kanë pasur muzueme historike brenda të cilët ishin sistemuar edhe materiali arkeologjik që dëshmonte periudhën ilire. Për këtë pasuri bie kambana, pra kjo pjesë ku shkoi pasi sistemi u rrëzua në vitet ’90?

Inventari i disponuar aktualisht në QIIPK në Tiranë rezulton një pakicë duke i shtuar kësaj edhe ata që kanë sitet apo muzuet e Vlorës. Si do ta gjejmë këtë pjesë që ka ikur pa nishan. A mos duhet ta shpallim në kërkim ashtu si thuhet edhe ne bazë të ligjit të trashëgimisë kulturore? Mirëpo befasisht ngrihet pyetja që të vë në mendim të thellë:Kë të shpallin në kërkim?Ajo pjesë nuk u identifikua kurrë. Nishani i saj nuk gjendet as në kartela, mungojnë fotografit, nuk është në regjistrat e QIIPK. Ajo mundet të ruhet vetëm në memorien e atyre personave, që rastësisht e ka parë në muzeun e fshatit të tij shumë vite më parë. Pra, duhet ta shpallim këtë pasuri të trashëgimisë tonë të humbur sepse shteti këtu ka funksionuar dhe funksionon vetëm me rrogëtarë, përgjegjësia e të cilëve përfundon kur u ndërpritet rroga.

YrM9YC-7WXA&feature=g-all-u&context=G21cd792FAAAAAAAAFAA

AIIHDkRLl2w

2L7W2MaGfQY

http://img695.imageshack.us/img695/9186/87big.jpg

0fYVSV4ger0

Parku i Apollonisë, marrëveshje me parkun francez

Apollonia do të përfitojë menaxhim dhe administrim sipas modeleve evropiane
http://abcnews.al/uploads/APOLLONIA.jpg

Parku kombëtar arkeologjik i Apollonisë bëhet pjesë e një marrëveshjeje bashkëpunimi me parkun arkeologjik Bibracte të Francës.
Në prag të çeljes së sezonit turistik parku kombëtar arkeologjik i Apollonisë bëhet pjesë e një marrëveshjeje bashkëpunimi me parkun arkeologjik Bibracte të Francës.

Të pranishëm në nënshkrimin e marrëveshjes ishin ambasadorja e e Francës në Shqipëri Krsitina Moro, drejtues të parkut Francez dhe arkeologë të shquar shqiptarë. Nga kjo marrëveshje Apollonia antike do të përfitojë menaxhimin dhe administrimin sipas modeleve perëndimore.

Apollonia konsiderohet një ndër parqet arkeologjike më të pasura dhe ndër më të frekuntuarit nga turistët. Në kete park ka një larmi objektesh të lashta dhe mjaft i favorshëm është edhe pozicioni gjeografik, që i ofron vizitorëve një panoramë çlodhëse dhe shumëdimensionale .

http://abcnews.al/lajme/kulture/4/17451

^^
gtj2lsce8-c&feature=player_embedded#!

^^:okay::cheers:

:cheers:

Tempull Ilir kushtuar Aferdites
http://i1247.photobucket.com/albums/gg636/MrAlbalover/5-excavation.jpg

Shumë larg nga vendbanimi më i afërt Nakova në nje vend plot çakej në gadishullin Peljesac rreth 90 kilometra në veriperëndim të Dubrovnikut kishte qenë e zbuluar prej vitesh nga arkeologët kroatë një shpellë.

Kohët e fundit,kjo shpelle tërhoqi vëmendjen e një trupe tjetër arkeologësh kroatë, kanadezë e britanikë pasi shikoheshin lakuriqë nate të futeshin e të zhdukeshin brenda saj.



Kështu arkeologët vendosën të zhvendosnin gurët e rënë nga sipër dhe dheun për të zbuluar në fillim një guvë të dytë e më pas një të tretë 50 metra në thellësi.



Përpara arkeologëve ishte shfaqur në të vërtetë një vend i shenjtë i ilirëve dhe mendohet se në të nuk ka shkelur këmbë njeriu për rreth 2 mijë vjet.



Ilirët duhet ta kenë mbyllur vetë këtë shpellë rreth shekullit të parë para erës sonë për ta mbrojtur nga legjionet romake që po përparonin gjithnjë e më tepër në Iliri.

Një shtatore prej guri stalagmiti 60 cm e gjatë qe vendosur në qendër të dhomës së fundit në atë mënyrë që një tufë rrezesh dielli që vinin nga hyrja e shpellës binin mbi të vetëm në çaste të veçanta të vitit dhe kjo periudhë duhet të ketë qenë ajo e solsticit të Diellit (periudhë e vitit kur Dielli është më larg nga Ekuatori).



Përveç kësaj u gjetën në sasi të papara më parë, rreth 100 kg, dhe në një gjendje tepër të mirë me qindra copa poçesh, qypash, amforash nga Iliria, Roma, Athina, Egjypti në disa prej të cilave qe shënuar se i kushtoheshin Afërditës.



Nga gjetjet u kuptua se njerëzit (duhet të kenë qenë një grup i zgjedhur njerëzish) mblidheshin për të kryer rituale të mistershme gostie dhe mbarsjeje. Kjo e fundit mund të jetë kryer në formën e orgjisë.



Të gjithë këto fakte të bëjnë të mendosh se kemi të bëjmë me një tempull i cili i kushtohej perëndeshës së dashurisë dhe mbarsimit Afërditë. Kjo perëndeshë njihet si të jetë greke, por disa historianë shqiptarë dhe të huaj janë të bindur se perëndesha ka qenë ilire por e huazuar nga grekët e vjetër.



Drejtuesi i projektit studiesi kanadez Tim Kaiser i cili punon për llogari të Muzeut Royal Ontari të Torontos thotë: “Ky është një monument seksualiteti, potence, burrërie dhe fuqie…”



Qeramikat më të vjetra datonin rreth 2500 vjet p.e.s, ndërsa më të rejat 400 vjet p.e.s. Gjetje të tjera datonin deri 6000 p.e.s. Kjo tregon që kjo shpellë ka pasur rëndësi të madhe për një mijëvjeçar të tërë. U gjetën gjithashtu eshtra fëmijësh dhe delesh, dhe copa karboni.



Kjo gjetje është shumë e rrallë, zbulohet për herë të parë një vend i shenjtë i ilirëve aq më tepër që është i paprekur për mijëra vjet. Gjetja do të hedhë më tepër dritë mbi ilirët.



Ilirët kishin vendosur sundimin e tyre mbi lundrimet dhe tregtinë që bëhej mbi detin tepër të populluar Adriatik të asaj kohe i cili kishte një rëndësi të veçantë pasi lidhte Mesdheun me Europën Qendrore.



Grekët që bënin tregti me ilirët i shihnin këta të fundit si luftëtarë barbarë. Nuk dihet shumë mbi jetën e tyre të përditshme.



Mendohet se enët ose duhet t´u jenë dhënë ilirëve si një formë takse për të kaluar në ujërat e tyre ose u janë rrëmbyer anijeve që kanë kaluar andej përgjatë një akti piraterie.



Enët e qeramikës nuk ishin të thyera nga koha apo dheu por mendohet të jenë përplasur e thyer me qëllim nga vetë njerëzit pas gostive. Do të mirren prova për të parë nëse poçet kishin mbajtur pije alkoholike apo jo.



Kjo gjetje hedh dritë mbi perënditë e ilirëve, lashtësinë e këtyre perëndive, kontaktet e ilirëve me popujt e tjerë.



Duhet theksuar se përveç gjermanes Spiegel, agjensitë e tjera të huaja të lajmeve jo vetëm që nuk e përmendin bashkë me këtë lajm lidhjen e ilirëve me shqiptarët, por i quanin ilirët si një popull i zhdukur pa lënë gjurmë

http://www.kuriozitete-enigma.com/tempull-ilir-kushtuar-aferdites/

^^
http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/0,1518,96323,00.html

^^
"Die Illyrer lebten auf dem westlichen Balkan, bevor die Römer die Gegend eroberten. Das Volk wurde im Mittelalter von slawischen Wanderstämmen assimiliert. Heute betrachtet sich die Albaner als einzige Nachkommen der Illyrer."

Shkruhet qart ne fund te artikullit Das Spiegel se Shqiptaret e sotshme e shikojn veten si pasardhesit te Ilireve.

^^ Pikerisht. Kete po thekson edhe artikulli shqiptar :okay:

Duhet theksuar se përveç gjermanes Spiegel, agjensitë e tjera të huaja të lajmeve jo vetëm që nuk e përmendin bashkë me këtë lajm lidhjen e ilirëve me shqiptarët, por i quanin ilirët si një popull i zhdukur pa lënë gjurmë

Dakord, gabimi ime se e lexova me vrap.

Momente nga puna per nxjerrjen ne drite te themeleve dhe gjurmeve te Xhamise se vjeter te Qafes, ne territorin e vakefit te Xhamia e Plumbit.

fTFLDUxyrU4

ZyDcSXm2zco

^^ Dhenja e lejeve per ndertimin e nje restoranti apo pse edhe jo hoteli a priori nuk eshte ndonje gje e keqe. Por dhenja e lejeve duhet bere ne menyre te kontrolluar, dmth. duhen kushtezuar lartesia, gjeresia dhe gjatesia e ndertimit, materialet e perdorura, po ashtu edhe shfrytezimi i kufizuar i hapesires, vetem hapesira e pandertuar mund te shfrytezohet (dmth. jo kthimi i ndertesave eksistuese ne hapesire per hotele apo restorant, por shfrytezimi vetem i hapesires se pandertuar), etj.
Keshtu zhvillohet turizmi kulturor, mund te hapet ndonje muze i vogel, ku mund te blihen objekte perkujtimi ("souvenirs"), etj.

Butrint, dalin në dritë objekte të rralla pas shumë shekujsh

http://www.lajmeshqip.com/wp-content/themes/lajmeshqip/images/cache/albania_butrint1336559661_thumb_baza1325_225.jpg

Butrint – Tre ditë më parë, arkeologu amerikan David R. Hernandez dhe kolegu i tij shqiptar, Dhimitër Çondi, me ndihmën e ekspeditës shqiptaro-amerikanë, Institutit Arkeologjik Tiranë dhe Universitetit të Notre Dame (SHBA), nxorrën në dritë dy objekte të rralla arkitektonike dhe urbanistike në qytetin antik të Butrintit, në jug të vendit.
Një godinë njëkatëshe dhe një shesh qëndrimi, që mendohet se përkasin periudhës August, shekulli I-rë, para dhe pas erës sonë, u zbuluan në anën lindore të teatrit antik. “Godina shoqërore ka shërbyer si Bazilikë, ku nderoheshin perënditë, ndërsa sheshqendrimi, me gjatësi 21 dhe gjerësi 75 metra, ka shërbyer si pikë tregtare për banorët e atëhershëm”, shprehet profesor Çondi.
Sipas tij, këto dy objekte u mbuluan me dhe pas një tërmeti të fuqishëm që është shfaqur në kohën e mesjetës. “Fatmirësisht, lëvizja sizmike ka bërë që sot të kemi dy objekte të plota. Dyshemeja e sheshqëndrimit është shtruar me pllaka guri të bardhë, me dimensione 70 deri në 90 centimetra, ndërsa godina pothuajse është e pa dëmtuar”, pohon Çondi.
Dyshemeja është ndërtuar nga gurorja e Karaburnit, që njihet për cilësi të lartë dhe fortësinë e saj.”Ky lloj guri është përdorur shumë në Apolloni. Zbulimet e fundit tregojnë se tashmë kemi të bëjmë me të njëjtën lloji guri edhe në Butrint”, shprehet Çondi.
David R. Hernandez, i cili ndjek më vëmendjen bisedën, shprehet entuziast për dy zbulimet e fundit. Për të, zbulimi i sheshqëndrimi ishte “qershia mbi tortë”. “E prisja të nxirrja në dritë të diellit bazilikën, por sheshqëndrimi, me gjatësi 75 metra dhe gjerësi 21 metra, ishte një dhuratë nga Zoti”, shprehet Hernandez. Arkeologu amerikan thotë se në anët e forumit, krahas shkallës me tre rrjeshta, ka ndërtime të karakterit shoqëror, me vlera të larta arkitektonike dhe urbanistike.
“Sivjet jemi në rrugë të mbarë. Gjurmët tregojnë se kemi të bëjmë me një objekt me karakter tërësisht shoqëror, me një nivel të lartë arkitektonik”, pohon Hernadez, duke shtuar se objekti është të shtresat e para, ku arkitektura e zbuluar dhe materiale arkeologjike i përkasin periudhës mesjetare. Hernandez thekson se gjatë gërmimeve janë zbuluar monedha pafund, çelësa, si dhe objekte personale. “Për vetë natyrën e qytetit, Butrinti ka një jetëgjatësi në vazhdimësi nga ajo prehistorike deri në atë otomane”, specifikon Hernandez.
Më tej, Hernandez thotë se në ditët në vazhdim gërmimet arkeologjike do të arrijnë periudhën antike. “Periudha antike mendohet të jetë në thellësi mbi 3 metra. Deri tani kemi arritur tek gjysma. Të shpresojmë që gërmimet e mëtejshme të sjellin surprizat e tjera”, përfundon arkeologu amerikan.

http://www.lajmeshqip.com/kultura/butrint-dalin-ne-drite-objekte-te-rralla-pas-shume-shekujsh

Zbulohet vendbanimi neolitik Korçe

28mFPGDrkTo

:cheers:

Momente nga punimet qe po zhvillohen per rehabilitimin dhe zhvillimin e vakefit te xhamia e vjeter e Qafes, bri xhamise se Plumbit.

KAsXOnyuea4&feature=relmfu

Shkodër - zbulohet ura e Luftës së Parë Botërore
1uTw37-5IHY
Ulini zerin videos!

Agjencia e Shërbimit Arkeologjik përmes Drejtorit të saj Roland Olli ka deklaruar se ura e zbuluar nga punimet në segmentin lindor të unazës së qytetit të Shkodres nuk është Ura Kërcile, por një urë që i përket kohës së para Luftës së Parë Botërore e ndërtuar nga austriakët. Ky konkluzion është arritur pas studimeve të teknikës së ndërtimit të urës dhe kolektorit në këtë vend, por dhe në bazë të vjetërsisë së materialeve të përdorura pasi janë bërë sondimet dhe matjet edhe në thellësi të këtij objekti.
Si e tillë duke mos qënë një vepër që mund të vlerësohet si 'monument kulture' i hapet drita jeshile rinisjes së punimeve të kolektorit të Unazës dhe rrethrrotullimit pikërisht në nyjen lidhëse në hyrje të qytetit të Shkodrës. Drejtori i Agjencisë së Shërbimit Arkeologjik pranë MTKRS ka deklaruar se ura nuk do preket dhe as cënohet nga punimet, por ndërtimi i unazës së madhe të qytetit do ndërhyjë vetëm në pjesën e kolektorit që shtrihet tek vendi ku do bëhet rrethrrotullimi.

http://www.shqiptarja.com/index.php

Arkeologji, zbulohet ‘qershia mbi tortë’ në Butrint

http://www.lajmeshqip.com/wp-content/uploads/2012/05/arkeologji.jpg

Butrint – Një varr mesjetar, që mendohet se i përket shekulli XV-XVI, u zbulua sot në lindje të Parkut Kombëtar të Butrintit nga dy arkeologë, njëri shqiptar dhe tjetri amerikan.
Lajmin e bëri të ditur drejtuesi i ekspeditës, arkeologu amerikan David R. Hernandez, i cili tha se varri i përket një 35 vjeçari, por nuk saktësoi se për cilën periudhë të mesjetës bëhet fjalë.
“Mendohet se skeleti i përket seksit mashkull, por është ende herë të japësh një përgjigje shkencore”, tha Hernandez. Sipas tij, varri mesjetar do të nënshtrohet një ekzaminimi profesional. “Ky është rasti i parë që një varr mesjetar zbulohet i plotë në lindje të teatrit antik të Butrintit. Varri tashmë është konservuar dhe së shpejti pritet që një antropolog amerikan në vijë në Shqipëri, për të nisur studimet mbi skeletin”, pohon Hernandez.
Arkeologu shqiptar Dhimitër Çondi theksoi se sivjet gërmimet arkeologjike, të cilat i kanë fillesat 10 vjet më parë, kanë qenë të mbara. Zbulimi i sotëm është ‘qershi mbi tortë’. Ekspedita do të vijojë deri në javën e katërt të këtij muaj”, specifikoi Çondi. (LajmeShqip.com)

http://www.lajmeshqip.com/kultura/arkeologji-zbulohet-qershia-mbi-torte-ne-butrint

:cheers:

Problematika me arkeologjine ne Durres
koIt5slS5cA

Gërmime në Hadrianopol
http://i435.photobucket.com/albums/qq75/albanian_photo/4-7.jpg

Punimet për zbulimin e plotë të Hadrianopolit do të vazhdojnë pas ndërprerjeve në fund të vitit të kaluar falë një misioni të përbashkët italo-shqiptar. Qëllimi I këtij projekti është vazhdimi i restaurimeve dhe gërmimeve në qytetin e lashtë duke hedhur dritë mbi të shkuarën e tij. Përfaqësuesit e universiteti italian të Materacës dhe drejtoria e monumenteve të kulturës kanë parashikuar që për dy vitet e ardhshme në Hadrianopul të zbulohet dhe restaurohet pjesa me e madhe e këtij siti arkeologjik. "Këtë vjeshtë mendohet që pranë teatrit Hadrianopolit, të organizohet një shfaqje opere në kuadër të 100-vjetorit të Pavarësisë. Pra, siti i Hadrianopolit po transformohet në një sit i rrjetëzuar në funksion të zhvillimit të turizmit dhe zonës ku ai ndodhet", u shpreh Teodor Bilushi konsulli italian i nderit në Gjirokastër "Kemi filluar punën këtu në vitin 2007 së bashku me homologët shqiptarë. Në atë kohë Hadrianopoli ishte i panjohur. Qëllim ynë i fundit është kthimi i tij në një park arkeologjik me të gjitha objektet e restauruara, dhe të vizitueshëm për turistët", tha Roberto Perna profesor i universiteti të Materaces. Falë kontributit të arkeologëve dhe profesorëve italianë në Hadrianopul që nga viti 2005 dhe deri në fund të viti të kaluar, janë zbuluar banjat romake, varret antike dhe qendra e qytetit.

http://www.ikub.al/LAJME_CATEGORY/1205160160/Article-Germime-ne-Hadrianopol-ka-edhe-eksperte-italiane-.aspx

Qyteti quhej Adrianopolis nga e nxorri (H)adrianopol(?!) :sly:

Kadriapolis, lol :D

:cheers:
hgIZMKuMF7E

Voskopojë, vidhet kambanerja 300 vjecare e Shën Mërisë

VOSKOPOJË- Është grabitur gjatë natës kambanerja 300 vjecare e Kishës të Shën Mërisë në Voskopojë. Sipas policisë lokale persona ende të paidentifikuar kanë arritur të vjedhin, këtë objekt i cila mbart vlera të mëdha kulturore dhe historike.

Në fakt kisha e Shën Mërisë, një monument kulture i kategosisë së parë ishte në fazë restaurimi, dhe sipas policisë, autorët e grabitjes janë ndihmuar edhe nga mungesa e rojes pranë kishës. Ky nuk është rasti i parë që kjo kishe bie pre e grabitësve, vetëm dy vjet më parë persona të paidentifikuar kanë vjedhur një pjesë te ikonostasit te kishës, e cila daton ne vitet 1700.

http://www.balkanweb.com/kultur%C3%AB/2691/voskopoje-vidhet-kambanerja-300-vjecare-e-shen-merise-90399.html

:bash:

Kalaja, cak i gjurmimeve arkeologjike
http://i1247.photobucket.com/albums/gg636/MrAlbalover/2-kalajaa.jpg

Në bashkëpunim të Komunës së Vushtrrisë dhe Ministrisë së Kulturës, janë duke vazhduar gjurmimet arkeologjike në kalanë e Vushtrrisë. Ky projekt pritet të përfundojë në fund të vitit 2012

Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës, në bashkëpunim me Komunën e Vushtrrisë, tashmë ka filluar një projekt hulumtimi në Kalanë e Vushtrrisë.

Gjurmimet kanë filluar para disa muajve dhe janë duke u zhvilluar nga Instituti Arkeologjik i Kosovës. Njëra ndër monumentet më të vjetra të Kosovës e ndërtuar qysh para disa shekujve, është një ndërtim i rrallë i llojit të vet, e cila tashmë është duke u gjurmuar për hulumtime arkeologjike.

Gjatë gjurmimeve, gjurmuesit kanë hasur në shumë eksponate të ndryshëm si, qeramikë, e cila dyshohet të jetë mesjetare, monedha të lashta ku ende nuk dihet prejardhja e tyre, gjam, porcelan e disa objekte të tjera të cilat janë dërguar për ekspertizë në Institutin arkeologjik të Kosovës.

Në ndihmë Institutit i ka ardhur edhe organizata Trashëgimia Kulturore pa kufi CHWB, e cila po ndihmon në gjurmime.

Qamil Sahiti, drejtor në Drejtorinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, në Komunën Vushtrrisë, shprehet i kënaqur me rrjedhën e gjurmimeve në këtë komunë. “Komuna jonë në bashkëpunim me Ministrinë e Rinisë, Kulturës dhe Sportit të Kosovës, kemi ndërmarrë iniciativën për fillimin e gjurmimeve. Jemi duke punuar intensivisht dhe shpresojmë që të kemi rezultate të mira”, shprehet Sahiti.

Ai flet gjithashtu edhe për mburojën që është e vendosur në pjesën e jashtme të kalasë, duke thënë se kalaja është e vendosur për dy arsye: për mbrojtjen e mureve nga rrënimi dhe për mbrojtjen e qytetarëve, pasi që dihet se kalaja gjendet në qendër të qytetit. “Mburoja do të qëndrojë e vendosur derisa të përfundojnë gjurmimet dhe restaurimi i kalasë nga jashtë, ka thënë më tej Sahiti, duke shtuar se Ambasada Amerikane ka ndarë një shumë të konsiderueshme të hollash me më se 500.000$. sipas tij, punimet janë të parapara që të përfundojnë nga fundi i këtij viti, ndërsa restaurimin dhe mburojën i ka financuar USAID-i.

Ndryshe, Vushtrria është ndër qytetet më antike në Kosovë, ky qytet është lokalitet antik, që daton qysh nga mesjeta, edhe para Perandorisë Romake, përkatësisht që nga koha e Dardanëve.

Vushtrria është qytet kulturor, gjë që e vërtetojnë edhe monumentet që ndodhen në vetë qytetin e Vushtrrisë si, Ura e gurit, Hamami i qytetit, Kështjella (Kalaja)e Vushtrrisë, Çeshmja e qytetit, Xhamitë disashekullore, Shtëpitë e vjetra, Rrugët me kalldrëm, Varrezat myslimane etj. Qyteti i Vushtrrisë më herët është quajtur Vicianum-Viciana (Ana e Viçave), që ka prejardhjen nga ilirishtja. Se Vushtrria në kohën antike është quajtur Viciana, dëshmon edhe mbishkrimi i gjetur në rrethin e Kumanovës, që konsiderohet shenjë e kahes së rrugës për në Vicianë.

http://lajmonline.com/?nav=43.2&id=7300

Kalaja e Grezhdanit në qarkun e Dibrës dhe vlerat e saj në trashëegiminë kulturore ka mbledhur në një sesion shkencor personalitete të kulturës dhe artit në rajon dhe më gjerë për të nxjerrë në pah veçantit e këtij objekti në prag të çeljes së sezonit turistik dhe në kuadër të 100 vjetorit të pavarësisë. Drejtori i Drejtorisë rajonale të Kulturës Kombëtare Dibër prezantoi përpara të pranishmeve pasuritë e tjera kulturore të këtij rajoni dhe vuri në dukje gjithashtu punën e bërë për mirëmbajtjen e tyre.

Por veç kalasë së Grezhdanit vëmendjes së turistëve të huaj nuk i kanë shpëtuar as Kulla e Zunës, Kulla e Dine Hoxhës, xhamia e Allabegisë, Kisha e Sveti Spas, dhe Ura e Vashës si objekte me vlera të rralla në trashëgiminë kulturore të këtij qarku.

3UHSLfHEJ3E
http://www.abcnews.al/images/abc-news-logo.png

ndjsUR4RzCE

:cheers:

Shtet langaraq :ohno::ohno::ohno:

BUuNKKxzl0M#!

^^ Cfare te bej shteti? Ti ruaj me police dhe ushtare keto vendgermime? Thuaj arnaut barbare, qe s'kane pike respekti ndaj historise dhe kultures!

PiyHXGTTHEs&feature=plcp

Myftinia Shkoder, 7 qershor 2012 - Gjendja aktuale e punimeve te xhamia e Qafes.MOV
l_hq-R6JhmM

^^ Ca bejne keta? E rindertojne xhamine?

XAGEHhT_mXI&feature

Zbulime të reja në Butrint

http://www.noa.al/news/admin/home/noa/public_html/wp-content/uploads/2012/06/butrint-noa.png

Misioni i fundit arkeologjik shqiptaro-amerikan ka nxjerrë në dritë Portikun e Forumit Romak, një prej ndërtimeve më të rëndësishme të periudhës romake

Në Qytetin Antik të Butrintit, në Jug të Shqipërisë po dalin në dritë zbulime të reja. Misioni i fundit arkeologjik shqiptaro amerikan gjatë gërmimeve të këtyre ditëve ka nxjerrë në dritë Portikun e Forumit Romak.

Ky është një prej ndërtimeve më të rëndësishme të periudhës romake, evidenton radio Zëri i Amerikës.

Sipas arkeologëve, godina të përmasave të mëdha, kolona të larta, dhe një dysheme me pllaka guri të latuar pritet të përfshihen shumë shpejt në një itinerar të ri për mijëra vizitorët.

Gjatë gërmimeve, dalja e ujit ka krijuar herë pas herë probleme për studiuesit por arkeologët thonë se brenda këtij muaji pritet ta përmbyllin me sukses misionin.

Studentë nga Universiteti i Notredamit në Shtetet e Bashkuara dhe studentë shqiptarë janë përfshirë në këto gërmime për të shkëmbyer vlerat studimore dhe kërkimore.

Arkeologët vlerësojnë se me gërmimet e reja hidhet dritë edhe mbi periudha të tjera në Butrint përmes gjetjeve të shumta arkeologjike.

http://noa.al/news/artikull.php?id=196003

Qyteti quhej Adrianopolis nga e nxorri (H)adrianopol

Hadrianopol eshte emri i sakte, pase eshte emeruar mbas Hadrianit.

Hadrianopol eshte emri i sakte, pase eshte emeruar mbas Hadrianit.

mos fol palidhje

Ne fakt nuk e ka plotesisht gabim.

Sipas gramatikes latine perandori quhej HADRIAN dhe qytetet e emertuara ne nder te tij Hadrianopolis. Ne greqishten antike: Hadrianoupolis.

Ne italishten moderne H perpara emrit bie po ashtu si edhe ne shqipen moderne perandori eshte quajtur gjithmone Adrian. Prandaj sesi mu duk ta shihja te shkruar "Hadrianopol" :) !!

(p.s. ky debat vjen pasi me sa duket as MTKRS nuk e ka ndare mendjen mbi emertimin :lol: )

Teatri Hadrianopolis Sofratika

http://www.mtkrs.gov.al/web/pub/teatri_sofratikes_265_0.jpg

Ndodhet ne luginen e Drinos ne rrethin e Gjirokastres afer fshatit me te njejtim emer. Ketu ka qene nje qytet i periudhes romake i quajtur Adrianapoli, shek II A.D. Theatri ne fjale eshte zbuluar ne vitin 1984. Ai ka nje kapacitet prej 4.000 vendesh me 27 shkalle.

http://www.mtkrs.gov.al/web/pub/mtkrs_logo_al_25_0.png

Ne fakt nuk e ka plotesisht gabim.
Si "plotesisht gabim"? S'eshte aspak gabim.

mos fol palidhje
Ok. Falemnderit per kontributin.

"Pak" gabim eshte gjithsesi, sepse nese do te shkruash ne latinisht apo greqisht, shkruaj "Hadrianopolis" , "Moschopolis" apo "Chaonia" .

Ne shqip quhen "Adrianopol" "Voskopoje" "Antigone" !!

:doh:

Hadrianopol ≠ Moscopolis ≠ Kaonia ≠ Antigone

Kto jane 4 gjera, qytet dhe rrajone...te ndryshme.

Hadrianopol eshte ne Dropull, Voskopoja eshte ne Korce, Kaonia eshte rrajon, dhe Antigonea eshte qytet i ndertuar ne epoken e Pirros, nje shekull para Hadrianopolit. Asnjera s'ka lidhje me tjetren...

Kush tha se duhet te kishin lidhje?! :crazy: Po i referohesha emertimit greko-latin. Never mind................

Mire, here tjeter bej kujdes te mesosh te shprehesh qart, se kshu sic flet ti, vetem ti te merr vesh.

Nese po flet per "emertimin latin", Hadrianopolis sikur s'me duket shume, "latin" ;)

Ketu ka qene nje qytet i periudhes romake i quajtur Adrianapoli,
Ministria jone e dashur as Shqip nuk di ta shkruaj, lere me Latinisht, Greqisht, apo Turqisht.

xrj0ls

:doh:

Hadrianopol ≠ Moscopolis ≠ Kaonia ≠ Antigone

Kto jane 4 gjera, qytet dhe rrajone...te ndryshme.

Hadrianopol eshte ne Dropull, Voskopoja eshte ne Korce, Kaonia eshte rrajon, dhe Antigonea eshte qytet i ndertuar ne epoken e Pirros, nje shekull para Hadrianopolit. Asnjera s'ka lidhje me tjetren...

ne shqipen e vjeter esht adrianopol
nuk esht e rendesishme as pak se si quhet te greket

ne shqipen e vjeter esht adrianopol
Ok. Dhe ne Shqipen e re, quhet Hadrianopol :)

Ok. Dhe ne Shqipen e re, quhet Hadrianopol :)

ncuk

Zbulime dhe studime ne Butrint

http://www.vizionplus.tv/images/stories/2011_07_07/butrint.jpg

Nëntoka e parkut Arkeologjik kombëtar te Butrintit, vazhdon te surprizoje edhe arkeologet. Dalja ne drite e Forumit Romak është shoqëruar edhe me zbulimin e disa kolonave, gjetjen e 200 monedhave si dhe shume punimeve ne qeramike, xham dhe metal. Për here te pare një ekspedite arkeologjike ne Shqipëri i është bashkuar edhe një Arkeobotanist qe studion shtresat e tokës ku bëhen gërmime duke përcaktuar edhe preferencat ushqimore te periudhave te ndryshme te jetesës ne qytetin antik te Butrintit. Për momentin kemi filluar te studiojmë rrethimet e furrës qe është zbuluar ne gërmimet e vitit te kaluar ne Butrint. Kemi bere disa zbulime mjaft interesante, për shembull fakte te tilla qe dëshmojnë se ekonomia ishte e bazuar përgjithësisht mbi kultivimin e drithërave, mbjelljet ishin te pakta dhe nuk kemi gjetur pothuajse asnjë lloj fare, kemi gjetur bishtajore qe janë ne gjendje te egër dhe jo te kultivuar si dhe rrënje te tjera qe mund te jene ne gjendje pyjore. Ndërkohë sa i përket zbulimeve te fundit, forumi sipas specialisteve është godina me e rëndësishme e periudhës Romake dhe daton rreth 2 mije vjet me pare. Monumenti qe për nga madhësia vjen i dyti pas Teatrit Antik ka marre thuajse forme te plote, duke iu shtuar listës se monumenteve te vizitueshme. Por natyrisht pjesa kryesore e tij është një kishe, ndoshta me e vjetra e ngritur ne Butrint.

http://www.vizionplus.tv/index.php?option=com_content&view=article&id=11109:zbulime-dhe-studime-ne-butrint&catid=43:kulture&Itemid=209

wMskcrcah7o