Oostwand Grote Markt

[Cpt.Iglo]

In het topic over het Groninger Forum wordt al een tijdje gesproken over een aparte thread over de Oostwand, echter komt dit er nooit van. Omdat de afgelopen dagen de eerste ontwerpen binnen druppelden heb ik toch maar besloten om hier een aparte thread van te maken.

Bron: Gemeente Groningen

De Grote Markt in Groningen krijgt een enorme oppepper. De oostzijde van Gronings centrale plein en het gebied daarachter gaan totaal op de schop.
Er komt een nieuwe gevelwand, waarbij de oude rooilijn wordt hersteld om de Grote Markt haar vooroorlogse proporties terug te geven. Dit maakt het plein intiemer en gezelliger. De bovengrondse parkeergarage wordt gesloopt, de parkeerplaatsen komen ondergronds terug. Dit maakt ruimte vrij voor een culturele trekker van formaat: het Groninger Forum, een gebouw voor 'geschiedenis, informatie, film, debat en nog veel meer' . Het Groninger Forum is een initiatief van het Groninger Museum en de Openbare Bibliotheek.

Volgens de gemeente Groningen is de maximale bouwhoogte 23m.


Geschiedenis (bron: gemeente.groningen.nl)

De Grote Markt is het grootste en oudste plein van de stad. Met zijn heldere, rechthoekige vorm heeft het plein een belangrijke plek in het stedelijk weefsel. De Grote Markt ontstond als dorpsplein in de 7e-8e eeuw op het kruispunt van belangrijke verbindingswegen door de kleine nederzetting Groningen. Rond 800 werd op het bestaande kerkhof een eerste houten kerk gebouwd aan de noordoostzijde van het plein. Deze kerk is de voorloper van de huidige Martinikerk.

Vanaf het jaar 1000 groeide de nederzetting sterk en verdichtte de dorpskern zich. De kavels raakten door erfopvolging meer en meer opgedeeld, waardoor een structuur van smalle percelen ontstond. Met de verdere uitbreiding van de nederzetting kreeg het dorpsplein de functie van centrale marktplaats. Aan het eind van de 11de eeuw ontstonden de fijnmazige stedelijke structuur en de parcellering die tot op de dag van vandaag nog steeds herkenbaar zijn.

In 1310 werd het eerste stadhuis op de Grote Markt gebouwd, Groningen had haar stadsrechten verworven. In 1792 werd dit stadhuis vervangen door het huidige gebouw van Jacob Otten Husly. Er hebben door de jaren heen verschillende kerkgebouwen gestaan op de plek van de huidige Martinikerk. De huidige Martinitoren ontstond tussen 1470 en 1550 en is met haar 97 meter nog steeds het hoogste gebouw van Groningen.

De Grote Markt stond altijd in het teken van handel. De eerste koopmanshuizen aan de Grote Markt waren vakwerkhuizen, die pas in de 12de eeuw werden vervangen door bakstenen panden. Dit was tevens het startsein voor een verdere ‘verstening’ van de stad. Eerst beperkt tot de belangrijkste straten en pleinen, maar later uitgebreid naar de gehele stad. In de loop van de 16de, 17de en 18de eeuw werden de middeleeuwse koopmanshuizen vervangen door de bakstenen panden met de karakteristieke renaissancegevels. Uit deze periode stamt ook het beeld van de oostwand, dat in onze herinnering het best bewaard is gebleven. Dit beeld bleef tot in de 19de eeuw in stand. Aan het eind van de 19de eeuw wordt met de bouw van het Scholtenhuis voor het eerst gebroken met de traditie van smalle, verticale panden. Het Scholtenhuis stond symbool voor de modernisering van de stad, in gang gezet door de industriële revolutie.

In april 1945 werden grote delen van de Groningse binnenstad verwoest. Het gemeentebestuur stond nu voor de opgave om Groningen een nieuw stadshart te geven. Er werd niet gekozen voor het herbouwen van de verloren gegane panden, maar voor stedenbouw in het teken van de moderne tijd. In 1949 leverde Granpré Molière het stedenbouwkundig kaderplan af, dat in de jaren 50 en 70 voor een deel werd uitgevoerd. De noordwand van de Grote Markt werd ten opzichte van de vooroorlogse situatie licht naar achteren geplaatst, de rooilijn van de oostwand ging 17 meter naar achteren. De dichtheid van de oude stad werd opengelegd om ruimte te bieden aan het
toenemende verkeer. De toegangsstraten aan de oostelijke kant werden verbreed, waardoor de beslotenheid van het plein verloren ging. Ook de samenhang tussen noord- en oostwand verdween. De gehele Grote Markt werd het knooppunt voor alle verkeer. Aan het eind van de jaren zeventig van de vorige eeuw werden maatregelen getroffen om het autoverkeer uit het stadshart te weren.





Aan de oostwand kwamen vijf panden met elk vijf of zes verdiepingen, bestemd voor bedrijven en kantoren. Studentensociëteit Vindicat kreeg een centrale positie aan de oostwand met een brede façade aan de Grote Markt.

Na de wederopbouwperiode werd men zich langzaam bewust van de historisch gegroeide bebouwingsstructuur van de binnenstad. Dit werd in het bestemmingsplan voor de binnenstad uit 1976 tot uitdrukking gebracht. In 1991 werd de binnenstad als beschermd stadsgezicht aangemerkt. Het is niet de bedoeling om hiermee de bestaande situatie te fixeren of om de klok terug te draaien. Het is de intentie om respect te hebben voor de waarde van de ruimtelijke kwaliteiten van de binnenstad.

Voor de oostwand van de Grote Markt betekent dit:
- behoud van het gesloten bouwblok
- herstel van de historische rooilijn aan de Grote Markt
- behoud van de overige rooilijnen rondom het blok




Laatste update (20-05-2009):

Het Groningse bureau De Zwarte Hond gaat de nieuwe sociëteit van Vindicat atque Polit aan de Grote Markt in Groningen ontwerpen. De Corpsvergadering van Vindicat en het college van burgemeester en wethouders hebben ingestemd met de voordracht van de beoordelingscommissie.



De beoordelingscommissie onder voorzitterschap van Simon Kuipers, oud-voorzitter van het College van Bestuur van de RUG, bestond uit twee leden van Vindicat en twee leden van de gemeente Groningen. Uit 25 aanmeldingen koos de commissie op basis van objectieve criteria 5 bureaus. Deze bureaus maakten een ontwerp, dat is beoordeeld op financiële haalbaarheid, architectonische kwaliteit en in hoeverre het ontwerp paste bij de gebruikersfilosofie van Vindicat. Ook moest het ontwerp voldoen aan het beeldkwaliteitsplan van de Berlijnse architect Thomas Müller, dat in 2008 is vastgesteld. De Zwarte Hond kwam als beste uit de bus



De andere vier bureaus waren het Amsterdamse bureau AGS Schwencke Rosbach Architecten, Het Haagse bureau Atelier Pro, Diederen Dirrix uit Eindhoven en het Groningse bureau Noordeloos in samenwerking met het Belgische bureau 51N4E.



Het nieuwe pand is naar verwachting in 2012 klaar.

Afgekeurd ontwerp van Bureau Noorderloos:



Deze reportage maakte OOGTV voor haar nieuwsuitzending op 20 mei 2009.

Op 3 juni 2009 bespreekt de Raadscommissie het raadsvoorstel over de planontwikkeling Grote Markt Oostzijde. In het voorstel: het Groninger Forum, de ondergrondse parkeergarage en het naar voren verplaatsen van de gevelwand. Het raadsvoorstel is hieronder te downloaden.

raadsvoorstel PDF, 108kb

Meer info en bronvermelding: http://grotemarkt.groningen.nl/

[Cpt.Iglo]

Laatste post van FCG in het topic over het Groninger Forum:

Originally Posted by FCG

Dat ontwerp van Noordloos is echt heel erg. De hele linkerkant zou gesloten blijven, dat ziet er niet uit en maakt het ontwerp koud en kill en totaal afgesloten van de buitenwereld (iets dat Vindicat eigenlijk ook is ). Dan toch liever het winnende ontwerp

[Eisso]

Mooi om deze projecten zo te scheiden. 23 meter is niet hoog, maar de oostwand is natuurlijk wel erg breed Plus de enorme impact voor de sta, dat verdiend een eigen thread!

[Cpt.Iglo]

Misschien nog een idee om dit ontwerp van de Zwarte Hond te verwerken in een plaatje die je tussen de andere projecten in het projectoverzicht plaatst? Het is natuurlijk geen echte hoogbouw, maar het is zoals jij ook al aangaf natuurlijk wel een mooie stedelijke ontwikkeling.

[merijn]

Ik kan me alleen maar aansluiten bij de eerdere sprekers die stelden dat die gewoon een geupdate versie van het huidige pand is. Zeker niet slecht, maar ook niet heel bijzonder. Het ziet er uit als een niet onaardig pand op IJburg, ik had graag iets met wat meer smoel en grandeur gezien op deze plaats.

[Koesj]

Als het materiaalgebruik goed is zal die kwaliteit er toch zeker wel vanaf stralen.

[merijn]

Laten we dat hopen, ook is het op deze impressies lastig te zien wat het baksteenpatroon is, daar kan ook een hoop ''goed'' gemaakt worden.

[Hoogholtje]

Bron : Bureau Noordeloos (met meer plaatjes...)

Deelname aan een prijsvraag voor een nieuwe studentensociëteit Vindicat Atque Polit op de Grote Markt te Groningen. Ontstaatn vanuit een vruchtbare samenwerking tussen BureauNoordeloos en het Belgische bureau 51N4E.
Helaas zijn wij voortijdig gediskwalificeerd omdat de commissie vindt dat ons plan niet aan het beeldkwaliteitplan voldoet. In het ontwerp is het beeldkwaliteitsplan als inspiratiebron gehanteerd naast het uitgebreide PvE van Vindicat. Uit die 2 randvoorwaarden is een bijzonder plan ontstaan dat genuanceerde uitspreken doet over het gebouw op een bijzondere plek in de stad en met een bijzondere gebruiker. Ons inziens vraagt dat om specifieke oplossingen in het ontwerp additioneel op de smalle marges van het beeldkwaliteitsplan. Daarmee wordt geopteerd voor een bijzondere toevoeging aan de Stad en een bijzonder huis voor Vindicat.

Het is bijzonder spijtig dat de beoordelingscommissie die motivatie niet heeft willen volgen.

[merijn]

Aangezien bovenstaande post verhuist is naar deze thread, verhuis ik mijn reactie ook maar mee, anders staat hij zo verloren in het Forum-thread:

Wat een verschrikkelijk geschreven tekst, misschien heeft de beoordelingscommisie ''de motivatie niet gevolgd'' simpelweg omdat ze geen idee hadden wat Bureau Noordeloos nou precies bedoelde.

[Martinistadjer]

Ik ben in ieder geval blij dat de Oostwand uit verschillende gebouwen bestaat en niet, zoals bijvoorbeeld de Waagstraat, uit een één complex dat verdeeld is in verschillende units.
Ook hoop ik dat de plint van Vindicat een openbare functie krijgt, dat zal, samen net de rest van de Oostwand, dit gedeelte van de markt een enorme impuls geven.

[Loex]

Originally Posted by Cpt.Iglo

In het topic over het Groninger Forum wordt al een tijdje gesproken over een aparte thread over de Oostwand, echter komt dit er nooit van. Omdat de afgelopen dagen de eerste ontwerpen binnen druppelden heb ik toch maar besloten om hier een aparte thread van te maken.

Goed werk, hopen dat er wat ontwikkelingen volgen komende tijd. Heb je misschien nog even tijd om binnenkort de openingspost wat te verfraaien met wat info en plaatjes uit het beeldkwaliteits plan? http://grotemarkt.groningen.nl/beeldkwaliteitsplan

[Cpt.Iglo]

Geen probleem! Zondag heb ik hier wel even tijd voor denk ik!

[DarkLoki]

Misschien ben ik de enigste maar ik vind het zonde dat ze de oude wand slopen, die begint nu net zo oud dat hij ook een historische uitstraling krijgt. De Frieslandbank en in mindere mate de VVV best mooie gebouwen.

[refluS]

Kan ik het op zich best mee eens zijn alleen het gedeelte rechts wat na Vindicat komt is erg lelijk...

[SimsPlanet2]

Mooie vernieuwing van dat gebouw

[SebasvandenBrink]

Dus Vindicat beheerst straks een hele hoek van dat blok? Recht tegenover de Martini? Wauw. Dat is nogal wat voor een studentenclubje...

[klan85]

Originally Posted by SebasvandenBrink

Dus Vindicat beheerst straks een hele hoek van dat blok? Recht tegenover de Martini? Wauw. Dat is nogal wat voor een studentenclubje...

http://www.groningergezinsbode.nl/pr...ticle35602.ece

't Is nogal wat dat de gemeente de bouwkosten (6 miljoen) betaald voor hen, volgens mij heeft de club genoeg geld en anders de papa's & mama's wel...
Maar goed, de gemeente wil (ver-)bouwen en moet het daarom betalen.

[refluS]

ach tis nog maar een impressie...

[bobdebouwer]

Inderdaad, Vindicat verwacht wel uit te gaan breiden de komende jaren...

[Hoogholtje]

Impressie of niet, de lokatie en de omvang van het blok Vindicat staat vast en de impressie zal niet enorm gaan afwijken van een definitief plan.