RAIL | Buitenlandse trambedrijven

[focus1965]

Originally Posted by wbrm

Prachtig net met moderne (MIVB look)trams! Is het meterspoor?

yep. De rijeigenschappen zijn overal uitstekend, maar dit ligt aan de rijstijl: zowel in de stad als op de buitentrajecten liggen er flink wat bogen, maar er wordt rustig gereden waar het noodzakelijk is; de soms steile hellingen (zie foto van die klimmende 6 aan het eindpunt van lijn 3) vormen uiteraard geen probleem.

Met het verdwijnen van het oud geleed, tweedehands materiaal van verschillend komaf en types, is het trambedrijf verschrikkelijk eentonig geworden: sommige oude trams hadden een nieuwe livrei gekregen, anderen niet (oa. die 86) en soms was er een reclame tussen: die afwisseling is nu dus verdwenen. Maar de lijnen, de stad en de omgeving zijn het bezoeken waard!

Focus1965

[wbrm]

Wat heeft Bombardier toch met dat belachelijk lelijk 'oog' op hun trams

[focus1965]

in Brussel is het er niet; het totale uitzicht wordt volledig door de klant bepaald. In Marseille is daar een heel designteam mee bezig geweest (vind ik persoonlijk 1 van de meest geslaagde moderne trams tot nu toe), maar in Innsbruck zal dit meer dan vermoedelijk met de buitenlijners te maken: daar is zo'n schijnwerper geen overbodige luxe: hoe mooi die lijnen nu wel zijn, 's nachts, bij wind- en sneeuwstorm zal het beeld heel wat minder aardig zijn: die schijnwerper zal daar naar waarde geschat worden. Lijn 6 heeft weliswaar ('s winters) haar laatste rit om 18u, maar dan is het wel al pikkedonker, terwijl de STB nog veel later rijdt...
Het thema veiligheid werd met de komst van de (stillere) lagevloertrams ook herbekeken en vermoedelijk zal dit daar ook wel iets mee te maken hebben.

Focus1965

[focus1965]

In een andere draad is die stad eventjes tevoorschijn gekomen: hieronder wat foto's die ik op 9/6/1997 gemaakt heb in die stad.
Het trambedrijf zal toen ongeveer op haar dieptepunt gezeten hebben: de burgemeester (stadstrambedrijf) had toen besloten dat de tram gratis moest zijn. Niet dat het veel uitmaakte, want de meeste reizigers konden wel gebruik maken van een van de + 70 soorten vrijkaarten voor de tram die er toen bestonden.
Maar toen waren er helemaal geen inkomsten meer en het leek er toen op dat het trambedrijf een langzame dood tegemoet ging.
Nadien is die beslissing teruggeschroef, werden er terug abonnementen en ticketjes verkocht en kreeg het trambedrijf terug wat ademruimte.

De eerste foto is aan hst ation, met een koppelstel Tatra op lijn 14 en een werkwagen op een doodlopend spoor.



Lijn 10 was toen een van de weinige lijnen die regelmatig reed: dit betekende ongeveer een kwartierdienst. Voor vele andere lijnen golden afschuwelijke frequenties, van halfuur diensten tot nooit. Als er andere tramlijnen op dezelfde trajecten reden, dan kon men nog wel overstappen, maar sommige takken werden toen wel heel stiefmoederlijk bediend.
De 1044 + 1045 werden gespot in de Ulitsja Probazenskaya.



Hetzelfde stel aan het stationseindpunt: veel sporen, veel wachtende reizigers maar bitter weinig trams.



Het stadscentrum vond ik ronduit chaotisch: dat is me bijgebleven gelukkig heb ik nog zo'n leuke foto. Ook weer een lijn 10 - was echt de enige lijn die regelmatig reed - met ditmaal een 3wagenstel (2977 + 2978 + 2979) langs de Ulitsja Novskaya Ryad.



Een mooi nummer (de 3000) op een toen heel zeldzame lijn (de 26): het glas was uit de middendeur, zodat passagiers hun handen naar buiten kunnen laten hangen... De achterdeur ging helemaal niet meer dicht: of het om een technisch defect of gewoon te veel volk ging: er reed nog eens een tram daar en dat was een zeldzaamheid.
De foto's uit die stad zijn geen hoogtepunten: met dergelijke frequenties kan je bijna niets anders doen dan drukke kruispunten op te zoeken zodat de kans om een tram te zien toch enigszins wat vergroot.
De foto werd genomen - als ik het juist genoteerd heb - in de Ljustdorfskaya Dorola.



Lijn 15 was een lanschappelijk prachtige lijn, maar helaas: slechts 1 dienstwagen in een +/- 90 minuten dienst. Gelukkig konden we die die lieve vrouwelijke chauffeur overtuigen om ons aan elke halte (waar ze toch moest stoppen) ons gauw een foto te laten maken...
De 6598 + 329 aan de halte Slobodka.



Minstens even erg was het gesteld met lijn 20: die reed helemaal op de buiten. Wij waren daar met een excursietram terecht gekomen en men had ons uitgelegd dat we tijd genoeg hadden om daar foto's te maken: dat geloof ik best, want ook daar reed slechts 1 wagen rond in dezelfde frequentie als die lijn 15.
Het is geen optimale foto, maar toen we die ene tram zagen, hebben we de bestuurder van de excursietram laten stoppen om gauw de tegenmoetkomende tram op foto te kunnen zetten: het was de 3331 die langs de Khadzhybeyskaya passeert.
De frequentie kon nog slechter zijn: soms reed daar op een ganse week geen tram!!



De excursietram (replica) in hetzelfde gebied: dit was echt moeras, waar cfr. de vorige foto, sporen en palen schots en scheef komen te zitten.



Om te eindigen: een foto van die excursietram (de reguliere hadden we gekruist en ging het eerste uur zeker niet terugkomen, als die al ging terugkomen) aan het eindpunt van die lijn 20 "Khadzibeyskiy Liman". Schitterend mooie omgeving, maar de frequentie zowat de abominabelste ter wereld toen.



focus1965

[Benonie]

Hallucinant! En dat in 1997.... Het lijken wel de vroege jaren '70.
Schitterend en leerrijke post alweer. Een genoegen om te bekijken en te lezen.
Hoe zit het nu trouwens met de tram in die stad?

[focus1965]

Het laatste nieuws dat ik van een bezoeker ontving, dateert alweer van enkele jaren geleden, maar de situatie zou er verbeterd zijn: er werd niets opgeheven en alle takken zouden regelmatig bereden worden: zelfs de enkelsporige uitloper van lijn 19 - niet door mij bezocht - en de lijnen 15 en 20 (zie foto's) bestaan nog en zouden dus zelfs veel frequenter rijden dan vroeger.
Wel hangt het net nog steeds met haken en ogen aaneen: in feite gaat het om 3 afzonderlijke delen die in hun geheel met dienstsporen verbonden zijn: dat was zo in 1997, in 2004 en nu waarschijnlijk ook. Van 1 plaats herinner ik me dat een kramikkige brug de hoofdreden was (al rijden er natuurlijk nog wel dagelijks trams om de stelplaats te bereiken over). De benenwagen is het enige alternatief om daar van de ene tot de andere tramlijn te geraken...
Het materiaalpark bestaat nog steeds uit Tatra's, waarvoor men middelen gevonden heeft om ze te onderhouden: de trams zagen er in 2004 veel acceptabeler uit dan in 1997, ondanks het feit dat ze toen alweer 7 jaar ouder waren.
In de ex USSR draait het (net als hier) om het geld dat men ter beschikking stelt: de kraan voor kortere of langere tijd toedraaien brengt nefaste gevolgen met zich mee: in Vladivostok hadden ze daar ook exact hetzelfde toegepast. Maar dit is een ander verhaal.

focus1965

[wbrm]

Tatra trams zijn toch zeer succesvol geweest, als je ziet hoeveel er (nog)rijden of gereden hebben...

[focus1965]

De Tatra T3 was simpel (in onderhoud en rijden) en vooral robuust: een echte pcc dus, wat die tram trouwens ook is...
Oorspronkelijk waren ze ook spartaans - zowel voor de reizigers als voor de bestuurder - maar hoe dichter men bij het westen komt, hoe meer men ze gemoderniseerd heeft. Hoe verder naar het oosten, hoe meer kans je maakt om ze nog in originele vorm te vinden: harde plastieken kuipstoeltjes (1 + 1 opstelling), ramen en deuren die niet volledig toekunnen, amper verlichting...

Een mens wordt bijna ostalgisch...

focus1965

[X38]

Schitterende post alweer!

Wie is ooit op het idee gekomen om dààr een tramlijn aan te leggen, begint ne mens te denken...

[focus1965]

De vorige post viel blijkbaar hier en daar wel in de smaak: nu een bijzondere tramstad: Daugavpils. Het is de enige stad in de Europese Unie waar 100 % ex U.S.S.R. trams worden ingezet.

De stad noch de tramlijnen stellen in grootte veel voor, maar ze bieden wel schitterende fotomotieven. Lijn 1 is de drukste lijn met een 5 - 10' frequentie naargelang het uur van de dag en de dag van de week, lijnen 2 en 3 - deels enkelsporig met uitwijkmogelijkheden - rijden altijd om de 20'. Op lijn 2 volstaan 3 dienstwagens om de dienst uit te voeren: het is er echt niet groot.

De eerste foto werd vlak voor het station (daar sta ik met mijn rug virtueel tegen) genomen op 15/4/2003: een gekoppeld Rigastel (040+039) op lijn 1: de tram rijdt blokje om en eindigt dus voor het station zelf. De bedding is mooi, maar helaas staat de zon heel de dag pal tegen en moet het wat bewolkt zijn om daar een foto te kunnen maken. De straat noemt Maizes iela.



Ook mooi is het uiteinde van de Vienibas iela: hier de 058 + 057 op dezelfde datum als hierboven. De Riga trams rijden dus op lijn 1 gekoppeld: de bestuurder zit (uiteraard) in de 1ste tram, die rijdt met de trolleystang - dat hebben ze daar dus ook nog - omlaag en het is enkel de trolleystang van de 2de wagen die omhoog is.



Lijn 2 is een schitterende lijn: je waant je 100 jaar terug en als toevallig 1 van de 3 dienstwagens een Riga tram is, dan kan het helemaal niet meer stuk: bij mijn 2 bezoeken heb ik dat geluk telkens gehad. Het spectaculairste deel is 2 km lang, maar die loop je ook af: hier de 052 op 26 april 2005 langs de Ventspils iela aan een uitwijkspoor.



Als men zich 180° draait, krijgt men het volgend beeld: het is inderdaad dezelfde tram, maar op sommige plaatsen is het echt de moeite om te blijven wachten.



Maar ook langs de dubbelsporige lijn 1 zijn er tal van fotomogelijkheden: hier de 056 + 055 in reclamelivrei in de Vlkas iela op 26/04/2005. De dame op de voorgrond past wonderwel in het beeld!



Van dit tramtype kan ik in feite geen genoeg krijgen: : hier het stel 058 + 057 op lijn 1 langs de 18. Novembra iela op 26/04/2005. Persoonlijk zit Daugavpils in de top 5 van de plezantste en mooiste tramsteden, zij het alleen maar voor de tram, want voor de rest valt er weinig te zien.



Het tweede tramtype dat er in Daugavpils rijdt, zijn KTM5 trams uit Ust-Katav (Rusland): daar zijn ook +/- 15000 van geproduceerd, maar met trolleystang is een zeldzaamheid...
Lijn 3 rijdt in de stad gemeenschappelijk met lijn 1; slechts de beide uiteinden (telkens een kilometer of 2) zijn enkelsporig. De ene tak rijdt langs een saaie woonwijk: de foto werd in de Cietoksna iela gemaakt op 15/04/2003. Het enkelsporig traject, de oude bovenleidingsmasten en typische oostblokbebouwing met russische tram maakt deze foto toch best leuk en representatief... al is het niet meer voor een trambedrijf uit de 21ste eeuw!



Ook op lijn 2 rijdt dit tramtype: hier de 102 langs de Aglonas iela op 26/04/2005 aan een (alleszins toen) actieve fabriek.



De andere tak van lijn 3 ligt in een dicht bos: waar die reizigers vandaan komen, is mij nog steeds een raadsel, maar het gaf de mogelijkheid om de foto te maken en dan gauw op de tram te springen.. Hier de 103 op 26/04/2005 langs de Vasarnicu iela. Daugavpils is zo'n stad dat perfect op een modelbaan na te bouwen is en waar ongeveer alle aspecten van een antiek trambedrijf uitgebeeld kunnen worden.



Het ander eindpunt van lijn 3 (voorbij die straat met die flatgebouwen) ligt ook in the middle of nowhere: de tram (104) komt net uit de keerlus Cietoksnis gereden op 15/04/2003.



Het volgend tramtype is een eenling: een KTM 8 (nummer 114), die ik in de originele fabriekslivrei op15/04/2003 langs de 18. Novembra iela onderschepte (gemeenschappelijk traject met lijn 1).



Onderstaande foto (zelfde dag, zelfde straat maar een eindje verder op) is geen meesterwerk. En toch: rechts zien we de aftakking van lijn 2 met een inrijdende en wachtende tram op de desbetreffende tak. Er zijn veel bloemenkraampjes en de beoogde foto lukte totaal niet. Wel heb ik van een verkoopster een ruikertje bloemen gekregen (inclusief hele uitleg waar ik geen jota van verstond) en waarmee ik op dat moment geen blijf mee wist. Of toch wel? Daar is een enorm kerkhof gelegen en uiteindelijk heb na wat zoek- en kijk"werk" naar het juiste graf gezocht om daar die bloemen neer te leggen. Kende ik daar iemand? Natuurlijk niet, maar heb toch na enig zoeken een graf gevonden van een kindje dat recent overleden was. Ik had tijd zat, vond het zonde die bloemen weg te smijten of aan de eerste de beste voorbijgangster te geven...
Of hoe aan sommige foto's toch een verhaal kan vasthangen...



2 jaar later (26/04/2005) zag die tram (nog steeds de 114 dus) er geheel anders uit en paste mooi in de bosrijke omgeving van lijn 3 (zie boven).



Om de oudste Rigatrams te vervangen, werden er een tiental Tatra's ex Schwerin aangeschaft: die rijden allemaal gekoppeld en alleen op lijn 1: de lijnbestemming werd simpel met een sticker aangebracht. Hier rijdt de tram voorop met trolleystang omhoog: de panto's werden dus in Daugavpils vervangen door trolleystangs!

De plaats is ook extreem leuk, maar ook verschrikkelijk druk: dit is langs de 18.Novembra iela, met zicht op 3 kerken. Het vraagt wat geduld, maar het is dus mogelijk die 3 kerekn met een tram te combineren... Hier de 070 + 071 op 15/04/03.



Zelfde dag, zelfde straat, ander standpunt en andere trams (076 + 077).



Om te eindigen: de stelplaats: dit is ook het eindpunt van lijn 1 en telkens ik daar was heb ik na - beleefd - te vragen toch de kans gekregen om de stelplaats te bezichtigen en uit te kammen. Op 26 april 2005 stond daar onder andere een tram uit Schwerin in afwachting van herschildering, enkele Riga trams, een KTM 5 en een "strijkijzer" (sneeuwveger). Uiteraard was er veel meer... maar ik denk dat dit al een goed beeld geeft van dit trambedrijfje!



focus1965

[X38]

Originally Posted by focus1965

De andere tak van lijn 3 ligt in een dicht bos: waar die reizigers vandaan komen, is mij nog steeds een raadsel, maar het gaf de mogelijkheid om de foto te maken en dan gauw op de tram te springen.. Hier de 103 op 26/04/2005 langs de Vasarnicu iela.

Vanuit de herberg 100m daar vandaan?

[highlandcattle]

Mooie foto's Focus. Doet me wat denken aan mijn twee weken in Irkutsk Siberië, waar ze wel met KTM5 rondhosten. Wat mij het meest opvalt aan die sovjet steden is dat ze zelden of nooit geasfalteerd zijn. Kasseien kennen ze blijkbaar ook niet.

[JayBeeke]

Fantastische repo, alwéér. Ik hoop jullie ooit nog eens te kunnen trakteren op een geweldige repo over Penza, Rusland, waar men letterlijk tientallen (verschillende soorten) ex De Lijn-en TEC-voertuigen heeft overgekocht. Dat geeft vreemde plaatjes, met DL-voertuigen in originele livrei diep in Rusland. Ik geef hier alvast één fotootje mee dat ik jullie niet wil onthouden:



Dit was oorspronkelijk een gelede bus, die door het transportbedrijf een beetje is bijgewerkt.

mvg!
JJN

[De Klauw]

Hoe werkt dat eigenlijk praktisch een tram met een trolleystang. Wat als een tram moet keren en er is geen keerlus? Dient men de stang dan om te keren en hoe gebeurd dit?

[focus1965]

Originally Posted by De Klauw

Hoe werkt dat eigenlijk praktisch een tram met een trolleystang. Wat als een tram moet keren en er is geen keerlus? Dient men de stang dan om te keren en hoe gebeurd dit?

Leuke, technische vraag.
Tussen de 2 wereldoorlogen in had men - in Engeland - een systeem ontwikkeld waarbij de trolleystang automatisch kon keren in een keerdriehoek: dit heb ik ergens op video - ondertussen ook antiek - staan. Het systeem bestaat volgens mij niet meer.
Voor korte afstanden (bv. achteruit maneuvreren) kan men de trolleystang zo laten.
Moet men van richting keren (2-richtingstrams): er hangt een touw en de bestuurder moet met heel het spel omlopen, tenzij bij te lange trams (type S en PCC's): daar waren 2 trolleystangs (1 per richting) voorzien.
In Blackpool hangt de trolleystang te hoog en daar behelpt de ontvanger zich met een soort van verlengstuk om de trolleystang te keren.

(foto van 9/7/1995 aan de North Pier)



Dichter bij huis, maar geen trolleystang, maar een sleepbeugel: het keren gebeurt ook met een touw. Foto in Gent stelplaats op 4/6/1999. (Gentse foto gepost omdat dit illustratief is bij dit antwoord hoewel het natuurlijk geen buitenlandse tram is!)



focus1965

[De Klauw]

Bedankt voor het antwoord. Praktisch lijkt het me niet en dat zal ook wel de reden zijn waarom je nog nauwelijks sleepbeugels en trolleystangen ziet (behalve op een trolleybus natuurlijk).

Maar zou het ook niet mogelijk zijn de leiding heel hoog te hangen zodat de trolleystang bijna rechtop staat en waardoor bij het keren de stang automatisch naar de juiste richting geeft?

[focus1965]

Ik versta je vraag en ook je logica, maar het antwoord is neen.
Een van de belangrijkste redenen is dat een trolleystang vast geknoopt moet zijn (en los gemaakt wordt bij het omzetten): zoniet zou die trolleystang bij elke beweging uit de draad vliegen.
Met sommige types beugels (cfr. Gent) kon het echter wel: ik dacht dat Lyrabeugels zichzelf goed plaatsten bij het omgekeerd rijden; sleepbeugels deden het niet. Uiterlijk bestaat er niet veel verschil (mag verbeterd worden: ik typ uit geheugen).
In Riga zijn de trams te lang en worden de maneuvers "gewoon" uitgevoerd, uiteraard tegen lage snelheid: dit kan wel perfect.
Verder is het zo dat de trolleystang een kunst is van subtiel evenwicht en zelfs te subtiel, want "de fleche is af" gebeurde net iets te dikwijls: in feite is het een combinatie van gewichten en veringen en ook daarom is je suggestie niet werkbaar.
In Engeland hadden ze er wel iets op gevonden, al is dit ook moeilijk om uit te leggen, maar het was een keerdriehoek in de bovenleiding.
De trolleystang werd mechanisch losgemaakt en vastgemaakt: dit werd ook in Brussel toegepast (gemengde exploitatie trolleystang/panto).
De weinige echte trambedrijven die nog trolleystangen in dienst hebben, moeten ze niet meer omzetten: het zijn allemaal eenrichtingstrams, zoals in Daugavpils. In Blackpool rijden er nog enkel bijzondere trams met trolleystangs en worden die sinds enkele jaren ook maar met uitzondering nog ingezet.

focus1965

[focus1965]

Even een vluggertje: in deze Spaanse stad is een proefproject aan de gang om te ervaren wat een moderne tram in feite is: dit project is "erop of eronder": ofwel verdwijnt het, ofwel komt er een echt tramnet.
Men zou voor het echt tramnet gekozen hebben, maar dit kan natuurlijk nog enkele jaren op zich laten wachten.
Ondertussen pendelen 2 trams langs of in de Avenida de Juan Carlos I: het is een drukke uitvalsweg waar weinig te zien valt en zeker op een zondagmorgen is het er ... saai, maar net kalm genoeg om foto's vanop de rijweg te kunnen maken zonder omver te worden gereden.

De trams komen uit de voorraad van Madrid; er zijn er 2 ter beschikking (de 151 en 152) en rijden normaal alle 2 om een 10' dienst te kunnen aanbieden, behalve 's zondags tot 11u: dan was het nog een 20' dienst. Voor de anecdote: de tram is gratis en er loopt toch een ontvanger rond om gratis ticketjes uit te delen (!): hiermee wordt het aantal reizigers bijgehouden.

Genoeg uitleg: hieronder de 151 aan het stadseindpunt op 28/09/2008.
Het was nochtans tegen de middag al (de 2e wagen reed al) maar nog steeds extreem rustig.



Zelfde tram, zelfde dag en zelfde eindpunt, maar dan 180° gedraaid:



Aan het ander eindpunt is de werk/stelplaats gelegen, met een werkput en al hetgeen waarschijnlijk noodzakelijk is om de trams rijdend te houden...



Op het moment dat ik daar was, bevond de 152 zich nog in de stelplaats, weliswaar klaar om enkele ogenblikken later buiten te rijden. Er is een afsluiting rond gebouwd om taggers en andere ongewenste indringers buiten te houden. Om de elektrische installatie te kunnen onderhouden of herstellen dat op het dak gelegen is, beschikt de "werkplaats" over een gewone, beweegbare stelling!



Die straat stelt dus niet zoveel voor: met enkele foto's heb je werkelijk alles gezien: hier andermaal de 151. De trams hebben een soort van lichtkrant, die ongeveer elke halte op het traject meedeelt.



Dezelfde tram op de terugweg: voor Spanjaarden zijn palmbomen heel gewoon, voor ons toch bijzonder, zeker om ze te combineren met trams...
Voor het overige valt er weinig te vertellen tot de boel opgedoekt is, of er een echt net gebouwd in dienst wordt gesteld...



focus1965

[groentje]

Keep us posted, focus. Ik ben ook benieuwd of het een blijvertje is of niet.

[focus1965]

Nu weer een van de betere trambedrijven: op zich zijn er heel veel die in mijn ogen uitstekend scoren, maar dit is niet moeilijk wanneer men slechts 1 of een paar lijnen moet exploiteren.
Veel moeilijker wordt het wanneer het om een grote stad, met flink wat rails, maar ook weer niet overal: dan is het een kunst om een goed werkend trambedrijf te exploiteren. Köln doet dit dus, met uiteraard strikte opvolging van de hiërarchie in het openbaar vervoer: in de stad zie je amper bussen rijden en het busbahnhof - achter het hauptbahnhof - telt slechts enkele perrons.
Er zijn dus bussen, maar de meeste lijnen zitten in de buitenwijken en geven aansluiting op de tram of S-Bahn: dankzij een "verbund" kan men met dezelfde tickets / abonnementen de transportmiddelen van beide bedrijven (KVB en DB) gebruik maken.

Het trambedrijf ontdekte ik reeds in 1984 en charmeerde me onmiddellijk: de generatiegenoten van de Antwerpse PCC's waren dubbelgeleed en reden soms gekoppeld met 1 bestuurder: dit betekende 54 meter tram en dat was heel wat indrukwekkender dan die losse pcc's! Hun rijeigenschappen heb ik altijd fantastisch gevonden: zelfs met grote snelheden waren en zijn het stabiele trams.
Uitstekende frequenties, goed werkende verkeerslichtbeïnvloeding - kan natuurlijk alleen als er geen 101 buslijnen kriskras door de stad bollen - en een toen eenvoudige manier om tickets te bekomen (automaten): duidelijk dat dit bedrijf veel verder stond en staat dan Antwerpen of De Lijn in het algemeen.

Nu wat foto's en eerst wat uit de oude doos: een deel van de Düwagtrams zitten in Konya (zie post van enkele maanden terug), maar hier rijdt de 3017 haar rondje op lijn 13. Reclametrams in Köln zijn al jaar en dag de normaalste zaak ter wereld.
Lijn 13 is een extreem drukke en interessante lijn: die kan je het best vergelijken met de ex lijn 90 in Brussel: een ringlijn om de stad heen die grotendeels (of zelfs volledig?) in eigen bedding ligt. De foto werd genomen aan de halte Subelrather Strasse / Gürtel op 20/03/1993. Ook de halteaankondiging in de tram (met stem) is een klantvriendelijk hebbedingetje...



Een klassieke tramfoto kon en kan gemaakt worden aan de Neumarkt in het centrum: daar rijden 3103+3139 gekoppeld op de lange en ook drukke lijn 1 naar Bensberg. Die gemeente ligt al buiten de "Kreis" Köln en slechts 1 op de 2 ritten rijden effectief de volledige lijn af, maar met een frequentie van 5 - 6' vormt dit natuurlijk geen probleem!
De foto werd gemaakt op 21/07/1992.



Er zijn ook klassieke straattrajecten, zoals hier de Neusser Strasse met de wagens 3105 + 3136 op lijn 12 op 26/05/1992. Die gekoppelde trams vormden best een indrukwekkende lengte!



Diezelfde lijn 12 passeert ook langs de Ford-fabrieken: daar zit ook de Europese hoofdzetel en -fabriek. Ik was daar op een zaterdag en toen was het uiteraard rustig en stil, maar op werkdagen is het ietsje anders. De foto werd ook op 26/05/1992 gemaakt met de 3109 + 3128.



Om het hoofdstuk Düwag af te sluiten: hier een zicht op het oude eindpunt Merkenich van lijn 12: de werken waren gestart om links ervan een kopeindpunt te bouwen. Ook die foto werd op 26/05/1992 gemaakt.



Het tweede tramtype dat ik in 1984 ontdekte, waren de Stadtbahnwagens uit 1973 (prototypes) en 1975 (seriebouw): die konden me helemaal bekoren, want het interieur deed was veel comfortabeler als de NMBS treinen van toen! Een 2 x 2 opstelling, zachte zitjes en schitterende rij-eigenschappen: wat vraagt men meer?

De foto hieronder toont een gekoppeld stel (2049 + 2030) aan het eindpunt van lijn 13 in Bucheim op 20/03/2007: ondanks hun leeftijd, kunnen deze trams nog steeds als modern en eigentijds omschreven worden. Het zijn hogevloertrams, maar de haltes op de lijnen waar ze rijden zijn ook aangepast aan de trams en de reizigers moeten geen treden nemen.



De opvolger werd de 2100 reeks: hier een gekoppeld stel op 04/12/1993 als extra-dienst naar Stadion: als Köln thuis speelt, rijden de trams ononderbroken in lange kolonnes naar het stadion, waar een gans tramstation gebouwd is. Het stadion heeft een capaciteit van 50000 plaatsen en is doorgaans "sold-out": het tramverkeer is op die as dan ook meer dan indrukwekkend!



De volgende foto toont een deeltje van het tramstation Stadion, waar op 02/06/1996 een aantal trams (wegens werken in de stelplaats) afgesteld stonden. Köln telt maar 1 tramstelplaats - weliswaar een grote - maar dit is echt weinig. Op de foot staan o.a. 2 trams van de reeks 2200, de voglende reeks Stadtbahnwagens die uiteraard nu nog altijd te zien zijn.



De laatste reeksen Stadtbahnwagens hebben nog slechts 1 stuurpost gekregen en kunnen dus nog alleen maar gekoppeld rijden (of op lijnen met keerlussen, maar in de praktijk gebeurt dit niet): hier de achterzijde van zo'n tram aan het toenmalig eindpunt van lijn 18 in Köln Mülheim (niet te verwarren met de gelijknamige stad!) aan de Wienerplatz. Het interieur met de dubbele zetels is duidelijk zichtbaar. Het betreft overigens het wachtspoor en niet de op- of afstaphalte. De foto werd op 02/07/1992 gemaakt.



De laatste reeks Stadtbahnwagens die Düwag nog gebouwd heeft, werd de reeks 2300, waar hieronder een exemplaar (de 2303 + 2209) op de lijn 18 in Köln - Holweide. De bewoners daar hebben niet alleen een fantastische tramverbinding, maar ook een schitterende straatnaam: Dornöschenhecke oftewel "Doornroosjeshoek". Lijn 18 werd ondertussen (over bestaande sporen en lijnen verlengd), maar hier wringt wel een en ander: het lijncijfer zegt bijna niets meer, want slechts enkele trams per uur rijden het gehele traject af, terwijl veel andere tussendiensten - ook onder de noemer 18 - slechts onderdelen van dit enorm traject afleggen. Een minpuntje, want duidelijk is het helemaal niet meer.
De foto dateert van 20/03/2007. Vergis u niet: de tram rijdt tussen de woonwijken door, maar het is daar veel drukker dan het eruit ziet!



De reeks 4000 / 4100 (+ 125 trams) werd de eerste reeks lagevloertrams voor Köln: hiervoor wordt het tramnet in 2 delen opgesplitst (lagevloer of hogevloer) en de lange lijn 1 werd een lagevloerlijn. Die lijn doorkruist wel een flink bos in Bruck (Mauspad) (ook weer zo'n straatnaam die men hier nooit zou bedenken - het Muispad) waar ik op 06/04/1996 de 4027 + 4029 onderschepte.



De reeks 4500 werd de opvolger, waar ik de 4518 + 4523 op ongeveer dezelfde plek als vorige foto tegenkwam op 20/03/2007. De tram ging aldaar de keerlus inrijden.



De opvolger van de Stadtbahntrams wordt de reeks 5100: die net zoals zijn succesvolle voorganger ook treden heeft om aan lagevloerperrons te kunnen stoppen, maar die in de praktijk doorgaans op hogeperronlijnen dienst doen.
Hieronder de 5125 + 5122 op lijn 3, vertrekkend in Holweide vanuit het eindpunt Vischeringstrasse op 20/03/2007. Ook lijn 3 telt veel te veel (tussen)eindpunten en varianten (naargelang het uur van de dag) waardoor het lijncijfer hoop en al nog een inidicatie is van de richting waar de tram naartoe gaat: de uiteindelijke bestemming moet men echt lezen.



focus1965