search the site
 daily menu » rate the banner | guess the city | one on oneforums map | privacy policy | DMCA | news magazine | posting guidelines

Go Back   SkyscraperCity > European Forums > Forum Polskich Wieżowców > Fotografia > Miasta polskie



Global Announcement

As a general reminder, please respect others and respect copyrights. Go here to familiarize yourself with our posting policy.


Reply

 
Thread Tools
Old September 2nd, 2010, 05:42 PM   #341
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552

Okej wrzucę kolejnych kilka zdjęć.


Widok z wierzy ratuszowej na miasto w kierunku wschodnim w 1916 r.


1914 r.-widok pałacu w niczym nie przypomina z lat jego świetności. Otaczające go kanały zostały zasypane, zamurowano kolumnadę łączącą skrzydło pałacu z jago częścią główną...


... a dziko rosnące drzewa dopomogły w zacieraniu polskich śladów w dawnej rezydencji Branickich. Widok z 1912 r.


2 sierpnia 1919 r. utworzono województwo białostockie. Pałac przez cały okres międzywojenny był siedzibą wojewody. Stał się znów symbolem wolnej Rzeczypospolitej. Pierwszym wojewodą został Stefan Bądzyński, a po nim kolejno piastowali ten urząd: Stefan Popielawski, Marian Rembowski, Karol Kirst, Marian Zyndram Kościałkowski, Stanisław Pasławski, Stefan Kirtiklis, Henryk Ostaszewski. Zdjęcie z około 1930 r. - trwające prace przy odtworzeniu zamurowanej przez Rosjan kolumnady.


Zdjęcie wykonane w 1915 r. na ulicy Warszawskiej
Dawna kircha ewangelicka pod wezwaniem św. Jana powstała w latach 1909-1912, obecnie kościół katolicki p.w. św. Wojciecha.
Historia tego kościoła nierozerwalnie związane są z historią białostockich protestantów. Po trzecim zaborze I Rzeczpospolitej w 1795 roku ziemie te zagarnęło Królestwo Pruskie, a Białystok stał się stolicą Departamentu "Prus Nowowschodnich" (ciągnących się od Kowna aż po rzekę Bug). Rok później powstała w Białymstoku ewangelicko-augsburska gmina wyznaniowa a przewodził nią pastor Brettschneider. W 1925r. protestanci kupili plac pod budowę świątyni w miejscu dawnego browaru Branickich przy ul. Warszawskiej.Wybudowali tu zbór i budynek parafialny. Od 1942 r. przy parafii powstała szkoła (która w 1919 r. przekształcona została na powszechną nr. 10) w 1903 r. gmina ewangelicka w Białymstoku liczyła około 5000 tys. osób. Szybki wzrost liczby wiernych przyczynił się do podjecia decyzji o budowie większej świątyni. Rozpoczęto ją w 1909 r., a autorem projektu był architekt Jan Wende, a białostocka realizacja ,odpowiednio pomniejszona , opierała się na jego projekcie kościoła ewangelickiego wybudowanego w Łodzi. Inicjatorem i wieloletnim zasłużonym pastorem białostockiej gminy ewangelickiej był Teodor Zirkwitz (Studia ukończył na Uniwersytecie w Dorpacie [obecnie Łotwa].Przybył do Białegostoku w 1903 mając za sobą długoletnie doświadczenie duszpasterskie z pracy we Władysławowie, Włocławku , czy Brześciu nad Bugiem. Jako pastor gminy białostockiej nie ograniczał się w swojej działalności do spraw związanych z gminą ewangelicką. Był niestrudzonym organizatorem akcji charytatywnych, i wielkim orędownikiem współistnienia różnych nacji i wyznań, uczestniczył we wszystkich uroczystościach państwowych,wspierał inicjatywy zmierzające do rozwoju miasta. Za tę postawę otrzymał w 1929 r. złoty krzyż zasługi.W działalności wspierała go zona Ida. Po przejściu na emeryturę w 1938 r. wyjechał z Białegostoku. Zmarł w 1945 r. w Gdańsku) Budowę kościoła zakończono w 1912 r.Koszty były ogromne, porównywalne z budowanymi w podobnym czasie a nieporównywalnie większe katedrą czy wielką synagogą.
Od 1917 r. przy kościele działala ochronka dla dzieci, którą prowadziła zona pastora Ida Zirkwitz. W 1927 roku przy parafii postało Towarzystwo Opieki nad Polskim Żołnierzem Ewangelikiem. Jego następcą został Benno Kreaeter . Nacjonalistyczne poglądy nowego pastora nie sprzyjały dobremu funkcjonowaniu gminy ewangelickiej w białostockiej społeczności. Usuwał ze wszystkich funkcji kościelnych wiernych narodowości polskiej, wyraźnie faworyzował osoby znane z szowinistycznych postaw, popierających zmiany dokonywane w Niemczech przez Hitlera. We wrześniu 1939 na wieży kościelnej wykryto radiostację przekazującą informacje nacierającym wojskom niemieckim. W 1941 roku odbywały się tu okazjonalne nabożeństwa dla wyruszających na wschód oddziałów niemieckich. Podczas zaplanowanego przez wycofujących się z Białegostoku hitlerowców akcji niszczenia miasta w lipcu 1944 r. w czasie wysadzania w powietrze pobliskiej elektrowni siła wybuchu uszkodziła świątynię. Opuszczonym przez ewangelików budynkiem zaopiekował sie katolicki ksiądz Antoni Zalewski, a na skutek jego starań w sierpniu tego roku kościół został przekazany katolikom. 29 października 1944 r. poświęcono ją,a na patrona wybrano św. Wojciecha. Pierwsze nabożeństwo odprawiono 31 października w intencji białostoczan rozstrzelanych w Grabówce (ok 16 tys. ofiar hitlerowców).

Last edited by vlad; January 21st, 2011 at 10:32 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote

Sponsored Links
Old September 3rd, 2010, 06:36 PM   #342
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Pawilony wypoczynkowe i ogródki kawiarniane w "Rozkoszy" ok. 1910 r.


Budynek Teatru Letniego w tym samym roku.

Za czasów Branickich Las Zwierzyniecki był wykorzystywany jak sama nazwa wskazuje jako miejsce hodowli pokaźnego stada danieli i jeleni. W XIX wieku przekazany miastu las coraz bardziej dziczał i dopiero na kilka lat przez I WŚ w jego małej części urządzono letnie kawiarnie, pawilony teatralne i estrady koncertowe. Tej części Zwierzyńca nadano nazwę "Rozkosz". Architektura obiektów utrzymana była w stylistyce kurortu, a miejsce to w sezonie letnim przyciągało masy białostoczan. W 1930 r. zaniedbane i grożące zawaleniem pawilony zostały rozebrane, a w ich miejscu utworzono Miejski Ogród Szkolny i szkołę na wolnym powietrzu dla dzieci zagrożonych gruźlicą. W tym samym roku rozpoczęto modernistyczną przebudowę kompozycji tej części Lasu Zwierzynieckiego przeprowadzając meliorację terenu i wytyczając nowe drogi spacerowe. Inaczej zagospodarowano część Lasu Zwierzynieckiego nazwanego Parkiem im. 3 Maja( po drugiej stronie Zwierzynieckiej) ale to inna historia).


Hotel "Grand" na Sienkiewicza - 1906 r.


Róg ulic: Lipowej, św. Rocha i Krakowskiej w latach 30tych XX w.


Rynek Kościuszki z policjantem kierującym ruchem - 1937 r.


Plac Wyzwolenia w 1930 r.
W 1898 r. rozpoczęto na nim budowę soboru. Obiekt choć ukończony lecz nie wykończony od środka i nie poświęcony tuż przed wybuchem I WŚ, nie przejął jednak funkcji głównej świątyni prawosławnej miasta, a przez Polaków była traktowana jako pomnik 300-lecia panowania carskiej dynastii Romanowów (właśnie w takiej intencji była wznoszona) - władzą zaborczą. Od 1933 r. w Sądzie Okręgowym w Białymstoku toczył się proces cywilny o prawo własności do Placu Wyzwolenia. Powództwo zgłosił konsystorz prawosławny z Grodna przeciwko Skarbowi Państwa i miastu Białystok. W pozwie cerkiew prawosławna utrzymywała, że plac ten otrzymała na własność w 1899 r.
Ostateczna decyzja była jednak niekorzystna dla skarżących i w maju 1938 r. przystąpiono do rozbiórki cerkwi która przez całe lata międzywojenne stopniowo zamieniała się w ruinę. Szkoda tej budowli.


Wiadukt nad torami kolei Warszawsko-Petersburskiej niedaleko dworca - 1897 r.
Magistrala została uruchomiona w 1862 r. Dzięki ciągłym w nią inwestycjom można było w 1914 r. przerzucać nawet 84 par składów na dobę (co miało także ogromne znaczenie militarne podczas I WŚ). Tędy kursował Sud Expres do Paryża i Nicei. Stacja Białystok dysponowała 8 torami postojowymi, wielkimi rampami do załadunków i wyładunków, parowozownią na 8 stanowisk, 3 pompami wodnymi. Względy militarne oraz potrzeby ekonomiczne zadecydowały o wybudowaniu kolejnego szlaku kolejowego przecinającego miasto, z Odessy do Królewca ( przez Kijów-Brześć Litewski-Grajewo-Ełk). Oddanym w 1873 r. szlakiem transportowano prawie cały eksport ukraińskiego zboża do portu w Królewcu. Na terenie podbiałostockiej wsi Klepacze powstały ogromne zakłady naprawcze taboru, a stacji nadając nazwę Starosielce. Wokół nich rozbudowała się miejscowość a następnie miasto Starosielce (od 1954 r. dzielnica Białegostoku). Niezwykle cenną dla białostockiego przemysłu okazała się linia z Białegostoku przez Wołkowysk i Baranowicze otwarta w 1886 r. Zapewniała całemu okręgowi przemysłowemu najprostsze połączenie kolejowe z Moskwą (przez Mińsk i Smoleńsk) i dalej z rynkami azjatyckimi. Tak powstał duży i ważny węzeł kolejowy w którym przecinały się linie biegnące z centrum kongresówki ku guberniom nadbałtyckim i Petersburgowi i w głąb Rosji, oraz arteria Marze Czarne-Ukraina-Prusy Wschodnie-Bałtyk. Statystyki potwierdzały stały wzrost obrotu towarowego w obrębie stacji Białystok i Starosielce. W 1880 r. załadowano tu i wyładowano łącznie 74,2 tyś. ton, zaś w 1910 r. już 162,9 tyś. ton towarów. Ośmiokrotnie wzrosły w tym czasie wyładunki pszenicy, a 14 razy węgla. Na ruch pasażerski wpływ miały przede wszystkim ceny biletów. Najtańszy przejazd z Białegostoku do Warszawy równał się trzytygodniowym przeciętnym zarobkom robotnika (!), a przejazd klasą pierwszą pociągiem pośpiesznym nawet pięć razy więcej.


Gmachy Izby Skarbowej (po przebudowie obecnie Urząd Wojewódzki) oraz Sądu Okręgowego (obecnie siedziba Sądu Apelacyjnego) wybudowane pod koniec lat 20-tych XX. wg projektu arch. Kazimierza Tołłoczko przy ulicy Mickiewicza. Widok z rosarium na Plantach w latach 30-tych.


Neorenesansowy gmach dworca kolejowego wybudowanego w latach 60-tych XIX w. Widok od strony peronów w 1897 r.
Plany budowy szlaku kolejowego łączącego stolicę Rosji Petersburgiem przez Białystok z Warszawą powstały już w 1835 r. Planów tych nie zrealizowano ze względu na niechęć cara Mikołaja I do budowy żelaznych dróg - gdy w 1933 r. przedstawiono mu jeden z projektów budowy kolei w Rosji, zirytowany monarcha stwierdził na temat pomysłodawcy projektu: " poślijcie go do domu wariatów". Dopiero w 1851 r. przystąpiono jednak do budowy kolei Warszawsko-Petersburskiej. Głównym jej projektantem był Stanisław Wysocki - pionier polskiego kolejnictwa. W trakcie budowy pracowało tan 15 tysięcy robotników. Prace powierzono Towarzystwu Rosyjskich Dróg Żelaznych. Szybki postęp prac został przerwany wybuchem wojny krymskiej (1853-1856). Po zakończeniu prac 18 września 1862 r. trasą Białystok-Warszawa przejechał pierwszy pociąg.
Wracamy do gmachu dworca. Powstał w latach 60-tych XIX w. w stylu neorenesansowym i był uznawany za jeden z najelegantszych na tej linii. W pierwszych latach funkcjonowania linii ruch pasażerski nie był zbyt duży, pociągi kursowały 2 razy w tygodniu w niedziele i czwartki. Wzrost przewozów pasażerskich w następnych dziesięcioleciach spowodowało rozbudowę dworca pod koniec XIX w. W 1915 r. wycofujące się wojska rosyjskie spaliły cały budynek dworca. Po wojnie został odnowiony. W 1924 r. opisała go Maria Dąbrowska: "... cieszymy się, że dworzec wewnątrz tak pięknie odnowiono. Warszawa przecież nie ma takiej sali bufetowej.Wysoka, śmigająca białymi ścianami ku sufitowi, pod którym płoną jaśniejące misy lamp. Na tle olbrzymich okien, szafirowych od zmierzchu, piętrzą się na bufecie stogi ognistych pomarańczy...". W 1944 po raz kolejny spalili go hitlerowcy. Odbudowano go w latach powojennych. W 1989 r. przystąpiono do generalnego remontu i modernizacji gmachu, a prace trwały do 2004 r. (!). Dzięki temu obecnie jest to jeden z najładniejszych dworców w Polsce.


cdn.

Last edited by vlad; September 9th, 2010 at 07:32 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 4th, 2010, 11:36 PM   #343
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


1910 r. - ulica Aleksandrowska (obecnie Warszawska) z gmachem białostockiego oddziału Państwowego Banku Rosji.
Miejsce te jest od ponad 180 lat związane z historią białostockiej bankowości. Od 1883 r. znajdowała się w tym miejscu Państwowa Kasa Obwodowa (na prawach guberni) założona w 1808 r. W 1843 r. gdy obwód uległ likwidacji i został przyłączony do guberni grodzieńskiej została przemianowana na powiatową. Pod koniec XIX wieku w miejscu wcześniejszej siedziby powstał piętrowy okazały gmach białostockiego oddziału Państwowego Banku Rosji- stając się największą instytucją finansową w mieście. W tym samym gmachu działała także izba obrachunkowa. Za bankiem wzniesiono dom z mieszkaniami służbowymi dla pracowników. W 1915 r. (po przekroczeniu rzek: Narwi i Biebrzy przez wojska niemieckie) bank wraz z depozytami został ewakuowany w głąb Rosji. Natomiast w sierpniu 1920 r. w budynku zainstalowała agenda bolszewickiej władzy - Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, na czele którego stali: Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski i Feliks Kon. Na szczęście zwycięska bitwa warszawska, pogoń za bolszewikami i późniejsza decydująca Bitwa Nad Niemnem zakończyła ten trudny dla miasta epizod. Wkrótce później gmach został przejęty przez oddział Banku Polskiego. Następny ważny etap w dziejach gmachu to lata 30-te XX wieku - wówczas to gruntownie przebudowano jego fasadę w modnej wówczas modernistycznej stylistyce. Wzniesiono również nowy budynek mieszkalny na tyłach banku, a obok pod numerem 16 wybudowano skarbiec wraz z pomieszczeniami kasowymi Izby Skarbowej. Mocno zniszczony w czasie wojny gmach został odbudowany dzięki zaangażowaniu i zapałowi wieloletniemu dyrektorowi instytucji Stefanowi Jakubowskiemu. Obecnie siedziba Banku Kredytowego.


Manifestacja/pochód na ulicy Sienkiewicza w 1936 r. Trochę wiadomości o czterokondygnacyjnym budynku po prawej stronie ulicy.
Zachowana kamienica na Sienkiewicza pod nr. 22. Powstała około 1920r., w miejscu gdzie wcześniej stały nieduże budynki. Budynek był bardzo popularny wśród białostoczan, ponieważ funkcjonowało w nim jedno z najlepszych białostockich kin "Apollo", prowadzonego przez rodzinę Wajnsztejnów. Mieściło się w dużej sali w głębi posesji. Białostocka prasa w oryginalny sposób zachęcał do jego odwiedzenia: "Kinoteatr Apollo sprowadza stale najlepsze obrazy jakie przynosi ze sobą ustawicznie doskonalący się przemysł kinematograficzny.(...) Sala świeżo wybudowana i ozdobiona posiada wszystkie urządzenia nowożytne. 800 foteli wygodnych, czeka co dnia widzów".
Ciekawa anegdotka; w 1926 roku nazwa kina i miasta obiegły światową prasę. Przyczynił się do tego pokaz filmu "Ben Hur" z Ramonem Novarro. Film ten został wyklęty przez lwowski rabinat, uważający go za wyjątkowo antysemicki. W Białymstoku na jego projekcję zareagowała żydowska prasa. Przyczyniło to się do narastania plotki, którą podsyciły ogólnopolskie gazety, skąd wiadomość dotarła do Londynu. "Times" przedstawił ją w taki sposób: " W tutejszej (białostockiej) synagodze odbyła się wielka demonstracja przeciwko wyświetlaniu filmu "Ben Hur". Z synagogi wyruszył tłum, który rozpoczął demonstracje na ulicy obok kina "Apollo". Demonstracja ta przekształciła się w rozruchy. Tłum zaatakował kino i porwał właściciela, który został mocno pobity i pozostawiony w kałuży krwi. Na ulicy ułożony został stos, na którym spalono film ( muehehehe nie mogłem się powstrzymać ). Dla stłumienia rozruchów, które się po tym "auto da fe" rozpoczęły, władze musiały uciec się do pomocy policji i wojska". Pod wpływem wybujałej wyobraźni londyńskiego dziennikarza, redaktor jednej z argentyńskich gazet dorzucił,ze w Białymstoku z powodu emisji filmu wprowadzono stan wyjątkowy! (hehehe). Rok później wybuchł kolejny "skandal". W czasie nocnych seansów które rozpoczynały sie po północy wyświetlano film "Jak powstaje człowiek". Rada miejska oceniając, że film jest przesycony jest erotyzmem,zakazały wkrótce jego pokazów. Kolejne wydarzenie miało miejsc w 1929 r., kiedy w Białymstoku panowała niezwykle mroźna i śnieżna zima. Z tego powodu po ulicach miasta jeździły prawie wyłącznie sanie zaprzężone w konie. W wyniku dużego ruchu i zgiełku ulicznego, konie jednego z pojazdów spłoszyły się i wraz z saniami wpadły do holu kinowego, całkowicie go demolując. Mimo tych niechlubnych zdarzeń, kino prosperowało dobrze, a białostoczanie oglądali w nim "Tytanica", "Annę Kareninę" z Gretą Garbo, czy "Przedwiośnie" Żeromskiego. W tym samym roku wystąpiła tu Hanka Ordonówna, a już w kolejnym roku na scenie kina pojawił się cały zespół słynnego kabaretu "Qui pro Quo" z genialnym konferansjerem Fryderykiem Jarossem i swoimi gwiazdami Mirą Zimińską i Hanką Ordonówną.
W latach międzywojennych w budynku miały swoja siedzibę także wydziały Okręgowego Urzędu Ziemskiego i Urzędu Skarbowego. Znajdował się tu także prowadzony przez Chaima Wajnsztajna sklep z galanterią "Elegant". Swoich klientów wabił w taki sposób: "Jest źródłem taniego zakupu po cenach bezwzględnie stałych i najniższych". W przeciwieństwie do sąsiednich równie wielkomiejskich ocalał ze zniszczeń wojennych. Po wojnie mieściła się w nim Powiatowa Rada Narodowa, a na parterze funkcjonowała księgarnia nr. 5 z przyborami szkolnymi i min. płytami gramofonowymi.


Fragment Lipowej i dalej rynku podczas okupacji hitlerowskiej w 1942 r.


Sezonowa linia tramwaju konnego prowadząca do białostockiej Rozkoszy (obecnie tereny Domu Dziecka nr.2) w 1910 r.
Dojeżdżamy tam konką ulicą Prudską (obecnie Świętojańską) a później obecną 11 Listopada. Białostoczanie mogli korzystać z ponad 7.5 km trasy od Dworca Kolejowego przez ulice Nowoszosową (Dąbrowskiego), Lipową, Mikołajewską (ob. Sienkiewicza - aż do dworca kolejowego Białystok Poleski (ob. Fabryczny)), Niemiecką (Kilińskiego), Instytucką (Pałacową), Aleksandrowską (ob. Warszawską) ,Prudską (Świętojańską - gdzie znajdowała się siedziba Zarządu Belgijskiego Towarzystwa Konno-Żelaznych Dróg i zajezdnia). Tramwaj konny został założony w Białymstoku w 1895 r. W latach międzywojennych były zaawansowane plany budowy prawdziwego elektrycznego tramwaju ale przerwała je (tak jak i masę innych rzeczy) II wojna światowa.


Fragment rynku w 1910 r.


Widok Białegostoku z ówczesnej wsi Antoniuk w 1897 r.


1938 r. - widok ze schodów nowo wybudowanego gmachu Teatru Miejskiego na przeprojektowany park miejski w stylu modernistycznym.


1910 r. - widok budynków instytutu i tylnej fasady pałacu.


1901 r. -ulica Niemiecka (obecnie Kilińskiego) od strony bramy pałacowej.

cdn.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 5th, 2010, 09:24 PM   #344
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Modernistyczny Gmach teatru Dramatycznego w przekomponowanym Parku Starym w 1938 r.
Gmach teatru zaczęto budować w 1933 r., jednak z trakcie jej realizacji napotkano na poważne trudności nie tylko natury finansowej ale i technicznej, okazało się bowiem, że gmach budowany jest na nieustabilizowanym bagiennym gruncie (jeszcze pod koniec XIX wielu istniały tu resztki wielkiego przypałacowego stawu z czasów Branickich). Przedłużyło to prace, które zakończyły się dopiero w 1938 r. Autorem tego modernistycznego gmachu był architekt Jarosław Girin, a nadzór nad przebiegiem budowy miał arch. Józef Serdyński. To właśnie min. jego zaangażowanie pozwoliło ukończyć inwestycję. Natomiast wystrój wnętrz zaprojektował Stanisław Stolarczyk Według wstępnej koncepcji zakładała umieszczenie w tym gmachu Domu Ludowego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, gdzie znalazłaby miejsce: sala teatralna oraz pomieszczenie przeznaczone na siedziby różnych stowarzyszeń kulturalnych. W trakcie realizacji zrezygnowano z tego pomysłu przeznaczając cały budynek na potrzeby Teatru Miejskiego. Nadano mu imię Marszałka Józefa Piłsudskiego,a w teatralnym foyer ustawiono jego popiersie autorstwa Henryka Kuny. Rzeźba ta na pewno nie zachowałaby się do naszych czasów, gdyby nie poświęcenie Witolda Różyckiego ( jednego z najwybitniejszych animatorów życia Teatralnego w międzywojennym Białymstoku ). We wrześniu 1939 roku ukrył popiersie Marszałka na strychu budynku. Po wojnie wraz z zaufanym pracownikiem, wybudował specjalną skrytkę, w której cenna rzeźba przeleżała do 1980 r. Wówczas, w trakcie remontu poddasza odnaleziono ją i przekazano do zbiorów Muzeum Podlaskiego w Białymstoku jako "popiersie mężczyzny z wąsami". Rzeźba Marszałka Józefa Piłsudskiego powróciła do teatralnego foyer w 1990 r. Publiczność po raz pierwszy zasiadła w nowej sali widowiskowej 27 grudnia 1938 roku i obejrzała komedię Stefana Kiedryńskiego "Cydzik i spółka", przygotowany przez wojewódzki Teatr Objazdowy z Grodna. Do rozpoczęcia II WŚ z przyczyn finansowych nie zdołano zaangażować stałej obsady aktorskiej, dlatego na "deskach" teatru często występowały gościnnie przyjezdne zespoły min z w.w. Grodna oraz Wilna. Początki okupacji sowieckiej zapisały się w dziejach tego budynku bardzo ponurym wydarzeniem. 28 października 1939 r. odbył się z w nim Zjazd Delegatów Zgromadzenia Ludowego który "przegłosował" przyłączenie Białostocczyzny do "Zachodniej Białorusi". W 1940 r. teatr mimo okupacji radzieckiej, rozpoczął aktywną działalność, co było zasługą Aleksandra Węgierki (ten wybitny aktor debiutował w 1912 r. w Wilnie. Rok później występował już w Warszawie, głównie na scenie Teatru Polskiego. Uznawany za wybitnego inscenizatora dramatów Szekspira, Wyspiańskiego, Ibsena, Fredry. Jego pierwszym prekursorskim dziełem była adaptacja sceniczna "Klubu Pickwica" Karola Dickensa w 1936 r. We wrześniu 1939 r. Warszawę i przez Lwów i Grodno w 1940 roku przybył do Białegostoku. Mimo niesprzyjających warunków politycznych, udało mu się nadać białostockiemu teatrowi wymiar na wskroś artystyczny, pozbawiony propagandowych treści. Wybitna polska aktorka Halina Kossobudzka która w 1940 r. występowała w białostockim teatrze, tak wspominała jego dyrektora: " Jak wspominam teatr Węgierki , mogę go porównać do komety, meteora, który przeleciał, był bardzo piękny i właściwie nic z niego nie zostało. Dlaczego Węgierko zafascynował ludzi, którzy chcieli tworzyć teatr? Dlatego, że był człowiekiem cieszącym się od początku wielkim autorytetem. Aktor, który pracuje w zespole, musi mieć poczucie, ze może komuś zaufać. Więc od początku wszyscy ufali mu jako artyście. Wiadomo była, że Węgierko nie może popełnić artystycznego błędu". W 1941 r. po wkroczeniu do Białegostoku wojsk niemieckich, Węgierko musiał się ukrywać. W trakcie zmiany miejsca ukrycia został aresztowany przez gestapo. Nieznane jest miejsce i data śmierci tego wybitnego polskiego aktora, reżysera i pedagoga). Pierwszą premierą była "Intryga i Miłość" Schillera, przygotował również inscenizacje utworów Adama Mickiewicza w wieczorze zorganizowanym z okazji 85 rocznicy śmierci narodowego wieszcza (kolokwialnie mówiąc, w obecnej sytuacji politycznej miał chłop jaja). W 1944 r. budynek został poważnie uszkodzony przez pociski z radzieckich bombowców. Teatr Miejski reaktywowali aktorzy przybyli z Wilna i Lublina w budynku kina "Świat" (obecnie Ton). W sezonie 1948-49 zespół przeniósł się do odbudowanego po zniszczeniach gmachu przy ulicy Elektrycznej.Pierwszym jego dyrektorem został Marian Meller. Bryła zewnętrzna nie została zmieniona, ale nowe projekty wnętrz wykonali białostoccy artyści, Tadeusz Bołoz i Józef Gniatkowski. Wówczas właśnie nadano teatrowi imię Aleksandra Węgierki. W latach 1987-9 rozbudowano gmach teatralny, w jego nowej części która niestety zniekształciła architekturę tego obiektu, umieszczono magazyny i administrację.


Zdewastowany ogród górny Pałacu Branickich w latach trzydziestych XX w.


Wieża obserwacyjna straży pożarnej przy ulicy Aleksandrowskiej (ob. Warszawskiej)- 1897 r.


Poczekalnia pierwszej klasy na dworcu Białostockim w 1910 r.


1910 r.- fontanna parkowa.


"Wąska" Lipowa widok od strony rynku - 1916 r.


1922 r. - powódź na ulicy Kupieckiej (obecnie Malmeda).


Pałac Kruzenszternów w pod białostockich Dojlidach ( ob. dzielnica miasta) w 1905 r.
Dojlidy - dzisiejsza dzielnica Białegostoku ( leżąca w jego południowo-wschodniej części) jest najstarszym ośrodkiem osadniczym w jego obrębie. W pierwszej połowie XV w. z nadania króla Kazimierza Jagiellończyka osiedlił się tu Jakub Raczko Tybutowicz. W połowie XVI wieku zakupił je Aleksander Chodkiewicz. Od końca XVI wieku do 1698 roku dobra te często zmieniały właścicieli na drodze dziedziczenia bądź sprzedaży. W wymienionym wyżej roku majątek zakupił Stefan Mikołaj Branicki właściciel pobliskiego Białegostoku - gdzie w ich dobrach odgrywał ważna rolę gospodarczą. Po śmierci ostatniej z Branickich - Izabeli w 1808 r. spadkobiercy Potoccy sprzedali go Radziwiłłom. Kolejną właścicielką została w 1820 r. Izabela z Mniszchów Dembińska. W 1856r. jej dzieci sprzedały dobra dojlidzkie senatorowi i radcy carskiemu Aleksandrowi Kruzenszterowi. Później jego właścicielką była jego córka Zofia Rydygier.

Pałac powstał pod koniec lat 50-tych XIX w. Zbudował go Aleksander Kruzensztern - zruszczony Szwed, senator i tajny radca dworu carskiego. Obok pałacu w stylu neoklasycystycznym założył rozległy park krajobrazowy wraz ze stawami. W 1886 roku cały swój majątek przekazał swojej córce baronowej Zofii Rudygier. W 1897 r. w pałacu nocowali: car Mikołaj II wraz z małżonką Zofią. Ich pobyt w Białymstoku związany był z manewrami wojskowymi które odbywały się w okolicach Białegostoku, a którym Mikołaj II się przyglądał. W tym samym roku baronowa Rudygier została inicjatorką powstania Białostockiego Banku Handlowego, mającego stanowić przeciwwagę dla kapitału żydowskiego. Sama była jego największą akcjonariuszka. Personel banku stanowili wyłącznie Polacy, jednak ok 1911 r. większość akcji wykupili Rosjanie.
A teraz ciekawa historia. Podczas pogrzebu swego męża ewangelika na cmentarzu prawosławnym (sama wraz z dziećmi zachowała wyznanie prawosławne) wielce zasłużony dla Białegostoku pastor ewangelicki Teodor Zirkwitz wygłosił kazanie po polsku, w wyniku czego administracja rosyjska oskarżyła go oto "że śmiał przemawiać po polsku na cmentarzu prawosławnym". Sprawa była na tyle poważna że pastor mógł spodziewać się surowych konsekwencji, ale dzięki interwencji hrabiny Zofii Rudygier u władz carskich, która wzięła całą "winę" na siebie pastor zdołał wyjść z niej bez opresji. Hrabina sama pochodząc z Warszawy wychowywała się w atmosferze polskiej. Od tego wydarzenia i po jej wstawiennictwie wprowadzono w białostockim kościele ewangelickim stałe kazania i nabożeństwa w języku polskim.
Hrabina jednak nie angażowała sie szerzej w życie miasta częściej przebywając w Berlinie niż w swoim dojlidzkich włościach. Majątkiem zaś zarządzał plenipotent Rudolf von Brandstein. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości odmówiła przyjęcia polskiego obywatelstwa, w wyniku czego jej majątek został przejęty przez władze państwowe. Dwa lata później okazało się że hrabina wcześniej sprzedała Dojlidy Bankowi Ludowemu w Warszawie. Afera spowodowała skandal polityczny w który zamieszani byli posłowie PSL "Piast", którą próbowano zatuszować sprzedając w 1922 r. majątek księciu Rafałowi Lubomirskiemu - ostatniemu właścicielowi dóbr. Wcześniej w 1919 r. Dojlidy (podobnie jak inne białostockie przedmieścia) zostały włączone w granice administracyjne Białegostoku. W 1920 r. pałac zostaje zajęty przez I Eskadrę Lotniczą (następnie przeniesioną do Lidy). Nowy właściciel przede wszystkim skoncentrował się na zarządzaniu i rozbudową pobliskiego browaru który doprowadził do rozkwitu - w międzywojennej Polsce zajmował 7 miejsce pod względem ilości produkowanego piwa. W 1932 r. po rozmowach z prezydentem i wojewodą białostockim odsprzedał część swojej ziemi potrzebnej pod budowę lotniska na Krywlanach.
Po ataku wojsk niemieckich na sowietów w 1941 r. pałac stał się siedzibą "nadprezydenta" Prus Wschodnich i zarazem szefa administracji cywilnej "Bezirk Białystok" ( Niemcy zajęli Białystok 27 czerwca 1941 r., a już 22 lipca specjalnym dekretem A. Hitlera utworzono Bezirk (Okręg) Białystok z większości przedwojennego województwa białostockiego. W planach hitlerowców tereny te miały po wojnie ulec całkowitej germanizacji) - Ericha Kocha. Przystosowując pałac do nowych potrzeb i "właściciela" rozebrano jedno ze skrzydeł aby w jego miejscu zbudować schron - istniejący zresztą do dziś...). Wycofujący się Niemcy całkowicie zdewastowali pałac - zniszczeniu uległ min. wystrój wnętrz. Po wojnie mieściło sie w nim Technikum Rolnicze, następnie na początku lat 90-tych paląc i park przekazano Wyższej Szkole Administracji Publicznej.


Wizyta uczniów 11 podstawówki (te którą ukończył Ryszard Kaczorowski) w dojlidzkim browarze.


1910 . - robotnicy poszukujący pracy siedzący na rynkowej fontannie.

cdn.

Last edited by vlad; September 5th, 2010 at 09:42 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 6th, 2010, 10:38 PM   #345
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


1921 r. - powitanie Marszałka Józefa Piłsudskiego na białostockim dworcu.


22 luty 1919 r. - wkroczenie wojsk polskich do Białegostoku. Defilada na Rynku Kościuszki
11 listopada 1918 r. w Białymstoku nadal stacjonowały jeszcze wojska niemieckie. Na wieść o wybuchu rewolucji w Berlinie garnizon białostocki wypowiedział posłuszeństwo swoim oficerom i wybrał radę żołnierską. Niezależnie od tego oficerowie i żołnierze od gen. Dowbór -Muśnieckiego zorganizowali w w Białymstoku tzw. Samoobronę i porozumieli się z komendantem miasta z ramienia Rady Żołnierskiej - Lewandowskim. Członkowie POW formować zaczęli oddziały wojska. Żołnierze niemieccy zmienili jednak swój kurs i rozpoczęli do rozbrajania białostockiej Samoobrony. Od grudnia 1919 r. urzędował w naszym mieście wydelegowany przez rząd polski komisarz Ignacy Mrozowski. Nim nadeszła niepodległość przez miasto wzdłuż kolei brzesko-grajewskiej przepłynęła jeszcze olbrzymia zdemoralizowana półmilionowa armia niemiecka gen. Mackensena powracająca z Ukrainy. Białostocczyzna chroniła w ten sposób ziemie byłego Królestwa. 5 lutego 1919 r. zawarto bowiem polityczno-wojskowy tajny ukłąd polsko-niemiecki zwany Umową Białostocką który przewidywał ewakuację niemieckich wojsk z Ukrainy i Białorusi i zastąpienia zarządu niemieckiego tych obszarów zarządem polskim. 17 lutego zameldował się w Białymstoku płk Stanisława Dziewulski, pierwszy polski komendant miasta. Wyczekiwani polscy żołnierze pojawili się w mieście 19 lutego 1919 r. Obyło się bez incydentów, Niemcy w spokoju opuszczali miasto. 22 Lutego odbyła się uroczysta parada Wojska Polskiego. 1 czerwca 1919 r. miasto odwiedził Naczelnik Państwa - Józef Piłsudski.


22 luty 1919 r. parada wojsk polskich na rynku.


Park Stary w latach 20-tych XX w.


Jeńcy rosyjscy pracujący przy przesuwaniu parowozu niedaleko gmachu dworca - 1916 r.


1937 r. - Park Stary jest przekomponowywany w duchu modernizmu. Stare ogrodzenie parkowe od ul. Pałacowej jest burzone.


Uczniowie szkół powszechnych podczas uroczystości 3 Maja przed farą w latach 30 -tych.


1936 r. - układanie kanalizacji na ul. Kilińskiego.


Miejscy urzędnicy na rowerach na rozkopanym rynku -lata 30-ste XX w.


Uroczystości przed Płytą Nieznanego Żołnierza na rynku -lata 20-te.


22 luty 1919 r. - witanie polskich oddziałów na rynku.

cdn.

Last edited by vlad; April 2nd, 2013 at 02:50 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 8th, 2010, 10:22 PM   #346
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Widok starego kościoła w 1890 r. W latach 1900-1905 zostanie do niego dobudowana "dobudówka" w postaci wielkiej neogotyckiej fary.
Jest to najstarszy budynek w Białymstoku -został wzniesiony w latach 1617-26 z fundacji Piotra Wiesiołowskiego Marszałka Wielkiego Litewskiego - ówczesnego właściciela Białegostoku. W tym miejscu warto przypomnieć właścicieli dóbr Białostockich w XV-XVIII wieku.
Pierwsze ślady osadnictwa gdzie położony jest obecny Białystok, pochodzą z połowy XV w.gdy rozpoczęto kolonizację pustkowi leśnych wzdłuż granicy miedzy Wielkim Księstwem Litewskim i Królestwem Polskim. Tereny na rzeką Białą przed 1450 r.otrzymał od litewskiego księcia Zygmunta Kiejstutowicza Jakub Raczko Tybutowicz, które następnie podzielił między swoich synów: Michna otrzymał Białystok, Jundziłła Dojlidy. Syn Michny - Mikołaj Michnowicz Raczkiewicz zwany Bakałarzem ożenił się z Anną z książąt Świrskich. Jego syn Mikołaj Bakałarzewicz ożenił się z Katarzyną Wołłowiczówną, która po śmierci Mikołaja w 1547 ponownie wyszła za mąż za Piotra Wiesiołowskiego. W taki sposób na ponad sto lat dobra Białostockie stają się własnością rodu Wiesiołowskich i głównym ośrodkiem ich dóbr. Centralnym punktem dóbr stał się się nowo zbudowany ok. 1570 r.murowany gotycko-renesansowy zameczek (którego fragmenty widać wbudowane do dziś w przyziemie Pałacu Branickich) wybudowany wg projektu Hioba Bretfusa-muratora królewskiego, oraz kościół parafialny, pierwotnie drewniany, po 1617 r. murowany zachowany do dzisiaj. Jego syn Piotr Wiesiołowski młodszy ożenił się z Zofią Lubomirską. Z kolei syn Piotra młodszego - Krzysztof Wiesiołowski ( również Marszałek Wielki Litewski) ożenił się z Aleksandrą Marianną Sobieską która testamentem przekazała dobra białostockie na własność Rzeczpospolitej i jako królewszczyznę włączono je do starostwa tykocińskiego. W 1661 roku dobra białostockie wraz z całym starostwem zastały nadane Stefanowi Czarnieckiemu za zasługi wojenne, które przekazał swojej córce Katarzynie która w 1665 r. poślubiła Jana Klemensa Branickiego i jako wiano weszły w posiadanie rodu Branickich. Jego syn Stefan Mikołaj Branicki ożenił się z Katarzyną Sapiechą. Stefan Mikołaj Branicki w 1692 r. wystarał się u Jana III Sobieskiego o prawa miejskie dla Białegostoku. Syn Stefana Mikołaja - Jan Klemens Branicki (1689-1771) Hetman Wielki Koronny ożenił się w 1732 r. z Barbarą Szembek a w 1748 r. poślubił Izabelę Poniatowską (siostrę króla Stanisława Poniatowskiego).
Wróćmy jednak do historii omawianego kościoła. Pierwszy białostocki kościół wybudowany został około 1547 r. Drewniany kościół ufundowany został przez Katarzynę Wołłowiczową i jej drugiego męża, Piotra Wiesiołowskiego, a stał w miejscu obecnego klasztoru sióstr miłosierdzia. W tym samym miejscu w latach 1581-1584 wybudowano kolejną drewnianą świątynię. W 1617 r. Piotr Wiesiołowski młodszy ufundował po przeciwległej stronie rynku nową, murowaną świątynię pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W jej obecnym wystroju nie zachowało się zbyt wiele elementów z XVII w. W południowej zewnętrznej ścianie wmurowano pozostałości nagrobnych pomników, które znajdowały się we wnętrzu kościoła. Czarna płyta pocięta według legendy szablami przez Moskali w 1659-60 r. (wojna polsko - rosyjska), pochodzi ze zniszczonego wówczas pomnika Gryzeldy Sapieżyny - pasierbicy Wiesiołowskich zmarłej w 1633 r. Obok wmurowano tarczę herbową pochodzącą ze zniszczonego w latach 1659-60 pomnika nagrobnego Piotra Wiesiołowskiego młodszego zmarłego w 1621 r. Na jej górnych polach umieszczone są herby Wiesiołowskich - Ogończyk i Wołłowiczów - Bogoria. Pod nimi znajdują się herby ich macierzystych babek - Jastrzębiec i Korczak. Z pierwotnego wystroju kościoła pochodzi też renesansowy portal wykonany z piaskowca, zwieńczony sceną Wniebowzięcia N.M.P. Wewnątrz świątyni odkryte zostały fragmenty najstarszych zdobień malarskich - pod chórem znajduje się "zacheuszek"- znak konsekracji kościoła z 1626 r. Na północnej ścianie pod chórem umieszczona jest tablica fundacyjna z łacińskim tekstem. Obok znajduje się kolejna tablica, wykonana z czerwonego marmuru i jest pozostałością po nagrobku zmarłej w 1717 r. Teresy Wydrzyckiej, która ufundowała lampkę wieczną przed najświętszym sakramentem, a fundację stanowiło 1000 złotych polskich, ulokowanej w białostockiej synagodze. Z procentów od tej sumy wypłacanych przez białostockich Żydów w kościele zapalony był wieczny ogień.
W latach 1751-1752 Jan Klemens Branicki przebudował kościół wraz z wymianą jego wyposażenia, aby w jego zamyśle przemienić go rodowe mauzoleum. Wnętrze świątyni ozdobiły malowidła ścienne wykonane przez Antoniego Herliczkę. ( Z pochodzenia Czech w latach 1754-1784 działał na białostockim dworze Branickich. Tu w 1754 r. ożenił się z Marianną Paszkowską córką miejscowego poczmistrza. Za swoje prace otrzymał od Branickiego plac z ogrodem i domem przy ulicy Nowe Miasto ( Obecnie Warszawska, a na działce w przedwojennej kamienicy mieści się obecnie siedziba MPEC). Zajmował się malarstwem ściennym i tworzeniem malarskich dekoracji architektonicznych, oraz malarstwem sztalugowym. Jan Klemens Branicki doceniając jego talent powierzył mu prace w swoich rezydencjach w Białymstoku, Choroszczy i Warszawie. W latach 1783-89 otrzymał od Izabeli Branickiej wójtostwo w Hackach pod Bielskiem Podlaskim, gdzie prowadził gospodarstwo. Zmarł w 1790 r.) Ich fragmenty możemy oglądać na sklepieniu kościoła. Jan Klemens realizując swój plan w 1752 r. przeniósł do kościoła z pałacowej kaplicy monument serc Stefana Mikołaja i Katarzyny Aleksandry Branickiej. Monument wykonano go z czarnego marmuru, był hołdem złożonym swojemu ojcu i babce. Autorem był krakowski architekt Kacper Bażanka. W jego zwięczeniu umieszczony jest kartusz z herbami: Branickich - Gryf, Sapiehów - Lis i Czarneckich - Łodzia. Poniżej na tablicy czytamy: " Serce Jaśnie Wielmożnego Pana Stefana Mikołaja, hrabiego na Ruszczy i Branicach Branickiego, wojewody ziem Podlasia, starosty brańskiego, krośnieńskiego, rateńskiego, bielskiego i dziedzica na Tykocinie i Tyczynie, zostało tu współpogrzebane z najczulszym sercem jego ukochanej matki Katarzyny z Czarncy Branickiej marszałkowej nadwornej koronnej". Niżej na podstawie pomnika umieszczona jest tablica Fundacyjna: "Jaśnie Wielmożna Pani Katarzyna Scholastyka, hrabina na Sapierzynie i Bychowie, najsmutlejsza współmażonka postawiła, a także łzami wypisała wieczny pomnik miłości jedynej i z trudem dający się odnaleźć wśród małżonków, roku Pańskiego 1711 dnia 27 sierpnia". Wdowa Izabela Branicka kontynuując dzieło zmarłego w 1771 r. Jana klemensa Branickiego w 1778 r. ustawiła po przeciwnej stronie ołtarza głównego Nagrobek Serca swojego męża wykonany w 1776 r. w Rzymie, zaprojektowanym przez Andrzeja Le Brun nadwornego rzeźbiarza Stanisława Augusta Poniatowskiego (brata Izabeli). Na jego piedestale którego dominującym elementem jest piramida, umieszczona została tablica z czarnego marmuru z łacińskim napisem:" Najszlachetniejszego i Najjaśniejszego Jana Klemensa na Ruszczy i Branicach hrabiego Branickiego, kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego koronnego, na Tykocinie, Tyczynie, Choroszczy Pana i Dziedzica brańskiego, krosnieńskiego, bielskiego, mścibowskiego, bogusławskiego, kawalera orderów Rzeczpospolitej Orła Białego, Cesarstwa Rosji Świętego Andrzeja i Złotego Runa królestwa Hiszpanii. Męża pierwszego miedzy najznakomitszymi w Rzeczpospolitej i ostatniego ze swojego rodu herbu Gryf Branickiego SERCE. Pierwszemu Ojczyzny mężowi, rodu i całej Polski ozdobie w małżeństwie z Elżbietą z książąt Poniatowskich zmarłemu, urodzonemu 21.7.1689 roku pochowanemu 9.8.1771 roku. Z żalem najdroższym, wdowa po nim, która go przeżyła, dla uszanowania zasług i uwiecznienia tej miłości i z szacunku, z relikwiami babki i ojca połączyła. Wystawiono w roku 1775."
W tekście inskrypcji wykonanej przez rzymskiego kamieniarza znalazło się kilka błędów. Ostatnia data jest jest rokiem wykonania tablicy a nie wystawienia pomnika, ponadto użyto drugiego imienia Izabeli Branickiej. Jan Klemens Branicki podobnie jak i ojciec Stefan Klemens pochowany został w krakowskim kościele św. Piotra i św. Pawła. Uzupełnieniem tych monumentów jest epitafium Izabeli Branickiej zmarłej w 1808 r. ufundowane przez podopieczną hetmanowej - Weronikę Paszkowską w 1825 r. Jest to Obelisk w kształcie piramidy z zawieszonym medalionem na którym widnieje profil Izabeli Branickiej. Nawiązuje do jej fundacji z około 1780 r. kiedy podobny obelisk ustawiono na wzgórzu św. Magdaleny, niedaleko kaplicy. Pod nim znajduje się w zdobionych ramach haftowana tkanina przedstawiająca wazon z kwiatami, kolumnę i uschnięte drzewo oraz widniejący w tle krajobraz mający przypominać Białystok i okolice. Pod nim na tabliczce artystka umieściła następujące słowa: " Cieniom Wielkości i Cnocie 1808". Piramidalny kształt epitafium nawiązuje do piramidy z Monumentu Serca Jana Klemensa Branickiego. Pod epitafium na dwóch tablicach wykonanych z marmuru zapisano słowa: " Cieniom J.O. Izabelli z Xsiążąt Poniatowskich Branickiey kasztelanowej krakowskiej. Przyimii naywiększa z Cnót ii zaszczytów tę ubogą pracę moią" a na drugiej czytamy: "Boże! Racz dać tey duszy wieczny odpoczynek. Zaszła 1808 r. dnia XII lutego". Całe epitafium wieńczy alabastrowy wazon, w którym znajdowały się niezwykłe pamiatki. Znajdowało się w nim siedem papierowych zawiniątek, przechowywanych obecnie w parafialnym archiwum. Na pierwszym z nich podpisanym przez Weronikę Paszkowską zapisano: " Te pudełka z najmilszemi pamiątkami J.O. z Książąt Poniatowskich Izabeli Branickiej, hetmanowej wielkiej koronnej, a które ta Wielka Pani zapisała testamentem Weronice Paszkowskiej, ta, czując się być tyle uhonorowaną, a nie mogąc inaczej wywdzięczyć się, jak mieszcząc go w tej urnie, ku przeznaczeniu Wysokiemu i Wiecznemu". Tymi pamiątkami były: miniatura przedstawiająca Andrzeja Mokronowskiego - domniemanego drugiego męża Izabeli, miniatura z wizerunkiem Stanisława Poniatowskiego - swojego ojca, dwa pierścienie - jeden z inicjałami króla Stanisława Augusta, drugi z jego podobizną oraz cztery małe zawiniątka z puklami włosów: Izabeli Branickiej, Stanisława Augusta Poniatowskiego, matki oraz księcia Józefa Poniatowskiego.
Koncepcję architektoniczną ołtarzy opracował Jakub Fontana. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Augustyna Mirysa, przedstawiający Wniebowzięcie N.M.P., który jest uważany za jedno z najlepszych dział artysty.( Augustyn Mirys był Szkotem urodzonym we Francji w 1700 r. Za młodu uczył się i pracował jako malarz w Paryżu i Rzymie. Od ok. 1740 r. przebywał w Polsce, a od 1752 r. pracował u Jana Klemensa Branickiego. Na początku pracował przy zdobieniu jego warszawskiego pałacu na Podwalu. Ok. 1760 r. przybył na stałe do Białegostoku. Tu, hetman podarował mu specjalnie do jego potrzeb wybudowany dom z pracownią Przy obecnej ul. Pałacowej w pobliżu ronda. Był zdecydowanie najwybitniejszym artystą pracującym na białostockim dworze. Niestety uległo zniszczeniu lub zaginęło całe wyposażenie białostockiego pałacu które wykonał. Na szczęście zachowały niektóre z wykonanych przez niego obrazów. Uchodził za zręcznego dworskiego portrecistę. Był ponadto nietuzinkową postacią - zachowały się jego zapiski filozoficzne, psychologiczne a także dotyczące medycyny. Zmarł ok 1790 r. i został pochowany na cmentarzu unickim, w miejscu którego obecnie stoi cerkiew św. Mikołaja).
W półkolistych niszach po obu stronach ołtarza,znajdują się rzeźby świętych Piotra i Pawła. Po prawej stronie ołtarza głównego znajduje się ołtarz boczny N.M.P. a po przeciwległej stronie ołtarz Ukrzyżowania Pańskiego. Wystrój świątyni wyróżniał się niezwykłą harmonią, dominantę stanowił ołtarz główny ze wspaniałym obrazem Mirysa, ołtarze boczne, ambona, chór muzyczny i konfesjonały utrzymane były w tonacji kości słoniowej z licznymi acz dyskretnymi złoceniami. Ich dopełnieniem były dębowe ławki o drewniana bogato rzeźbiona chrzcielnica. Braniccy oprócz funkcji rodowego mauzoleum w kościele z racji małych rozmiarów kaplicy pałacowej rozpoczynały się dworskie uroczystości, z najważniejszymi w roku: imieninami hetmana i urodzinami jego żony, a pierwszym jego akcentem była uroczysta msza święta podczas której strzelano z armat dla uczczenia dostojnych jubilatów. W 1900 r. przystępując do jego "rozbudowy" - dobudowując do niego potężną neogotycką świątynię, rozebrano XVII wieczne prezbiterium. W związku z tym ołtarz główny umieszczono w płaskiej ścianie w jednej linii z ołtarzami bocznymi. W 1902 r. wydobyto rozbieranych fundamentów prezbiterium srebrną tablicę z łacińskim napisem: " Bogu Wszechmogącemu, Najwyższemu na chwałę i cześć Bogurodzicy Dziewicy i Wszystkich Świętych sławę, kościół ten z drzewa przedtem zbudowany, teraz z cegieł palonych od fundamentów wzniósł Piotr Wiesiołowski, Wielki Marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego, roku 1617". Tablica znajduje się w zbiorach parafii. W 1942 r. przeprowadzono we wnętrzu kościoła niezbyt udane prace remontowe, jej ściany pokryły pseudobarokowe malowidła autorstwa Jana Strzelczyka. Na szczęście w czasie ostatnich lat większość z nich została usunięta. Ten na oko niepozorny kościół który jest najstarszym zabytkiem w Białymstoku posiada najwięcej zachowanych pamiątek po XVII i XVII w. historii miasta.


Wybudowany w 1897 r. gmach Mikołajewsko-Aleksandrowskiego Gimnazjum Żeńskiego przy Puszkina (obecnie Mickiewicza) w 1910 r. Obecnie Wydział Prawa UwB.


1905 r.- ul. Mikołajewska (ob. Sienkiewicza) w kierunku rynku.


1910 r. - fragment ul. Aleksandrowskiej (ob. Warszawskiej ).


1930 r. - dawny Pałac Branickich jako siedziba Wojewody Białostockiego widziany od strony ogrodów.


Niemieccy żołnierze przed którymiś białostockimi koszarami - 1916 r.

cdn.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 9th, 2010, 03:22 PM   #347
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Widok z Parku Miejskiego na Budynki Instytutu Panien Szlacheckich - 1910 r.


Ulica Niemiecka (ob. Kilińskiego) w 1910 r.
Po lewej stronie klasycystyczny gmach dawnej loży masońskiej z 1803 r. Na końcu ulicy barokowy Pałacyk Gościnny z połowy XVIII w. fundacji Branickich.


Ulica Bulwarowa (ob. Branickiego) w 1906 r. Na samym początku synagoga (opis później).


Żeńska Szkoła Handlowa na ul. Mikołajewskiej( Sienkiewicza) w 1910 r.


Lata 20 -te XX w. - 10 Pułk Ułanów Litewskich na rynku

cdn.

Last edited by vlad; January 21st, 2011 at 10:35 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 12th, 2010, 09:16 PM   #348
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


1930 r. - Misja Barbikańska przy ulicy św. Rocha wzniesiona z funduszy angielskiego Towarzystwa Krzewienia Chrześcijaństwa wśród Żydów. Zbudowana w latach 1927-1930 według projektu Rudolfa Macury.


Gmach szkoły realnej przy Aleksandrowskiej (ob.Warszawskiej) - 1880 r. Po lewej od ulicy Kościelnej powstający gmach poczty.
Ten prawie 180 letni budynek powstał w 1831 r. jako siedziba władz Obwodu Białostockiego. Warto w tym miejscu przypomnieć, że prywatne magnackie miasto jakim był Białystok po raz pierwszy zaczęło odgrywać poważną rolę administracyjną w 1795 r. kiedy po trzecim rozbiorze znalazło zaanektowane przez Królestwo Prus. Wtedy to zostało stolicą jednego z departamentów "Prus Nowowschodnich" ciągnącego się od Drohiczyna aż po Kowno. Następnie w wyniku wojen Napoleońskich i pokoju w Tylży w 1807 r. został wraz z częścią departamentui włączony do Cesarstwa Rosyjskiego. Po Kongresie Wiedeńskim w 1815r. jako Obwód Białostocki do 1843r. cieszyło się statutem guberni. Następnie zostało włączone do Guberni Grodzieńskiej i zostało zdegradowane do roli miasta powiatowego. Spowodowało to znaczny spadek ceny miejskich działek co zachęciło przemysłowców do inwestowania swojego kapitału w budowę fabryk włókienniczych, którym do tego czasu bardziej opłacało się inwestować w pobliskiej Choroszczy czy Supraślu.
Tak więc przez 12 lat gmach ten był siedzibą rosyjskich władz Obwodu Białostockiego. Po jego likwidacji urządzono w nim szpital wojskowy. Rok 1858 to początek nowego rozdziału w historii tego miejsca - a mianowicie roli edukacyjnej. W tymże roku przeniesiono tu białostockie gimnazjum. Ok. 1777 r. w ówczesnym prywatnym magnackim mieści powstała szkoła podwydziałowa z programem nauczania zatwierdzonym przez Komisję Edukacji Narodowej, a jej kierownikiem do czasów ostatniego rozbioru był ksiądz Jan Michałowski. Mieściła się wówczas w dwóch budynkach z muru pruskiego znajdujących się w pobliżu skrzyżowania obecnych ulic Kilińskiego i Kościelnej. Po rozbiorach w 1796r. władze pruskie nakazały szkole ich opuszczenie, więc Izabela Branicka na potrzeby szkoły przeznaczyła dawną siedzibę teatru dworskiego ( nieistniejący piętrowy budynek za fosą od strony dziedzińca parkowego). Już w 1802 r. szkoła zyskuje status gimnazjum wyższego, którego ukończenie uprawniało do podjęcia studiów uniwersyteckich, a jej rektorem był Michał Jan Maciejowski. Z kolei w 1808 r. następuje kolejna zmiana jego siedziby, zostaje przeniesiona do piętrowego budynku na rogu Warszawskiej i Pałacowej ( później była tam magistrat, a obecnie handlowiec "Bazar").Gimnazjum Białostockie było w XIX w. głównym ośrodkiem życia intelektualnego i kulturalnego miasta - wychowało i wykształciło wielu nietuzinkowych absolwentów. Byli wśród nich: artyści, lekarze, naukowcy, masoni, ludzie pióra, wojskowi, artyści, powstańcy, uczeni, błogosławieni, powstańcy, filomaci i szpiedzy. Choćażby Jacek Sobolewski i Cyprian Daszkiewicz, którzy z Mickiewiczem siedzieli zamknięci w celi u bazylianów (dedykacja, którą zaczyna się III część "Dziadów", jest właśnie im poświęcona). Ignacy Hryniewiecki wszedł do historii jako zabójca cara Aleksandra II. Z Dostojewskim w twierdzy w Omsku siedział Józef Bogusławski (po latach pisarz we "Wspomnieniach z domu umarłych" nazwie serdecznym przyjacielem). Wymieńmy jeszcze Ignacego Fonberga, znakomitego chemika, autora wielu podręczników i terminu "napoje wyskokowe". I Piotra Semenenko, założyciela Kolegium Polskiego w Rzymie (w 1951 roku rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny), prof. Henryka Mościckiego autora pierwszej monografii historycznej Białegostoku wydanej w 1933 r., czy Ludwika Zamenhofa, twórcę języka esperanto.
W 1873 r. gimnazjum zostało przekształcone ze szkoły o profilu humanistycznym, w szkołę realną o charakterze matematyczno przyrodniczym. Było to następstwem wprowadzonej w 1865 roku w całej Rosji reformy oświatowej. W jej oparciu gimnazja zostały podzielone na klasyczne o profilu stricte humanistycznym i realne o profilu "techniczno-zawodowym". Z jednej strony zadecydowało o tym zapotrzebowanie miejscowego prężnie rozwijającego się przemysłu na tego typu absolwentów, z drugiej przyczyny polityczne - jako że gimnazjum było instytucją o pięknych polskich tradycjach, z niezwykła zawziętością zwalczanych po upadku Powstania Styczniowego. W 1893 r. władze oświatowe
zakupiły plac i budynek stający przy Warszawskiej i umieściły w nim pomieszczenia inspektoratu szkolnego i mieszkania dla urzędników i pracowników szkoły ( http://img638.imageshack.us/img638/7...szawska955.jpg ). Z kolei dwa lata później wzdłuż ulicy Kościelnej na potrzeby szkoły postawiono najpierw parterowy murowany budynek, rozbudowany w 1898 r. Uciekający z miasta przed Niemcami w 1915 r. Rosjanie ewakuują ją w głąb Rosji. Opuszczony budynek zostaje przejęty przez niemieckie władze okupacyjne. W 1919 r. wycofując się z Białegostoku przekazują go tworzącej się polskiej administracji. 20 września tegoż roku w tym gmachu rozpoczyna swoją działalnośc Państwowe Gimnazjum im. króla Zygmunta Augusta którego dyrektorem przez cały okres międzywojenny był ksiądz dr Stanisław Hałko. Grono pedagogiczne składało się z wybitnych pedagogów i działaczy niepodległościowych, min: Konstanty Kosiński, Józef Zimmerman, W. Kolendo. Uczyła tu od 1920 r. także siostra Marii Dabrowskiej - Jadwiga Szumska. Po zajęciu miasta przez bolszewików w sierpniu 1920 r. w budynku tym miał swą siedzibę Komisariat Szkolny Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski - komisarzem był Feliks Kon. W dwudziestoleciu międzywojennym Liceum I gimnazjum Męskie im. króla Zygmunta Augusta było uznawane za jedną z najlepszych białostockich szkół. Oprócz funkcji oświatowych szkoła była znana z szeroko prowadzonej działalności kulturalnej. W 1926 r. w części budynku od strony ulicy Kościelnej wybudowano reprezentacyjną salę - w której cyklicznie organizowano koncert. Występowali tu min.: wspaniała śpiewaczka Wanda Wermińska, pianista Henryk Sztompka, a w 1934 r. wystąpił tu z odczytem znany polski historyk literatury - profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Stanisław Pigoń. W 1938 r. zorganizowano tu wystawę obrazów Olgi Bozańskiej, Zofii Stryjeńskiej, Ludomira Śleńdzińskiego, Józefa Pankiewicza, Wojciecha Weissa oraz Władysława Skoczylasa. Gdy w czerwcu 1944 r. uciekające z miasta wojska niemieckie podpaliły stojącą niedaleko synagogę Pułkową - od wznieconego pożaru spłonęła część budynku od strony ul. Kilińskiego - w tym sala widowiskowa. Swoją działalność szkoła wznowiła jesienią tego roku - na parterze działało gimnazjum męskie, na piętrze żeńskie.


1916 r. - widok jednego z wielu białostockich hoteli. Tym razem Hotel Ostrowskiego przy ul. Sienkiewicza.


1930 r. - widok barokowego ratusza z połowy XVIII w. od północnej pierzei rynku.


1937 r. - Wlot ul. Kilińskiego do Rynku Kościuszki.


1930 r. - na pierwszym planie modernistyczny gmach Izby Skarbowej. Kolejny to gmach Gimnazjum Żeńskiego im. Anny Z Sapiehów Jabłonowskiej - byłego żeńskiego Mikołajewsko-Aleksandrowskiego gimnazjum z końca XIX w.


Lata 20-te XX w. - widok z budynków Dawnego Instytutu Panien Szlacheckich przy Mickiewicza na okolice parku starego.


Kircha ewangelicka z 1825 r. przy Aleksandrowskiej( ob. Warszawskiej) w 1905 r. W jej miejscu powstanie dużo większa świątynia ewangelicka p.w św. Jana.


Procesja na ulicy Lipowej - w tle wznoszony kościół św. Rocha. - 1937 r.


Nowa kircha i kamienica Vossów w 1912 r. na ul. Aleksandrowskiej.

cdn.

Last edited by vlad; March 25th, 2013 at 01:59 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 14th, 2010, 05:14 PM   #349
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Hotel Europejski Lichtensteina na Staroszosowej (ob. św. Rocha) obok dworca - 1897 r.


Jakieś święto państwowe na rynku w latach 30-tych XX w. Zdjęcie Req-a.


Fragment ul. Mikołajewskiej (ob. Sienkiewicza) w 1912 r.
Opis widocznej na zdjęciu po prawej stronie 4 kondygnacyjnej kamienicy.
Sienkiewicza 14 - obecnie siedziba Wydziału Sztuki Lalkarskiej Warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza
Kamienica wzniesiona na przełomie XIX i XX w. Właścicielem był białostocki kupiec Abram Łapidus (mieszkałwe własnym domu przy ul Jurowieckiej) i była jego domem dochodowym (czynszowym).Jego inicjały umieszczone są w kartuszu na zwieńczeniu frontowej elewacji. Kamienica wraz z oficynami mieściła szereg mieszkań (jej rozległość unaocznią kolejne zdjęcia). Lokatorami byli min. : Abel Milecki - znany działacz żydowski działający w wielu organizacjach dobroczynnych i komitetach ; Leon Trejwisz ,radny powiatu białostockiego i przewodniczący Towarzystwa Krzewienia Oświaty wśród Żydów ,które właśnie tu miało swą siedzibę.Wynajmował tu mieszkanie i gabinet znany lekarz - Salomon Flate który również działał w wielu stowarzyszeniach. Podnajmowali tu mieszkania także wyżsi oficerowie białostockiego garnizonu. Natomiast na parterze budynku znajdowały się lokale usługowe, min. kantor bankowy Hersza Rapppaporta,sklepy z zegarkami ,srebrem i płaszczami damskimi,towarzystwo ubezpieczeń "Kotwica". W latach międzywojennych najznamienitszym lokatorem był dr Jan Walewski który zorganizował W Białymstoku lecznictwo dermatologiczne .Na parterze podobnie jak przed IWŚ działały firmy , min. Dom Bankowy Romualda Tylwickiego oraz kawiarnia "Najdo" Stojanowicza - Macedończyka znana z serwowania znakomitej chałwy i "buzy"- słodkiego gazowanego napoju z kaszy jaglanej.W 1932 r. zaprezentował w niej swoje obrazy Jakub Rotbaum a cztery lata późniejwystwaili swoje prace żydowscy malarze z Wilna.
1 Września 1936 r. w tej kamienicy rozpoczął działalność Prywatny Instytut Muzyczny Heleny Frankiewicz ( Siostry Frankiewicz : Zofia (1906-1999), Helena( 1908-1980), Jadwiga (1911-1996) urodziły się w Stanisławowie w Galicji.Wykształcenie muzyczne zdobyły we Lwowie i Warszawie. Helena i Zofia były ulubionymi studentkami prof. Aleksandra Michałowskiego,twórcy polskiej szkoły pianistycznej. najstarsza z nich Helena w 1933 r. przyjechała do naszego miasta i uczyła w szkole muzycznej Zofii Walońskiej-Michałowskiej. Już w 1936 r. załozyła Prywatny Instytut Muzyczny. Klasę fortepianu prowadziła jej siostra Zofia .Najmłodsza z sióstr Jadwiga Frankiewicza od 1938 r. prowadziła przy niej przedszkole muzyczne -co było nowatorskie na skalę Polski. Szkoła kształciła w zakresie gry na fortepianie,instrumentach dętych ,smyczkowych, śpiewu solowego,chóralnego,muzyki kameralnej i teorii . Helena i Zofia były równolegle koncertującymi pianistkami .Uznanie wsród krytyki i publiczności wzbudzała gra Zofii która koncertowała w salach w calej Polsce.W latach okupacji instytut prowadził tajne nauczanie. Po wojnie szkoła została upaństwowiona,a stanowisko dyrektora do 1973r. piastował Helena .Szkoła miał niepowtarzalny charakter przejawiajacy się w tym,że oprócz pracy pedagogicznej ,była miejscem gdzie kultywowano dobre obyczaje, przedwojenny etos pracy i umiłowanie do sztuki.)
Od tego czasu budynek nieprzerwalnie związany był z życiem kulturalnym miasta..Budynek w czasie II WŚ ocalał dzieki determinacji sióstr i ich ojca Jana. Zdołali przekonać niemieckiego oficera,aby nie palono siedziby szkoły.Od 1975 r. po przeprowadzonej modernizacji jest siedzibą Wydziału Sztuki Lalkarskiej Warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza.


Cerkiew garnizonowa przy obecnej ulicy Traugutta - 1916 r.
W 1884 r. wraz z budową koszar dla 64 Kazańskiego Pułku Piechoty wzniesiono w ich obrębie w celu czynienia posługi duchowej cerkiew pod wezwaniem Kazańskiej Ikony Matki Bożej. W 1921 roku po odbudowie koszar i przeznaczeniu ich dla 42 Pułku Piechoty cerkiew została przebudowana i zamieniona na kościół garnizonowy. Po wojnie w 1946 r.uszkodzony kościół odbudowano staraniem księdza A. Syczewskiego. Od 1973 r. świątynia pełni funkcję siedziby parafii. Jedynym poza kościołem zachowanym budynkiem po dawnych koszarach jest dawna plebania. W 1989 r. przy kościele odsłonięty został skromny pomnik ku czci 42 Pułku Piechoty.


Ulica Zielona (ob. Ludwika Zamenhofa). Dom w którym urodził się i przez 14 lat mieszkał Ludwik Zamenhof - twórca międzynarodowego języka esperanto - 1912 r.


Zima 1937 r. na Rynku Kościuszki. Po lewej widać wznoszony modernistyczny gmach domu handlowego - po wojnie zwanego "Koszałkiem".


Bok wielkiej synagogi w 1915 r.


1916 r. - niemieccy żołnierze na peronach, obok wypalony przez uciekających Rosjan gmach białostockiego dworca.
cdn.

Last edited by vlad; February 4th, 2014 at 10:18 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 16th, 2010, 04:45 PM   #350
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Planty w latach 30-tych. W tle gmach Gimnazjum Żeńskiego przy Mickiewicza.


23 wrzesień 1939 r. - parada wojsk sowieckich i hitlerowskich na rynku.


Jakaś uroczystość kościelna przy wznoszonym kościele św. Rocha - 1937 r.


Fragment miasta widoczny z lotu ptaka - 1915 r.


Dworzec kolejowy od strony peronów w 1926 r.


Cerkiew prawosławna widziana od obecnej ulicy św. Mikołaja -1916 r.


Synagoga Chóralna ufundowana przez Izaaka Zabłudowskiego w 1834 r. - przy ulicy Żydowskiej (obecnie I. Białówny) - widok w 1919 r.

cdn.

Last edited by vlad; September 27th, 2010 at 08:34 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 17th, 2010, 02:22 PM   #351
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Początek lat 20-tych XX w.
Widok z budynków Seminarium Nauczycielskiego (dawnej Instytut Panien Szlacheckich) przy Mickiewicza na min. park z pawilonem "Raj", synagogę w stylu mauretańskim Szmuela Mohilewera, dalej budynki dawnego Żydowskiego Gimnazjum Żeńskiego i byłą szkołę handlową.


Ok 1910 r. Tzw. "wąska" Lipowa. Fragment ulicy od cerkwi do rynku po prawej stronie został od początku XX wieku ... zabudowany kamienicami.


Listopad 1925 r. - Przed dawnym pałacem Branickich (w latach międzywojennych był siedzibą Wojewody Białostockiego) zgromadzenia pracownicy urzędu wojewódzkiego. W dolnym rzędzie po środku siedzi ówczesny Wojewoda Białostocki inż. Marian Rembowski który sprawował ten urząd w latach 1924-1927.


Budowa wieży ciśnień na Pietraszach w 1923 r.


Róg ulicy Warszawskiej i Pałacowej ok.1910r. Kamienice pod nr. Warszawska 22 i 24. Obok po prawej niewidoczna zachowana do dzisiaj trzy kondygnacyjna kamienica pod nr 20 (naprzeciwko muzeum Zamenhofa). Szkoda, ze ta pierzeja się nie zachowała. W miejscu kamienic stoi obecnie bok bloku przy Pałacowej.


Konny Oddział Policji Państwowej przy swojej siedzibie na ulicy Świętojańskiej 14 - lata 30-te XX w.


Plac Bazarny (ob. Rynek Kościuszki) w 1910 r.


1930 r. - Róg rynku i ul. Sienkiewicza. Po prawej fragment barokowej kamienicy z połowy XVIII w. po lewej klasycystyczna kamienica z 1925 r., dalej Hotel Wiktoria.

cdn.

Last edited by vlad; October 6th, 2011 at 05:21 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 18th, 2010, 11:16 PM   #352
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Wejście do Wielkiej Synagogi w 1916 r.


1910 r. - Fabryka Beckera przy ulicy Prudskiej (obecnie Świętojańskiej)


Lata 30-ste XX w. - Dawna loża masońska przy ul. Kilińskiego.


Pałac Branickich widziany od strony Plant - lata 30-te




Pomnik 42 Pułku Piechoty (zwanego "dziećmi Białegostoku") w Parku im. 3 Maja wykonany wg projektu Kazimierza Juszczyka - odsłonięty w 100-letnią rocznicę wybuchu powstania listopadowego tj. 30 listopada 1930 r.


1900 r. - Szkoła Handlowa (dawny dom mieszkalny fabrykanckiej rodziny Commichau) przed rozbudową. Obecnie wydział ekonomiczny UwB.


Dworzec Kolejowy w latach 30-tych.


Rynek -południowo-zachodnia pierzeja - 1937r.


Brama pałacowa od strony dziedzińca wstępnego - 1908 r.


Zabudowania ul. Świętojańskiej widoczne od strony Plant - lata 30-te.


Ulica Lipowa w czasie okupacji hitlerowskiej - zima 1942 r.

Last edited by vlad; April 2nd, 2013 at 02:00 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 20th, 2010, 02:29 PM   #353
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Pomnik ofiar mordu bolszewickiego w 1920 r. przy Szosie Obwodowej (obecnie gen. Maczka obok wiaduktu nad torami do Grodna) Został wzniesiony 3 maja 1931 r. według projektu Rudolfa Macury, dla upamiętnienia dramatycznych wydarzeń z 21 sierpnia 1920 r. będących ostatnim akcentem panowania bolszewików w Białymstoku. Bolszewicy zajęli miasto 28 lipca 1920 r. gdzie dwa dni później proklamowali powstanie Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnej Polski. Jego działalność miała doprowadzić do powstania Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad. Metodą był szalejący terror. Wygrana Bitwa Warszawska zmusiła sowietów do chaotycznej ucieczki. Dzień przed opuszczeniem Białegostoku zamordowali 16 więźniów miejscowego aresztu. Ofiarami było 11 katolików, 3 Żydów, ewangelik i prawosławny. Pochowano ich we wspólnej mogile , a po kilku dniach ekshumowano i pogrzebano na cmentarzach wyznaniowych. W miejscu tej zbrodni 3 maja 1931 r. wzniesiono pomnik. Pod koniec 1939 r. pomnik został zburzony przez sowietów - udało się uratować i przechować jedynie żelazny krzyż wieńczący ten monument. Wiele lat po wojnie stał na białostockim cmentarzy farnym. W 1990 r. z inicjatywy Stanisława Marczuka, legendarnego przewodniczącego białostockiej Solidarności, wówczas senatora Rzeczypospolitej pomnik został odbudowany.


1916 r. - fragment rynku z fontanną.



Udekorowana ulica Pałacowa z okazji odwiedzin Białegostoku przez Marszałka Józefa Piłsudskiego -1921 r. Dalej skrzyżowanie z ul. Warszawską z fragmentem budynku magistratu.


Zima 1930 r. - Okolice Ritza.


1930 r. - niszczejący sobór prawosławny przy Placu Wyzwolenia. Obok rozbijane wesołe miasteczko.


1937 r. - zdjęcie z wieży budowanego kościoła św. Rocha. Widzimy zabudowę ulic: Dąbrowskiego, Botanicznej z fabryką Sztejna. Widoczny jest też wiadukt kolejowy z linii kolejowej z kierunku Baranowicz nad linią Warszawsko-Petersburską która dalej biegła wzdłuż ul Choroszczńskiej i wpadała do torów na Warszawę. Za torami Antoniuk z nowym jasnym budynkiem szkoły powszechnej przy ul. Wiatrakowej.


1930 r. Kamienica na rogu św. Rocha i Krakowskiej. Za nią gmach żydowskiej szkoły Rzemieślniczej (obecnie z rozebraną jedną kondygnacją Wydział Fizyki UwB), dalej synagoga - obecnie siedziba jakiejś szkoły specjalnej.


1937 r. - wejście do Podoficerskiego Kasyna Garnizonowego w dawnej kamienicy Zabłudowskich na rogi Sienkiewicza i rynku.


1930 r. - Ulica Zamkowa obok muru okalającego Pałac Branickich. - klimatyczne miejsce.Obecnie w tym miejscu ulica i skwer z pomnikiem Popiełuszki.


Las Zwierzyniecki z torowiskiem konki na obecnej ul. 11 Listopada -1910 r.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 21st, 2010, 08:46 PM   #354
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Okolice Ritza w latach 20-tych XX w.


Lata 20-te XX w. - parterowy dom handlowy przy ulicy Sienkiewicza w miejscu obecnego Trzy Kłosy.


Lata 30-te - fabryka Beckera i kolonia urzędnicza przy ulicy Świętojańskiej.


!933 r. - tydzień dziecka na dziedzińcu Pałacu Branickich - w latach międzywojennych siedzibie Wojewody Białostockiego.


Ulica Kościelna w latach 30-tych - po lewej gmach poczty głównej, po prawej fragment Gimnazjum Męskiego im. Zygmunta Augusta, na horyzoncie katedra.


1897 r. - okolice wiaduktu nad torami w ciągu ulicy Nowoszosowej (Dąbrowskiego) - obecnie w tym miejscu przebiega ul. Bohaterów Monte Cassino. Po lewej widać fragment dworca , na wprost zakłady przemysłowe w okolicach obecnego Madro.


Lipowa zimową porą 1930 r. - okolice skrzyżowania z ulicą Kupiecką ( Malmeda).

Last edited by vlad; September 22nd, 2010 at 09:20 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 21st, 2010, 09:05 PM   #355
pjk13
Registered User
 
pjk13's Avatar
 
Join Date: May 2008
Location: GD
Posts: 1,439
Likes (Received): 49

Masz ogromną wiedzę na temat swojego miasta, jestem pod ogromnym wrażeniem.
pjk13 no está en línea   Reply With Quote
Old September 22nd, 2010, 01:15 PM   #356
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552

Dzięki za dobre słowo
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 23rd, 2010, 08:27 AM   #357
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


1930 r. - Widok z Parku Starego przez bramę na Hotel Ritza.


Lata 20-te XX w. - Barokowy Pałacyk Gościnny widziany od tyłu. Za nami znajdował się kinoteatr Palace.


1936 r. - widok z Plant na przeciwko katedry na rzeźbę Kawelina i siedzibę wojewody.


1938 r. - przed nowo otwartym teatrem w przekomponowanym Parku Starym.


1911 r. - ulica Bulwarowa (obecnie Branickiego). Po lewej ogrodzenie parku.


1936 r. - fragment Rynek Kościuszki.


1910 r. - dworzec kolejowy.


1930 r. - sobór prawosławny na Placu Wyzwolenia - obecnie stoi tu gmach Komendy Wojewódzkiej Policji.


1910 r. - Rzeka Biała przepływająca przez Park Stary.


1910 r.- Szkoła Realna przy ul. Aleksandrowskiej (obecnie Warszawskiej)

cdn.

Last edited by vlad; April 2nd, 2013 at 02:03 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 24th, 2010, 03:46 PM   #358
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Ulica Warszawska w 1920 r.


Ulica Kupiecka (ob. Malmeda) w 1930 r.


1897 r. - widok z wieży straży pożarnej przy Warszawskiej w kierunku centrum.


Fragment ulicy Mikołajewskiej (Sienkiewicza) w 1910 r.


15 sierpień 1936 r. - Dzień święta Żołnierza Polskiego przed tablicą pamiątkową na Rynku Kościuszki -przed tablicą poczet sztandarowy białostockiego Sądu Okręgowego.


Cmentarz wojskowy z 1920 r.przy ulicy 11 Listopada w latach 30 -tych XX w.


Podświetlony ratusz nocą w latach 30 -tych .


1936 r. - bulwary przy ul Legionowej na przeciwko katedry. Znany białostocki fotografik Piotr Sawicki stoi obok swojej rzeźby psa Kawelina. Pan Piotr był twórcą międzywojennych teatrów lalkowych i wielkim entuzjastą sztuki lalkarskiej. Pierwszy z nich założył w szkole powszechnej nr 8 (nie istniejący budynek przy Kraszewskiego - warto dodać, że to pierwsza polska szkoła od czasu zaborów w Białymstoku otworzona w 1915 r.)

cdn.

Last edited by vlad; April 2nd, 2013 at 01:56 AM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 25th, 2010, 11:43 PM   #359
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Rynek Kościuszki około 1930 r. Zdjęcie Martma.


1916 r. - klasycystyczna rotunda z portykiem zbudowana w połowie XIX w. na Wysokim Stoczku - pełniąca rolę komory celnej.


1890 r. - Uczennice Instytutu Panien Szlacheckich którego siedziba mieściła się w zeszpeconym przez Rosjan Pałacu Branickich bawiące się na karuzeli ustawionej w skrajnie zaniedbanym przypałacowym parku.


Ulica Zamenfofa w 1920 r.


Widok z budynku na Kilińskiego na fabrykę Słonimskiego i ul Warszawską 1897 r.


Ulica Sienkiewicza w 1926 r.


Widok z cmentarza na wzgórzu św. Rocha na ulicę Lipową- 1930 r.

cdn.

Last edited by vlad; January 21st, 2011 at 10:43 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote
Old September 26th, 2010, 08:51 PM   #360
vlad
Registered User
 
Join Date: May 2006
Location: Bialystok
Posts: 8,860
Likes (Received): 3552


Niemiecka orkiestra wojskowa grająca na rynku opodal fontanny i dawnej kamienicy Zabłudowskich - 1916 r.


1937 r. - front dawnego Pałacyku Gościnnego Branickich przy ul. Kilińskiego. W latach międzywojennych mieściła się tam pierwszorzędna kawiarnia i restauracja Savoy.


Lata 30-te XX w. - dawny barokowy klasztor z połowy XVIII w. na Rynku Kościuszki - w latach międzywojennych Hotel Stary.


Modernistyczne gmachy Izby Skarbowej i Sądu Okręgowego przy ulicy Mickiewicza - widziane z parku Planty - 1937 r.


Początek ulicy Warszawskiej od strony ul. Sienkiewicza w 1942 r.


Fragment ulicy Lipowej w 1910 r. Po prawej parterowy budynek kina Modern (obecnie w tym miejscu gmach kina Pokój), dalej kamienica Tryllingów.


Dworki koloni urzędniczej przy ul. Świętojańskiej w latach 30 tych.



Połowa lat 30-tych XX w. - uroczystości przed Płytą Nieznanego Żołnierza na Rynku Kościuszki. W pierwszym rzędzie władze miejskie z nieodżałowanym prezydentem Białegostoku Sewerynem Nowakowskim.

Last edited by vlad; October 3rd, 2011 at 01:04 PM.
vlad no está en línea   Reply With Quote


Reply

Tags
białystok

Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off

Related topics on SkyscraperCity


All times are GMT +2. The time now is 04:02 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.11 Beta 4
Copyright ©2000 - 2017, vBulletin Solutions Inc.
Feedback Buttons provided by Advanced Post Thanks / Like (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

vBulletin Optimisation provided by vB Optimise (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

SkyscraperCity ☆ In Urbanity We trust ☆ about us | privacy policy | DMCA policy

Hosted by Blacksun, dedicated to this site too!
Forum server management by DaiTengu