daily menu » rate the banner | guess the city | one on oneforums map | privacy policy | DMCA | news magazine | posting guidelines

Go Back   SkyscraperCity > European Forums > Forum Polskich Wieżowców > Fotografia > Miasta polskie



Global Announcement

As a general reminder, please respect others and respect copyrights. Go here to familiarize yourself with our posting policy.


Reply

 
Thread Tools
Old December 11th, 2006, 10:30 AM   #61
pawelM
BANNED
 
Join Date: Aug 2006
Location: LUBLIN
Posts: 1,670
Likes (Received): 49

MIASTO LUBLIN z projektem usuniecia glownych przyczyn zanieczyszczajacych w niem powietrze. plan z 1852





fragment planu z 1870 Stare Miasto Krakowskie Przedmieście Lipowa




Przedmieście Lwowskie ( kalinowszczyzna )



1912

Last edited by pawelM; December 11th, 2006 at 02:42 PM.
pawelM no está en línea   Reply With Quote

Sponsored Links
Old December 15th, 2006, 01:31 PM   #62
stelo
Lublinianin (Lubelak)
 
stelo's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: LUBLIN
Posts: 4,461
Likes (Received): 107

Z Kuriera Lubelskiego:
Quote:
MAGAZYN: Co pozostało po Stawie Królewskim?
LUBLIN WCZORAJ I PRZEDWCZORAJ

Lublin „od zawsze” znajdował się nad wielką wodą. Ta wielkość to rzecz względna, bo rozlewisko, chociaż spore terytorialnie, sięgało od zamku aż po wieś Tatary – jednocześnie było niegłębokie, zabagnione, pełne wysp i płycizn, zarośniętych szuwarami. Miejscami je ogroblowano, co pozwalało hodować ryby. Podmokłe i bagienne doliny Bystrzycy, Czerniejówki i Czechówki ogromnie podnosiły walory obronne miasta.

Wielki staw u zbiegu trzech rzek był dla naszych poprzedników czymś tak oczywistym i naturalnym, że w dokumentach historycznych jest o nim stosunkowo mało wzmianek. Na ogół spotyka się je przy okazji rozmaitych przywilejów. Najstarszy pochodzi z 1358 r. Jest to przywilej króla Kazimierza Wielkiego na założenie młynów: jednego na stawie królewskim pod miastem, drugiego pod zamkiem. Z XVI wieku o Stawie Wielkim, zwanym również Królewskim, zachowało się najwięcej wiadomości. Oto na przykład w 1527 r. król Zygmunt Stary, dążąc do zwiększenia dochodów Lublina, obniżonych na skutek częstych pożarów miasta, a także upadku handlu z krajami ruskimi, niszczonymi przez najazdy Turków i Tatarów, oraz pragnąc dać mieszkańcom tego miasta możność lepszego i mocniejszego obwarowania się, zezwala na wybudowanie pod miastem, nad rzeką Bystrzycą, w pobliżu wielkiej sadzawki królewskiej blechu (a więc zakładu bielenia płótna) oraz zakładu żelaznego – szlifierni (w którym również wyrabiano proch).

Ku Żydom
W niedalekim sąsiedztwie Stawu Królewskiego, już nad Czechówką, znajdował się staw zwany Ku Żydom albo Za Żydy (w znaczeniu – za Żydami). Nazwa świadczy, że w pobliżu przebiegała jedna z dróg w okolicę zamku, gdzie od XVI wieku z coraz większą intensywnością osiedlała się ludność żydowska. Z pewnością jest to ten sam zbiornik, który w cytowanym niżej dokumencie wzmiankuje się przy okazji parceli leżącej „przy drodze do stawu Czechówka”. Można go lokalizować w pobliżu wylotu dzisiejszej ulicy Świętoduskiej i Wodopojnej. Stawów było więcej (na przykład Czechowski, zwany również Lubomelskim, Świętokrzyski).
Jak w książce „Żydowskie miasto w Lublinie” pisze Majer Bałaban, jedyną realną możliwością było osiedlenie się wokół Góry Zamkowej, gdzie ciągnęły się bagna i trzęsawiska. Żydzi, nie zważając na to, kupili w 1550 roku od kapitana lubelskiego zamku Andrzeja Tęczyńskiego, za trzy floreny polskie, parcelę przy drodze „do stawu Czechówka”, pod nową jatkę. Drugi plac, pod budowę szpitala, ten sam starosta sprzedał im tuż przy Górze Zamkowej. Poza tym podarował im jeszcze trzecią część góry Grodzisko, gdzie stał do tej pory żydowski szpital.

Piaski i nieużytki
Znacznie mniej wiemy o dawnym otoczeniu stawu od strony południowej. Okalające go tutaj tereny także stopniowo nabierały coraz większego znaczenia, ale w okresach późniejszych. W 1831 roku inżynier wojewódzki Feliks Bieczyński, twórca Ogrodu Miejskiego, zaproponował przeniesienie ludności żydowskiej z Podzamcza do zapomnianej dziś dzielnicy Piaski, gdzie były nieporównanie lepsze warunki zdrowotne. Dzielnica ta, określana jako piaski i nieużytki, znajdowała się w okolicy dzisiejszego placu Bychawskiego i dworca kolejowego. Z uwagi na wysokie koszty plan przenosin pozostał jednak na papierze.

Wodociągi
Jeden z najciekawszych fragmentów dziejów Lublina i doliny Bystrzycy wiąże się z wodociągiem. Opisy wodociągów są tu zbędne, gdyż mają bogatą literaturę: pisali na ten temat między innymi: Stanisława Hoczyk-Siwkowa, Andrzej Rozwałka, Ryszard Szczygieł, Stanisław Michałowski. Wiemy z dokumentów i opisów, że „mieszczanie wiodą wodę przekopą z rzeki Bystrzyca kosztem niemałym na pół mile, wziąwszy ją z Stawu Wrotkowskiego, na której rurans jest zbudowany i rurami woda do miasta przychodzi”.
A zatem Staw Wrotkowski zapewne musiał być znacznie czyściejszy aniżeli ten mocno zanieczyszczony i błotnisty, który rozlewał się w sąsiedztwie zamku. Lubelski wodociąg został zrujnowany podczas wojen kozackich i szwedzkich w połowie XVII wieku. Przestał funkcjonować w 1673 roku. Wyludnione i dotkliwie zniszczone miasto, osłabione kontrybucjami i rabunkami, nie było już w stanie go odbudować.
Pamięć o dawnym rozlewisku przetrwała w nazwie ulicy Nadstawnej, przypomina o niej torfowisko, na którym urządzono ogrody działkowe „Podzamcze”, „Kolejarz” i „Robotnik”. O zabagnionej dolinie Bystrzycy, ale już nie na terenach dawnego Stawu Królewskiego, świadczą również inne ogrody, jak „Wyścigi” lub „Bystrzyca”, albo park Ludowy czy niezagospodarowane tereny w jego sąsiedztwie.

Błota
Z zabagnionymi dolinami rzek Lublin zmagał się i po zniknięciu Stawu Wielkiego. Pozostały po nim Błota – tak właśnie krótko i zwięźle na planie Lublina z 1829 roku nazwano rozległy obszar za zamkiem. Dolina trzech rzek dawała o sobie znać zawsze podczas wiosennych spływów wód oraz po większych ulewach, zamieniając się w rozlewisko. Z jednej strony to doskwierało, ale z drugiej w razie potrzeby skwapliwie korzystano z rzecznych dolin. Z końcem XIX wieku wykonano na przykład wykopy w rejonie dzisiejszej ulicy Rusałki – i tak powstały stawy, miejsce atrakcyjnych majówek z wypożyczalnią łódek na przejażdżki. W nadwodnej restauracji można było zjeść obiad, a zwłaszcza kolację w niezwykłej wówczas scenerii oświetlenia elektrycznego: lampiony odbijały się efektownie w lustrze wody.
Z chwilą likwidacji stawów na Rusałce jedyny większy, a jednocześnie w miarę czysty zbiornik wodny pozostał w Lublinie na spiętrzeniu Bystrzycy koło młyna Krauzego, gdzie młodzież masowo chodziła się kąpać.

Nadbystrzyckie bulwary
Zalew Zemborzycki i regulacja Bystrzycy przyniosły po latach interesującą nowość. Nie powstał wprawdzie projektowany zespół parków wzdłuż Bystrzycy, ale stopniowo udało się urządzić nadbystrzyckie bulwary, coraz częściej wykorzystywane na spacery i jazdę rowerami. Dolina po Stawie Królewskim oraz duża część szerokiego i zatorfionego koryta rzeki poza nim ustrzegły się intensywnej miejskiej zabudowy.
Podobnie jak na najstarszych panoramach Lublina mamy dzięki temu nadal przepiękne widoki na zamek i wzgórze staromiejskie z jego wieżami. Widoki te otwierają się zarówno od strony południowej, jak i wschodniej. Atrakcyjne są także od północy, ze wzgórz opadających ku dolinie Czechówki. Jest to dziś mało doceniane i zauważane, a należy przecież do najcenniejszych zalet Lublina. Walory widowiskowe, jakie zawdzięczamy dolinie Bystrzycy i Czechówki, powinniśmy jak najstaranniej chronić i zabiegać o ich utrzymanie. To jeden z lubelskich skarbów.
Włodzimierz Wójcikowski


__________________

Każda książka, jak głos podany przez radio, dociera tylko do tych, którzy mają tę samą długość fali.
Forum Rozwoju Lublina
stelo no está en línea   Reply With Quote
Old December 15th, 2006, 06:48 PM   #63
kylo
Unregistered User
 
kylo's Avatar
 
Join Date: Sep 2005
Location: Lublin
Posts: 3,202
Likes (Received): 1041

Nie wiedziałem, że Staw Królewski był tak wielki.
Czemu na mapce PKSowski staw nazwywa się "Na Żydy"? Jakiś żarcik ze strony redakcji?
kylo no está en línea   Reply With Quote
Old December 15th, 2006, 08:32 PM   #64
pawelM
BANNED
 
Join Date: Aug 2006
Location: LUBLIN
Posts: 1,670
Likes (Received): 49

owszem ten staw tak sie nazywal to nie sa zarty mam plan miasta z ok 1820 na ktorym widnieje taka nazwa owego stawu . Niedawno mialem okazje czytac prace doktorska dotyczaca rozwoju terytorialnego miasta lublina i tam rowniez kilkakrotnie pojawila sie ta nazwa . jesli mi sie uda dodac ten plan to sami zobaczycie ta nazwe
pawelM no está en línea   Reply With Quote
Old December 15th, 2006, 08:57 PM   #65
Mika'el
Czasy Wielkiej Depresji
 
Mika'el's Avatar
 
Join Date: May 2006
Location: Królewskie Miasto Lublin
Posts: 3,341
Likes (Received): 194

Czarny humor redakcji??
Z tej mapki wynika, ze miejsce w ktorym mieszkam to wies RuryNo i wies Tatary zabawnie wyglada na mapce.Ale nam sie miasto rozroslo
__________________
Autobusy przegubowe dla Lublina. Popieram!
Legendarny wątek na SSC
Mika'el no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 09:40 AM   #66
pawelM
BANNED
 
Join Date: Aug 2006
Location: LUBLIN
Posts: 1,670
Likes (Received): 49

zgodnie z powiedzeniem nie od razu krakow zbudowano to byly wsie :-p a jelsli chodzi o RURY to uwazam ze ta nazwa byla lepsza niz CZUBY :p jakos kazdy przybysz dziwnie spoglada na obecna nazwe dzielicy ktora wiadomo jak sie kojarzy

Na planie z 1957 widac ze nazwa RURY jeszcze obowiazuje
pawelM no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 09:49 AM   #67
Mika'el
Czasy Wielkiej Depresji
 
Mika'el's Avatar
 
Join Date: May 2006
Location: Królewskie Miasto Lublin
Posts: 3,341
Likes (Received): 194

Ale zwroc uwage, ze Rury to jest obecny LSM.Czubow wogole nie ma na mapie.Rury zostaly zastapione w swiadomosci mieszkancow LSMem, choc na mojej mapie z 2005 roku jest nazwa Rury
__________________
Autobusy przegubowe dla Lublina. Popieram!
Legendarny wątek na SSC
Mika'el no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 09:53 AM   #68
stelo
Lublinianin (Lubelak)
 
stelo's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: LUBLIN
Posts: 4,461
Likes (Received): 107

W sumie częściowo nazwa Rury została, osiedle na Czubach nadal ma taką nazwę, a pozatym nazwa Czuby jako dzielnicy istnieje chyba od jakiś 20 lat. Czasami jeszcze na tablicach autobusów zdarza się właśnie nazwa Ruty, a nie Czuby.
__________________

Każda książka, jak głos podany przez radio, dociera tylko do tych, którzy mają tę samą długość fali.
Forum Rozwoju Lublina
stelo no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 10:23 AM   #69
halevi
Registered User
 
halevi's Avatar
 
Join Date: Dec 2004
Location: Lublin
Posts: 932
Likes (Received): 1305

trochę mam wątpliwości, czy Staw Królewski zawsze był taki płytki i zabagniony. Na rycinie z "De civitates orbis terrarum" staw określony jest jako "stagnum profundum ac spaciosum" czyli głęboki i obszerny. chyba że to tylko taka retoryka?
__________________
Miliony ludzi w eleganckich garniturach uważają się za rozsądnych i zdrowych na umyśle wyłącznie dlatego, że stale zarażają się najmodniejszym szaleństwem i pochwyceni w wir świata są miotani z jednego obłędu w drugi.

G.K. Chesterton
halevi no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 12:29 PM   #70
hubertkm
Człowiek Wschodu:-)
 
hubertkm's Avatar
 
Join Date: Jan 2006
Location: Lublin
Posts: 5,503
Likes (Received): 553

Quote:
Originally Posted by stelo View Post
W sumie częściowo nazwa Rury została, osiedle na Czubach nadal ma taką nazwę, a pozatym nazwa Czuby jako dzielnicy istnieje chyba od jakiś 20 lat. Czasami jeszcze na tablicach autobusów zdarza się właśnie nazwa Ruty, a nie Czuby.
Cyyba masz na myśli osiedle Ruta, a nie Ruty.
dziwi mnie wasze zdizwienie nazwą Rury - dla mnie jest normalna, wielu znajomych wciąż jej używa, zwłaszcza starszych ludzi, urodzonych na Rurach.
Rury to stara, jeszcze średniowieczna nazwa wsi, które były właśnoscia lubelskich klasztorów i kościołów (stąd przymiotniki "Świętoduskie" - bo należały do Św Ducha, "Brygidkowskie", "Jezuickie" itd.) Nazwa Rury cały czas sie utrzymuje, choć coraz mniej znan przez młodych ludzi. Czasami w rozmaitych przewodnickich mitasch nazwę Rury wywodzono stąd, że rzekomo przez Rury miały bic rury lubelskigo wodociągu w XVI wieku, ale to bzdura. To splszczona łacińska nazwa wsi "rus, ruris" - Rury - to po prostu wsie.
hubertkm no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 02:29 PM   #71
stelo
Lublinianin (Lubelak)
 
stelo's Avatar
 
Join Date: Apr 2005
Location: LUBLIN
Posts: 4,461
Likes (Received): 107

Zgadza się Hubert moje przejęzyczenie. Zreszta nazwy dzielnic w większości wywodzą się od nazw wsi, które na tych terenach były.
__________________

Każda książka, jak głos podany przez radio, dociera tylko do tych, którzy mają tę samą długość fali.
Forum Rozwoju Lublina
stelo no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 02:36 PM   #72
hubertkm
Człowiek Wschodu:-)
 
hubertkm's Avatar
 
Join Date: Jan 2006
Location: Lublin
Posts: 5,503
Likes (Received): 553

Quote:
Originally Posted by stelo View Post
Zgadza się Hubert moje przejęzyczenie. Zreszta nazwy dzielnic w większości wywodzą się od nazw wsi, które na tych terenach były.
Za wyjatkiem LSM
hubertkm no está en línea   Reply With Quote
Old December 16th, 2006, 11:57 PM   #73
pawelM
BANNED
 
Join Date: Aug 2006
Location: LUBLIN
Posts: 1,670
Likes (Received): 49

A MOZE KTOS WKONCU DODALBY JAKIS PLAN RYCINKE CZY COS :P
pawelM no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 12:42 PM   #74
kylo
Unregistered User
 
kylo's Avatar
 
Join Date: Sep 2005
Location: Lublin
Posts: 3,202
Likes (Received): 1041

a może nie wszyscy je mają?
kylo no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 01:09 PM   #75
MDX
Lublin
 
MDX's Avatar
 
Join Date: Apr 2006
Location: Lublin
Posts: 36
Likes (Received): 0

Quote:
A MOZE KTOS WKONCU DODALBY JAKIS PLAN RYCINKE CZY COS :P
Postaram się wkrótce cos wkleic z map i zdjęc, jednak nie mam skanera aby skanowac na potęge.

Poraziło mnie to jak zmieniła sie zabudowa wokoł zamku. Gdyby nie wojna Lublin to był by prawdziwą perełką. A tak ordynarnie puścili kanałami rzekę, zbudowali drogi szybkiego ruchu i wygląda to przekomicznie.

Znajomy przejżdzajacy do Lublina wciaz nie moze sie nadziwic jak to jest w takim miescie, mamy kuriozalny widok:
- stacja benzynowa, dworzec PKS, targ, zamek i łąka przecięte drogami szybkiego ruchu.

Rozmarzylem się i pomyślałem sobie ze piękny byłby spacer od Litewskiego aż na Czwartek wśród kamienic.

Z tego co wiem dzielnica żydowska - Podzamcze - liczyła 300 kamienic i 2 synagogi. Wszystko Niemcy obrócili w pył

Last edited by MDX; December 17th, 2006 at 01:24 PM.
MDX no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 01:14 PM   #76
hubertkm
Człowiek Wschodu:-)
 
hubertkm's Avatar
 
Join Date: Jan 2006
Location: Lublin
Posts: 5,503
Likes (Received): 553

Quote:
Originally Posted by MDX View Post
Gdyby nie wojna Lublin to była by prawdziwa perełka.
A nie jest? Przytłaczajaca więksozśc Lublina została nienaruszona.
Quote:
Originally Posted by MDX View Post
Znajomy przejżdzajacy do Lublina wciaz nie moze sie nadziwic jak to jest w takim miescie, mamy kuriozalny widok:
- stacja benzynowa, dworzec PKS, targ, zamek i łąka przecięte drogami szybkiego ruchu.
A ciekawe w którym polskim mieście nie ma takich "atrakcji'?
Quote:
Originally Posted by MDX View Post
Rozmarzylem się i pomyślałem sobie ze piękny byłby spacer od Litewskiego aż na Czwartek wśród kamienic.
To fakt - ale jak widać nie ma nic lepszego niżkulturotwórcza działalnosc wielkiego narodu niemieckiego...
Quote:
Originally Posted by MDX View Post
Z tego co wiem dzielnica żydowska - Podzamcze - liczyła 300 kamienic i 2 synagogi. Wszystko Niemcy obrócili w pył
Synagog było wiecej, częśc z tych kamienic była poniżej wszelkich standardów. Przed wojną zaczęto poważnie mysleć, co wztym fantem zrobić i zaczęto opracowywać plany częściowych wyburzeń - ale oczywiscie nie byłoby to coś takiego, jak to, co zrobili Niemcy.
hubertkm no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 01:16 PM   #77
Mika'el
Czasy Wielkiej Depresji
 
Mika'el's Avatar
 
Join Date: May 2006
Location: Królewskie Miasto Lublin
Posts: 3,341
Likes (Received): 194

Quote:
Originally Posted by MDX View Post
Poraziło mnie to jak zmieniła sie zabudowa wokoł zamku. Gdyby nie wojna Lublin to była by prawdziwa perełka.
Ale mimo tych zniszczen i tak jest perelka>Forma "byl by" jest niewlasciwa, bo przeciez jest
__________________
Autobusy przegubowe dla Lublina. Popieram!
Legendarny wątek na SSC
Mika'el no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 01:29 PM   #78
MDX
Lublin
 
MDX's Avatar
 
Join Date: Apr 2006
Location: Lublin
Posts: 36
Likes (Received): 0

Ech, ale mimo wszystko szkoda, no ale nic. Przeraża mnie że w sercu miasta pod zamkiem brutalnie walnęli trasę WZ (Tysiaclecia). Ciekawe jak nazywał się ten "urbanista", który to wymyslił?

Mam nadzieje, ze jak wyrzuca ten cały syf PKS i te busy gdzie indziej, to teren ten ktos w końcu uporządkuje. Tylko co by tu powstało?
MDX no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 02:36 PM   #79
pan pope
Registered User
 
pan pope's Avatar
 
Join Date: Nov 2006
Location: Ashburton Grove
Posts: 803
Likes (Received): 139

ja bym tam widział duży nowpczesny plac z jakąś ciekawą małą architerkurą, murki, ławeczki, drzweka żeby było można usiąść i podziwiać panorame starego miasta tylko ta Tysiąclatka..
pan pope no está en línea   Reply With Quote
Old December 17th, 2006, 02:43 PM   #80
fixix123
Registered User
 
fixix123's Avatar
 
Join Date: Jan 2006
Location: Lublin
Posts: 703
Likes (Received): 1

to pod ziemie ja
fixix123 no está en línea   Reply With Quote


Reply

Tags
lublin, zabytki

Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off

Related topics on SkyscraperCity


All times are GMT +2. The time now is 03:34 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.11 Beta 4
Copyright ©2000 - 2017, vBulletin Solutions Inc.
Feedback Buttons provided by Advanced Post Thanks / Like (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

vBulletin Optimisation provided by vB Optimise (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2017 DragonByte Technologies Ltd.

SkyscraperCity ☆ In Urbanity We trust ☆ about us | privacy policy | DMCA policy

Hosted by Blacksun, dedicated to this site too!
Forum server management by DaiTengu