[Szwecja] Uppsala: jak powstaje utopia

[hetmantom]

Piękny zbiór fotografii, tylko pozazdrościć że niektórzy mogą zwiedzać takie miejsca.

[kalle_sg]

Dzięki za pochwały. Tymczasem pora na kolejne osiedla.
W przypadku poprzednich mieliśmy do czynienia z pojedynczymi osiedlami, porozrzucanymi po różnych częściach miasta - tylko Flogsta höghus i Flogsta låghus ze sobą sąsiadowały. Tym razem jest jednak inaczej - wszystkie zaprezentowane w tym secie osiedla sąsiadują ze sobą, tworząc dzielnicę Kvarngärdet.

77. Djäknegatan låghus. Bardzo popularne osiedle studenckie, na którym dominują nieduże, dwu- lub trzypokojowe mieszkania.


78. Nie wspomniałem o tym wcześniej, ale na osiedlach studenckich - i nie tylko zresztą - nie wszystkie pomieszczenia są mieszkalne. Część z nich to różnego rodzaju punkty usługowe i sklepy. A część to dostępne dla wszystkich lokatorów lokale użytkowe - sauny, siłownie, pralnie, świetlice, czytelnie i inne.


79. Nie widać tego na zdjęciach, ale dość istotną rolę pełnią także założenia urbanistyczne osiedli.


80. Porzucamy Djäknegatan i udajemy się - po sąsiedzku - na Kantorsgatan. Tu dominują akademiki - jest to, po Flogsta höghus, drugie największe skupisko studentów w Uppsali.


81. Akademiki są trochę bardziej kameralne, niż we Flogście - w jednym korytarzu na Kantorn żyje tylko 5 osób. W dodatku w części budynków, zamiast akademików, mieszczą się mieszkania.

[kalle_sg]

82. Podobnie do Flogsty, a inaczej niż osiedla z mieszkaniami, Kantorsgatan ma dość międzynarodową atmosferę.


83. Z tego też powodu Kantorn dzielnie konkuruje z Flogstą o miano najlepszej lokalizacji imprez akademikowych.


84. Jednak Kantorn to osiedle przyjemniejsze, mniej przytłaczające, niż Flogsta.


85. Zaledwie żywopłot oddziela Kantorn od kolejnego osiedla mieszkaniowego - Väktargatan.


86. Niskie, zaledwie piętrowe bloki, mają bardzo dobrą opinię, choć niektórzy z lokatorów narzekają na zbyt cienkie ściany.

[kalle_sg]

87. Jednak i w przypadku Väktargatan istotne są założenia urbanistyczne.


88. I wracamy na Djäknegatan, tym razem jednak na osiedle höghus.


89. W tych blokach mieszczą się większe, trzy- i czteropokojowe mieszkania.


90. Jak widać, zieleni nie brakuje.


91. I na zakończenie setu.

[kalle_sg]

Wieczorem postaram się znaleźć chwilę, by wrzucić zdjęcia z kolejnego zestawu osiedli. Jednak zanim to, to trochę o tym rozplanowaniu, o którym wspominałem - a w którym moim zdaniem Szwedzi są o kilka długości przed nami. I w którym w ogóle należą do ścisłej światowej czołówki - choć może nie na wszystkich przykładach będzie to tak dobrze widoczne. Z tych, co było dotychczas (wraz z rokiem powstania):

Flogsta låghus (1974)


Blodstenen (1965)


Djäknegatan låghus (1968)


Kantorsgatan (1968)

Väktargatan (1967)


Djäknegatan höghus (1966)

[kalle_sg]

A zatem wracamy na zachód miasta, do dzielnicy Kungsgärdet. Tu także powstał zespół osiedli studenckich, najstarszy w Uppsali. I prawdopodobnie najbardziej prestiżowy.

92. Kvarteret Observatoriet mieści się na skraju Ekonomikumparken, popularnego miejsca pikników. Jak widać, nawet szwedzkie służby porządkowe czasem zawodzą.


93. Observatoriet to najmłodsza część tego zespołu. Jego budowa, prowadzona wspólnymi siłami jednej z firm dewelopersko-wynajmujących oraz kilku nacji, zakończyła się w 2008 roku.


94. W dwóch wysokich i dwóch niższych blokach mieszczą się mieszkania studenckie. Podobnie, jak w kolejnych dwóch, udających zabudowę pierzejową.


95. Wspomniane pierzeje od frontu, przy Luthagsesplanaden.


96. Wystarczy przejść na drugą stronę ulicy, by znaleźć się na Rackarberget.

[kalle_sg]

97. Mieszkańcy Rackarberget też żyją w mieszkaniach.


98. Jednak tylko niektórzy - większość, to akademiki. Ze stosunkowo małymi pokojami i o trochę niższym standardzie, ale za to najbardziej kameralne (zaledwie trzy pokoje w każdym korytarzu).


99. Osiedle tonie w zieleni, a spacer stąd do centrum miasta zajmuje zaledwie 5 minut.


100. Pomimo, że Rackarberget i Gamla Studentstaden stanowią niemalże jedną całość, łatwo wychwycić granicę między nimi. Budynki Rackarberget mają szare ściany, te na Studentstaden - żółtobrązowe.


101. Studentstaden to najstarsze ze wszystkich osiedli studenckich w Uppsali

[kalle_sg]

102. Około połowy mieszkańców Studentstaden żyje w pokojach typu akademikowego. Pozostali w mieszkaniach, przeważnie kawalerkach.


103. Gamla Studentstaden cieszy się opinią najbardziej urokliwego z osiedli studenckich.


104. Moim zdaniem zasłużenie.


105. Położony po drugiej stronie ulicy Triangeln to dość specyficzne osiedle.


106. Specyfika polega na tym, że wszystkie - bez wyjątku - mieszkania na tym osiedlu należą do nacji studenckich.

[kalle_sg]

107. Powoduje to, że osiedle ma nieco ekskluzywny charakter.


108. Pomnik, niestety nie wiem, kogo przedstawia. Nie jest podpisany.


109. Przechodzimy przez następną ulicę, by znaleźć się na Studentvägen.


110. Tutejsze budynki składają się wyłącznie z mieszkań. Ponownie, część z nich należy do niektórych nacji.


111. Nie muszę chyba dodawać, że - podobnie, jak wszystkie pozostałe w tym zespole - to osiedle cieszy się bardzo dużą popularnością.

[kalle_sg]

112. Jest po temu kilka powodów. Bliskość centrum, przyjemna i spokojna okolica, niewysokie czynsze.


113. W całym tym zespole studentów spoza Szwecji jest bardzo niewielu. I chyba nigdy nie są to studenci z wymian.


114. Wynika to ze specyfiki rynku mieszkaniowego, o której pisałem. Studenci z wymian z reguły trafiają do akademików. Najczęściej Flogsty i Kantorsgatan, czasem Rackarberget.

[kalle_sg]

I na zakończenie jeszcze mapki poglądowe, jak ostatnio. Tym razem tylko dwie.

Rackarberget (1965)


Gamla Studentstaden (1951-53)

(źródło grafik: www.nackastrand.se)

[kalle_sg]

Zapowiadali na dziś trochę ładniejszą pogodę, więc miałem plan pójść na spacer i zrobić kilka zdjęć. Niestety, przeciw mnie sprzysięgły się morderczy kac, obcierające buty i rozładowane baterie. Ale te trzy zdjęcia, które zdołałem zrobić pomimo wszelkich przeciwności, wrzucę - żeby trochę odświeżyć wątek i przypomnieć o nim (także sobie).

115. S:t Larsgatan. Po lewej Göteborgs nation, na wprost katedra.


116. S:t Larsgatan trochę bliżej katedry, przy wlocie na S:t Eriks torg.


117. Stenbron (Kamienny Most) w centrum miasta.

[Skania]

Kiedyś już obejrzałam Twoje zdjęcia i wydawało mi się, że zostawiłam komentarz... W każdym razie, fajnie się ogląda, zwłaszcza, że to takie "swojskie" dla mnie klimaty

Odświeżaj wątek, odświeżaj

Pozdrawiam

[kalle_sg]

No to odświeżamy - dwoma nocnymi ujęciami katedry

118.


119.

[kalle_sg]

To już prawie rok minął od ostatnich zdjęć - najwyższa pora na kilka nowych. Wrzucanie od jutra, najpierw jednak infopost. Temat przewodni najbliższych kilku postów to uniwersytet, choć i nieuniwersyteckie zdjęcia się pewnie jakieś trafią.

Nie będzie z pewnością żadnej przesady w twierdzeniu, że uniwersytet w Uppsali decyduje o charakterze tego miasta. Najstarsza uczelnia tej części Europy została założona w 1477 roku. Przez wiele lat UU pracował na swoją pozycję w akademickim świecie - z sukcesami, znacząco wpływając na losy Szwecji. Z tego powodu na przestrzeni dziejów uczelnia otrzymywała od królów różnorakie przywileje.

Dziś uniwersytet zatrudnia 5500 tysięcy osób, z czego 3800 to wykładowcy. Na 9 wydziałach studiuje blisko 45 tysięcy studentów i kolejne 2 tysiące doktorantów. Uniwersytet rocznie obraca kwotą przekraczającą 5 mld koron, z czego około 60% przeznaczone jest na cele naukowo-badawcze i edukacyjne. Biblioteka uniwersytetu jest najzasobniejszą w Szwecji.

Uniwersytet w Uppsali należy do grupy najbardziej prestiżowych w Europie. W rankingach zajmuje 2 miejsce w Szwecji, co jakiś czas zamieniając się miejscami z liderem (Karolinska Institutet, uczelnią medyczną w Sztokholmie), regularnie jest klasyfikowany w top 100 uczelni świata. Dość powiedzieć, że nagrodą Nobla zostało uhonorowanych 9 wykładowców i kolejnych 6 absolwentów uniwersytetu. Wśród absolwentów (i wykładowców) uniwersytetu jest także cały szereg ważnych i wybitnych postaci w historii Szwecji, w tym 8 królów i 14 premierów tego kraju.

Tradycyjnie uniwersytet specjalizuje się w naukach przyrodniczych (zwłaszcza biomedycznych i biochemicznych) oraz humanistycznych.

[kalle_sg]

A zatem zapraszam na pierwszy etap wycieczki po uniwersytecie w Uppsali.

Tradycyjnie przyjęło się, że rzeka dzieli miasto na dwie części: prawy brzeg Fyris to część akademicka, a lewy - robotnicza. Ten podział utrzymuje się do dziś. Na lewym brzegu rzeki znajdują się niemal wszystkie budynki uniwersytetu, liczne muzea, prawie wszystkie nacje i większość akademików. Większość przemysłu, ale także i centów handlowych, ulokowała się na lewym brzegu. Najstarsze budynki uniwersytetu rozsiadły się wokół katedry, tworząc obszar nazywany Centrum Akademickim - choć w rzeczywistości obecnie pełni nieco inną rolę.

120. Główny gmach uniwersytetu (Universitetshuset) pochodzi z XIX wieku, a konkretnie z roku 1887. Część sal zajmuje administracja, część służy celom reprezentacyjnym. Tu odbywają się uroczyste inauguracje roku, wręczenie dyplomów świeżo upieczonym doktorom, okazyjnie w auli odbywają się także wykłady znamienitych gości. Co roku wykłady dają laureaci nagrody Nobla - wizyta w Uppsali jest dla nich punktem obowiązkowym po bankiecie w Sztokholmie.


121. Gmach zwrócony jest frontem do Parku Uniwersyteckiego. Na jego środku stoi pomnik Erika Geijera, znanego szwedzkiego historyka.


122. Ozdobą parku są również różne rzadkie rośliny oraz kamienie pokryte runami z X i XI wieku. Charakter inskrypcji wskazuje, że były to kamienie nagrobne, a w każdym razie poświęcone pamięci zmarłych.

[kalle_sg]

123. Po drugiej stronie parku znajduje się kilka starszych zabudowań, między innymi Dom Ekermana (Ekermanska huset), wcześniej znany także jako Dom Aurivilliusa (Aurivilliska huset). Pehr Aurivillius i Petrus Ekerman byli kolejnymi właścicielami tego domu oraz profesorami uniwersytetu w XVIII wieku. Później w budynku mieścił się szpital, a następnie wydział historii, stąd kolejna tradycyjna nazwa - Historicum. Obecnie budynek jest dzierżawiony przez administrację Kościoła Szwecji.


124. Z Domem Ekermana sąsiaduje Gustavianum, najstarszy zachowany budynek uniwersytetu (1663). Tu studenci zgłębiali tajniki medycyny. Centralną salę budynku stanowi tzw. Teatr Anatomiczny, stworzony przez Olofa Rudbecka, prawdziwego szwedzkiego człowieka renesansu (historyka, przyrodnika, lekarza) - sala przypominająca kształtem grecki amfiteatr, na środku którego znajdował się stół operacyjny. Studenci przyglądali się, jak profesor przeprowadza sekcje zwłok.


125. Oczywiście kościół w tamtych czasac sprzeciwiał się wykorzystywaniu do takich celów zwłok ludzkich, dlatego za materiał do badań służyły z reguły... martwe świnie. Teatr Anatomiczny zwieńczony jest charakterystyczną kopułą. Obecnie w budynku mieści się muzeum uniwersytetu.

[kalle_sg]

126. Po drugiej stronie katedry, przy Riddartorget (Placu Rycerskim), znajduje się Dom Oxenstiernów (Oxenstiernska huset). Ród ten należał do najpotężniejszych wśród szwedzkiej szlachty.


127. Dziś, ze względu na mieszczący się w nim wydział prawa, nosi nazwę Iuridicum. Obok niego Värmlands nation, w tle Skytteanum.


128. Niedaleko, przy S:t Eriks torg (Placu Świętego Eryka), wybudowano Dom Konsystorski (Konsistoriehuset), w którym niegdyś mieściła się administracja uniwersystetu. Dziś rezyduje tu administracja kościelna, stąd też czasem używa się nazwy Ecclesiasticum.

[kalle_sg]

129. Najstarszym budynkiem biblioteki uniwersyteckiej jest Carolina Rediviva. Biblioteka niegdyś była prywatnym księgozbiorem monarchów, ci jednak uznali, że uniwersytet zrobi z niej lepszy użytek.


130. Carolina Rediviva tymczasowo pełniła również rolę głównego gmachu uczelni, dopóki nie powstał obecny budynek. Za nią rozciąga się Park Angielski.


131. A za parkiem - pierwszy ze współczesnych kampusów. Widoczna rzeźba przedstawia króla Karola XIV Jana.

[Dzwonsson]

@kalle, fajnie że wznowiłeś wątek, czekam na kolejne zdjęcia Uppsali, która bądź co bądź jako turystyczne miasto w świadomości Europejczyków raczej nie figuruje.