Op het plein.

[Plaas]

't Is niet echt terrasweer vandaag, maar als het dat wel is, dan vertoeven stedelingen graag op pleinen. Daar immers zie je de hele stad aan je voorbijtrekken, terwijl je zelf op 'n zonnig terrasje zit met 'n goed glas bier in de hand.

In Nederland zijn maar weinig goede pleinen. Dat heeft verschillende oorzaken. Ten eerste is het in onze moerassige grond moeilijk en kostbaar om grond bouwrijp te maken, en eenmaal bouwrijp is 't lucratiever die grond te verkavelen en te verkopen, dan om er een groot stadsplein van te maken. Veel van onze moderne pleinen zijn dan ook ontstaan op bruggen, gedempte grachten of op de funderingen van een verdwenen kerkgebouw.

Die historische "grond" voor onze middelmatige pleinen pleit de Nederlanders enigszins vrij: we kunnen er toch ook niks aan doen, dat ons land zo'n moeilijk moeras is... Maar toch hebben we er ook wel'n beetje zelf de hand in: de pleinen díe we hebben, verpesten we dikwijls door er allerhande bankjes, boompjes, paaltjes, krullen, vuilbakken, stoepjes, punaises, tramrails en wee-ik-veel-wat-nog aan te leggen. Zo raken onze stadspleinen hopeloos versnipperd en ontgaat je het gevoel, op een echt plein in 'n echte stad te zitten. Dat kan beter.

Hoe kan het beter? En welk plein moet ons voorbeeld zijn?

Daarbij: welk plein is nu het beste, mooiste, aangenaamste van Nederland?

[xlchris]

Moet je niet in Hoofddorp zijn. Het Polderplein is leuk, omringd door bebouwing (redelijk hoog). Leuk terras, fontijn en wat bomen en altijd druk. Het Burgemeester van Stamplein daarintegen is open, kaal, ongezellig etc. De gemeente probeert van alles maar het is gewoon niks. Goed genoeg voor de markt maar dat is het. Een klein deel naast het Burgemeester van Stamplein is overigens betegeld met klinkers en heeft veel bomen, meteen een stuk gezelliger.

[lffıs]

Originally Posted by Plaas

Veel van onze moderne pleinen zijn dan ook ontstaan op bruggen, gedempte grachten of op de funderingen van een verdwenen kerkgebouw.

Is dat zo? Het bestaansrecht van een stad hing eeuwenlang af van het marktrecht. De mooiste pleinen in Nederland zijn dan ook dikwijls 'Markten', waarbij landmarks als een Grote Kerk pas later geplaatst zijn aan dat plein vanwege de belangrijke functie vàn het plein. Denk maar aan Breda of Delft.

Wat de mooiste pleinen van Nederland zijn, daar ga ik nog even over nadenken. Er zijn trouwens maar weinig pleinen die het jaar rond interessant zijn. Op de Grote Markt in Breda zit bijvoorbeeld haast alleen horeca. Erg gezellig in de zomer, maar in deze tijd van het jaar een tochtige doorgang.

[Arrrgh]

Wat ik zelf een heel aangenaam plein vind is, enigszins chauvinistisch, de Markt in Gouda. Ten eerste is het gewoon een heel mooi plein, met mooie historische bestrating, prachtige panden er om heen, en het Stadhuis er boven op. Het ligt in het midden van het centrum, waardoor alle voetgangers en (langs de randen) fietsers in het centrum er langs komen, wat op zichzelf al zorgt voor levendigheid.

Daarnaast is er iedere zaterdag markt, waar heel Gouda en omstreken op af komt. In de zomer is er iedere woensdag een antiekmarkt en iedere donderdag de kaasmarkt. Aan de randen zit veel horeca, zowel restaurants als grand café's. Hierdoor is het tot 's avonds laat druk en als de zon ook maar even schijnt zitten de terrassen stampvol. Tel daarbij evenementen op als Kaarsjesavond, Gouda bij Kunstlicht, de Kermis, Oranjenacht, enz. Er is gewoon altijd wat te doen.

In de zomer is het levendig door de terassen, in de winter door de toeristen die het sfeervol aangelichte stadhuis en omgeving komen bekijken (en ook door de terassen, want terrasverwarming )

Het feit dat er een groot gebouw (het Stadhuis) midden op het plein staat zorgt ervoor dat het ondanks het formaat toch niet een tochtige winderige vlakte wordt en dat het wat 'knusser' is.

De bomen zijn 'weggewerkt' in een verhoging die precies hoog genoeg is om op te zitten. Er zitten dan ook vaak mensen een ijsje of een zak patat weg te werken.

De binnenstad van Gouda is in 2005 niet voor niets uitgeroepen tot één van de 60 beste openbare ruimtes ter wereld door het Project for Public Spaces, een Amerikaans onderzoeksbureau op het gebied van openbare ruimte.

Ik denk dat het creeëren van zo'n sfeer op moderne pleinen erg moeilijk is.

image hosted on flickr


Zelfs op Zondag is het druk:
image hosted on flickr


Op Dinsdagmorgen dan weer niet.
image hosted on flickr


image hosted on flickr


Kaarsjesavond (foto: ANP)

[xlchris]

Ben daar een keer op kaarsjesavond geweest (belachelijk druk). Gezellig plein en leuke stad. Een plein is natuurlijk geen plein zonder bebouwing eromheen, dan beleef je dat toch anders.

[Oh?!]

een plein zonder bebouwing er omheen noem ik doorgaans een weiland.

Originally Posted by Arrrgh

De binnenstad van Gouda is in 2005 niet voor niets uitgeroepen tot één van de 60 beste openbare ruimtes ter wereld door het Project for Public Spaces, een Amerikaans onderzoeksbureau op het gebied van openbare ruimte.

Ik zie op de site dat het Schouwburgplein in Rotterdam als enige Nederlandse plein in de Hall of Shame staat

[bthj]

maar dicht bij hoofddorp hebben ze wel een paar fraaie pleinen waarvan de grote markt toch zonder meer een van de mooiste van nederland is.

[IMG]http://i47.************/343iw7p.jpg[/IMG]

[IMG]http://i49.************/vh6t1k.jpg[/IMG]

[IMG]http://i47.************/md08k2.jpg[/IMG]

[Kaasbroodje]

Nederland kent maar één plein: Het Plein, in Den Haag.

[daneo2]

Plein 60 in amstelveen mag dan ook wel een plein worden genoemd

[Rambo L]

De grote markt in Groningen zou een mooi plein kunnen worden. Een paar mooie landmarks. Helaas doet het busstation en een drukke doorgaande route een hoop afbreuk.

Voor moderne steden vind ik het Mercuriusplein in Assen wel een mooi voorbeeld. Worden ook regelmatig evenementen georganiseerd

[Plaas]

Originally Posted by lffıs

Is dat zo? Het bestaansrecht van een stad hing eeuwenlang af van het marktrecht. De mooiste pleinen in Nederland zijn dan ook dikwijls 'Markten', waarbij landmarks als een Grote Kerk pas later geplaatst zijn aan dat plein vanwege de belangrijke functie vàn het plein. Denk maar aan Breda of Delft.

Wat de mooiste pleinen van Nederland zijn, daar ga ik nog even over nadenken. Er zijn trouwens maar weinig pleinen die het jaar rond interessant zijn. Op de Grote Markt in Breda zit bijvoorbeeld haast alleen horeca. Erg gezellig in de zomer, maar in deze tijd van het jaar een tochtige doorgang.

Natuurlijk had iedere stad z'n markten, maar toch zijn die in het noorden zelden als een groot plein vormgegeven. Een typische markt "op z'n Hollands" is 'n grachtje met daaromheen marktgebouwtjes. Denk maar aan de "visbanken" die je in veel steden aantreft, o.m. in Alkmaar, Amersfoort en Leiden. Veel marktpleinen lagen aan het water.

Als ik even door de grootste Hollandse binnenstad rondwandel (de Amsterdamse natuurlijk), dan tref ik daar de volgende pleinen aan:

- Dam. Een dam, zoals de naam zegt, oorspronkelijk ook aan twee kanten grenzend aan het water (Damrak en Rokin, binnenhavens). Pas later een echt plein geworden.
- Nieuwmarkt. Oorspronkelijk een deel van de stadsomwalling (Waag = stadspoort), daarna overkluisd en dus min of meer een "brug". Heeft nog steeds aan twee kanten water en er stroomt dus ook water onder het plein.
- Spui. Oorspronkelijk water (vandaar de naam), later gedempt. Een van de aardigste pleintjes van Amsterdam, maar dus oorspronkelijk zo niet bedoeld.
- Koningsplein. Een brede brug over het Singel, geen echt plein dus.
- Nieuwmarkt. Mooi ontwerp: driehoekig plein met lange zijde aan de Prinsengracht, gunstig voor laden en lossen. Zou in potentie zo leuk kunnen zijn als het Waagplein in Alkmaar, maar voorlopig staan er vooral hekjes, paaltjes en bomen op.
- Amstelveld. Dit terrein was bedoeld voor een groot kerkgebouw, dat er nooit kwam, en is nu een speelveldje met wat leuke buurtcafés rondom. Per ongeluk ontstaan, maar zeker één van de aardigste pleinen in onze hoofdstad.
- Leidseplein. Een amorf samenraapsel van kleine hoekjes. Eigenlijk heb ik geen idee hoe het ontstaan is, ik vermoed rond een verdwenen stadspoort. Ik vind het geen echt plein, maar wat het dan wel is... Iets uniek Amsterdams, denk ik.
- Rembrandtplein (meestal Rembrandtsplein genoemd). De oude Botermarkt, en één van de weinige échte pleinen in Holland. Zeer mooi, alleen de laatste twee eeuwen wat verknald door 'n overijverige plantsoenendienst en nu dus geen echt plein meer.


Echte marktpleinen vind je wel op zandgronden, dus bv. in Haarlem, Breda of Groningen (geologisch gezien ligt de stad Groningen in Drenthe, dus op zandgronden ) maar eigenlijk niet in het drassige Holland. Toch, er is 'n belangrijke uitzondering, die je al noemde: Delft. De Markt van Delft is inderdaad een geweldig plein. Aan de twee smalle zijden staan landmarks (stadhuis en kerk), aan de lange zijde zijn goede gevelwanden. Die gevels zijn dan weer van huisjes die achterlangs op water uitgeven, dus aan het Hollandse concept van laden en lossen via de gracht is ook gedacht. Het plein is een grote stenen vlakte, zoals dat hoort, en wordt dus niet door plantsoentjes en ander geneuzel onderbroken.



Wat mij betreft is dit het beste plein van Nederland, maar Arrgh maakt me nieuwsgierig naar Gouda. Die kaasstad heb ik nog altijd niet bezocht, dat moet gauw eens gaan gebeuren!

[Abhean]

In Amsterdam is het Spui toch wel mijn favoriete plein. Het heeft een bepaalde gezelligheid die op de Dam, het Leidseplein, het Rembrandtplein en de Nieuwmarkt veel minder aanwezig is. (Om over het Museumplein nog maar te zwijgen. Dat is eigenlijk ook geen plein, maar een uit de kluiten gewassen grasveld.) Maar buiten het centrum heb je dan wel weer het Mercatorplein, om een geslaagd voorbeeld te noemen.

Buiten Amsterdam... de Grote Markt in Haarlem, én de Grote Markt in Groningen. In Groningen verder nog de Vismarkt, en het Neude in Utrecht. In Leiden heb je de Beestenmarkt. In Den Haag heb je het Buitenhof en weer een Grote Markt. Maastricht heeft de Vrijthof natuurlijk, én de Markt: als dat geen 'echte' pleinen zijn weet ik het ook niet meer.

Volgens mij valt het toch best mee met de pleinen in Nederland hoor.

[Plaas]

Originally Posted by Abhean

Buiten Amsterdam... de Grote Markt in Haarlem, én de Grote Markt in Groningen. In Groningen verder nog de Vismarkt, en het Neude in Utrecht. In Leiden heb je de Beestenmarkt. In Den Haag heb je het Buitenhof en weer een Grote Markt. Maastricht heeft de Vrijthof natuurlijk, én de Markt: als dat geen 'echte' pleinen zijn weet ik het ook niet meer.

Volgens mij valt het toch best mee met de pleinen in Nederland hoor.

Je noemt een aantal pleinen op zandgronden, waarvan ik al zei dat die inderdaad nog wel kunnen voorkomen: Haarlem, Groningen, Maastricht, Den Haag, ik vermoed ook Utrecht. Toch vind ik 't in Den Haag al tegenvallen: de Grote Markt is nogal klein en het Buitenhof is meer een brede straat.

De Beestenmarkt in Leiden vind ik geen plein: dit is een breed uitgevallen kade met maar aan twee zijde bebouwing. Ik vind 't ook niet het aangenaamste stukje Leiden.

In Alkmaar hebben we ook niet echt goede pleinen in het centrum. Het Waagplein is ontstaan door de sloop van wat huizen. Het heeft een open zijde aan de gracht. Het plein functioneert wel, het is in de zomer één groot terras en dan heel gezellig. Met de Waag is er natuurlijk ook een landmark voorzien. Het andere uitgaansplein is de "Plattestenenbrug", nabij de visbanken. Een brug, zoals de naam al zegt, met aan twee kanten gracht. Geen echt plein.
Dan hebben we nog het moderne Canadaplein (voor het theater de Vest) en de Paardenmarkt. Allebei verknald. Het hofplein (gedempt hoekje gracht) had veel potentie, maar is door lelijke architectuur en verloederde horeca onderuit gehaald.
Buiten het centrum is er het Nassauplein, een driehoekig plein met gras in het midden. Misschien wel het mooiste van Alkmaar, maar het functioneert niet als stadsplein, zo buiten de binnenstad.

In Schagen lukt 't al beter met de Markt. Als ze die nu eens autovrij maakten...

[bobdebouwer]

De Vismarkt in Groningen is een aardig plein, groot maar toch knus, met landmarks en mooie gebouwen erom heen. Altijd een drukke markt, maar nog wat te weinig verblijfsplaatsen. Een plein wordt niet alleen gewaardeerd door zijn gebruik, maar ook door de omliggende bebouwing. De schaal en compositie moet goed zijn, anders is het alsnog een tochtige open ruimte. Denk aan de Grote Markt in Groningen. De Grote Markt in Breda is net zoals de Vismarkt in Groningen langwerpig, maar een beetje opgedeeld in delen door de bomen aan de zuidzijde. Zoals Iffis zegt vooral horeca, maar ik ben het er niet mee eens dat het in de winter een beetje kaal is. Als je in Breda aan het winkelen bent ontkom je er bijna niet aan om er langs te lopen. De Havermarkt in Breda vind ik knusser en gezelliger, zoveel leuke pleinen in de vorm van een pure driehoek zie je niet vaak. De Markt in Haarlem is ook al een fijne plek, alleen jammer van die MacDonalds.

[xlchris]

De Grote Markt in Breda heeft ook wel iets, iig een aparte vorm/indeling.

[railway stick]

Leeuwarden heeft zo`n 30 pleinen. Van het kleine Reigerplein tot aan het grote, momenteel opengebroken Wilhelminaplein. Er zijn ook straten, die er uit zien als één groot gezellig plein (Eewal), maar er is toch slechts één plein, waar de ziel van Leeuwarden is gehuisvest: Het legendarische, beroemde en ruchtmakende Cambuurplein. Telkens als ik daar uit de auto stap, denk ik: Ja, ik ben weer in ut stadtsje, it echte Liwwadden, waar jo Liwadders hoort praten. Een echt stedelijk plein, levendig, met veel winkels, enkele terrassen en vooral veel auto`s.


(eigen foto).

[daneo2]

plein in gouda ziet er mooi uit, ik ga volgende week waarschijnlijk naar Gouda( met treinkaartje van Almere naar Gouda naar Rotterdam en weer terug)

[Arrrgh]

Veel plezier, ik hoop dat het weer een beetje mee zit

[Slagathor]

De Markt in Middelburg is wel een groot plein met veel potentie maar in de huidige staat kan het mij niet zo bekoren. Op donderdag staat het plein vol kraampjes en in het toeristenseizoen is de periferie gevuld met terrassen, maar 's winters is het maar een kale bedoening.



Op het Abdijplein in Middelburg mis ik horecagelegenheden. Doordat hier Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten van Zeeland gevestigd zijn is het tijdens kantooruren wel redelijk levendig, maar daarbuiten is het doods. Erg jammer.

[Remski]

Een van mijn favorieten is Schiphol Plaza!