ЛIДА / ЛИДА | LIDA

[artagonist]

Originally Posted by last-lex

не знаю какого года эта гравюра, но форма кровли тут одинакова и соответствует форме на новой башне

гэта ґрафічная рэканструкцыя агульнага выгляду замка на 15-16 стст. А.А.Трурава (80-я 20ст.)

анічога ня маю супраць ані звычайнага шатровага даха, ані супраць шатра з паліцамі - кожнае з рашэньняў можна абгрунтаваць. адное незразумела да канца, чаму менавіта зараз абрыс розьніцца: ці то так прадугледжана канцэпцыяй, ці то наўпрост не пасьпелі замяніць ранейшую канструкцыю

[last-lex]

Originally Posted by artagonist

гэта ґрафічная рэканструкцыя агульнага выгляду замка на 15-16 стст. А.А.Трурава (80-я 20ст.)

анічога ня маю супраць ані звычайнага шатровага даха, ані супраць шатра з паліцамі - кожнае з рашэньняў можна абгрунтаваць. адное незразумела да канца, чаму менавіта зараз абрыс розьніцца: ці то так прадугледжана канцэпцыяй, ці то наўпрост не пасьпелі замяніць ранейшую канструкцыю

спасибо за уточнение, правда для "реконструкции 80х" данное изображение выглядит очень странно.

вот это например больше похоже на реконструкцию:

и форма кровли уже иная.

башню же восстанавливали в начале 90х (насколько я помню)
некоторые публикации Трусова можно найти на этом сайте: http://lida.of.by/history/book/b001/b001dsv.htm

[KiberDen_!!!]

я мяркую, што дах на першай вежы таксама пераробяць, бо зараз ён адрозьніваецца не толькі формай, але і матэрыялам пакрыцьця

[artagonist]

калі трошкі падсумаваць...
агульны выгляд:







агульны выгляд дзядзінца...







...й вежаў для параўнаньня:





нарэшце пачалі вырашаць пытаньне з гэтым нязгрэбным уваходам:





калі верыць гістарычнае даведцы, дык яго тут увогуле аніколі не было


галоўны ўваход быў на супрацьлеглае сьцяне й меў пад’ёмны мост. зарз уваход атрымаў больш-менш прыстойныя дзьверы:

[last-lex]

Лидский замок застраивается новостройками

Историки, краеведы и общественность выступают против новостроек внутри двора Лидского замка.

На территории внутреннего двора Лидского замка началось строительство, которое вызвало отрицательную реакцию со стороны местных историков и краеведов.

"Здесь возник вопрос о постройках, которые начали возводить внутри замка: если это постройки, что были в средневековье, то почему копают котлованы глубиной два метра? – цитирует «Белорусский партизан» со ссылкой на "Радыё "Свабода" издателя журнала "Лидский летописец" Станислава Судника. - А если это современные, то для чего они там вообще нужны? Пожелания общественности: мы бы хотели, чтобы внутри двора - никаких новостроек, только минимум, чтобы замок выглядел на XIV век, чтобы никаких бетонных блоков, штукатурки современной, пластиковых окон и тротуарной плитки не было".

С.Судник считает, что администрация замка могла бы разместиться в одной из башен в домиках, которые сохранились около замка. Против строительства внутри замка выступает и старший научный сотрудник лидского музея Валерий Сливкин, который проводит в замке экскурсии.

"Они втихую "построили" кучу зданий: и ресторан, и домик коменданта, и торговые ряды. "Минск-проект" запроектировал. В свое время им говорили: площадка внутри замка должна быть чистой, никаких дополнительных построек. Вы должны использовать две башни, а площадку оставить для массовых мероприятий, она должна быть песчаной. Они втихую "построили" кучу зданий: и ресторан, и домик коменданта, и торговые ряды. Никому ничего не показали. Насколько я понимаю, проект не прошел утверждение на историческом Совете - и тихо впихнули его", - процитировал В.Сливкина «Белорусский партизан».

И сотрудник музея решил написать письмо к министру культуры Беларуси Павлу Латушко:

"Все: заложили фундаменты, строят реально административное здание длиной метров двадцать и шириной метров пять, - цитирует текст «Белорусский партизан». - Это исторический памятник XIV, века, которого ни у кого нет. Его превращают в торгово-развлекательное учреждение. Вот я пишу: застройка замкового двора современными зданиями ограничит возможности для проведения там массовых мероприятий, разрушит образ "защитника здешних", его функциональное назначение и превратит в потешливое созидание".

Игорь Чернявский, начальник управления по охране историко-культурного наследия министерства культуры знает о том, что в Лидском замке появятся постройки. Он сказал, что концепция застройки двора рассматривалась на научно-методическом совете. Однако при проектировании и строительстве отдельных объектов должна представляться еще и документация, а этого сделано не было.

Чиновник полагает, что для массовых мероприятий во дворе Лидского замка места все равно будет хватать:

"Там достаточно места и для турниров. Это, кстати, еще концепция Сергея Багласава конца 1970-х годов - амфитеатр для показа спектаклей. Там предполагается под той стеной, где, кстати, была застройка, сделать здание, а под южной стеной планируется поставить амфитеатр, места для зрителей. Так что я не вижу здесь больших проблем. Другое дело, что надо было бы смотреть конкретно: какие здания, их характер, чтобы не делать там некий "Диснейленд", - цитирует И.Чернявского «Белорусский партизан».

[drab]

Менская рыбная кампанiя "Вiталюр" будуе рыбны супермаркет. Абяцаюць ужо у лютым адчыниць.

[STREETER]

Originally Posted by drab

Менская рыбная кампанiя "Вiталюр" будуе рыбны супермаркет. Абяцаюць ужо у лютым адчыниць.

А фото стройки есть?

[last-lex]

Чаму пасярод Лідскага замка будуюць немаведама што?

Да "Дажынак" Лідскі замак ажыў. Другая вежа, якую не маглі дабудаваць дзесяцігоддзямі, нарэшце скончаная. Перарабілі і драўляныя галерэі на сценах — цяпер па іх хадзіць не страшна. На адной са сцен пераклалі верх, няякасна зроблены ў савецкі час. Што, праўда, зрабілі з гэтай жа таннай цэглы, якая яўна не пратрымаецца 700 гадоў... Я сабе на камін на лецішчы такую не рызыкнуў браць, узяў даражэйшую.

<..>

Прызнацца, у часе наведвання замка не толькі "Юрий Миколаевич Радзивил" выклікаў у мяне пытанне. У замкавым двары збіраюцца будаваць нешта грандыёзнае — выкапаныя двухметровыя катлаваны, у якіх закладаюць капітальныя бетонныя падмуркі. Неяк трывожна на сэрцы, калі бачыш усё гэта ў замку 1323 года.

— Цяпер я рыхтую ліст да міністра культуры Паўла Латушкі, — кажа Валерый Сліўкін. — Бо гэтыя пабудовы, якія зараз узводзяцца ў замкавым двары, абсалютна не адпавядаюць гістарычнай рэчаіснасці!.. Гэтыя новыя пабудовы — выключна фантазія архітэктараў. Мы, музейныя супрацоўнікі, вывучалі гэтае пытанне. На тэрыторыі замка, паводле гістарычных звестак, былі драўляныя казармы каля заходняй сцяны, дамочак каменданта каля паўночнай і маленькая студня. Усё! Бо замак — гэта месца, дзе магло размясціцца як мага больш людзей у выпадку нападу ворагаў. Для таго Гедымін і збудаваў яго!.. А цяпер там з'явіцца нейкі рэстаран, гандлёвыя рады, нават адміністрацыйныя будынкі!.. Нашы краязнаўцы не маюць дакладных звестак аб тым, што там будзе. Я не ведаю, куды глядзела тая Рада па ахове спадчыны!..

КАМЕНТАР ЛІДСКІХ ЧЫНОЎНІКАЎ

Уладзімір САМСОНАЎ, начальнік аддзела культуры Лідскага гарвыканкама, таксама сітуацыі не праясніў.

— Уладзімір Віктаравіч, разгортваецца скандал, што ў двары нашага славутага Лідскага замка будуецца немаведама што... Што там дакладна будзе?

— Я не магу адказаць... У цэлым — гэта праект, распрацаваны "Мінскпраектам". Яны 5 гадоў гэтую дакументацыю распрацоўвалі і згодна з ёй усё робіцца.

— Колькі паверхаў будуць гэтыя пабудовы?

— Аднапавярховыя. Там будзе казарма і кшталту такога... для рамеснікаў навеса.

— А з якога яны будуць матэрыялу?

— Драўляныя.

— А навошта для драўляных пабудоваў такія капітальныя двухметровыя бетонныя падмуркі?

— А вось я і не ведаю... Я так не ўнікаў у гэтае пытанне, бо працы ідуць згодна з праектам.

— А чаму вы не ведаеце, калі вы — начальнік аддзела культуры?

— На перыяд рэканструкцыі гэтым займаюцца аблвыканкам, упраўленне капітальнага будаўніцтва. Яны гэтым і займаюцца...

КАМЕНТАР МІНІСТЭРСТВА КУЛЬТУРЫ

"Тое, што там будуецца, не адпавядае гістарычнай праўдзе"

Сапраўды, куды глядзела Рэспубліканская навукова-метадычная рада? Гэтае пытанне мы задалі начальніку Упраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Міністэрства культуры Ігару ЧАРНЯЎСКАМУ.

— Спадар Ігар, ці маюць лідчукі дазвол на тое, што будуюць у замку?

— Яны маюць дазвол на работы як такія, без указання — ці будынак узводзіць, ці на сценах працаваць... Іншая справа, што яны не маюць дакладнай дакументацыі. Яны выкапалі катлаван, закладуць падмуркі — але што будуць рабіць над падмуркамі?..

— Ці ж можна капаць такі катлаван без папярэдніх археалагічных раскопак?

— Можна, калі на гэтым месцы праводзіліся раскопкі раней. У замку яны былі шырокамаштабныя. Але я не магу сказаць дакладна, ці трапілі яны гэтай будоўляй у пляму раскопак, ці не.

— Гэтыя будынкі, пад якія ўжо выкапаны катлаваны і закладзены падмуркі, — ці адпавядаюць яны гістарычнай праўдзе?

— Не, гістарычнай праўдзе яны не адпавядаюць па той простай прычыне, што ніхто не ведае, якія там будынкі былі. Ад старых будынкаў знойдзена толькі некалькі камянёў падмурка. Мы нават прыблізна не можам здагадвацца, якія гэта былі будынкі па памеры. Бо не выяўленыя контуры падмуркаў, а частка — у адным месцы, вугал — у іншым... Таму новая будоўля будзе толькі набліжанай да праўды стылізацыяй, а не аднаўленнем гістарычных будынкаў.

— Ці будзеце вы прымаць нейкія захады, каб кантраляваць гэтую сітуацыю?

— Будзем прымаць. Але хацелася б, каб гэтую сітуацыю, згодна з законам, кантраляваў той, каму гэта належыць. Біць пугай па хвастах — самі разумееце, гэта неэфектыўна... Калі на месцах сядзяць спецыялісты, якім напрамую пунктам 2 артыкула 10 Закона аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны прадпісана гэта рабіць — і яны гэтага не робяць... З Мінска ўсім не накіруешся... Зараз я спрабую даведацца, што гэта будуць за будынкі...

[Darriuss]

В "АиС"е опубликованы рендеры внутризамковой застройки:

http://ais.by/story/12027

[last-lex]

Originally Posted by Darriuss

В "АиС"е опубликованы рендеры внутризамковой застройки:

http://ais.by/story/12027

Целью реставрации было вернуть замку облик, который он мог иметь в XIV в., и в то же время создать условия его функционирования как современного музея. Согласно проекту, реконструируются указанные в письменных источниках существовавшие ранее на территории двора постройки – здание казарм, дом коменданта, кузница, навесы, колодцы. Реконструируются северо-восточная и юго-западная башни. Функциональное назначение их – музейное. В здании казарм предлагается разместить магазин сувениров, кафе, рыцарский клуб. Дом коменданта будет использоваться для размещения необходимых музею служб: мастерских, помещения администрации и туристического агентства. Возводятся подъемный мост и лестницы на боевые галереи, разбирается заложенный запасной вход на высоте 2 м от земли. Обустраиваются главный вход западной и два входа – княжеский и малый – восточной стены. С начала прошлого века в Лиде существовала своя традиция – использовать двор замка для проведения различных массовых мероприятий, в частности городского катка, футбольного поля, и по просьбе Лидского горисполкома традицию решено сохранить. На дворовой территории предусмотрена площадка для проведения концертов, спортивных соревнований и рыцарских турниров, а также размещение здесь моделей боевой техники XIV в. Для реставрации и реконструкции сооружений замка в проектном решении предлагается использовать аналогичные временам строительства материалы: реставрационный кирпич, бут, дерево, керамическую черепицу и кованые металлические детали

Все, кто работает в области реконструкции и реставрации, знают, что самым сложным является период реализации проектных идей. Реставрация Лидского замка уже идет полным ходом, многое выполнено, еще больше предстоит выполнить. Не все удается предугадать. Хотелось бы большего профессионализма от строителей. Не секрет, что реставрация – это огромное количество не типовых, а индивидуальных решений, на разработку и реализацию которых необходимо больше, чем обычно в строительстве, средств и времени – а его, как всегда, катастрофически не хватает.

Лидский замок находится на пути туристического маршрута – посередине между Несвижем, Миром, Гродно. И потому естественно, что качественная реализация проектного решения необычайно актуальна не только с точки зрения утверждения исторического самосознания народа, но и восприятия страны нашими гостями.

коллаж какой-то
это все на соседних с замком территориях можно было возвести

[artagonist]

няўжо сапраўды фахверк зьбяруць?! ці ша шрубы дошачкі на фасад прымацуюць?
штосьці вельмі я хвалююся за якасьць тых працаў...

[KiberDen_!!!]

як бачна на рэндэрах, формы дахаў на вежах так і застануцца рознымі

[last-lex]

link

[KiberDen_!!!]

як раз гэты трохпавярховы будынак і значыцца на рэндэрах

[Korkh.]

Что построят в Лидском замке?
Как известно, Дожинки-2010 проходили в Лиде. К этому всенародному празднику в городе закончили первый этап реконструкции Лидского замка: восстановили юго-западную башню и западную стену, благоустроили территорию вокруг замка. Уже тогда было понятно, что результат этих работ является весьма спорным, но настоящая буря поднялась вокруг замка, когда начался второй этап реконструкции и во дворе памятника архитектуры появились глубокие котлованы.
О том, что планируется возвести во дворе замка, говорилось и ранее. Перечисляли такие сооружения, как казарма, воссозданная по описанию XIV века, кузница, дом старосты, колодец. Позднее стало известно о том, что во дворе появятся выставочные павильоны. Но глубина заливки фундамента заставила насторожиться и музейных работников, и общественность: если восстанавливаются утраченные деревянные здания, то зачем копать так глубоко? Выяснить, что же появится во дворе замка, нам удалось далеко не сразу.

Так выглядел Лидский замок во время первого этапа реконструкции



Наш первый звонок был в Министерство культуры, где Игорь Чернявский, начальник управления по охране историко-культурного наследия, сообщил, что концептуальное решение устройства двора было согласовано с министерством, и посоветовал обратиться за более подробной информацией к заказчику проекта – в управление капитального строительства Гродненского облисполкома. К сожалению, там на информацию были довольно скупы.

"Хотите, чтобы я вам все здания перечислил? – поинтересовался Виктор Мельников, курирующий выполнение проекта. – Я за рулем, мне неудобно говорить. Да и почему вы обратились ко мне? Моя задача – контролировать, чтобы работы выполнялись согласно проекту сметной документации. Этот проект был согласован, в том числе в Гродненском облисполкоме. Во дворе замка ведется работа по воссозданию утраченных зданий. Хотите расширенный ответ – приезжайте в Лиду".

С высоты птичьего полета реконструированный Лидский замок выглядит внушительно


И хотя Виктор Павлович выразил готовность предоставить более полную информацию о ходе реконструкции, по поводу "работы по воссозданию утраченных зданий" он все же слукавил. В замке появятся не только утраченные объекты, но и здания, которых там быть не могло. Подробнее о строительстве во дворе замка нам рассказала Анна Драб, директор Лидского историко-художественного музея. Отметим, что сотрудник этого музея специально уточнял детали проекта в УП "Минскпроект", который занимался его разработкой.

"Как нам объяснили, глубокий фундамент необходим для того, чтобы провести в замок необходимые коммуникации – тепло, воду. Во дворе возведут двухэтажные здания с мансардами, при постройке которых будут использованы кирпич, камень и дерево. В проекте они названы административными, одно из них делается для специалистов, которые будут обслуживать замок. Также нам сообщили, что эти здания будут использованы для дальнейшей музеефикации замка. Конечно, новые постройки не соответствуют исторической действительности – ранее двор замка фактически не был застроен: здесь находились только дом коменданта, кузница, кухня, казарма и колодец. С другой стороны, по моему личному мнению, сегодня замки все-таки должны иметь современную инфраструктуру. Например, открытая площадка для рыцарских турниров и представлений, которая также появится во дворе Лидского замка, необходима для привлечения туристов и развития туризма. Но, конечно, хотелось бы, чтобы новые здания были не слишком высокими и не закрывали стены замка".

Что уже можно увидеть в Лидском замке, а что еще предстоит:

В северо-восточной башне замка – башне Витовта – сейчас размещается музейная экспозиция из фондов музея и новоделов, дающих представление о предметах быта того времени.
В юго-западной башне замка – башне Гедимина – планируется устроить ремесленный центр, где, к примеру, можно будет увидеть, как работают мастера гончарного дела. На первом этаже будет гардероб. Также здесь разместится небольшое кафе. "Это будет не простой пункт питания, – уточнила Анна Драб. – В этом месте будут использованы посуда и мебель, характерные для Средневековья, здесь будут готовить блюда того времени – то есть это тоже будет своеобразная реставрация". На верхнем этаже башни разместится обзорная площадка.
У северной стены замка появится кузница, где можно будет посмотреть на работу кузнеца. Кроме того, сюда работники музея планируют перенести проведение церемонии "Кованное счастье", уже сейчас очень популярную среди молодоженов. Где-то рядом с кузницей разместят 2 средневековых колодца.
Во дворе у южной стены появятся ристалище площадью 1000 кв. м. для рыцарских боев (мощенное булыжником) и трибуны на 2 тысячи человек, под которыми разместят туалеты для посетителей с вытяжной вентиляцией за стены замка.
В первом каменном здании у западной стены будет размещаться магазин сувениров, кафе и рыцарский клуб на мансардном этаже.
Второе каменное здание обещают отдать под музейные службы: мастерские, помещения администрации и экскурсионное бюро.
У стен построят крытые навесы для лошадей, а на территории, прилегающей к замку, – большую стоянку для машин и автобусов. Входы будут оборудованы пандусами, а также подъемным механизмом для людей с ограниченными физическими возможностями



Во что в конечном итоге должен превратиться двор замка, можно увидеть на картинке, размещенной на информационном сайте города Лида. Там же есть и план проекта реконструкции, но, к сожалению, без легенды в нем не так-то просто разобраться.

Интересно, что думают о реконструкции замка представители туризма?


tut.by

[last-lex]

"Как нам объяснили, глубокий фундамент необходим для того, чтобы провести в замок необходимые коммуникации – тепло, воду."

фундамент ради коммуникаций - это новое слово в строительной науке.

так же порадовало еще одно ноухау:

туалеты для посетителей с вытяжной вентиляцией за стены замка.

люблю я всякие наши "минск-бел-проекты", специалисты широчайшего профиля: от агрогородков до библиотек. почему они до сих пор к проектированию АЭС не присутпили?

[Darriuss]

“Легітымізаваць” стылізацыю ў кастэлі

Дзе выпіць кавы ў чыстым полі?

Не так даўно неабыякавыя да гісторыка-культурнай спадчыны людзі атрымалі новую прычыну для эмацыйнага ўзрушэння. З падачы журналіста "Звязды" зацікаўленая аўдыторыя даведалася пра тое, што "У двары Лідскага замка збудуюць трохпавярховы бетонны дом".

Гэта, уласна, загаловак ягонага матэрыялу. Яму папярэднічаў іншы артыкул таго самага аўтара, у назве якога характар навабуда быў акрэслены як "немаведама што". І сапраўды, атрымаць хаця б базавую інфармацыю аб тым, што ж мяркуюць пабудаваць у знакамітым замку, чытачы матэрыяла не здолелі. Яго тэкст інтрыгаваў таямніцамі. Карэспандэнту "К" закарцела хаця б на пару крокаў наблізіцца да разгадкі.

Але дэтэктыва не атрымалася. Набраўшы нумар начальніка ўпраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь Ігара Чарняўскага, я адразу пачуў ад яго вычарпальную інфармацыю і пра характар будынкаў, і пра іх функцыянальнае прызначэнне, і пра юрыдычную "легітымізацыю" навабудаў...

- Гэта некалькі пабудоў, якія не прэтэндуюць на статус помніка спадчыны і будуць мець чыста функцыянальнае прызначэнне, - адказаў Ігар Чарняўскі.- Там плануецца размясціць адміністрацыю музея, рэстаўрацыйныя майстэрні, базу рыцарскага клуба... Праект гэтых будынкаў распрацаваны ўжо даволі даўно і прайшоў усе прадугледжаныя заканадаўствам стадыі ўзгаднення.

Мяжа паміж фантазіяй і стылізацыяй

Знайсці адказную асобу, здатную распавесці пра новабудоўлю больш дэталёва, аказалася таксама зусім не складана. Як вядома, навуковым кіраўніком рэстаўрацыі Лідскага замка з'яўляецца Наталля Баранец. Яна ахвотна пагадзілася даць усе патрэбныя каментарыі.

Уласна, перасцярогі адносна новага будаўніцтва можна сфармуляваць у некалькіх пунктах. На іх і была заснавана наша гутарка з архітэктарам.

1. Навабуд сказіць аблічча помніка спадчыны. "Трохпавярховы будынак" - гэта гучыць моцна! Але, насамрэч, вышыня яго стромкага даху павінна дасягаць хіба ўзроўню замкавых галерэй. Адпаведна, звонку тую камянічку папросту не будзе відаць. Ды і яе плошча супастаўляльна з агульнай плошчай двара ўсё ж даволі невялікая". Убачыўшы 3D-візуалізацыю архітэктурнай задумы, цяжка паспрачацца з Наталляй Баранец: новыя будынкі не будуць прыцягваць да сябе надта шмат увагі. На фоне манументальных вежаў яны выглядаюць цалкам адпаведна свайму "службоваму" статусу.

2. Навабуд з'яўляецца чыстай фантазіяй сучасных архітэктараў. Так, на гістарычную праўду яны і не прэтэндуюць. Але ўсё ж гэта не фантазія, а менавіта стылізацыя, бо навабуд мае паўстаць на гістарычнай аснове. Археалагічныя даследаванні замкавага двара выявілі рэшткі падмуркаў дома кашталяна і казармаў, і менавіта да іх "прывязаны" новыя будынкі.

- Па сутнасці, мы прапанавалі аднавіць тыя пабудовы, якія калісьці былі ў замку, і зыходзілі з іх першапачатковага характару, - кажа Наталля Баранец.- Скажам, дом кашталяна будзе мураваны: усё ж камендант крэпасці мог дазволіць сабе лепшыя ўмовы побыту, чым у простых салдат. А вось казармы плануецца выканаць як драўляныя збудаванні...

"Фантазіраваць" давялося з той прычыны, што архіўных матэрыялаў, неабходных для аднаўлення пабудоў у іх гістарычным абліччы, на жаль, не захавалася. Паводле сусветнай практыкі, у такім выпадку выкарыстоўваецца прынцып аналогіі. Яго ўзялі на ўзбраенне і архітэктары "Мінскпраекта": знешні выгляд камяніцы, якую мяркуюць узвесці на месцы дома кашталяна, быў "запазычаны" з графічных выяў вуліц Гродна XV стагоддзя, а ў якасці прыкладу канструкцыі сцен казармы быў узяты дамок таго самага часу ў Мальбарку.

- Пад час сваіх адпачынкаў мы ўтрапёна вывучалі замежныя аналагі - той жа Мальбарк або Тракай, - кажа навуковы кіраўнік праекта. - І пераканаліся, што без унясення ў структуру замка сучасных элементаў не абышлося і там...

Наталля Баранец пералічыла і тыя матэрыялы, якія будуць выкарыстаны пад час будоўлі: цэгла, бутавы камень, дрэва... У сваю чаргу, спецыялісты Міністэрства культуры краіны рэкамендавалі архітэктарам адмовіцца ад фрагмента фахверкавай кладкі, палічыўшы гэты элемент залішнім.

Звярніце ўвагу: пра выкарыстанне бетону ды іншых "гістарычна неадпаведных" матэрыялаў, прынамсі, на паверхні зямлі, гутарка нават не вядзецца.

3. Але падвалы, якія маюць узнікнуць пад новымі пабудовамі, таксама выклікаюць пытанні. Бо ніякіх сутарэнняў у тых месцах даследаванні не выявілі.

Наталля Баранец патлумачыла гэтыя інавацыі актуальнымі тэхнічнымі задачамі:

- Усё ж мы жывём не ў ХIV стагоддзі, а ў ХХІ. І таму замак неабходна забяспечыць сучаснымі інжынернымі камунікацыямі: каб у вежах было цёпла і светла. Іначай іх прыстасаванне пад музейную функцыю будзе досыць праблематычным. Тым болей, плануецца асвятленне як фасадаў замка, так і ўнутранага двара.

Як забяспечыць сярэднявечны замак неабходным наборам сучасных выгод? Гэтая задача - не з простых. Архітэктары "Мінскпраекта" прапанавалі "схаваць" вузлы камунікацый акурат пад навабудам - каб наведвальнікі адчувалі іх ненавязлівую прысутнасць, але ні ў якім выпадку не маглі ўбачыць на ўласныя вочы. Альтэрнатыўныя варыянты вырашэння праблемы падаліся спецыялістам надта сумнеўнымі: яны прадугледжвалі "хірургічнае ўмяшальніцтва" непасрэдна ў сам помнік.

- І паколькі гэтыя падвалы будуюцца "з нуля", іх было вырашана рабіць з каменных блокаў,- працягвае Наталля Баранец. - Іншая справа, калі б гэта былі сапраўды даўнія сутарэнні. У такім выпадку мы аднавілі б іх у першасным выглядзе.

Дарэчы, у новых пабудовах знойдзецца месца і для такой неабходнай праявы інфраструктуры, як санвузел. Натуральна, што аднаўляць яго згодна са стандартамі Сярэднявечча ніхто не збіраецца. Ды і санэпідэмслужбы хутка абрэзалі б крылы гэтай "смелай задуме".

"Лякарня" для катапультаў

Маё тэлефанаванне заспела Ігара Чарняўскага акурат у Лідзе: ён выехаў туды, каб абмеркаваць спрэчныя інавацыі ў замку непасрэдна з жыхарамі горада.

Меркаванні апошніх на гэты конт падзяліліся. Пад час сустрэчы гучала і прапанова пакінуць двор цалкам незабудаваным - каб не ствараць муляжоў у шыкоўным гістарычным асяроддзі. Але памкненне пакінуць у цэнтры горада, па сутнасці, "чыстае поле" мела і нямала апанентаў.

Галоўны аргумент на карысць навабудаў палягае не ў гісторыі, а ў сучаснасці (ці, дакладней, недалёкай будучыні). І- у новай функцыі кастэля, збудаванага князем Гедымінам, каб абараніць лідскі край ад крыжакоў. Зразумела, яна ніякім чынам не тычыцца фартыфікацыі- замак чакае лёс не толькі музея, але і своеасаблівага грамадска-культурнага цэнтра, прызначанага для масавага наведвальніка.

У будынку казармаў мае размясціцца невялічкая кавярня. Наталля Баранец падкрэсліла, што па сваіх памерах і функцыях яна будзе нагадваць, хутчэй, буфет, чым рэстаран: плошча - каля 40 квадратных метраў.

- Калісьці ў паветры лунала задума размясціць у адной з вежаў рэстаран лідскага піва, - кажа навуковы кіраўнік аб'екта.- Але намі ўсур'ёз яна нават не разглядалася - па зразумелых прычынах. Іншая рэч - невялічкі буфет, дзе падарожнік, які прыехаў здалёк, мог бы пакаштаваць той самай сярэднявечнай кухні або проста выпіць шклянку мінералкі.

Абгрунтоўваць актуальнасць такой праявы інфраструктуры на папулярных тураб'ектах нават залішне. Як, зрэшты, і сувенірнай крамы, якая ўладкуецца побач з кавярняй.

Размяшчэнне ў замку рыцарскіх клубаў таксама ніяк не парушыць атмасферу даўніны- хутчэй, наадварот. Людзі ў даспехах, якія будуць праводзіць, скажам, трэніроўкі па фехтаванні проста ў двары, створаць дадатковы антураж, цікавую "карцінку" для турыстаў. Тым болей, сучасныя рыцары ўжо не першы год ладзяць у замку свае звышпапулярныя сярод наведвальнікаў "шоу". Навошта ж штораз цягаць рэквізіт ды касцюмы для іх праз увесь горад?

Своеасаблівай "разыначкай" экспазіцыі, аналаг якой мала дзе сустрэнеш яшчэ, мае стаць буйнагабарытная асадная тэхніка часоў Сярэднявечча (на жаль, у выглядзе копій). Для яе ў архітэктурным праекце прадугледжаны пяць адмысловых пляцовак. Але Наталля Баранец задаецца заканамерным пытаннем: як будзе адбывацца рамонт гэтых мудрагелістых прылад?

- Калі не размясціць рэстаўрацыйныя майстэрні ў самім замку, тыя махіны давядзецца цягнуць кудысьці па-за яго межы, - кажа яна. - А для гэтага спатрэбіцца тэхніка. Натуральна, што нагоды для яе з'яўлення на тэрыторыі помніка спадчыны павінны надарацца як мага радзей.

Арэна для зшыбак

Як кожны маштабны рэстаўрацыйны праект, работы па аднаўленні замка яшчэ неаднойчы апынуцца ў эпіцэнтры дыскусій. Іх асноўныя тэмы можна "прадказаць" ужо сёння. Адна з іх - цвёрдае пакрыццё ўнутранага двара. Апрача брукаванкі, а таксама ўчасткаў травы, архітэктары плануюць зрабіць там і асфальтавыя дарожкі.

- Спярша мы меркавалі поўнасцю выбрукаваць гэты двор,- кажа Наталля Баранец. - Але... У нас ёсць нормы, якія немагчыма абысці. Прыкладам, дакументацыя была накіравана на ўзгадненне і ў Таварыства інвалідаў-калясачнікаў. Зразумела, што яно папрасіла нас стварыць роўныя асфальтавыя дарожкі, бо на інваліднай калясцы па брукаванцы не надта праедзеш, а мы павінны ўлічваць, што сярод наведвальнікаў замка будуць і людзі з абмежаванымі магчымасцямі. Іншая архітэктурная інавацыя, якая не мае ніякага гістарычнага грунту - арэна для правядзення розных імпрэз. Натуральна, што ў тыя часы, калі крэпасць мела абарончае значэнне, нічога падобнага ў яе межах не было. Але... Як сведчыць гісторыя, масавыя мерапрыемствы пачалі ладзіцца на тэрыторыі замка яшчэ за царскім часам: узімку там быў гарадскі каток, а ўлетку - футбольнае поле.

Не так даўно традыцыя ўзнавілася: цяпер у крэпасці рэгулярна праходзяць то рыцарскія турніры, то фальклорныя святы. І, як адзначыў начальнік аддзела культуры Лідскага райвыканкама Уладзімір Самсонаў, гэта яшчэ "кветачкі": у перспектыве такіх імпрэз будзе шматкроць больш, ды і маштабы іх узрастуць.

- Але масавыя мерапрыемстывы патрабуюць адмысловых умоў для іх правядзення, - адзначыла Наталля Баранец. - Таму ў праекце і з'явілася гэтая арэна, якую мы пастараліся закамуфляваць пад рыцарскае рысталішча. На ёй можна ладзіць нават конныя зшыбкі.

Як падкрэсліла навуковы кіраўнік праекта, архітэктурная група працавала ў шчыльнай звязцы і з аддзелам культуры, і непасрэдна з Лідскім гісторыка-мастацкім музеем. Адпаведна, усе задумы і пажаданні музейшчыкаў былі ўлічаны ўжо ад самага пачатку. Больш за тое: яны сталі канцэптуальнай асновай для архітэктурных рашэнняў.

- Мы спадзяёмся, што музей, створаны ў Лідскім замку, будзе адрознівацца ад усіх падобных устаноў не толькі нашай краіны, але і бліжняга замежжа, - кажа Наталля Баранец. - Тым больш, там і сёння ўжо ёсць вельмі цікавыя напрацоўкі- тое ж цеснае супрацоўніцтва з рыцарскімі клубамі. У сваю чаргу, архітэктурны праект прадугледжвае шмат адметных дэталей, на якія раз-пораз будзе трапляць вока турыста: скажам, два замкавыя калодзежы, якія мы прапануем адрадзіць...

Іншая рэч, што ўсе гэтыя дэталі запатрабуюць дбайнай рэалізацыі: якасць іх увасаблення залежыць ад непасрэдных выканаўцаў работ. Давядзецца і неяк выпраўляць ранейшыя памылкі будаўнікоў. Па словах навуковага кіраўніка, узровень выканання работ па рэстаўрацыі 20-цігадовай даўніны муроў замка не вытрымлівае ніякай крытыкі.

Адпаведна, праблем у Лідскім замку хапае. І ці не лепей звяртаць увагу на тыя з іх, якія сапраўды існуюць?

***

Слова "навадзел" у нашым маўленні мае выключна негатыўныя канатацыі. Безумоўна, ахова спадчыны палягае не столькі ў адбудове страчаных помнікаў, колькі ў зберажэнні ацалелых. І па магчымасці гістарычныя ландшафты неабходна берагчы ад "іншародных уварванняў".

Але адраджэнне спадчыны - не толькі будаўнічыя работы. Гэта таксама і актуалізацыя гістарычных набыткаў для сучаснікаў. І такі падыход упарта патрабуе дыялектычнага мыслення. Бо ў адваротным выпадку нават банальнае пытанне з санвузлом становіцца, бадай, невырашальным. Не кажучы ўжо пра каву з мінералкай і, тым болей, сярэднявечную кухню.

- Натуральна, што двор замка ніколі не пуставаў,- адзначыў Ігар Чарняўскі.- У розныя перыяды там ствараліся разнастайныя збудаванні (як капітальныя, так і часовыя), якія адпавядалі надзённым патрэбам крэпасці. Уласна кажучы, прыкладна тое самае адбываецца і сёння. Вельмі важна, каб у адроджаным замку віравала жыццё, каб ён быў сапраўды запатрабаваны. Вось тая мэта, да ажыццяўлення якой павінны спрычыніцца, у тым ліку, і стылізаваныя пад даўніну новыя пабудовы.

Аўтар: Ілля СВІРЫН

Адсюль.

[drab]

Завод по производству изделий медицинского назначения построен на Лидчине 18.02.11
Создание свободной экономической зоны на территории Лидчины дало возможность предложить благоприятные условия тем, кто решил вкладывать средства в новые производства. В июле 2010 года общество с ограниченной ответственностью «МЕДАКС-М» начало строительство завода по производству одноразовых изделий медицинского назначения: шприцев, емкостей для сбора физиологических жидкостей и гемостатических материалов в деревне Минойты. Реализация проекта осуществляется при участии эстонской компании GOLDHOF OU.


– На территории Республики Беларусь используются инсулиновые шприцы, гемостатический воск, шприцы высокого давления и емкости для сбора физиологических жидкостей импортного производства, потому восемьдесят процентов нашей продукции будет импортозамещающей, – рассказывает Татьяна Бобкова, директор предприятия. – За полгода мы реконструировали и привели в порядок приобретенное нами помещение штаба бывшей воинской части, сейчас завозим оборудование, сырье, и в конце февраля приступим к выпуску первой партии продукции…
– С чего начнете?
– С выпуска гемостатического воска, который используется в нейрохирургии. Он не выпускается в Республике Беларусь, мы будем первопроходцами. А дальше – все по очереди. Всего планируется осуществить производство восьми линеек продукции с применением инновационных технологий, патентов и разработок наших белорусских врачей. Для стерилизации готовой продукции также будут использоваться новейшие технологии, безвредные для окружающей среды и безопасные для персонала.

– А кадры?
– В результате реализации этого проекта будет создано более ста новых рабочих мест. Особую поддержку в формировании и обучении будущих сотрудников нам оказывает фонд занятости населения Лидского района. И еще: без государственной поддержки, делового и внимательного отношения администрации Лидского района и области наш проект создания завода по производству изделий медицинского назначения был бы невозможен.

Здание завода до реконструкции..


http://grodnonews.by/ru/0/6607/news

[Korkh.]

У Лідзе зробяць як у Нясвіжы?
Інтэр’еры і фасады Лідскага замка будуць узнаўляцца ў стылі ХІV ст. Гродзенскія навукоўцы сумняюцца ў мэтазгоднасці такога падыходу.



Навуковымі працамі кіруе Наталля Баранец, праектна-каштарысную дакументацыю падрыхтаваў «Мінскпраект». Як адзначае навуковы кіраўнік, графічныя відарысы Лідскага замка вельмі сціплыя, пацвердзіць іх дакументальна практычна немагчыма. Першапачаткова архітэктары выкарыстоўвалі гравюры Напалеона Орды, якія, як высветлілася, не поўнасцю супадаюць з вынікамі археалагічных раскопак. Таму галоўным арыенцірам для спецыялістаў з’яўляюцца гравюры старога Гродна і археалагічныя раскопкі, дзякуючы якім складаецца ўражанне пра ўнутраную планіроўку замка і фрагменты вежаў, архітэктурныя, канструкцыйныя і мастацкія асаблівасці, паведамляецца на сайце Гродзенскага аблвыканкама.

— Гравюры Гродна не могуць дапамагчы ўзнавіць карціну замка ХІV ст., бо самыя старыя гравюры з выявамі Гродна, якія захаваліся, датаваныя ХVІ ст., — кажа гісторык Алесь Краўцэвіч.

Пра немагчымасць аднаўлення інтэр’ераў Лідскага замка ХІV ст. кажа таксама археолаг Алег Трусаў:

— Гістарычных дакументаў, інвентароў XV—XVI стст папросту няма, па якіх можна было б узнаўляць гэтыя інтэр’еры. Прынамсі з пункту гледжання падпісаных Беларуссю дакументаў у сістэме ЮНЕСКА. Гэта будзе проста ненавукова.

Пра тое, што Лідскі замак ХІV ст. не меў шматлікіх мастацкіх элементаў у інтэр’ерах, бо выконваў хутчэй абарончую функцыю, звяртае ўвагу экскурсавод Ігар Лапеха:

— Рабіць стылізацыю пад ХІV ст. не варта. У адбудаванай ў 80-х гадах ХХ ст. замкавай вежы з бетоннымі перакрыццямі, якія не супадаюць з ярусамі паверхаў замка, сучасны інтэр’ер музейнай выставы ў прынцыпе абгрунтаваны — наведнікі разумеюць, што гэта свайго кшталту капсула для інфармацыі, якую накапалі археолагі.

— Мастацкія элементы, якія могуць быць прадметамі для спрэчкі, у ХІV ст. амаль адсутнічалі, адпаведна, і не захаваліся. Гэта быў вайсковы аб’ект, які не прадугледжваў раскошы. А павесіць тут скуры мядзведзяў і рогі ласёў, робячы з музея тэатральную сцэну, ну напэўна можна было б, але гэта ўжо будзе не музей, — дадае Ігар Лапеха.
нн

[Korkh.]

Внесены поправки в проект реставрации и застройки двора Лидского замка
Благодаря усилиям историка Олега Трусова внесены поправки в проект реставрации и застройки двора Лидского замка.

В интервью БелаПАН Трусов сообщил, что 5 января 2011 года газета "Звязда" напечатала критический материал на тему реставрации Лидского замка. В статье сообщалось, что во дворе памятника архитектуры запланировано возведение двух каменных построек — дома кастеляна высотой около 12 метров и казармы. Кроме того, предполагалось построить огромные стационарные трибуны. "Осуществление этих планов привело бы к застройке замкового двора крупными объектами, ухудшающими осмотр памятника оборонительного зодчества изнутри и не позволяющими проводить во дворе замка фестивали, рыцарские турниры и другие массовые мероприятия", — сказал Трусов.

По его словам, в результате археологических исследований 1977, 1978 и 1980 годов установлено, что во дворе замка никогда не было отдельных каменных зданий. На территории замка существовали только небольшие деревянные одноэтажные сооружения, причем дом кастеляна был возведен на каменном фундаменте.

10 января в письме министру культуры Павлу Латушко Трусов попросил "остановить эту стройку, которая уничтожит замковый двор и вызовет многочисленные протесты белорусских и иностранных ученых". По вопросам, поднятым Трусовым, 4 февраля в Лиде состоялось заседание, по итогам которого принято решение о корректировке проектно-сметной документации с учетом предложений историка.

Согласно решению, высота дома кастеляна будет уменьшена вдвое, все здания во дворе замка будут обложены деревом, а вместо стационарных трибун будут построены разборные.

Лидский замок, возведенный в 1330-е годы, входил в оборонительную линию Новогрудок — Крево — Медники (Медининкай) — Троки (Тракай), построенную для защиты земель ВКЛ от набегов крестоносцев. В плане замок имел вид неправильного четырехугольника с двумя угловыми башнями, был построен на песчаном пригорке, окружен болотистыми берегами рек Лидея и Каменка, а с севера — рвом шириной около 20 метров, который соединял эти реки и отделял замок от города. Позже в систему укреплений с востока было включено искусственное озеро.

Замок находится в центре города с развитой инфраструктурой. По мнению специалистов, он может превратиться в важный объект туризма, так как стоит около автомагистрали Минск — Гродно рядом с многоэтажных отелем