Wędrówki małe i duże: Perły Północnej Lombardii - między Północą a Południem

[matizz]

Originally Posted by khan_tengri

yes, yes yes.
Prawie jak miejska wioska z relacji Taipei Walkera.

Mimo wszystko, jest pewna różnica - w porządku i czystości

[matizz]

Leżący na południe od Strasburga Colmar był kolejnym celem mojej wizyty w Alzacji. Tradycyjne centrum alzackiego przemysłu winiarskiego i port rzeczny - po prostu miasteczko bajka. O ile stolica Alzacji jest elegancka, o tyle 60-tysięczny Colmar - po prostu piękny. Kolorowe domy, nieregularne placyki, bardziej kameralna wersja Petit France, tu zwana Małą Wenecją; wszystko to tworzy cudowny, magiczny klimat. Właściwie do Colmaru zwabiło mnie głównie wieloletnie marzenie, żeby zobaczyć jedno niezwykłe dzieło sztuki, które tu się znajduje; ale i samo miasto wywarło na mnie świetne wrażenie.

[matizz]

Wspaniałe Musée d'Unterlinden, główny cel mojej wizyty w Colmarze, mieści się w średniowiecznym budynku konwentu dominikanek, opuszczonym po Rewolucji Francuskiej. Powstało w 1849 roku i jest ponoć jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów Francji; choć właściwie turyści przybywają tu tylko po to by zobaczyć jedno jedyne dzieło - Ołtarz z Isenheim.

XIII-wieczny kościół dominikanek



Piękne gotyckie krużganki



Klasztorny wirydarz







Raz jeszcze, w cieniu krużganka



No i wkrótce zajrzymy do wnętrza...

[matizz]

Wejście do Musée d'Unterlinden to próba zmierzenia się z legendą chyba dla każdego, kto kocha malarstwo. Stworzony przez genialnego Matthiasa Grünewalda Ołtarz z Isenheim z 1512-16, to zapewne jedno z najbardziej dramatycznych, poruszających dzieł w całej historii sztuki. Choć mniejszy, niż można by sądzić oglądając reprodukcje, i tak hipnotyzuje, przeraża, zapada mocno w pamięć. Skrajnie ekspresyjny, turpistyczny, całe lata świetlne od powstających w tym samym czasie dzieł dojrzałego włoskiego renesansu; jeden z ostatnich krzyków średniowiecznego lęku. Natchnienie dla wielu pokoleń artystów, także - a może przede wszystkim - tych XX-wiecznych. Umieszczony we wnętrzu dawnego kościoła, podzielony na poszczególne sceny.
Zdjęcia niewyraźne, byle jakie, nie oddają ani trochę groźnego piękna dzieła.

Najważniejsza, centralna scena Ukrzyżowania.





Niesłychane barwy Zmartwychwstania



Na przeciwległym skrzydle Zwiastowanie



Boże Narodzenie z koncertem aniołów



I wreszcie Św Antoni z wizytą u Św Pawła Pustelnika i fenomenalne Kuszenie św Antoniego, które fantastycznym bestiariuszem dorównuje dziełom Boscha



Spokojnie, nie zamierzam tu tworzyć wątku poświęconemego malarstwu. Niedługo wrócimy do architektury...

[matizz]

Tak wygląda rzeźbiarski trzon Ołtarza z Isenheim; dzieło warsztatu Nicholasa de Haguenau



W muzeum znajdują się też inne ciekawe dzieła, jak choćby Melancholia Cranacha. Tutaj jedna z kwater retabulum z Orlier z ok 1475; słynnego kolmarczyka - Martina Schongauera



W muzeum są także eksponowane ślady dawniejszej historii - takie jak ta rzymska mozaikowa posadzka



Interesująca jest też ekspozycja winiarska, między innymi z takimi starymi prasami



Zacne beczki na zacne winko



I już zaraz wychodzimy "na miasto"

[matizz]

Wychodzimy z muzeum, przed nami duży plac z ładnymi domami



Kilka ujęć kolmarskich domów; nieforemne kadry to wynik mojej niefrasobliwej zabawy ze zdjęciami "osobowymi"







Może alzacką pocztówkę?



A nad dachami wyłania się już nieco egzotyczna wieża kolegiaty św Marcina - kolejnego celu naszej wycieczki

[matizz]

Gotycka kolegiata Saint-Martin nazywana też bywa katedrą, mimo iż Colmar nigdy nie był siedzibą biskupstwa. Kościół szczyci się najstarszą metryką w mieście, ponieważ pierwsza świątynia w tym miejscu powstała przed tysięcznym rokiem w stylu karolińskim. Obecną budowlę wzniesiono w latach 1234-1365. Niejako jego cechą szczególną jest to, iż został zbudowany z kilku rodzajów kamienia o różnych barwach, co wraz z wzorzystymi glazurami dachówek daje nietypowy dla francuskiego gotyku efekt barwny. Po pożarze w 1572 roku wykonano renesansowy hełm wieży





Tympanon głównego portalu

[matizz]

Strzeliste prezbiterium kolegiaty - jako że to Alzacja, mamy na dachu bocianie gniazdo. Prawie jek w Polsce... a jak wiadomo - prawie czyni wielką różnicę, bo w przeciwieństwie do Polski żywych bocianów ani widu ani słychu



Klejnotem St-Martin jest ten piękny wczesnogotycki portal, prowadzący do południowego ramienia transeptu



Zaglądamy na chwilę do ciemnego gotyckiego wnętrza, z pięknie rozświetlonym prezbiterium





Pójdziemy jeszcze wkrótce na krótki spacer po kolmarskiej starówce, ale proszę o komentarze, pliz, bo nam się strona strasznie zamuli...

[Dzwonsson]

Ładne to niemiecko-francuskie pogranicze, szczególnie mur pruski, którego pełno oraz gotyckie świątynie. A jak wygląda tam kwestia narodowościowych przepychanek między Francuzami a Niemcami? Gdzieś słyszałem, że alzacka mniejszość niemiecka, chciałaby by edukacja była możliwa także w języku niemieckim, a francuska większość się na te prośby wypina i zasłania konstytucją, prawda to?

[matizz]

Cóż, szczerze mówiąc nie mam pojęcia, byłem tam jako turysta na krótkim wypadzie. Ale rzeczywiście jest pewna odrębność "klimatyczna " Alzacji w stosunku do reszty Francji, jak też w stosunku do Niemiec, więc jak każde pogranicze - zapewne jest to jakaś mieszanka. Ponieważ byłem tam po kilku dniach jeżdżenia po Niemczech, to mi się wydał zupełnie inny świat, bardziej na luzie, bardziej kolorowy - więc tą francuskość na pewno widać bardziej.

A przy okazji jeśli już jesteśmy przy kwestiach przynależności, to mała refleksja, nieco anegdotyczna. Po powrocie do Polski zrobiłem małą "ankietę" wśród znajomych, ludzi było nie było z wyższym wykształceniem. Wszyscy jek jeden mąż uważali, że Alzacja leży w Niemczech, a jeden kolega nawet mi uparcie tłumaczył że Strasburg jest miastem niemieckim "jak sama nazwa wskazuje"

[Dzwonsson]

Cóż, to wcale nie jest aż takie śmieszne, odnoszę wrażenie, że wiele nazw miejscowości w regionie ma korzenie niemieckie, niektóre po I WŚ (kiedy to region przeszedł definitywnie w ręce francuskie) zostało poddanych zabiegom "francuzacji" (nie wiem czy to poprawne określenie), ale też sporo nazw zostało niemieckich. Weź też uwagę, że dialekty alzackie, którymi posługuje się od ~50% do ~90% (różne źródła) mieszkańców regionu, są dialektami języka niemieckiego... Gdybyś tym samym ludziom zadał pytanie w jakim państwie leżą Waldenburg, Greifenberg czy Braunsberg to też by ci odpowiedzieli, że w Niemczech, choć wszystkie te miasta znajdują się w Polsce, taka już jest pokrętność historyczna niektórych regionów.

[opolePL]

Originally Posted by Dzwonsson

Ładne to niemiecko-francuskie pogranicze, szczególnie mur pruski,

Dzwonsson bądź precyzyjny i fachowy - chodzi Ci z pewnością o konstrukcję szachulcową!

[matizz]

Tak naprawdę nikt na podstawie zdjęć nie jest w stanie stwierdzić, kto z was używa w tym przypadku określenia precyzyjnego i fachowego!

Już tłumaczę o co chodzi - po pierwsze primo - specjalnie wytłuściłem to słowo, bo w niemieckim budownictwie taki rodzaj konstrukcji nazywa się właśnie fachwerk (czyli chyba fachowa robota? ).
Natomiast oba określenia oznaczają po prostu konstrukcję szkieletową, jeśli jednak chcieć byc precyzyjnym - w szachulcu szkielet wypełnia się materiałami spajanymi gliną (lub czasem nawet samą gliną), natomiast w murze pruskim -murowaną cegłą lub rzadziej kamieniem. Ponieważ zwykle jednak po otynkowaniu nie da się odróżnić co jest pod spodem - obu używa się potocznie zamiennie jako synonimów konstrukcji szkieletowej. Tym bardziej, że oba patenty są częste w kręgu niemieckim. No tom się nawymądrzał

Na potrzeby tego wątku w każdym razie zostańmy przy tytułowych domach w kratkę, bez wnikania co pod spodem. One są po prostu piękne i robią nieco bajkowy klimat, szczególnie w kolorowej, alzackiej wersji.
Taki właśnie, jak na tym zdjęciu - widoku, który ukazuje się naszym oczom, gdy wychodzimy z kolegiaty St-Martin

[matizz]

A skoro dzięki komentarzom strona się już nieco przeluźniła, mogę wrzucać resztę Kolmaru

Okolice kolegiaty to zresztą nie tylko domy w kratkę, ale w ogóle sporo cennej zabytkowej architektury. Takiej jak ten Ancien Corps de garde, czyli dawne koszary gwardii, piękny renesansowy budynek z 1575 roku



A tu ganki wspaniałego Maison Pfister z 1537, ponoć najpiękniejszego z kolmarskich domów z zachowanymi oryginalnymi renesansowymi polichromiami fasady



I w szerszym ujęciu, na zdjęciu z wiki:



Opuszczamy plac kolegiacki...



...zagłębiając się w malowniczą uliczkę

[blona]

już tłumaczę o co chodzi - po pierwsze primo - specjalnie wytłuściłem to słowo, bo w niemieckim budownictwie taki rodzaj konstrukcji nazywa się właśnie fachwerk (czyli chyba fachowa robota? ).
Natomiast oba określenia oznaczają po prostu konstrukcję szkieletową, jeśli jednak chcieć byc precyzyjnym - w szachulcu szkielet wypełnia się materiałami spajanymi gliną (lub czasem nawet samą gliną), natomiast w murze pruskim -murowaną cegłą lub rzadziej kamieniem.

To ja jeszcze uściślę Tzw. fachwerk, tudzież szachulec to oczywiście konstrukcja szkieletowa drewniana, w którą wmontowany jest drewniany "ruszt" na który albo od razu wrzucano glinę pomieszaną z sieczką, albo dowiązywano do niego słomiane maty a na to dopiero szła glina

Więcej zdjęć, więcej bo mi się podoba

[opolePL]

Originally Posted by matizz

Tak naprawdę nikt na podstawie zdjęć nie jest w stanie stwierdzić, kto z was używa w tym przypadku określenia precyzyjnego i fachowego!

Już tłumaczę o co chodzi - po pierwsze primo - specjalnie wytłuściłem to słowo, bo w niemieckim budownictwie taki rodzaj konstrukcji nazywa się właśnie fachwerk (czyli chyba fachowa robota? ).
Natomiast oba określenia oznaczają po prostu konstrukcję szkieletową, jeśli jednak chcieć byc precyzyjnym - w szachulcu szkielet wypełnia się materiałami spajanymi gliną (lub czasem nawet samą gliną), natomiast w murze pruskim -murowaną cegłą lub rzadziej kamieniem. Ponieważ zwykle jednak po otynkowaniu nie da się odróżnić co jest pod spodem - obu używa się potocznie zamiennie jako synonimów konstrukcji szkieletowej. Tym bardziej, że oba patenty są częste w kręgu niemieckim. No tom się nawymądrzał

Na potrzeby tego wątku w każdym razie zostańmy przy tytułowych domach w kratkę, bez wnikania co pod spodem. One są po prostu piękne i robią nieco bajkowy klimat, szczególnie w kolorowej, alzackiej wersji.
Taki właśnie, jak na tym zdjęciu - widoku, który ukazuje się naszym oczom, gdy wychodzimy z kolegiaty St-Martin

Fachwerk – to określenie niemieckie, natomiast język polski jest wystarczająco bogaty i mamy swoje odpowiedniki. Tym samym powinno się mówić „konstrukcja szkieletowa” właśnie, bądź szachulcowa, ryglowa.
Mur pruski jest powszechnie znany, ale to określenie nieprawidłowe – zapytaj kogoś kto się na tym zna (historyka sztuki) a potwierdzi moje słowa
Swoją drogą w moim prywatnym odczuciu te cukierkowe miasteczka, z szachulcem, wieżyczkami, wykuszami, szczytami, okiennicami mają w sobie coś z kiczu...
Twoje zdjęcia jednak znakomite – dzięki i czekam na następne.

[Dzwonsson]

Wybaczcie panowie, ja jestem tylko zwykły miłośnik architektury, prosty człek, więc nazwałem to po prostu murem pruskim, ale dobrze wiedzieć, że są fachowe terminy, będę pamiętał.

[opolePL]

Originally Posted by Dzwonsson

Wybaczcie panowie, ja jestem tylko zwykły miłośnik architektury, prosty człek, więc nazwałem to po prostu murem pruskim, ale dobrze wiedzieć, że są fachowe terminy, będę pamiętał.

Zaskoczyłeś mnie swoim postem. Myślałem bowiem, że rzucisz mi się do gardła

[matizz]

Jasne że to jest kicz! Ale ja poproszę taki kicz zamiast polskiego misz-maszu architektonicznego z erupcjami gargameli. Te wąskie, pozałamywane uliczki, zaciszne nieregularne placyki - mają w sobie godną pozazdroszczenia spójność architektoniczną, a przy tym są pięknie kameralne.

A skoro już kończymy ten teoretyczny offtopic, to wrzucę resztę moich zdjęć Kolmaru Tak więc, dla miłośników kiczu kontrolowanego, romantyczny placyk:



A nad nim szaleje domko-kratkowy zawrót głowy



Niedaleko czeka kolejna perełka alzackiego renesansu - Koifhus czyli budynek komory celnej



W bocznych uliczkach zupełnie pusto...



Znów gotyk - to portal kościoła dominikanów, we wnętrzu którego można obejrzeć kolejne arcydzieło XV-wiecznego malarstwa - Madonnę w krzewie różanym Martina Schongauera. Niestety za kasę, a my po przetrzebieniu portfela w d'Unterlinden - pożałowalśmy.



I już zmierzamy w stronę Petite Venise

[matizz]

Po drodze do Małej Wenecji mijamy charakterystyczny punkt - Fontannę Schwendi wzniesioną w 1898 roku, z posągiem wykonanym przez sławnego Frederica Bartholdiego. Późniejszy twórca nowojorskiej Statuy Wolności pochodził właśnie z Kolmaru





W tle kolorowe dachy Koifhus



Ostatnie zdjęcie jest z wiki, ale nie mogłem się powstrzymać, by go nie zacytować