De Oud-Hollandsche woonkamer aan de straat

[Rietendak]

Gisteren liep ik met m'n vriendin door de stad en merkte ik op dat ik de ramen die vol zicht geven op de eet- of woonkamer zo'n mooie typisch-Nederlandse traditie vond die helaas steeds meer verdween. Vensterbank met prullaria, eettafel erachter, 's avonds warm verlicht. Iets dat straten gezellig en persoonlijk maakt. 'Is dat dan echt Hollands?' vroeg ze, en ik twijfelde. Zij kon zich ook niet herinneren het vaak in andere landen mee te maken, en er zit wel iets typisch Hollands aan.

Is het dat, en hoe komt dat dan? Ik kwam bij onze traditie van binnenhoven, die huizen dichter bij de straat zet dan de voortuintjes. Misschien iets met onze calvinistische achtergrond, dat je wilt laten zien dat het bij jou keurig is geregeld. Of misschien komt het door het gebrek aan hoogteverschillen waardoor je vaak op ooghoogte langs de voordeur loopt.

Het is eigenlijk een extreem oninteressante vraag, maar het intrigeert me toch wel een beetje. iemand antwoorden?

[Arrrgh]

Het is denk ik wel iets typisch 'Hollands' (of laat ik zeggen 'Nederlands' voordat er weer gezeik van komt). Als je bij onze zuiderburen gaat kijken is dat totaal anders. Daar worden de ramen met kille rolluiken hermetisch afgesloten, terwijl hier mensen pas bij het naar bed gaan de gordijnen dicht doen. Waar dat vandaan komt weet ik niet en ik hoop dat medeforumleden daar antwoord op kunnen geven.

[kna]

Ik denk dat het bij de Nederlanders al van oudsher niet zozeer gaat om het naar binnen kijken als wel om het naar buiten kijken, gecombineerd met ons klimaat.
Door ons gematigd klimaat (niet zo warm/zonnig als zuidelijker, niet zo koud als noordelijker/oostelijker) is er nooit reden geweest om de ramen zo klein mogelijk te houden, dus maakten we ze lekker groot (met de doorzonwoning als hoogtepunt). Door onze stedelijker/burgelijker cultuur (wederom vergeleken met omringende landen) zijn we wel zeer huizig. Wij zijn geen buitenlui en wandelaars zoals de Duitsers en de Engelsen. Wij blijven thuis en houden ons raam vrij om lekker door naar buiten te kijken. Tafeltje erbij en helemaal gezellig.

[Plaas]

Het zal ook wel meespelen dat we er gewoon niet zo van houden dingen voor elkaar verborgen te houden. Nederlanders zijn behoorlijk open en lijken minder om privacy te geven dan Vlamingen, om de vergelijking met de zuiderburen er nog even bij te houden. In Vlaanderen hangen er niet alleen rolluiken voor de ramen, ook op straat, in de trein en zelfs in cafés spreken mensen elkaar er minder gauw aan en wordt degene die dat wel doet wordt niet zelden bemoeizuchtig of opdringerig gevonden en die persoon is dan meestal nen Ollander.

[Astenaar]

Originally Posted by Plaas

Het zal ook wel meespelen dat we er gewoon niet zo van houden dingen voor elkaar verborgen te houden. Nederlanders zijn behoorlijk open en lijken minder om privacy te geven dan Vlamingen, om de vergelijking met de zuiderburen er nog even bij te houden. In Vlaanderen hangen er niet alleen rolluiken voor de ramen, ook op straat, in de trein en zelfs in cafés spreken mensen elkaar er minder gauw aan en wordt degene die dat wel doet wordt niet zelden bemoeizuchtig of opdringerig gevonden en die persoon is dan meestal nen Ollander.

Van de andere kant is het in Vlaanderen en het Zuiden van ons land dan weer gebruikelijk om achterom op visite te komen, in plaats van aan te bellen bij de voordeur. Dat duidt juist weer op meer openheid in huis.

[Nexxd]

^ik kom eigenlijk bij iedereen waar het mogelijk is achterom binnen, ook in de grote stad Rotterdam die imo toch niet echt zuidelijk ligt.

Ik heb een paar jaar bij de post gewerkt en had een avonddienst met legitimatiezendingen. De vaak wat oudere mensen moesten eerst voorzichtig van achter het gordijn kijken wie er voor de deur stond en dan duurde het nog vijf minuten voordat alle sloten opengemaakt waren. Maar ik kan me ook veel woningen langs de straat herinneren waar Rietendak naar refereert die een vitrine van hun woonkamer hadden gemaakt.

[Plaas]

Originally Posted by Astenaar

Van de andere kant is het in Vlaanderen en het Zuiden van ons land dan weer gebruikelijk om achterom op visite te komen, in plaats van aan te bellen bij de voordeur. Dat duidt juist weer op meer openheid in huis.

Hier in Noord-Holland is het ook heel gebruikelijk om door de achterdeur te komen. In mijn dorp (Burgerbrug) liepen we zo altijd bij elkaar binnen, "vollek!" riep je dan, en als er niemand thuis was ging je weer, of je pakte wat je nodig had om het daarna weer terug te brengen. Het is dus absoluut niet typisch voor Zuid-Nederland of België. Ik denk ook niet dat er in dezen verschil tussen Noord en Zuid is: in rurale gebieden is het gebruikelijk, in stedelijke gebieden niet.
Mijn vriendin komt trouwens uit België (Mechelen) en verbaast zich inderdaad over de open gordijnen die je hier overal ziet, en merkt verder (ze leest mee) op dat in België mensen hun buren vaak nauwelijks kennen, terwijl dat hier in Alkmaar nog meestal wel het geval is. Wat wij al "grootstedelijke vervreemding" vinden, is in Vlaanderen dus wel algemener. Toch weer die geslotenheid.
Voor de echt kleine dorpen geldt dat natuurlijk allemaal niet, daar is gemoedelijkheid alomtegenwoordig, in België niet minder dan in Nederland. Ik ben zelfs geneigd te denken dat kleine dorpen overal ter wereld opvallend veel gemeen hebben, en dat mensen, culturen en landen pas van elkaar gaan verschillen als er verstedelijking is.

[Hoogloper]

In grote steden hebben beneden woningen ook vaak van die vreselijke blinde strips voor de ramen zodat je niet naar binnen kunt kijken, in dorpen of kleine steden zie je dat veel minder.

[xlchris]

Ik heb liever alles dicht savonds hoor.Snap dat niet zo dat je met de gordijnen enzo open in de woonkamer zit savonds.

[railway stick]

Volgens mij is het per huis en per wijk verschillend. Als ik zo in mijn straat kijk, heeft 1/3e deel momenteel de boel met de gordijnen open. Kun je zien wat ze op hun 108 cm LED-TV hebben. Ik woon 4 meter van het voetpad en heb de boel altijd stijf dicht. Overdag met dikke vitrage, en `s avonds met ondoorzichtige ouderwetse gordijnen. Dat alles voor die maximaal tien voetgangers (incl. het iedere-dag-postmeisje Linda) per etmaal die aan mijn `bunker` voorbij durven te lopen en dan ook nog niet eens opzij of inkijken.

Hat inkijk-gehalte zal per provincie ook verschillen. Ik denk, dat je in Noord-Holland of in Drenthe meer open gordijnen aantreft in de avond dan in Friesland of Groningen. Heeft misschien ook met het karakter van de mensen te maken. Vriendelijk en open, of stug en behoudend.

[Art Deco Style]

Een woonkamer aan de straatkant weet ik niet of dat typisch Nederlands is. Wat in elk geval wel echt typisch Nederlands is, is de open ramen zonder gordijnen. Je kunt er zo naar binnenkijken. Dat zie je in geen ander land zo als in Nederland. Ik vind dat iig een hele prettige eigenschap van ons, de straat voel zo een stuk prettiger en opener

[Concrete Stereo]

de doorzonwoning is een typisch nederlands verschijnsel

voor buitenlanders is het altijd onbegrijpelijk waarom je altijd de woonkamers in kunt kijken

ik last ooit de uitspraak: typically dutch, you can see into their houses, but you never get past the frontdoor (ging over de gewoonte om mensen die aanbellen al hangend in het deurportaal te woord te staan, nog iets typisch)

[Quintana]

Ik trek de gordijnen ook dicht als het donker wordt omdat ik er niet op zit te wachten dat de halve wereld bij mij 's-avonds naar binnen kijkt (en dat terwijl ik op 5 hoog woon).

[Capzilla]

Aangeleerde gewoonte dan wellicht?

Ik heb al tien jaar geen gordijnen meer gehad in huis... ik betaal voor mijn uitzicht, dan wil ik het kunnen zien ook! Zou het op een begane grond woning wel nemen, maar dat soort woningen trekken mij in beginsel al niet.

[Art Deco Style]

Originally Posted by Quintana

Ik trek de gordijnen ook dicht als het donker wordt omdat ik er niet op zit te wachten dat de halve wereld bij mij 's-avonds naar binnen kijkt (en dat terwijl ik op 5 hoog woon).

Heb je iets te verbergen?

[denniskuh1980]

Hangt denk van heel veel situatie's af.

Bij mijn situatie is het zo dat ik zelfs bij een verbouwing aan mijn huis (een aanbouw achter aan mijn huis) de woonkamer naar achter heb verplaatst en de keuken naar de voorkant.

Dit heeft er mee te maken dat ik vlak bij een bushalte woon.
Ik heb een voortuin (strook) van wel 50cm diep en dan gelijk de stoep. Als ik dan voor de buis lag, lekker met mijn voeten op tafel kom elke busreiziger dat zien en dat vondt ik toch wel iets te veel van het goede en om op een lange zomer-avond al om 20.00 de gordijnen dicht te gooien is ook niet alles. Wel heb ik een open-keuken dus men kan wel door het huis heen kijken. (men ziet nu alleen niet wie er daar achet in het huis met zijn poten op tafel ligt, mijn vrouw, mijn kinderen of ik )

Ik heb wel overal rolluiken. Dit heeft ook meer een praktische reden dan dat ik het mooi vindt want als alles dicht zit is het soms inderdaad een ware vesting. Uiteraard voor de veiligheid, maar deonderste had ik voornamelijk voor mijn vorige hond. Die sloeg nogal vaak aan op die busreizigers (het was een keffertje van rtuim 60 kilo) en met een roluik ontrek je niet allleen het zicht voor die hond maar demp je ook behoorlijk het geluid/de voetstappen en het gepraat.
Boven heb ik rolluiken omdat ik vaak s'nachts werk en overdag slaap. Dit is dus ook weer een kwestie van en donker en stilte.

[Utopian]

Ik vind het een prachtige gewoonte!
En lekker calvinistisch ook, die "ik heb niks te verbergen tegenover mijn buren, iedereen mag zien wat ik doe of beter, niet doe"-cultuur.


Ondanks dat ik geen calvinist meer ben, hou ik me met plezier aan deze gewoonte van exhibitionisme, behalve natuurlijk wanneer er damesbezoek aanwezig is.

Indien men een tussenoplossing prefereert: zoveel mogelijk de boel dichtbouwen met plantjes, vitrages, posters voor goede doelen, en het raam achter het huis afsluiten met gordijnen. Zo blijft de boel open, zie je overdag slechts wat planten en een zwart gat, en 's avonds schijnt er, o zo Anton Pieck, licht uit je oudhollandsche stulpje.


Ik denk dat de rolluikengrens zo bij Gelderland begint, in Limburg zijn de ramen al klein en is het onmogelijk de oernederlandsche gezelligheid op straat te bevroeden.
Zijn hier studies naar geweest?

[insulting-dutchman]

Originally Posted by Art Deco Style

Heb je iets te verbergen?

helaas dat ik een flatscreen monitor heb.

dat is al genoeg rede om bij mij in te breken blijkbaar. ik heb liever mijn gordijnen open, maar als ik van huis ga doe ik ze slordig dicht en laat ik het licht aan.

[Quintana]

Originally Posted by Art Deco Style

Heb je iets te verbergen?

Nee hoor, om één of andere reden vind ik het gezelliger (ook typisch Hollands) om de ramen bedekt te hebben als het buiten donker is. Tijdens de winter zijn ze vrijwel de hele dag bedekt aangezien het vaak nog donker is als ik van huis ga en alweer schemert als ik thuis kom.

[Elmo]

Ik hou er niet van als men mij 's avonds in het volle licht kan bekijken in mijn huis en precies kan volgen wat ik doe, terwijl ik niets zie als ik naar buiten in het zwarte gat kijk. Daarom de gordijnen dicht 's avonds.