MOLENBEEK | Ninoofsepoort / Porte de Ninove - Belle Vue

[Le Penseur]

brusselnieuws.be:

donderdag 11 september 2008
Ninoofsepoort in 2011 geheel nieuwe wijk

Sint-Jans-Molenbeek - Er liggen ambitieuze plannen klaar voor de heraanleg van de Ninoofsepoort. Die komt er tegen 2011. Althans, als het van Brussels minister van Openbare Werken Pascal Smet (SP.A) afhangt. "We willen de openbare ruimte beter verdelen tussen alle weggebruikers." Het project kadert in de opwaardering van de hele kanaalzone.

Smet stelde de plannen voor tijdens een infovergadering, daarbij bijgestaan door burgemeester Philippe Moureaux (PS) van Molenbeek, Brussels schepen van Stedenbouw Christian Ceux (CDH) en Brussels minister voor Leefmilieu Evelyne Huytebroeck (Ecolo). De aanwezigen, overwegend blanke middeninkomens, waaronder veel Nederlandstaligen, mochten na afloop hun suggesties bekendmaken.

"De Ninoofsepoort is momenteel een beetje no man's land," vertelt Smet. "In de loop van toekomst willen we er een wijk van maken met een groot park en veel open ruimte."

Concreet betekent dit dat de huidige Nijverheidskaai en de Rechthoekstraat plaats moeten maken voor een park. De Ninoofsesteenweg wordt net voor de kruising met de Kleine Ring een weg met vijf rijstroken en een afgeschermd fiets-en wandelpad. Zo kan het verkeer richting Brussel makkelijker op de Kleine Ring aansluiten. Naast de Ninoofsesteenweg komt er een woon-en kantoorproject. En ook de sluis in het kanaal wordt vernieuwd.

Trambedding
Maar er is meer. De tram, die nu tussen het verkeer loopt, krijgt een aparte bedding, weg van het verkeer. Die bedding loopt door het zogenaamde 'minerale gedeelte' van het park, en krijgt een artificiële ondergrond. Trams en bussen zullen er aan lage snelheid tussen de parkbezoekers rijden. Het groene gedeelte van het park, met reliëfvormen, zal opgaan in de bestaande sportterreinen van de Stad Brussel.

"Weliswaar afgesloten, maar visueel toch zo dat het lijkt alsof de twee bij elkaar horen," verduidelijkt Smet. De huidige halteplaats voor bus en tram aan de Kleine Ring wordt de grens van een woonerf, dat uitsluitend voor zwakke weggebruikers en lokaal verkeer toegankelijk is. Tenslotte komt er een brug voor fietsers en voetgangers over het kanaal. De heraanleg van de Ninoofsepoort is een onderdeel van het bredere project om de volledige kanaalzone te herwaarderen, compleet met afzonderlijke fiets-, tram- en voetgangerszones.

Philippe Moureaux steunt het project als burgemeester van Molenbeek - aan de andere kant van het kanaal - maar formuleerde enkele bedenkingen. "Het park mag 's avonds geen vrijhaven voor allerhande praktijken worden. De politie moet nog makkelijk kunnen interveniëren. Ook moeten we eens nadenken wat we nu eigenlijk met het gewest willen doen: er een recreatieve functie aan geven, of toch het economische aspect ervan benadrukken."

Opmerkingen
Vragen en opmerkingen van de omwonenden bleven niet lang uit. "De presentatie was wel in orde, en verkeerstechnisch zit het ook wel goed. Ik vind het wel spijtig dat er langs de nieuwe Ninoofsesteenweg een kantoorproject komt waartegen in het verleden al veel werd geprotesteerd (de Watantoren, red.). Ik zou veel liever hebben dat er een multifunctioneel complex komt, waar wonen, cultuur en winkelen elkaar afwisselen," oppert Marcel Rijdams, Brussels gemeenteraadslid voor Groen! en stedenbouwkundig architect. "Ik ben blij dat dit project er komt. Twintig jaar geleden zou zoiets niet bespreekbaar zijn geweest," meent toekomstig inwoner van Molenbeek Dirk Berckmans op zijn beurt.

Veertien miljoen euro
Smet benadrukte dat het slechts om een voorlopig masterplangaat. "Iedereen die dat wenst, kan tot en met 19 september suggesties aanbrengen, waarmee we rekening zullen houden. Tegen het einde van dit jaar willen we een stedenbouwkundige vergunning aanvragen, en we organiseren nog een vergadering met de omwonenden. In het voorjaar van 2009 volgt dan het openbaar onderzoek, waarop schriftelijk gereageerd kan worden. In 2011 willen we met de werkzaamheden klaar zijn."

De totale kostprijs van de werken wordt geraamd op veertien miljoen euro. Wordt vervolgd.

:: De voorlopige plannen zijn te raadplegen op www.mobielbrussel.be. Suggesties kunnen gemaild worden naar info@smet.irisnet.be

Christophe Degreef © Brussel Deze Week

[nelly_the_elephant]

Originally Posted by Le Penseur

brusselnieuws.be:

Ninoofsepoort in 2011 geheel nieuwe wijk

Ja hallo! Als dit allemaal binnen de vooropgestelde termijnen kan gerealiseerd worden...Ziet er knap uit en kan idd leiden tot een heropleving van dit stukje BXL. Moureaux heeft met z'n bezorgdheid wél een punt.

[Vincedem]

Dit ziet er wel heel goed uit. Hopelijk zullen ze hun ambities kunnen waarmaken!

[Puinkabouter]

Als het eind 2008 nog om een voorlopig masterplan gaat, en er begin 2009 nog een openbaar onderzoek plaatsvindt (wat moet), dan lijkt de kans mij toch vrij klein dat men in 2011 al klaar zou zijn met de bouwwerken. Lijkt toch een beetje overmoedig.

[hix]

Er moet wel gezegd worden dat dit niet echt een nieuw project is. Reeds 25 jaar geleden wist ik mijn vrienden te vertellen dat hier 'binnenkort' een park ging komen. En het staat al jaren als park ingekleurd op het gewestplan.
Nu schijnt er voor eerst iets concreet te gebeuren en men spreekt al zelfs over een timing!

Vermits het gewestplan al gewoon reeds jaren voorziet in een park, betwijfel ik of er nog veel openbaar onderzoek moet komen.
Ik betwijfel bovendien of er ook maar iemand zal zijn in deze wijk die gaat protesteren tegen dit project. er zullen waarschijnlijk een parkeerplaats voor vuilniswagens (van het gewest) en een carwash moeten verdwijnen. Zien jullie al een betoging van buurtbewonders met plakaten: "neen aan het park, ja aan de vuilkarparking!" ?

Trouwens aan de ninoofse poort is op het ogenblik het project "les terrasses de l'écluse" bijna voltooid. Ik dacht dat ik daar al foto's van had gepost, maar hier komen ze toch nog een keer:

[Benonie]

De geplande Watantoren (toren?) aan de Ninoofse Poort waarvan sprake in het artikel.

Comment of the Architects [Atelier d'Art Urbain | Bruxelles]:
«PORTE DE NINOVE
This complex designed by the Atelier d’Art Urbain wille make up the new ‘Porte de Ninove’, right at the site of the old medieval gate of the same name which was located in the city walls. As a form of souvenir, but also in order to show how this crossing of the Chaussée de Ninove and the canal has become a real entrance point for the city, the architects from the Atelier d’Art Urbain have opted for symmetry. The first of the two planned buildings already under construction will be finished in 2006. The façades on the Porte de Ninove will be composed of metal, terra cotta and stone. The metal roofs and their curved glazing, along with the urban composition marked out by very pure lines, will make the Porte de Ninove a landmark complex at this entry to the Capital.»

En kritiek van ene Lieven Soete op bruxel.org:

Waarom geen Watan-gedrocht aan de Ninoofse Poort?

1. De Ninoofse Poort was/is geen "eeuwenoude" historische poort - zoals de Vlaamse, de Anderlechtse, de Laekense of de Leuvense Poorten. De Ninoofse Steenweg en dito "Poort" dateren van het midden van de negentiende eeuw. De "Ninoofse Poort" is nooit meer geweest dan de twee bescheiden octrooi-paviljoentjes, die er nu nog altijd staan. Ze waren de opening in het tolhekken, de omheining, die tot 1862 de vijfhoek van Brussel-Stad afsloot.

2. De site van de Ninoofse Poort was historisch en is nog steeds een "waterpoort": het "Kleine Spui" (la Petite Ecluse) - op de plaats waar nu het gebouw staat dat het onderstation van de electriciteitscentrale was en nu gebruikt wordt als bijgebouw van "Arts et Métiers".
Daar kwam de tweede arm van de Zenne de stad Brussel binnen: de RansfortZenne. De hoofdarm kwam binnen via het Grote Spui of la Grande Ecluse (nu een restaurant met diezelfde naam).
Via het Kleine Spui kwam de Zenne via een aquaduct boven het (vervuilde) water van de vestingswal, Brussel binnen. Via dit spui kon het debiet van het water geregeld worden.

Later werd de site van de Ninoofse Poort de plaats van de knik of de bocht in het kanaal naar Charleroi.
De sluis van Molenbeek, uniek in een modern stadslandschap, is nog steeds van levensbelang in de economie, het transport, de waterhuishouding van Brussel.
Vlakbij de Ninoofse Poort liggen ook de enige nog zichtbare restanten van wat het Zinneke was (la Petite Senne of la Sennette). Men kan de oude bedding nog zien achter de ex-brouwerij Decoster (nu Belle-Vue).

3. Wie voor een nieuw project of "masterplan" voor een stedelijke site inspiratie wil zoeken in en rekening wil houden met de geschiedenis - wat evident lijkt - moet toch wel enige professionaliteit nastreven.
Als de architecten van het Watan-project nu beroep doen op een leugen over de geschiedenis om hun project een historistisch sausje mee te geven, dan is dat oneerlijk.
Voldoende reden om dit project te weigeren. Op school zou men met glans gebuisd zijn.

4. Een nieuwe "Poort" oprichten die toegang geeft tot de stad, zoals de architecten het schrijven, is ronduit discriminerend voor de tienduizenden inwoners van Molenbeek en Anderlecht die in deze delen van Brussel wonen.
Men vertrekt van een hautain, koloniaal gezichtspunt dat het interessante deel van "de stad" slechts begint aan de vijfhoek. Al de rest is maar opvulgebied dat men mag volmorsen en laten dichtslibben. Helemaal in de geest van de 19-eeuwse kapitaalbaronnen die Kuregem, Molenbeek en Laken alleen maar als koloniaal wingewest hebben uitgeperst en volgestort.

5. De site van de Ninoofse Poort is nog steeds een "site van en in de diepte". Het is een unieke plek waar men de vallei van de Zenne nog kan ervaren, midden in het stadsweefsel.
De straten omhoog naar het historische "Sceutveld" (E.Pierron en Verrept-Dekeyserstraten; de Delaunoystraat; de Ninoofse steenweg) bieden nog steeds een zicht op deze diepte, op de vallei.
In het midden van deze "vallei" moet men dus geen "volume" neerpoten.
Men moet trouwens ook heel voorzichtig zijn bij de geplande aanleg van een nieuw park. Geen bomen die te veel volume geven, individueel en in groep.
Deze vallei is geen "gat" en moet niet "opgevuld" worden maar moet als een historische site bewaard worden. Omdat ze uniek is en op zich een grote waarde kan krijgen.

6. Rond de Ninoofse Poort zijn er een aantal merkwaardige architectonische en stedenbouwkundige gehelen.
Ik vertrek aan de oude brouwerij Decoster (nu Belle-Vue): een sterk, markant architectonisch en urbanistisch geheel, precies aan de knik in het kanaal.
De bomenrij rond de Espace Pierron.
Het zicht op de kaarsrechte Ninoofse steenweg.
De treurwilg op de plaats van de vroegere Ransforthoeve. Sluit nu mooi de Ransfortstraat af.
De sluis van Molenbeek.
De Heyvaertstraat met in de verte de hallen van het slachthuis van Anderlecht.
Het art-decogebouw van Arts et Métiers.
Het onderstation van de electriciteitscentrale - een uniek voorbeeld van functionele nutsarchitectuur.
Het Ninoofse Plein - een bijna schattig, pretentieloos geheel.
Het zicht in de Fabrieksstraat met de muurschildering en het Bloemenhofplein in de verte.
Het zicht op de toren van de kruithagelfabriek.
En uiteraard de 2 paviljoentjes in het midden.
Allemaal, stuk voor stuk, van die echte "merkwaardigheden", omdat ze het Brussel aan de "werkmanskant" laten zien en (her)kennen.

Een architect moet in staat zijn om deze troeven te waarderen en in de verf te zetten.
Of op zijn minst gerust te laten!
Wie daar alleen maar een soort "olifant op zijn rug" (dixit Corneel, 7 jaar, over huidig ontwerp voor de Watantoren) kan laten neerploffen, mag voor mijn part zijn gewin verder in Monte-Carlo gaan zoeken.

7. De hele site van de Ninoofse Poort is een heel moeilijk urbanistisch geheel.
Omdat er verschillende barrières aanwezig zijn die een menselijk stedelijk contact moeilijk maken.
Twee maal een autostrade van de kleine ring met een haast onbereikbare oase in het midden.
Het kanaal.
Drukke invalsweg: de Ninoofse steenweg.
Drukke vrachtvervoerswegen: de Henegouwen- en de Mariemontkaaien, de Heyvaertstraat en de Nijverheidskaai.

Een nieuw park kan dit probleem ook nog vergroten. Want een park schept niet vanzelfsprekend meer of beter sociaal contact.
Het kan een onveiligheidsgevoel en -situatie vergroten en dus een nieuwe barrière worden. (Vooral ´s avonds en ´s nachts uiteraard.)
Midden deze eilanden een hoop kantoren neerploffen, lost niets op. Integendeel: vanaf 17-18 uur en in de weekends is dit een nieuwe barrière erbij: een levenloze klonter glas en beton.

Het Watan-project lost dus niets op: Vergroot de problematiek alleen maar. Schept zelfs bijkomende problemen: cirkulatie en verkeersonveiligheid, parkeren.

8. Een voorstel / denkpiste
Vertrekken van:
a/ Het water, het kanaal, de vallei, de diepte als structurerend en dominant gegeven
b/ Van de Ninoofse Poort een contactpunt maken tussen de drie volkse wijken: de Zenne-Fabriekswijk in Brussel-Stad, Kuregem in Anderlecht (en aansluitend de Heyvaertbuurt in Molenbeek) en Laag-Molenbeek

Een sociale functie lijkt dus aangewezen.
Met het water als uitgangspunt.
Laat ons een "oase" maken, midden dit stuk stedelijke "woestijn".
- Een zwembad - vooral gericht op de scholen en dus de kinderen (Gebruik maken van de put die er nu al gemaakt is voor de Watantoren).
- Openlucht water-park met veel speel- en ligweides, zandpartijen, veel watertuigen en speelfonteinen...
Geen hoge bomen of grote gesloten gedeeltes.

Er is in deze zeer volkrijke wijken, zowel in Brussel, Anderlecht en Molenbeek, een schrijnend en schreiend tekort aan groene open ruimte en aan zwemgelegenheid.
Een mooie kans ook om over het kanaal heen, een samenwerking te realiseren.
En om in laag Brussel een en ander goed te maken wat men in hoog en noord Brussel heeft verkwanseld.

[hix]

Die lelijke Watantoren is definitief afgelast. Hier ging de Franse gemeenschap een aantal diensten in onderbrengen. Toen de Franse gemeenschap van gedacht veranderde en het contract niet doorging stopte de promotor de werken. Voor zover ik weet is er nog geen nieuw project voorzien. Ik had altijd gehoopt dat het gewest deze gronden zou opkopen om te integreren in het park. Waarschijnlijk is dat te duur.

[Le Penseur]

Ik vraag mij dan wel af waarom het in de pdf-presentatie is opgenomen.

[hix]

Originally Posted by Le Penseur

Ik vraag mij dan wel af waarom het in de pdf-presentatie is opgenomen.

In welke pdf presentatie heb jij dat gezien? Ik heb het nergens zien staan. Misschien heb ik de verkeerde bekeken? Kan je mij de link geven?

Edit: ik heb ondertussen de pdf gevonden. Mijn uitleg: de grond in kwestie is nog altijd voorzien voor bebouwing en daarom heeft men het laatste ontwerp daarin opgenomen. (in afwachting van een nieuw)

[Bazar]

Le Soir 8/5/2009:

La place de Ninove aux portes du renouveau
Bruxelles. L'ensemble de la place fera l'objet d'une rénovation profonde qui prévoit la création d'un parc.
La porte de Ninove revit. Au terme d'un chantier de 140 jours, le pavillon nord a été inauguré par l'échevin des Propriétés communales, Mohamed Ouriaghli (PS), cette semaine. La concession a été accordée par la Ville à l'ASBL Cidep (Centre de documentation et d'étude du patrimoine), via un bail emphytéotique de 27 ans. Le centre y poursuivra ses activités d'information, de documentation, d'étude et d'information sur le patrimoine qu'il mène depuis 1992.

C'est d'ailleurs à son initiative que la paire de pavillons d'octroi de la porte de Ninove avait été classée « en raison de son intérêt historique et artistique ». La Ville annonce que le pavillon sud va désormais bénéficier de son attention. Une demande de permis de bâtir a été introduite.

Le budget total de restauration du pavillon nord, ou septentrional, s'élève à 750.000 euros, répartis entre la Région, l'Etat fédéral (via Beliris) et l'ASBL Cidep.

Dévastées par un incendie en 1990, les deux portes avaient été ensuite laissées à l'abandon et gagnées par la mérule, encouragée par l'enterrement des escaliers d'accès qui empêcha ensuite toute forme de ventilation.

Historiquement, les pavillons d'octroi faisaient partie d'un dispositif fiscal. Ils abritaient les bureaux des agents chargés de percevoir les taxes sur la nourriture, les matériaux de construction et le combustible, notamment. Lors du percement du canal, en 1827, on décida de faire ce la place de Ninove une véritable porte de ville qui serait reliée à la chaussée de Ninove par un pont et équipée d'aubettes d'octroi de dimension.

La restauration des pavillons d'octroi s'inscrit dans le cadre de l'accord Beliris sous l'initiative « Petite ceinture ouest ». Il s'agit, là, de requalifier l'espace public entre la place Sainctelette et la porte de Ninove. Elle comprend plus spécifiquement la réorganisation totale des circuits de circulation automobile, des deux-roues et des trams, via un site propre. Le projet vise également à créer un parc urbain et une place avec une aire de jeux.

[Bazar]

Lettre d'info d'IEB

Tout est permis à la porte de Ninove
Molenbeek-Saint-Jean : chaussée de Ninove, 1. Demande de permis mixte pour la construction d'un immeuble de bureaux de près de 9 000 m2 dans la zone de protection du pavillon d'octroi de la porte de Ninove.
Enquête publique jusqu'au 13 octobre 2009.
Concertation le 24 novembre 2009.

[TomTack]

In een deel van de oude Belle-Vue fabriek komt er een design hotel met de naam 'aqua hotel", Ik weet dat Quinze terug een installatie voor het hotel aan het maken is... meer volgt later

[Bazar]

Lettre d'info d'IEB:

Tout est doublement permis à la porte de Ninove
Molenbeek-Saint-Jean : chaussée de Ninove, 1, et square Auguste Smets, 7. Demandes de permis mixte pour la construction d'un immeuble de bureaux scindé en deux parties de 8 832 m2 d'une part et 10 889 m2 d'autre part dans la zone de protection du pavillon d'octroi de la porte de Ninove. L'enquête publique pour les deux demandes qui était initialement organisée au mois d'octobre est réorganisée pour des raisons administratives (dossier incomplet pour l'IBGE).
A l'enquête jusqu'au 23 novembre 2009.
Concertation le 15 décembre 2009.

[TomTack]

Voici le «nouveau» projet pour la Porte de Ninove qui est actuellement [octobre 2009] dans le stade d'enquête publique !
Dit is dus het «nieuw» project voor de Ninoofse Poort dat momenteel [oktober 2009] in «openbaar onderzoek» is.







www.dds-partners.eu

[Benonie]

Originally Posted by TomTack

Inderdaad een "nieuw" project. Een al even lelijke/banale versie van de afgevoerde Watantoren....

[hix]

Da's zo'n triestig ontwerp. En dat op een plaats waar ik graag een park had gezien.

[crepusculum]

Onmiddellijk afvoeren die handel!

[Bazar]

Het is iets minder lelijk dan het vorige, maar het nog steeds een misbaksel. Hopelijk wordt het niet in de huidige vorm goedgekeurd...

[TomTack]

Masterplan Belle-vue, MSA architecten ism L'Escaut
http://www.ms-a.be/index.php?q=urbanisme/65

Offre masterplan site Belle-vue
2009

Lieu
Canal - Bruxelles

Commanditaire
Commune de Molenbeek

Associé
L'Escaut










in wisselwerking met het project van Buur:

2005-2009 Brussel
Western Inner Ring
urban design, preliminary design and reconstruction

http://www.buur.be/index.php/buur_en...e_kleine_ring/






(jammer genoeg is er bij beide projecten een vermelding van dat wantan gedrocht aan de ninoofse poort)

Masterplan Kanaal Brussel
21 december 2009

BUUR is aangesteld om in 2010 een masterplan voor de westoever van het kanaal van Brussel te maken, in opdracht van de gemeente Sint-Jans-Molenbeek. De kanaalzone staat door externe dynamieken onder druk om te veranderen. Binnen deze opdracht zal gezocht worden naar stedenbouwkundige strategieën om bepaalde transformaties mogelijk te maken, maar ook om bepaalde programma’s aan te trekken. Het masterplan zal het projectgebied als fragment positioneren binnen de ruimere context van de hele kanaalzone.

[Bazar]

Bedankt voor de post!

Originally Posted by TomTack

(jammer genoeg is er bij beide projecten een vermelding van dat wantan gedrocht aan de ninoofse poort)

Inderdaad, het ziet er dus naar uit dat dit gedrocht toch gebouwd wordt... Al zou het huidige overaanbod aan kantoren misschien toch een kentering kunnen betekenen?

Weet iemand of er al werfactiviteit is op die plek?