daily menu » rate the banner | guess the city | one on oneforums map | privacy policy | DMCA | news magazine

Go Back   SkyscraperCity > European Forums > Forum Polskich Wieżowców > Architektura i Urbanistyka > Zabytki



Reply

 
Thread Tools
Old June 6th, 2006, 01:01 PM   #1
anakin
Registered User
 
Join Date: Sep 2003
Location: Warsaw
Posts: 6,914
Likes (Received): 1

[Gromnik] Najstarsza kaplica w Polsce?

Z Gazety Wyborczej:
Tajemnicza kaplica Ślężan


Szczyt Gromnika z lotu ptaka. Wewnętrzny, najlepiej widoczny pierścien to pozostałości rotundy. Słabiej widoczny zewnętrzny pierścień to ślady wieży zamkowej z XV w., a pozostałe ruiny są resztkami niemieckiej gospody; Fot. Jerzy Kot
Szczyt Gromnika z lotu ptaka. Wewnętrzny, najlepiej widoczny pierścien to pozostałości rotundy. Słabiej widoczny zewnętrzny pierścień to ślady wieży zamkowej z XV w., a pozostałe ruiny są resztkami niemieckiej gospody
Fot. Jerzy Kot

Wojciech Pastuszka 06-06-2006, ostatnia aktualizacja 05-06-2006 18:19

Niezwykłe odkrycie na Dolnym Śląsku. Archeolodzy znaleźli na górze Gromnik pozostałości przedpiastowskiej kamiennej rotundy, najpewniej chrześcijańskiej kaplicy. Być może najstarszej na ziemiach polskich

Gromnik to najwyższe wzniesienie (393 m n.p.m.) Wzgórz Strzelińskich. Leży ok. 45 km na południe od Wrocławia. Dr Maciej Małachowicz, architekt specjalizujący się w historii i konserwacji architektury, oraz archeolog dr Czesław Lasota pierwszy raz na górze pojawili się latem 2003 r. Zostali poproszeni o pomoc przez Towarzystwo Wzgórz Strzelińskich, które chciało zwiększyć turystyczne walory Gromnika. Wpierw jednak trzeba było uprzątnąć z jego szczytu ruiny gospody i punktu widokowego wysadzonych w 1945 r. przez Niemców. Współpraca naukowców z Politechniki Wrocławskiej była niezbędna, ponieważ Niemcy zbudowali gospodę w ruinach XV-wiecznego zamku. Poza tym w VIII-V w. p.n.e. na Gromniku znajdował się gród kultury łużyckiej (należy do niej także osada w Biskupinie).

Rotunda schowana pod wieżą

Uczeni szybko odkryli, że pod zwałami gruzów znajdują się fundamenty wielobocznej mieszkalnej wieży obronnej, tzw. donżonu. Był on główną częścią zamku zbudowanego w 1439 r. przez von Czirnów - słynnych na cały Śląsk rycerzy rozbójników. Zamek nie stał jednak zbyt długo - książę legnicko-brzeski Fryderyk zburzył go ostatecznie w 1482 r.

W środku wieży naukowcy natrafili na tajemniczy murowany kamienny krąg z dwiema wnękami (absydami). - Długo próbowaliśmy dopasować go do zamku, np. myśleliśmy, że to pozostałości klatki schodowej - opowiada dr Małachowicz.

Jednak w grudniu 2003 r. uczeni doszli do wniosku, że muszą to być resztki średniowiecznej rotundy starszej niż sama wieża. Dotąd historycy sądzili, że między V w. p.n.e. a XV w. Gromnik nie był zamieszkany.

- Sposób wykonania budowli wskazywał na wczesne średniowiecze. Skromne resztki bardzo podobnych dwuabsydowych rotund są na krakowskim Wawelu (tzw. kaplica B) i w morawskich Mikulczycach. W porównaniu z nimi rotunda gromnicka jest doskonale zachowana - mówi dr Małachowicz. Obiekt w Mikulczycach powstał pod koniec IX w., natomiast o wiek wawelskiej rotundy naukowcy wciąż się spierają, podając daty między IX a XI w.

Rotunda na Gromniku ma 6,1 m średnicy, a jej zachowane do wysokości ok. 1 m mury mają grubość od 90 cm do 1,1 m. Zbudowano ją z miejscowego łamanego granitu połączonego wapienną zaprawą. Do czego mogła służyć?

- Wszystkie znane rotundy były chrześcijańskimi obiektami sakralnymi, więc nie ma powodów sądzić, że ta pełniła inną funkcję. W dodatku rotunda na Gromniku jest zorientowana zgodnie ze stronami świata. Ma absydę wschodnią - ołtarzową i zachodnią - z miejscem dla władcy - tłumaczy dr Małachowicz. W tym wypadku władcą był najpewniej lokalny książę.

Gromnicka rotunda stała w środku grodu. Okazało się bowiem, że resztki kamiennych wałów, które w XIX w. Niemcy uznali za fortyfikacje z okresu kultury łużyckiej, są w rzeczywistości pozostałościami umocnień grodu Ślężan z IX-X w.

- Podobnych grodów jest w okolicy wiele: Gilów, Niemcza, Pałąk, Piwniczna - wymienia dr Małachowicz.

W 2005 r. uczeni poprosili o pomoc dr. hab. Krzysztofa Jaworskiego, archeologa z Uniwersytetu Wrocławskiego, który przez wiele lat badał gród w Gilowie. Razem z mgr Aleksandrą Pankiewicz ustalili, że znalezione na Gromniku fragmenty ceramiki pochodzą z IX-X w. oraz z wieku XV. Tym samym potwierdził tezę Małachowicza. Brak ceramiki z okresu od X do XV w. świadczy o tym, że w tym czasie wzgórze było niezamieszkane.

Według szacunków archeologa gród na Grominku razem z podgrodziem ma około 2-2,5 ha - nie należał więc do największych, ale był świetnie ufortyfikowany. Chroniące go wały miały drewniano-ziemny trzon obłożony tzw. oblicówką z obrobionych kamieni. Na jednym odcinku wał przechodzi nawet w kamienny mur. Takie wały są charakterystyczne dla Czech i Moraw, nie występują zaś na ziemiach Polan, którzy otaczali grody umocnieniami głównie z drewna i ziemi.

Dużo zagadek, mało pewników

Ustalenie dokładnej daty powstania rotundy jest szalenie trudne. Winni są temu m.in. Czirnowie, którzy budując zamek, usunęli ziemię ze szczytu Gromnika, by oprzeć fundamenty na skale. Razem z ziemią znikły prawie wszystkie ślady ludzkiej działalności - zostały tylko resztki rotundy.

Wiemy jednak, że chrześcijaństwo przenikało na Śląsk na długo przed chrztem Polski w 966 r. Prawdopodobnie ok. 890 r. Śląsk wszedł w skład Państwa Wielkomorawskiego, którego władcy już od lat 20. IX w. wspierali chrześcijaństwo. Działalność misyjną na ich ziemiach prowadzili zarówno mnisi obrządku łacińskiego, jak i przybyli w 863 r. z Bizancjum sławni św. Cyryl i św. Metody, którzy stworzyli obrządek słowiański. Morawscy książęta budowali liczne kaplice, m.in. w jednym z najważniejszych grodów swego państwa - Mikulczycach, skąd pochodzi bliźniaczka gromnickiej rotundy. Możliwe więc, że zmusili któregoś z władców Ślężan do wystawienia okazałej kaplicy. Gromnicka rotunda byłaby wtedy o co najmniej 60 lat starsza niż pierwsze kamienne kaplice Mieszka I. - Jeśli obiekt powstał w okresie wielkomorawskim, to nie można wykluczyć, że był pierwszą chrześcijańską świątynią na ziemiach polskich - mówi dr Jaworski. Mocnym dowodem na wielkomorawskie wpływy na Śląsku jest gród w Gilowie zbudowany przez Morawian w 890 r.

Państwo Wielkomorawskie upadło nagle w 907 r. w wyniku najazdu Węgrów. Dość szybko jego miejsce zajęło Państwo Czeskie, którego władcy również propagowali chrześcijaństwo. Śląsk Czesi zajęli najpóźniej w latach 40. albo 50. X w. Mniej więcej w tym czasie został zbudowany najstarszy znany kamienny kościół we Wrocławiu. Jego resztki znaleziono dziesięć lat temu pod katedrą na Ostrowie Tumskim.

Zagadką pozostaje, dlaczego mieszkańcy porzucili Gromnik w X w. Może ktoś zniszczył gród? Mógł tego dokonać Mieszko I, który ok. 989-990 r. odebrał Śląsk Czechom. Piastowie, by zapobiec rebeliom, zazwyczaj niszczyli większość grodów na zajmowanych ziemiach, a resztę przekształcali w grody kasztelańskie, obsadzając je własną załogą. Na Śląsku takimi grodami uczynili m.in. Niemczę i Wrocław. Gromnik mogli też zburzyć wiele lat wcześniej Czesi.

- W tym roku będziemy prowadzić dalsze badania. Może natrafimy na więcej śladów i wyjaśnimy część zagadek - mówią dr Małachowicz i dr Jaworski
anakin no está en línea   Reply With Quote

Sponsored Links
 
Old June 6th, 2006, 01:03 PM   #2
anakin
Registered User
 
Join Date: Sep 2003
Location: Warsaw
Posts: 6,914
Likes (Received): 1

Jedna zasadnicza uwaga. W pewnym momencie wszystkie budowle typu rotunda zostały uznane pozostałości po kościołach albo kaplicach. Tym czasem wcale nie jest to pewne
anakin no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:14 PM   #3
no.morro
Registered User
 
no.morro's Avatar
 
Join Date: Dec 2005
Location: Gdańsk Przymorze
Posts: 452
Likes (Received): 0

A kto twierdzi że nie jest to pewne?
no.morro no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:18 PM   #4
embercadero
Registered User
 
embercadero's Avatar
 
Join Date: Jul 2003
Location: Warszawa Grochów
Posts: 4,774
Likes (Received): 2

co nie zmienia faktu że misjonarstwo morawskie z IX wieku spod znaku Cyryla i Metodego prawie na pewno dotarło zarówno na Śląsk jak i do Małopolski. Więc nie jest wykluczone że to rzeczywiście pozostałość po kaplicy. Na pewno budowla tego kształtu nie powstała z żadnej "inspiracji lokalnej", byłby to zbyt duży i nieprawdopodobny przypadek, tylko raczej powstała pod wpływem kogoś z kręgu kultury zachodniej (ale niekoniecznie musieli to być misjonarze, równie dobrze mogli być kupcy). Koncepcja że była to kaplica niewątpliwie jest pierwszą jaka przychodzi do głowy. Ale oczywiście jest to praktycznie nie do udowodnienia. Ale jest to na pewno najbardziej prawdopodobne wytłumaczenie.

W każdym razie fajnie że coś takiego znaleźli, nie ma za wiele zabytków z tego okresu na terenie Polski.
embercadero no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:19 PM   #5
embercadero
Registered User
 
embercadero's Avatar
 
Join Date: Jul 2003
Location: Warszawa Grochów
Posts: 4,774
Likes (Received): 2

Quote:
Originally Posted by no.morro
A kto twierdzi że nie jest to pewne?
Rozumiem że dla ciebie to jest pewne, jako dziecko byłeś tam ze szwagrem na mszy, nie?
embercadero no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:22 PM   #6
anakin
Registered User
 
Join Date: Sep 2003
Location: Warsaw
Posts: 6,914
Likes (Received): 1

Quote:
Originally Posted by no.morro
A kto twierdzi że nie jest to pewne?
Ano nie jest, i na tą metodologiczny problem zwracano często archeologom uwagę.
anakin no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:24 PM   #7
no.morro
Registered User
 
no.morro's Avatar
 
Join Date: Dec 2005
Location: Gdańsk Przymorze
Posts: 452
Likes (Received): 0

Z tym Cyrylem i Metodym to też nie jest takie pewne.

Niekoniecznie też musi to być najstarsza budowla. Wystarczy podać przykład budynków z Wiślicy, Gniezna i kaplicy B na Wawelu które mogą być z tego samego okresu.

Quote:
Originally Posted by Masstah
Rozumiem że dla ciebie to jest pewne, jako dziecko byłeś tam ze szwagrem na mszy, nie?
Możesz w takim razie podać przykład budowli o tym kształcie z terenu Europy Środkowej, która nie miała charakteru sakralnego? Ani ja ani szwagier takich przykładów nie znamy ale chętnie się dowiemy.
no.morro no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:35 PM   #8
embercadero
Registered User
 
embercadero's Avatar
 
Join Date: Jul 2003
Location: Warszawa Grochów
Posts: 4,774
Likes (Received): 2

oczywiście że nie mogę podać bo ich nie ma ale to równie oczywiście zupełnie niczego nie dowodzi. Ponad to co powiedziałem wcześniej, że charakter sakralny jest najbardziej prawdopodobny. Póki ktoś nie wykopie tam czegoś wprost wskazującego na taki charakter będzie to tylko dość prawdopodobna hipoteza.

Co do tego że wykopaliska z Wawelu i Wiślicy są co najmniej równie stare jak nie starsze jest moja pełna zgoda - ale i nie twierdziłem niczego innego ponad to że jest ich mało. O szczątkach murowanego budynku z Gniezna z IX wieku pierwsze słyszę więc jakbyś mógł rozwinąć temat to będę wdzięczny
embercadero no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 01:46 PM   #9
no.morro
Registered User
 
no.morro's Avatar
 
Join Date: Dec 2005
Location: Gdańsk Przymorze
Posts: 452
Likes (Received): 0

To że nie ma takich odmiennych przykładów właśnie dowodzi prawdopodobieństwa o jakim mówią naukowcy. Gdyby brak jakiegoś odmiennego przykładu miał być przesłanką uniemożliwiającą powstanie hipotezy opartej na przykładach isniejących to na czym naukowcy mieliby tworzyć poglądy na temat funkcji określonej budowli?

W Gnieźnie odkopano resztki kamiennego kościoła z kamienia. Istnieje pogląd, że jest z IX wieku i jest śladem misji iryjskiej.
no.morro no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 02:29 PM   #10
anakin
Registered User
 
Join Date: Sep 2003
Location: Warsaw
Posts: 6,914
Likes (Received): 1

Problem polega na tym, że w wiekszości z rotund ich sakralny charakter nie jest udowodniony.
To przypomina mi trochę sytuację z Dongolą. Odnaleziono tam spory budynek w którym jest pełno inskrypcji, który podejrzewany jets o bycie kośiocłem. Brak jest jednak miejca gdzie mógłby być ołtarz. Z stąd wielu szczególnie zachodnich archeologów bardzo sceptycznie podchodzą do tezy, że jest to kościól i próbuja znaleźć alternatywne jego funkcje.
Z tego powodu byłbym ostrozny z wyciąganiem nadmiernych wniosków
anakin no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 02:55 PM   #11
no.morro
Registered User
 
no.morro's Avatar
 
Join Date: Dec 2005
Location: Gdańsk Przymorze
Posts: 452
Likes (Received): 0

Są rotundy gdzie funkcja sakralna jest oczywista. Nie ma rotund gdzie ta funkcja nie jest oczywista. Wniosek jest prosty że fukcja sakralna bunynków z podobnego okresu i w tym samym kształcie jest najbardziej prawdopodobna.

Czy jest jakiś naukowiec, który twierdzi że rotundy nie pełniły funkcji sakralnych?
no.morro no está en línea   Reply With Quote
Old June 6th, 2006, 10:39 PM   #12
hubertkm
Człowiek Wschodu:-)
 
hubertkm's Avatar
 
Join Date: Jan 2006
Location: Lublin
Posts: 5,295
Likes (Received): 103

Z tą Wiślicą, to bym nie przesadzał. Jak się ostatnio uważa (Pianowski między innymi) nic tak starego jak najstarsze budowle wawelskie, to tam nie ma, a te palatia, to dopiero Henryk Sandomierski albo Kazimierz Sprawiedliwy zbudowali...
Co do samego Gromnika - zabrakło ważnej informacji: z tego co słyszałem, w pobliżu rotundy nie znaleziono nic, co umożliwiałoby datowanie. To, o czym się mówi (IX wiek, Wielkie Morawy itd.) to wnioskowanie tylko z planu dwuabsydowej rotundy i techniki murów, co też nie do końca jest pewne. Owszem, przyjmuje się, ze dwuabsydowe rotundy, to sprawa wczesna, ale kto tak naprawdę wie? Są w Polsce i nie tylko rotundy nawet i z XIII wieku, trudno powiedzieć, czy typ z dwoma absydami nie występował później niz wawelski kosciół "B". Znam tyle przykładów "za późnego" z punktu widzenia dominujących w literaturze poglądów pochodzenia pewnych zabytków, ze to nie jest dla mnie argument.
Póki co, nic nie wiadomo, choć hipoteza na temat wczensje chronologii i wpływów wielkomorawskicch moim zdaniem logiczna i bardzo sensowna - trzeba tylko pamiętac, z eto hipoteza. Niestetynasi historycy często zapominają o tym i zwłaszcza własne hipotezy podają jako panujacą prawdę
Pozdr.
hubertkm no está en línea   Reply With Quote
Old June 7th, 2006, 12:14 AM   #13
no.morro
Registered User
 
no.morro's Avatar
 
Join Date: Dec 2005
Location: Gdańsk Przymorze
Posts: 452
Likes (Received): 0

Dlatego napisałem, że tamte budynki mogą być z IX wieku czyli nie muszą. A co do Wielkiej Morawy na Śląsku to dotychczasowe ślady jej ekspansji są tak słabe, że mam wrażenie, że każdym odkryciem chciano by udowodnić jej wpływy na tym terenie. Co do Gromnika to tych rotund przecież na Śląsku była cała masa, więc to co piszesz jest prawdopodobne.
no.morro no está en línea   Reply With Quote
Old November 5th, 2011, 10:55 PM   #14
Grobell
Registered User
 
Grobell's Avatar
 
Join Date: Sep 2009
Location: Dolina Odry
Posts: 645
Likes (Received): 288

Artykuł co prawda nie pierwszej świeżości, ale stan wiedzy aktualny więc wklejam dla odświeżenia tego ciekawego wątku:

http://fakty.interia.pl/wiadomosci/d...a,1170526,4948

Odkrywamy tajemnice Gromnika
Sobota, 30 sierpnia 2008
W ramach wakacyjnej praktyki kilkunastu przyszłych archeologów, studentów Uniwersytetu Wrocławskiego, pod okiem doktora Krzysztofa Jaworskiego oraz doktorantki Aleksandry Pankiewicz przeprowadzało badania archeologiczne na dolnośląskim Gromniku.

Gromnik broni tajemnic
Prace te trwają tu już od czterech lat. Pierwszy rok poświęcono jednak na odgruzowanie stanowiska, aby umożliwić zasadniczą eksplorację. Z inicjatywą rozpoczęcia prac na szczycie Gromnika wyszło Towarzystwo Wzgórz Strzelińskich, do którego włączyła się również Gmina Przeworno. Źródeł finansowania było i jest kilka.

Są pieniądze
Fundusze i pomoc pochodzą zarówno od Gminy, jak i z Uniwersytetu Wrocławskiego, Towarzystwa Wzgórz Strzelińskich, a od dwóch lat również z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Obecne badania to realizacja umowy, jaką wójt gminy Przeworno Aleksander Bek podpisał z Instytutem Archeologii Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. Jej przedmiotem było wykonanie prac archeologicznych, mających na celu odkrycie, rozpoznanie, udokumentowanie i zabezpieczenie zabytków na Górze Gromnik.

Zamek na szczycie Gromnika jest jednym z najbardziej znanych ze źródeł pisanych zamków XV wieku, jednak od strony archeologicznej, pomimo piątego już sezonu badań, wiadomo nadal niewiele. Tegoroczne prace były kontynuacją zeszłorocznych wykopów.

- Chcemy przede wszystkim poznać zabudowę zamkową na szczycie, tudzież zabudowę przy nadal tajemniczej rotundzie dwuabsydowej - opowiada Aleksandra Pankiewicz. Na szczycie jest wiele ciekawych dla archeologów rzeczy. Pierwsze osadnictwo sięga neolitu, czyli młodszej epoki kamienia. Znaleziono tu pojedyncze ślady z tych czasów, między innymi kilka kamiennych przedmiotów i miedzianą siekierkę.

Odkryli wieżę

Wieża na Gromniku była jedna z najstarszych wież zbudowanych w Sudetach o bardzo ciekawej formie architektonicznej, co być może zawdzięcza temu, że stanęła na fundamentach starego zamku. Dwuabsydowa wieża na szczycie została odkryta już podczas odgruzowywania stanowiska w pierwszym roku prac.

Dla archeologów jest wyjątkowo ciekawym, wręcz fascynującym znaleziskiem. Schowana pod późniejszą wieżą widokową ma bardzo nietypową formę. Jest to rotunda z bardzo czytelną absydą wschodnią i nieco już zniszczoną zachodnią. Tego typu budowle znane są w tej części Europy jako najstarsze przykłady architektury sakralnej.

Najstarsza budowla?

Najbliższą analogią mógłby być kościół nr 6 w Mikulczycach z drugiej połowy IX wieku i kościół na Wawelu datowany na przełom X i XI wieku. Praktycznie później takich obiektów już nie stawiano. Przypomnijmy, że rotunda św. Gotarda w Strzelinie pochodzi już z XIII weku i choć budowę ma podobną, nie ma absydy zachodniej. I tu pojawia się dla archeologów zagadka, bowiem sama forma wieży na Gromniku wskazuje na pochodzenie wczesnośredniowieczne.

W trakcie badań, kiedy odkryto pozostałości grodu wczesnośredniowiecznego, pojawiła się koncepcja, iż obiekt na szczycie może być najstarszą budowlą sakralną na ziemiach polskich. To dla pracujących tam archeologów z jednej strony odkrycie sensacyjne, z drugiej - fakt przysparzający szereg kłopotów.

Zalegające wewnątrz warstwy są późnośredniowieczne, więc mogłoby się wydawać, że z tego okresu właśnie pochodzą odkryte budowle. Problem w tym, że historycy sztuki i architekci uważają, że budowla nie może pochodzić z tego okresu. Byłby to wielki archaizm, zwłaszcza na nowoczesnym w tym czasie pod względem architektury Śląsku. Całą sprawę komplikuje jeszcze XIX wieczna wieża i dokonana w tym okresie gruntowna przebudowa miejsca.

Kto rozwiąże zagadkę?

Zatem mijają cztery lata wykopalisk i zagadka nadal pozostaje niewyjaśniona. - Próbowaliśmy różnych metod datowania znaleziska, przede wszystkim posługując się stratygrafią (badaniem warstw podziemnych) - wyjaśnia Aleksandra Pankiewicz. Uzyskano zupełnie niejednoznaczne odpowiedzi, wskazujące bardziej na późne średniowiecze.

Z najniższych warstw wybrano zatem próbki zaprawy, teoretycznie najczęściej nie naruszone, kierując je do badań C14 (izotopów węgla radioaktywnego) w laboratorium w Poznaniu. Wyniki były zupełnie abstrakcyjne - wskazały od 3 tysięcy lat przez Chrystusem aż do XX wieku, zatem okazały się zupełnie bezcelowe.

W przyszłym roku prace będą kontynuowane. Program badań zatwierdzony jest póki co do roku 2010. Archeolodzy zamierzają nadal rozpoznawać elementy średniowiecznego zamku i całość stratygrafii wzgórza przede wszystkim dlatego, by stanowisko właściwie udokumentować. Jeśli wzgórze znów zostanie zagospodarowane, a takie są plany, nie będzie to już możliwe.

Gromnik mocno broniony

Kolejnym priorytetem badawczym jest rozpoznanie konstrukcji obronnych Gromnika, bo już wiadomo, że był otoczony trzema wałami i trzema fosami. To bardzo rozbudowane założenia obronne, jak na tego typu zamek. Już teraz jednym z wielu efektów prac na szczycie Gromnika jest wspólna publikacja doktora Krzysztofa Jaworskiego i mgr Aleksandry Pankiewicz pt. "Gromnik - z dziejów zasiedlenia i zagospodarowania szczytu". Wydana w ub. roku, niestety tylko w 1000 egzemplarzy, książka jest próbą zebrania wszystkich dotychczasowych wyników badań archeologicznych i ich analizy.

Gromnik nadal broni swych tajemnic, nawet przed archeologami. Jednak oni sami często powtarzają, że nie zawsze warto wszystkie te sekrety odkrywać i wyjaśniać, by nie odbierać tak fascynującemu miejscu niepowtarzalnej dla turystów aury. Jeśli dalsze badania potwierdzą, że na szczycie góry powstała pierwsza na ziemiach polskich budowla sakralna, będzie to ogromna atrakcja turystyczna i kolejny powód do dumy dla mieszkańców gminy Przeworno i powiatu strzelińskiego.
Grobell no está en línea   Reply With Quote
Old November 7th, 2011, 03:37 PM   #15
C-mere
au premier étage
 
C-mere's Avatar
 
Join Date: Sep 2006
Location: Jurydyka Solec
Posts: 2,075
Likes (Received): 209

Quote:
Originally Posted by grobel666 View Post
Artykuł co prawda nie pierwszej świeżości, ale stan wiedzy aktualny więc wklejam dla odświeżenia tego ciekawego wątku:

Sobota, 30 sierpnia 2008
Rozmawiałem krótko z prof. Małachowiczem o tym obiekcie i on niczego nie przesądzał ale raczej wykluczał, że jest to inwestycja z czasów Wielkiej Morawy. Dlatego można dać sobie spokój z pisaniem, że był to obiekt "najstarszy". No chyba, że ktoś jest dziennikarzem to może pisać wszystko.
__________________
""
C-mere no está en línea   Reply With Quote


Reply

Tags
dolnośląskie

Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off



All times are GMT +2. The time now is 11:41 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.8 Beta 1
Copyright ©2000 - 2014, vBulletin Solutions, Inc.
Feedback Buttons provided by Advanced Post Thanks / Like v3.2.5 (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2014 DragonByte Technologies Ltd.

vBulletin Optimisation provided by vB Optimise (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2014 DragonByte Technologies Ltd.

SkyscraperCity ☆ In Urbanity We trust ☆ about us | privacy policy | DMCA policy

Hosted by Blacksun, dedicated to this site too!
Forum server management by DaiTengu