ANTWERPEN & BRUSSEL / ANVERS & BRUXELLES: Groene steden? / Villes vertes?

[Benonie]

"Antwerpen en Brussel horen bij de 'groenste' steden van Europa


Antwerpen en Brussel behalen een gemiddeld resultaat in een Europese milieustudie. In het aanbod aan groene ruimte scoren beide steden goed.

Het gaat om een onderzoek van 26 steden door de Italiaanse milieuorganisatie Legambiente. Op basis van enquêtes brengt de studie de ecologische gezondheid van de steden in kaart. Dat gebeurt aan de hand van een resem criteria, waaronder het aantal fietspaden, het luchtvervuilingsniveau, waterzuivering, het gebruik van openbaar vervoer of gescheiden afval.

Wat de meeste criteria betreft, zitten Antwerpen en Brussel doorgaans bij de Europese middenmoot. Op twee punten scoren beide steden echt slecht: luchtkwaliteit en openbaar vervoer.

Net zoals voor driekwart van de onderzochte steden geldt in beide plaatsen dat de luchtvervuiling grotendeels boven de Europese normen zit voor fijne stofdeeltjes en stikstofdioxide. Zo is Brussel bij de zeven steden waar de waarden voor stikstofdioxide meer dan dubbel zo hoog liggen als de Europese doelstelling van 44 microgram per kubieke meter. Brussel noch Antwerpen wordt vermeld op de lijst van steden die die doelstelling tegen 2010 lijken te halen.

Wat het gebruik van het openbaar vervoer betreft, zitten Antwerpen en Brussel dan ook bij de slechtste helft van de onderzochte steden. Het openbaar vervoer in beide steden wordt jaarlijks door minder dan 250 passagiers per inwoner gebruikt, wat een pak minder is dan in metropolen als Londen, Parijs of Madrid. Dat is zo ondanks de blijvende toename van het aantal passagiers bij de MIVB, het Brusselse netwerk. Vorig jaar telde de MIVB liefst 255 miljoen passagiers.

De tegenvallende resultaten voor Antwerpen en Brussel zijn gelijkaardig aan die van regionale steden van ongeveer dezelfde omvang, zoals Napels of Lyon.

Praag blijft wat dat betreft het absolute voorbeeld. In de Tsjechische hoofdstad nemen jaarlijks 415 passagiers per inwoner het openbaar vervoer.

Antwerpen en Brussel scoren dan weer wel goed als het gaat om het aanbod aan groene ruimte. Met gemiddeld 45 procent van hun oppervlakte binnen de stadsagglomeratie die geklasseerd kan worden als groene ruimte (bv. het Brusselse Ter Kamerenbos) zitten beide steden bovenaan.

Antwerpen krijgt ook een pluim omdat het afval er gescheiden wordt opgehaald.

Voorts blijkt uit de studie dat de populariteit van de fiets cultureel bepaald is en nauwelijks iets te maken heeft met een zacht klimaat. Zo zijn de Scandinavische en Duitse steden toppers als het gaat over fietsen. (BDB)"

De Morgen 29/10/06

Zoals iedereen al lang weet: er rijden teveel stinkende auto's rond in onze steden, en te weinig fietsen, bussen en trams.

[ƒƒ]

Ik heb al gemerkt dat het in Antwerpen desondanks véél aangenamer fietsen is dan in Brussel ('s middags fietsen in de buurt van de Hallepoort, jeej). Ik ben nu al een paar keer in Brussel geweest met de fiets, maar ik ben nog geen enkel fietspad meer tegengekomen dan in de Koninklijk Parklaan (en een paar flarden aan het kruispunt Koninginnelaan-Groendreef).

Gelukkig dat er nog mensen zijn die het vertikken aan een rijbewijs te beginnen

[SkyView]

Brussel geen fietsstad ? Je hebt er zelfs temidden van het Schumanplein een fietspad liggen. Of is dit gelegd voor een nieuwe aflevering van Fear Factor ?
LOL

[Joba]

Ik vind dat maar een rare enquête hoor. Brussel en Antwerpen scoren goed wat betreft groene ruimte? Dat project Spoor Noord is dus eigenlijk voor niets nodig. Scoren zwak in openbaar vervoer? Dat je met gemak in beide steden kunt wonen zonder een auto te bezitten is dus van geen belang. Antwerpen krijgt een pluim voor gescheiden ophaal? Dat het thuis-sorteren overbodig is, daar hoeven we toch ook niet aan te denken.

Neen, dit is een enquête waar ik geen belang aan wil hechten.

[hix]

inderdaad
als Brussel 255 miljoen passagiers had dan zit de stad toch aan 255 per inwoner. En daarbij is de MIVB niet de enige maatschappij: Ook TEC, de lijn en de nmbs vervoeren heel wat reizigers!

[Benonie]

Tja,

het is met deze studie zoals met de meeste studies, je kunt er alles en niks mee bewijzen. Enkele jaren terug las dat Brussel op de derde plaats staat qua openbaar vervoer in Europa. Dit was een onderzoek dat werd afgenomen bij duizenden internationale zakenreizigers.
Intussen zijn we al enkele jaren verder en het openbaar vervoer is nog beter geworden, maar idd verre van perfect, al wordt er naarstig verder gewerkt aan vrije tram- en busbanen en het GEN.
Wat Antwerpen betreft blijven de oude, aaneengeschakelde, soms overvolle trams op teveel plaatse vastzitten in de file. Er is gewoon wat meer politieke moed nodig om gewoon hier en daar autorijstroken op te offeren aan tram en bus.
Vast staat dat beide steden zeer veel groene ruimtes bezitten. In Brussel is 56% (!) van het oppervlakte groen, zowel privé-tuinen als parken, bossen en weiden.(bron, Dienst Groen, Brussel)
En alhoewel het openbaar vervoer van, naar en in Brussel prima is, blijf ik versteld staan van het aantal auto's die elke dag onze hoofdstad bezoedelen en op heel wat plaatsen het openbaar vervoer hinderen. In geen enkele grootstad die ik ooit bezocht (en dat zijn er een pak) kreeg koning auto zo'n vrij spel. Shame on Brussels!
Antwerpen is inderdaad beter om te fietsen, maar een massale fietsstad kan je het niet noemen, daarvoor slaat de autogekte ook hier nog teveel toe.
Wij waren in augustus in Kopenhagen, groter dan Antwerpen en vergelijkbaar qua reliëf en klimaat: daar zijn 240 km brede, vrijliggende fietspaden. Tienduizenden mensen nemen er elke dag de fiets, weer of geen weer.



Of er in de Duitse steden dan echt zoveel meer gefietst wordt, zoals uit de studie zou moeten blijken, weet ik niet.
Iemand meer ervaring met Keulen, Hamburg, Berlijn of Frankfurt?
Voor de rest vind ik Antwerpen en Brussel fantastische steden die de vergelijking met heel wat andere Europese grote steden moeiteloos doorstaan.

[Joba]

Op welke plekken in Antwerpen zouden er dan autorijstroken opgeofferd kunnen worden voor openbaar vervoer? Waar openbaar vervoer en auto de weg delen is dat uit pure noodzaak: de straten zijn gewoon te smal om te voorzien in een(volledige) aparte tram- en busstrook. Met name in Antwerpen Noord en het oude centrum is dit de toestand. Ik meen me trouwens te herinneren dat men op de Mechelsesteenweg een rijstrook wil opofferen, ook al is dit mijn inziens totaal niet nodig, daar er reeds een vrije tramstrook is. Het is dus geen kwestie van politieke moed hoor.

[Benonie]

Originally Posted by Joba

Op welke plekken in Antwerpen zouden er dan autorijstroken opgeofferd kunnen worden voor openbaar vervoer? Waar openbaar vervoer en auto de weg delen is dat uit pure noodzaak: de straten zijn gewoon te smal om te voorzien in een(volledige) aparte tram- en busstrook. Met name in Antwerpen Noord en het oude centrum is dit de toestand. Ik meen me trouwens te herinneren dat men op de Mechelsesteenweg een rijstrook wil opofferen, ook al is dit mijn inziens totaal niet nodig, daar er reeds een vrije tramstrook is. Het is dus geen kwestie van politieke moed hoor.

Straten te smal? Dan moet men maar meer straten verkeersluw of zelfs verkeersvrij maken, zoals de as Nationalestraat/Volksstraat.
Onmogelijk?
Alles is mogelijk, het kon langs de Meir wel (en net daar zit de tram onder de grond...) Het is gewoon een kwestie van keuzes maken.
De auto's die daar nu staan aan te schuiven richting parkeergarages rond de Groenplaats rijden daar gewoon niks te doen. Als men die gemotoriseerde ééndagsvliegen er weg haalt blijft er voldoende plaats voor wie er echt met de wagen moet zijn en voor het openbaar vervoer.
Ik ben 42 en raak al vrijwel heel mijn leven overal te voet, met de fiets of het openbaar vervoer, ook nu ik een gezin heb en in een stadje woon waar het openbaar vervoer karig is. Dikwijls gaat het zelfs stukken sneller. En wij zijn heus niet de enigen, in de steden is 25% ven de gezinnen auto-arm.

Jammer genoeg is de auto nog steeds koning en in België en blijft men de binnensteden volproppen met parkings, zodat de luitjes van de rand met hun karretje tot in het centrum raken en het er ook achter kunnen laten.
Vroeger gebeurde dit bovengronds, tot er geen pleintje meer over was in ons land. Toen sloopte men maar eeuwenoude gebouwen om afzichtelijke parkeertorens te bouwen, zoals rond de Groenplaats.
Later stopte men die parkings onder de grond. Esthetischer maar met hetzelfde effect: files! luchtvervuiling (zie studie), stadsvlucht en een geblokkeerd openbaar vervoer.
Ook in 'model'stad Gent hetzelfde liedje: Gent autovrij: forget it.
Het stadsbestuur plant gewoon de hele binnenstad vol ondergrondse parkings. St-Michiels, Reep, Vrijdagmarkt, Kouter, Sint-Pieters, Poel...
En waar de ondergrondse parking in een referendum werd weggestemd, parkeert men die tuigen gewoon weer bovengronds, vlak onder de Belforttoren. En dan maar klagen over een slechte doorstroming van Tram1.
Je staat 2 keer sneller te voet van St-Pietersstation op de Korenmarkt, en intussen passeer je 5 aanschuivende trams.
Ik ben onlangs nog in Antwerpen af de tram gestapt toen die er aan de Nationalestraat 10 minuten over deed om 100 meter te overbruggen, gewoon omdat al die individualisten persé met stinkende blikken dozen onder de Groenplaats wilden gaan staan.
Als onze politici kl... aan hun lijf hadden banden ze met gemak 3 kwart van het autoverkeer uit de binnensteden en legden ze 3 keer zoveel trams, metro's en bussen in. Goed voor het milieu, de leefbaarheid en de doorstroming van het verkeer.
In het buitenland lukt dit wel, hier doen ze het in hun broek als er drie middenstanders en één Jean Marie De Decker hun bek open trekken.
In Gent heeft men ooit een bewonersvergadering moeten inleggen voor verontruste handelaars van de Kortrijksepoortstraat die klaagden omdat er aan een straathoek een parkeerplaats moest sneuvelen bij het inleggen van de nieuwe, bredere Hermelijntrams. De handelaars gingen daar niet mee akkoord. Eén parkeerplaats was voor hen belangrijker dan goed openbaar vervoer zonder parkeerproblemen voor hun deur.
Nu, wat Antwerpen betreft, is er langs de Turnhoutstebaan waar blijkbaar ook doorstromingsproblemen zijn, geen plaats voldoende voor aparte trambeddingen? Het is lang geleden dat ik er doorheen reed (vroeger deed ik dit elke dag, met de fiets langs die ouwe kasseien) Of vergis ik me daarin?
In elk geval, wat die politieke moed betreft: waar een wil is, is een weg.
Jammer genoeg is dit in ons landje meestal een autoweg, zelfs in onze drukbevolkte binnensteden met een middeleeuws stratenpatroon.

[Joba]

De functie van de Meir als verkeersas is enerzijds overgenomen door de Lange Nieuwstraat - Korte Nieuwstraat en de Wolstraat - Kipdorp - Sint Jacobsmarkt aansluitende op de Turnhoutsebaan, en anderzijds door de Leopoldstraat - Huidevettersstraat en de Lange Gasthuisstraat - Sint Jorispoort aansluitende op de Mechelsesteenweg en de Jan Van Eycklei. Voor de as Nationalestraat - Volkstraat zijn de vervangingsmogelijkheden beperkter.

De Turnhoutsebaan is reeds heraangelegd geweest tijdens de jaren 90 met een vrij tram-en busbaan. Voor straten als de Omeganckstraat en de Provinciestraat waar de tram 10 door rijdt, en de Dambruggestraat en de Van Kerkhovenstraat waar de 12 door rijdt, is de mogelijkheid er niet auto- en openbaar vervoer te scheiden. Het is voor mij al indrukwekkend dat men een route vond voor de tram 12 doorheen Antwerpen Noord.

Dat de kleinhandel wel degelijk afhankelijk is van autoverkeer tonen de ervaringen met de heraanleg van de Leien aan. Deze heeft zware klappen gekregen en is een stuk van zijn kliënteel definitief kwijt, omdat de zone rond Leien voor lange tijd zeer moeilijk bereikbaar werd voor autoverkeer.

[Joba]

Trouwens als jij vindt dat er in België overdreven gebruik wordt gemaakt van autoverkeer, dan ben jij duidelijk nog nooit in de VS geweest. In een stad als Atlanta mag je ver zoeken en lang wachten op een bus hoor.

[groentje]

En ontoegankelijk voor ander verkeer, ook. Of toch minder toegankelijk. Maak van de Leien een wandelboulevard, en je publiek zal misschien wel wijzigen, maar niet noodzakelijk verminderen. Zet een werf in het midden van een park/autovrije winkelstraat/steenweg, en je zal inderdaad minder passage, en dus minder klanten hebben. Maar dat heeft weinig te maken met het feit dat het niet bereikbaar is voor auto's.
Verkijk je niet te veel op autoverkeer als dé grote brenger van klanten. Ook daar zijn er al verschillende onderzoeken naar geweest, die aanwijzen (ik wil niet meer spreken over aantonen bij wetenschappelijke studies, daar kan je inderdaad vaak alle kanten mee op) dat fietsers en voetgangers doorgaans betere klanten zijn dan automobilisten.

[Joba]

Ik zie niet in wat voor nut dat heeft om de Leien autovrij te maken. Er is reeds een vrij tram- en busbaan, een fietspad, en een zeer ruime trotoir voor het vrij beperkt aantal voetgangers.
Je mag niet vergeten dat in het historisch centrum er een zeer grote concentratie is van horeca, kleinhandel, en culturele en recreatieve faciliteiten, gecombineerd met een grote gezelligheidsgraad. Een gemis aan toegangsmogelijkheden voor auto's kan nog gecompenseerd worden door deze factoren, maar in de 19de eeuwse gordel is dat veel minder het geval. Er zijn bijvoorbeeld amper toerististen die buiten de middeleeuwse kern komen, met uitzondering van de stationsbuurt.

[groentje]

Het spijt me als ik niet helemaal duidelijk was. Ik nam de Leien als voorbeeld, ik had net zo goed de Louizalaan in Brussel kunnen nemen. Ik wou gewoon mijn punt duidelijk maken, dat autovrije straten niet noodzakelijk betekenen dat er minder mensen komen, integendeel. En meer mensen betekenen ook meer potentiële klanten.
De 19e-eeuwse gordel is inderdaad niet meteen hip, maar vergis je niet, ook daar kan verandering in komen. Denk aan wat er met het Patershol in Gent is gebeurd. Slechts een paar decennia terug, was het Patershol echt geen buurt waar je voor je plezier kwam. Nu is het hip, en duur, en druk, en vréé gezellig. Niets zegt, dat hetzelfde niet kan gebeuren voor die oude arbeiderswijken rond Gent en Antwerpen...

[Joba]

Het patershol valt totaal niet te vergelijken met de 19de eeuwse gordel. Dat zie je zelf toch ook wel? En bijvoorbeeld het Zurenborg is reeds een hippe buurt.

[hix]

Benonie, van mij mag je direct burgemeester van Brussel worden! Ik begrijp vooral niet dat men in België niet inziet dat we verkeerd bezig zijn!
Zelfstandigen beweren steeds dat hun omzet zal dalen als men de stad autovrij of -arm maakt, terwijl alle feiten het tegendeel bewijzen. Als ik in Brussel voorbeelden uit binnen en buitenland aanhaal, dan antwoordt men mij: "ja maar, Brussel is Gent niet, en Brussel is Londen niet" en zo maakt men het onmogelijk om een autovrije binnenstad te bepleiten. Ik weet niet hoe ik het moet verwoorden in discussies maar ik word er behoorlijk gefrustreerd van...
Ik ben gisteren nog in Gent geweest en ik moet zeggen: wat een fijne stad is dat! en zo weinig auto's: zalig...

[groentje]

En waarom is het Patershol niet te vergelijken met de 19e eeuwse gordel? Krotwoningen, weinig aantrekkelijk om te wonen, voornamelijk bewoond door kansarmen, arbeiders en migranten, onveilig, en wijken die achtergesteld waren/zijn, die door sommigen het liefst zou worden afgebroken...
OK, in de 19e-eeuwse gordel zijn de huizen oud, maar hebben -nog- geen historische waarde. Maar net zoals in het Patershol zijn met relatief eenvoudige ingrepen de leefbaarheid en aantrekkelijkheid te vergroten. En een paar artiesten/voortrekkers die vluchten naar een goedkopere locatie, de zogenaamde gentrificatie, kan er ook al veel aan doen. En waar (begoede) klanten wonen, daar komen ook de winkels.

[Joba]

Tja, als het verschil met een verzameling middeleeuwse steegjes niet duidelijk is voor jouw, dan kan ik alleen maar besluiten dat je Antwerpen Noord nog niet vaak bezocht hebt. Ik herhaal echter wel dat het Zurenborg reeds een hippe buurt is. De Cogels-Osyslei en omliggende straten is waarschijnlijk zelfs de eerste plaats in Antwerpen waar gentrificatie plaatsvond. Het voordeel dat te halen valt uit het autovrij maken van bepaalde straten in deze buurt is voor mij erg onduidelijk. Zelfs de Cogels-Osyslei, misschien wel de mooiste straat van Antwerpen, heeft een zeer beperkt voetgangersverkeer.
Om misverstanden te vermijden, ik stel dus niet dat Antwerpen Noord niet uit het dal gelift kan worden. Ik stel wel dat er weinig voordeel te halen valt uit het autovrij maken van delen van de wijk zoals dat gebeurd is met het historisch centrum. Een uitzondering is een winkelstraat zoals de Offerendestraat, dat reeds autovrij is. Een uitzondering dat de regel bevestigd.

[Benonie]

Er valt wel degelijk voordeel te halen uit het autovrij maken van bepaalde straten in Antwerpen-Noord: namelijk betere doorstroming van het openbaar vervoer, meer ruimte voor de bewoners (kinderen, senioren...) en veiliger (en dus meer) fietsverkeer.
Jammer genoeg heeft 4 decennia eenzijdig automobieldenken in ons land hele generaties dusdanig gebrainwashed dat er steeds uitgegaan wordt van autoverkeer bij het bepalen van een stads, dorp- en straatbeeld. Pas nadat de auto zijn plaatsje heeft gekregen, zowel de rijdende als de geparkeerde, ziet men of er nog plaats over is voor de rest.
In feite zou men net het tegengestelde moeten doen, en eerst plaats voorzien voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Als er dan nog plaats vrij is (zoals de Leien) komen daarna de auto's aan de beurt. Zo krijg je automatisch minder autoverkeer en meer O.V gebruikers en fietsers.
Met gammele trammetjes die vastzitten in de file komen we nergens. Die zetten pendelaars of shoppers zeker niet aan om het openbaar vervoer te gebruiken. Idem met geschilderde fiesstrookjes van 75 cm breed tussen de gaparkeerde en voorbijrazende auto's. Als men niet de moed heeft om échte, brede fietspaden aan te leggen, begin er dan niet aan.
Ieder gemeentebestuur zou de auto op zijn grondbezit moeten terugdringen. Gezien de grote maatschappelijke schade (lawaai, onveiligheid, uitlaatgassen, schade aan historische gebouwen, parkeerproblemen) zijn ze dit aan hun inwoners (en dus belastingbetalers) verplicht.
Jammer genoeg vertikken ze dit, vooral onder druk van middenstand en automobiellobby (zie Touring deze week)
Dat bedoel ik met gebrek aan politieke moed.

[Benonie]

Originally Posted by Joba

De Turnhoutsebaan is reeds heraangelegd geweest tijdens de jaren 90 met een vrij tram-en busbaan.

Poller1: "Het doorstromingsprobleem is er allerminst in de Turnhoutsebaan... Het is net omdat de Gemeentestraat zo'n flessenhals is na de vrij snelle doortocht over de Turnhoutsebaan, dat je soms dus een file hebt van 10-15 OV-voertuigen van de Rooseveltplaats tot de Carnotstraat."

janjozef: "Zoalang als de auto's op de Turnhouthse baan dubbel mogen parkeren, en het zijn enkel de racistische agenten die er boeten durven uitschrijven dixit de bewoners, zal de tram op gans dit stuk veel tijd verliezen om van de bussen maar te zwijgen."

Het is dus blijkbaar niet zozeer de heraangelegde Turnhoutsebaan die het probleem vormt, wel de foutparkeerders en de doorstroming langs Carnotstraat en Gemeentestraat. Zoals ik reeds schreef, het is lang geleden dat ik dagelijks doorheen de Turnhoutse Baan, Carnotstraat en Gemeentestraat fietste.

In elk geval, voor elk doostromingsprobleem bestaat een oplossing, kwestie van willen, niet van kunnen.

[Joba]

En de heraanleg van de Carnotstraat is nu net iets dat voor binnenkort gepland is. Zoals IK al eerder zei, als er nog plekken zijn waar er niet eerder in een vrije bus- en trambaan voorzien werd dan is dat omdat er de ruimte niet voor is. Voorbeelden zijn de Nationalestraat, de Brederodestraat, de Dambruggestraat, de Minderbroedersrui enzoverder. En het spijt me, maar ik vind het niet zinnig om vanuit een principieel anti-autostandpunt zomaar belangrijke verkeersassen te gaan afsluiten voor autoverkeer. Het is een kwestie van pragmatisch zijn, niet van dogmatisch zijn.