[Kragujevac] Stare slike | Old photos

[kasina]

... isti izvor, ista godina, drugi ugao ...

[kasina]

... nastavljamo sa spomenicima, fontanama ... isti izvor, godina 1964. ...

[kasina]

... a kad smo vec kod spomenika, evo jedne iz 1938. za sada, izvor isti ...

[kasina]

... da promenimo malo izvor ... pozajmlljeno sa neta ... Crkva, jedna u nizu ...

[Johnny_kgc]

Originally Posted by kasina

... da promenimo malo izvor ... pozajmlljeno sa neta ... Crkva, jedna u nizu ...

Ni slucajno - "jedna u nizu". To je Saborna crkva... Jedna od najbitnijih u gradu...



Odlicna razglednica Kragoujevca!

[nixy]

Hahahaha

[kasina]

Originally Posted by Johnny_kgc

Ni slucajno - "jedna u nizu". To je Saborna crkva... Jedna od najbitnijih u gradu...



Odlicna razglednica Kragoujevca!

... Crkva, jedna u nizu ... naravno, ne misli se na brojnost crkava vec na brojnost istog motiva na razglednicama i fotkama , odnosno, n i z ...

[kasina]

... Dvorska straza u Kragujevcu, snimak Anastasa Jovanovica iz sedme decenije XIX veka ...

[kasina]

... isti period, isti slavni autor ... Prva srpska artiljerija u Kragujevcu ...

[kasina]

... isti izvor, tadasnja periferija Kragujevca ...

[kasina]

... ovo sam vec postovao, ali evo i verzije u malcice boljem kvalitetu, dakle krunska razglednica Gimnazije iz 1907. godine ...

[kasina]

... jos malo XIX vek i maestro Anastas Jovanovic ...

[nixy]

Savrseno...

[Johnny_kgc]

Originally Posted by kasina

... isti izvor, tadasnja periferija Kragujevca ...

Sta li je ovo?

Originally Posted by kasina

... ovo sam vec postovao, ali evo i verzije u malcice boljem kvalitetu, dakle krunska razglednica Gimnazije iz 1907. godine ...

Radi se o zenskoj gimnaziji... danasnjem dispanzeru za zene.

Bravo Kasina! Samo tako nastavi!

[okmijun]

Originally Posted by Johnny_kgc

Sta li je ovo?



Radi se o zenskoj gimnaziji... danasnjem dispanzeru za zene.

Bravo Kasina! Samo tako nastavi!

Si siguran da je to dispanzer za zene?
Lici na Radoje, onu donju staru zgradu, ili ne mislimo na iste slike?

@Kasina
Bravo majstore, bas nam je bio lep grad nekad.

[Kawasaki KG]

Ovaj text je zasluzio da bude ovde:

SAZNANJE KO JE ARHITEKTA GIMNAZIJE :

Piše: Veroljub Trifunović, arhitekta

Navršilo se sto dvadeset godina od izgradnje jednog od simbola Kragujevca – zgrade Velike gimnazije.

Osnivanje, u prestonom Kragujevcu, Gimnazije 1833. i Liceja 1838. godine je ugaoni kamen utemeljenja obrazovanja u kneževini Srbiji. Kragujevačka gimnazija je preko pola veka radila u nenamenskim i neuslovnim građevinama. Osamdesetih godina, u vremenu ekonomskog uspona, sagrađena je prava zgrada.

gimn-nekad.jpgReprezentativna srednjeevropska palata. Akademistički sigurna u svojoj eleganciji. Eklektičarski komotno projektovana. Sjajna i samouverena usred skromnog kragujevačkog okruženja.

Velika gimnazija danas spada u najbolji deo graditeljskog nasleđa Kragujevca. Kulturno je dobro od izuzetnog spomeničkog značaja uključeno u savremeni urbani život. Nezaobilazni deo gradske slike.

Zgrada Velike gimnazije je vrhunac kragujevačkog graditeljstva 19. veka.

Uloga Kragujevca u modernizaciji Srbije tokom 19. veka nije dovoljno proučena. Posebno, za razvoj graditeljstva. Osamdesetih godina je planski izvršena izgradnja novog sloja objekata Vojnotehničkog zavoda, unoseći prostorne obrasce razvijenih industrijskih zemalja, daleko iznad nivoa industrije Srbije. Istovremeno, regulacija izgradnje grada se odvija pod uticajem savremenih evropskih teorija. Velika gimnazija i crkva Uspenja presvete Bogorodice su reperi panorame Kragujevca krajem veka.

O građenju Gimnazije postoji niz podataka.
Poznat je način obezbeđenja sredstava. Početkom osamdesetih godina narod kragujevačkog okruga »uzima na sebe dužnost da o svom trošku napravi zgradu za kragujevačku gimnaziju«. Određen je prirez putem koga je sakupljena polovina novca. Drugu polovinu je dala država. Vlada je odobrila izgradnju na zemljištu više Kneževog konaka.

Poznat je izvođač. Kompanija Marka O. Markovića, značajnog graditelja u Kragujevcu i Srbiji. Cena je pogođena za 300.000 dinara. Temelj udaren 27. marta 1885. godine. Zgrada je završena i osvećena 8. oktobra 1887. Useljena 1888. godine.

Poznato je da je projekat bio laskavo ocenjen. »Tako lep i izredan, da će, po mišljenju stručnjaka – inženjera – ova zgrada biti jedinstvena u Srbiji«. Ali, arhitekt–projektant se ne pominje. Nema ga ni u dva izdanja Spomenice.

U knjizi »ARHITEKTURA O KRAGUJEVCU« izrečena je procena da se najverovatnije radi o stranom projektu. Činilo se verovatnim da Kragujevac, pa ni Srbija nisu imali projektanta takvog kapaciteta. U to vreme u Kragujevcu nije bilo školovanih arhitekata. U Beogradu ih je bilo nekoliko, ali nijedan nije u literaturi označen kao autor Kragujevačke gimnazije. Stil objekta nije ukazivao ni na jednog od njih.

U publikacijama o istoriji Novog Sada pojavljuje se niz snimaka nove zgrade Srpske pravoslavne velike gimnazije. Baron Miloš Bajić, unuk kneza Miloša Obrenovića, darovao je 200.000 kruna za njenu izgradnju. Projektant je bio arhitekt Vladimir Nikolić, koji je u to vreme radio sve značajnije nacionalne objekte. Gimnazija u Novom Sadu je građena 1899. i 1900. godine. Po svojim arhitektonskim karakteristikama sasvim je slična Kragujevačkoj gimnaziji.

To je dovelo do hipoteze iznete u knjizi »URBANIZAM KRAGUJEVCA« da je autor Gimnazije u Kragujevcu upravo iz tog vojvođanskog kruga. Šta je prirodnije nego da se grad iz kneževine Srbije obrati za projekat evropski obrazovanom projektantu iz Vojvodine srpske?

Nedoumicu je izazivala činjenica da je Kragujevačka gimnazija podignuta od 1885. do 1887. godine, a Srpska pravoslavna gimnazija u Novom Sadu tek krajem veka. Objekti u srpskom duhovnom centru, Sremskim Karlovcima, podizani su u istom neorenesansnom stilu posle 1891. godine. Posle Velike gimnazije u Kragujevcu.

Novo svetlo bacaju podaci iz knjige akademika Dejana Medakovića: SRPSKA UMETNOST U 19. VEKU o arhitektu Vladimiru Nikoliću. Rođen i umro u Vojvodini (Senta 1857. – Sremski Karlovci 1922). Svršivši tehniku u Beču, 1884. prelazi u Srbiju i postaje arhitekt Ministarstva građevina. Od 1891. na poziv patrijarha karlovačkog Georgija Brankovića prelazi u Karlovce. Projektovao je i izgradio niz velikih javnih zgrada. Patrijaršijski dvor, Crkvenonarodni sabor, Stefaneum i Bogoslovski seminar u Sremskim Karlovcima. Episkopske dvorove u Novom Sadu i Budimu. Gimnaziju u Novom Sadu...

Ovo otvara mogućnost pretpostavci da je baš arhitekt Vladimir Nikolić na početku svoje karijere u beogradskom Ministarstvu građevina, 1884. i 1885. godine, projektovao zgradu Kragujevačke gimnazije. Primenjujući svoja bečka znanja o neorenesansi, koji kasnije postaje njegov prepoznatljiv stil. Mlad i talentovan, verovatno da je hrabro obradio prvu veliku temu. Projektovao neorenesansnu srednjoevropsku palatu u gradu velikom samo oko 10.000 stanovnika. U istom stilu dobio je prvu nagradu na konkursu za Patrijaršiju u Sremskim Karlovcima. To mu je omogućilo otvaranje biroa u Beču i Karlovcima. Njegov neorenesansni manir bio je po meri evropeizacije Srba. I u Vojvodini, i u Kneževini.

Kragujevačka gimnazija je, izgleda, bila na početku tog puta.

Između bečkih studija i nacionalnih javnih objekata u karlovačkom srpskom duhovnom jezgru.

Možemo konstatovati da je Velika gimnazija u Kragujevcu prvi od objekata nacionalnog značaja sagrađenih u neorenesansnom stilu. Zgrade okružnih načelstava u Kragujevcu (današnjeg Suda) i Kruševcu građene su 15 do 20 godina kasnije. Građevine neorenesansnih karakteristika u srpskoj Vojvodini došle su posle 1891. godine.

Kragujevačka gimnazija je bila prethodnica. Na čelu niza značajnih objekata srpske arhitekture podignutih u poslednjim decenijama 19. veka i godinama do Prvog svetskog rata. Velika većina ih je po obrascima neorenesansa. Bio je to uticaj profesora Politehnike u Cirihu Gotfrida Sempera koji je promovisao akademsku dogmu o apsolutnoj primeni renesansnog stila u rešavanju arhitektonskih zadataka.

Značaj projekta Kragujevačke gimnazije sagledava se i kroz poređenje sa drugim objektima u srpskom narodu namenjenih obrazovanju.

U Kneževini se može uporediti samo Velika škola u Beogradu – Kapetan Mišino zdanje. Ni kod Srba u Vojvodini u pretposlednjoj deceniji 19. veka nije bilo prosvetne zgrade uporedive sa kragujevačkom. Može se zaključiti da je Kragujevačka gimnazija bila uzor i za građenje Srpske pravoslavne gimnazije u Novom Sadu.

Nasuprot očekivanju da su evropski uticaji prvo primenjeni u Vojvodini, pa u kneževini Srbiji. Taj visok rang Kragujevačke gimnazije u srpskoj arhitekturi nije dobio odgovarajući status.

U istoriji građenja Kragujevca tokom 19. veka, sigurno – pored objekata iz prestoničkog perioda – grupa objekata iz druge polovine stoleća ima izuzetan značaj. Nekoliko dela pripada samom vrhu modernizacije Srbije. Nova crkva – emancipaciji od baroka. Industrijski objekti Vojnotehničkog zavoda – kao prethodnica evropske tehničke arhitekture. Vojne zgrade – reprezentativne u svojoj kategoriji. Železnička arhitektura...

Zgrada Velike gimnazije među tim dostignućima ima dominantno mesto. Ne samo u Kragujevcu, već u arhitekturi svih srpskih prostora krajem 19. stoleća.

Kragujevac nedovoljno ističe ovaj reper svog nasleđa. U stvaranju novog regionalnog identiteta Velika gimnazija će biti među dokaznicama kulture grada oko koga se okupljala Šumadija i veliki deo srpskog naroda.

[Johnny_kgc]

U objasnjenju slike stoji da se radi o ulici Aleksndra Karadjordjevica.
Ja nikako ne mogu da prepoznam ovu scenu... ovo je Glavna? Prepoznajete li neki objekat?

[okmijun]

Da nije JNA? Zbog uzbrdice.
Zenska gimnazija je stara zgrada Radoja.

[kasina]

... Anastas Jovanovic, Stari konak Obrenovica ...



... i to je, za sada, sve od ovog autora ...

[kasina]

... evo nekoliko zanimljivih stvarcica (mozda i opstepoznatih, ali ipak zavredjuju da se nadju ovde u finom drustvu ) preuzetih sa sajta Kragujevac u svemu prvi ...



... najstarija grafika ...



... prva sijalica, u Kragujevcu, pa i sire ...



... stara varoska kuca ...



... kod Krsta (mozda je vec bila, ko ce ga znati ...) ...



... radnici (verovatno Zavoda) ...



... Sretenjski ustav ...



... nego tema jeste nesto posustala, ali gde nam je domacin woody ? ...