RAIL | Buitenlandse trambedrijven

[focus1965]

Hartelijk dank en Slagathor!

Al heb ik nu (weer) weinig tijd, als eerbetoon een tussendoortje uit "de oude doos".
In het laatste nummer van Blickpunkt Strassenbahn stond er een leuke statistiek in, namelijk het +/- aantal trambedrijven in 2011 vs. 2001. Er zijn er tijdens die periode 38 bijgekomen en 19 opgeheven. De nieuwe trambedrijven situeren zich vooral in Europa (met Spanje en Frankrijk als koplopers) en de USA. De verdwenen trambedrijven bevonden zich bijna allemaal in het voormalig Oostblok, waarbij 3 landen (Armenië, Azerbeidzjan en Georgië) zelfs compleet tramloos werden.

Een aantal van die steden waar de trams later opgeheven werden, heb ik toch kunnen bezoeken en hetzelfde geldt ook voor een aantal van die nieuwkomers: noch het ene, noch het andere kan ik bijhouden, maar dat vind ik niet erg: alles kan men toch nooit bezoeken.

Maar ik heb Voronesh (of Woronesh, want het Russisch B teken betekent zowel V als W en zij maken geen onderscheid) uitgekozen.
Vooreerst was dit ook van Belgische makelij, al was er natuurlijk niets meer dat aan dit feit herinnerde.
Dan was het ook een middelgroot trambedrijf, zoiets zoals Antwerpen, dat weliswaar bereden werd door een 20-tal lijnen. Er was ook een scala aan materiaal aanwezig: dit maakt het ook weer leuker.

Maar waarom is dit trambedrijf op minder dan 10 jaar tijd van de kaart geveegd? Het antwoord is "Russisch" klassiek en oersaai...

* de tram was oubollig (eerder spartaans...)
* de trams kosten veel aan personeel, infrastructuur en materieel
* de private bussen brengen op dankzij licenties
* dankzij het opheffen van de tram komt er ruimte vrij voor auto's (op straat) en winkels (eindpunten, stelplaatsen...).

En zo geschiedde: dit groot trambedrijf behoort tot de geschiedenisboeken, maar 1x heb ik die bezocht en hier zijn er dus enkele foto's van.

De eerste foto werd in de Ulitsa Begovaya gemaakt: het is de 2 op lijn 12.
Overigens was het een vrij bijzondere tram: deze was toen recentelijk tweedehands uit Duitsland (ik denk Leipzig, maar ben niet zeker) overgekomen. (Oost)-Duitse Tatra's kon men makkelijk herkennen door de filmkast vooraan (waar een lijnfilm in paste; dit was enkel op de Duitse versie's aangebracht) en de Scharfenberg koppeling.



In de Ulitsa Lenina passeerde de 7 + 14 op lijn 3. De bebouwing is typisch Russich en hopelijk ligt er nu een echte straat daar, zoniet betwijfel ik dat daar nog openbaar vervoer ter beschikking zou zijn. Deze keer was het overigens een "echte" originele Voronesh-Tatra.



De samenvatting van het voorgaande: rechts een Duitse Tatra op lijn 12 (de 29) en links een "gewone" (de 98) aan het station. De verschillen zijn hier goed merkbaar.



In Rusland dragen eindpunten voor ons onbegrijpelijke afkortingen of namen: hier heb ik deze 31 + 32 op lijn 3 gemaakt aan het eindpunt SHI. Meestal is dit de afkorting van een wijk of fabriek.



Met de tram ging het toen al helemaal niet goed: het stond toen al vast dat het trambedrijf op termijn zou verdwijnen. Onderhoud aan baan en trams vond amper of niet meer plaats en in vele trams ontbraken een of meerdere ruiten, zoals hier de 34 + 33 die langs het station passeerden op lijn 16.
Metalen (of soms houten) platen waren het alternatief. Maar ook dit was niet ongebruikelijk in Rusland: dit heb ik vele steden gezien.



Er waren ook flink wat uitlopers, zoals hier die van lijn 4 langs de ultisa Donskaya, waar de 46 passeerde. Zelfde vraag als hierboven: als de straat er nu nog zo uitziet, zou daar dan een bus zich doorwagen? Ook hier minstens 1 ontbrekende ruit, een scheve bovenleidingsmast en belabberde sporen: het einde was nakend.



Verder reden er ook deze (hoekige) Tatra's rond: T6 in Europa, maar in Rusland T3M genoemd. Hier de 107 (+ 108) op lijn 16 in de ulitsa Kolstovskaya.



Er zijn zekerheden in Rusland: in elke stad vind je minstens een tank of een (militair!) vliegtuig op een sokkel en af en toe kan men dit combineren met een tram, zoals hier aan het eindpunt in de ulitsa Tsiolskovskogo. Meestal zijn dit denkmalen, maar af en toe kan er een kazerne achter schuilen! Voorzichtigheid is dus de boodschap! De tram was de 284 op lijn 11 en overigens ben ik blij dat ik mijn foto's indexeer: nu zou ik helemaal niet meer weten hoe die straat daar heet...



Voronesh was geen gezellige stad: daar viel niets te zien of te beleven en met de restaurants was het ook al droevig gesteld: dit herinner ik me nog goed.
Dit is dus de hoofdstraat, de Ulitsa Koltsovskaya waar de 312 + 313 op lijn 1 passeerde.



Mooie (laat staan historische) gebouwen moest men niet zoeken en hier langs de ulitsa Lenina was zowat het enige dat wat leuk te noemen is: hier passeerde de 350 op lijn 1. Ook dit tramtype (KTM-5) bezat de stad.



De fabriek van Ust-Katav heeft zowat aan elk trambedrijf van die kraantrams geleverd: ze zijn al ter sprake gekomen in Wit-Rusland en in Voronesh kwam ik deze GM-5 tegen in de ulitsa 9-go Aynvarya.
Net zoals elders als in Rusland, hebben ze langs de gevels zo'n heerlijke regenpijpen: die eindigen 1 meter boven het voetpad en bij een fikse regenbui... Nou ja: dit weet en zie je, zeker als het regent...



Voronesh had 3 grote stelplaatsen: het zou me te ver brengen om hier veel foto's over te plaatsen, maar de obligate sneeuwruimer mag niet onbreken (hier de RGS). Lijkt het schijn of ziet die tram er nu beter uit dan de gewone reizigertrams?



focus1965

[Puinkabouter]

Geestig, precies MIVG-trams die blauwkes

[Busfotodotnl]

Mooie foto's hier weer jongens! Ik was vorige week in Sarajevo, zal binnenkort eens wat foto's uploaden. Hieronder alvast een linkje naar een filmpje dat ik aldaar heb gemaakt.

[focus1965]

Laat de foto's maar komen!

Nu even virtueel terug naar Nieuw-Zeeland: kort voor mijn bezoek in september 2010, had er een zware aardbeving plaats, die al bij al relatief weinig schade aanrichtte.
Enkele maanden later - februari 2011 - vond er een nieuwe aardbeving plaats: de structuren van heel wat moderne gebouwen was door de eerdere aardbeving aangetast en ditmaal hebben veel gebouwen het begeven en vielen er helaas ook veel slachtoffers te betreuren.

It’s now more than a month since that fateful day in February that changed
Christchurch for ever.

De toren van de kathedraal is ingestort en de kans is reëel dat een deel van de stad nooit meer opgebouwd zal worden: daar is sprake van.

En de trams?

De tramlijn is niet meer in dienst gesteld: beelden na de aardbeving bewezen dat de trams die in de stad waren er redelijk ongeschonden uitgekomen zijn.

Met de baan is het erger gesteld: zowel de sporen als de bovenleiding als de masten zijn op vele plaatsen volledig vernield.

Bleef nog de vraag van de stelplaats en de trams die daar stonden: de trams zijn licht beschadigd, maar de stelplaats is blijkbaar onbruikbaar geworden.

Om een lang verhaal kort te maken: de trams zijn verhuisd naar hun eigenaar, het trammuseum van Ferrymead (waar de schade overigens verwaarloosbaar is). Maar ze hebben daar 3 enorme problemen:

* door de aardbeving komen er heel wat minder toeristen (van buitenaf en ook uit de omgeving) wat tot inkomstenverlies lijdt.
* ze kunnen geen trams meer verhuren aan Christchurch - daar blijft de lijn minstens nog voor een jaar buiten dienst - en hebben dus ook al geen inkomsten meer van de verhuur van hun trams aan die stad.
* de trams uit Christchurch zijn allemaal terug gekeerd naar Ferrymead, maar daar hebben ze geen plaats om ze te stallen; 100 000 NZD (+/- 55 000 EUR) is blijkbaar nodig om deze trams droog te bewaren: bij ons wordt het zomer, daar wordt het weldra winter! En hiermee is de cirkel rond, want het benodigde geld hebben ze niet en kunnen ze door hun activiteiten ook niet meer verkrijgen. Ze hopen op donaties.

Weinig opbeurend nieuws, dat hieronder gedetaileerder kan gelezen worden.

http://www.ferrymeadtramway.org.nz/d...acts_apr11.pdf

focus1965

[Slagathor]

Goeiedag wat een puihoop daar. Zonde!

[groentje]

Steeds een onderhoudende serie, focus, en ook een interessant filmpje van busfotodotnl. Dat ze in Christchurch andere dingen aan hun hoofd hebben, kan ik wel begrijpen. Toch spijtig.

[Busfotodotnl]

Sarajevo, Bosnië en Herzegovina

Hierbij het eerste deel van mijn fotoreportage van het tramnet van Sarajevo, waarbij ik mijn aandacht vestig op de voormalige Amsterdamse trams.

In april 2011 ben ik elf dagen met mijn studievereniging op pad gegaan naar Albanië en Bosnië. Naast de diverse geografisch verantwoorde excursies kon ik het niet laten om tijdens onze drie dagen in Sarajevo even een paar vrije uurtjes uit te trekken om de trams op het tramnet van deze hoofdstad vast te leggen.

Met een oorsprong die teruggaat toch 1885, is het tramnet van Sarajevo een van de oudste van Europa. In de jaren 90 werd het net bekend door de beschietingen op de stad vanuit de nabijgelegen bergen, waardoor diverse trams volledig kapotgeschoten werden. Bovendien vielen er alleen in deze stad al 10.000 doden, maar dat valt buiten het onderwerp hier.

Het tramnet bestaat eigenlijk uit één lijn die loopt vanaf het centrum van Sarajevo naar de buitenwijk Ilidža. Er is 1 tramlijn die de hele lijn berijdt (lijn 3, elke 3 min.), die op een deel van het traject wordt versterkt door 2 lijnen (lijn 2, elke 8 min & lijn 5, elke 8 min.). Daarnaast is er een kleine zijtak van nog geen kilometer richting het station. Deze tak wordt zowel vanuit het centrum (lijn 1, elke 12 min) als vanuit Ilidža (lijn 4, elk kwartier) bediend met een tramlijn. Lijn 7 ben ik niet tegengekomen. In het centrum rijden de tramlijnen in een richting via een enkelsporige lus.

Losse kaartjes kosten €0,80 in de voorverkoop, €0,90 in de tram, geldig voor 1 rit. Ook bestaan er kaartjes voor 2, 5 en 10 ritten, de laatste voor € 0,64 per rit. Verder zijn er dagkaarten en verschillende abonnementen.



In 2008 heeft het Amsterdamse vervoerbedrijf 16 trams uit de 9-10G-serie geschonken aan GRAS, het vervoerbedrijf van Sarajevo. In Nederland waren de trams niet meer nodig door de aflevering van de 155 Combino's, die na aanpassing door Siemens betrouwbaarder werden.






Een oude Amsterdammer kruist een voormalig Weens stel.




Het interieur van de trams is nauwelijks veranderd. De OV-chipkaartapparatuur is er uiteraard uitgehaald, maar veel Nederlandse opschriften zijn nog aanwezig.


Ook de conducteurspost is nog aanwezig. In de post zag ik dat de camera's ook nog werken.



Het viel mij op dat een behoorlijk deel van de Amsterdamse wagens niet in gebruik was. Sommige waren schijnbaar inzetbaar, anderen dienden als plukwagen.

[Benonie]

Bedankt voor de leuke en onderhoudende reportage.
Altijd wat sneu als je ziet hoe het in het voormalig oostblok dikwijls behelpen blijft met afgedankt West-Europees materieel. Maar die oudjes wordt hierdoor natuurlijk wel een nuttige oude dag bezorgd, terwijl hen anders de sloop zou wachten...

[focus1965]

@ Busfoto: bedankt voor het posten van deze foto's!

Bij die 792 werd blijkbaar al een ruit - op z'n oostblok - door een metalen plaat vervangen.

Heb je kunnen achterhalen of ze allemaal nog rijvaardig zijn?

focus1965

[focus1965]

In afwachting dat de foto's van mijn recentste reizen geïndexeerd zijn, kan ik deze draad levendig houden met mijn kortste bijdrage ooit: 1 foto, want meer heb ik daar niet gemaakt.

Dit komt natuurlijk omdat ik er al eerder geweest ben en nu toevallig in de buurt was.
De tramlijn verbindt een S-Bahn station met het eigenlijke stadje; de dubbelgelede trams zijn afkomstig uit Kosice (Slowakije).
Op werkdagen verzorgen 2 trams de dienst in een 20' frequentie; op andere momenten en 's avonds is het 1 tram die om de 40' rijdt.

De 23 stond aan het eindpunt van Strausberg stad de vertrektijd af te wachten:



In feite wou ik iets anders, dat ik ooit op foto had gezet, eens opnieuw bekijken wegens vernieuwd: het gaat over de enigste overzetboot ter wereld met bovenleiding (althans: dit zeggen ze daar) en die recht over het trameindpunt vertrekt.

Hieronder de vertrekkade, waar de bovenleidingsmast goed zichtbaar is:



... en al varend:



Het wordt blijkbaar een slechte gewoonte van mij om allerlei boten op foto te zetten maar laten we het erbij houden dat ik dit maar doe als er een bijzonder verhaal achter zit...

focus1965

[De Klauw]

Misschien is er een nieuwe hobby in de maak? Botenspotter, zou dat bestaan?

[Slagathor]

Een boot met bovenleiding, dat heb ik echt nog nooit gezien.

En het is vanwege die bovenleiding dat we die foto's toestaan, Focus.

[Slagathor]

Update:

Adelaide, Australië
Antalya, Turkije
Archangelsk, Rusland
Auckland, Nieuw-Zeeland
Ballarat, Australië
Bendigo, Australië
Bergamo, Italië
Bolzano, Italië
Brisbane, Australië
Bursa, Turkije
Bylands, Australië
Caen, Frankrijk
Cagliari, Italië
Christchurch, Nieuw-Zeeland
Daugavpils, Letland
Eskisehir en Kayseri, Turkije
Ferrymead Heritage Park, Christchurch, Nieuw-Zeeland
Firenze, Italië
Gdansk, Polen
Helwan, Egypte
Hong Kong, China deel I
Hong Kong, China deel II
Innsbruck, Oostenrijk
Istanbul, Turkije deel I
Istanbul, Turkije deel II
Köln, Duitsland
Konya, Turkije
Mazyr, Wit-Rusland
Melbourne, Australië deel I
Melbourne, Australië deel II
Melbourne, Australië deel III
Melbourne, Australië deel IV
Melbourne, Australië deel V
Melbourne, Australië deel VI
Minsk, Wit-Rusland
München, Duitsland
Murcia, Spanje
Naumburg, Duitsland
Neuchâtel, Zwitserland
Novopolotsk, Wit-Rusland
Odessa, Oekraine
Odessa, Oekraine deel I
Odessa, Oekraine deel II
Odessa, Oekraine deel III
Odessa, Oekraine deel IV
Odessa, Oekraine deel V
Odessa, Oekraine epiloog
Perth, Australië
Portland, Australië
Rome, Italië
Santa Cruz de Tenerife, Spanje
Sassari, Italië
Sevilla, Spanje
Sibiu, Roemenië
Sint Petersburg, Rusland I
Sint Petersburg, Rusland II
Sofia, Bulgarije
Strausberg, Duitsland
Sydney, Australië
Vélez-Malaga, Spanje
Victor Harbor, Australië
Vinnitsa, Oekraine
Vitebsk, Wit-Rusland deel I
Vitebsk, Wit-Rusland deel II
Voronesh, Rusland
Warschau, Polen
Wellington, Nieuw-Zeeland

[Benonie]

Moderators: Mag eigenlijk wel in de openingspost staan. Nogal onpraktisch, een oververzicht dat je moet zoeken.

Originally Posted by Slagathor

Een boot met bovenleiding, dat heb ik echt nog nooit gezien.

Of een varende tram.

[Filou]

Originally Posted by Slagathor

Een boot met bovenleiding, dat heb ik echt nog nooit gezien.

Fantastisch eigenlijk. Ik vraag me wel af of die bovenleiding niet een beetje te laag hangt. Wat als er daar een zeilboot of zo voorbijkomt?

Bedankt voor de mooie foto's focus. En post gerust zoveel foto's van boten als je wilt, al dan niet met bovenleiding!

[Meurisse]

Originally Posted by Benonie

Moderators: Mag eigenlijk wel in de openingspost staan. Nogal onpraktisch, een oververzicht dat je moet zoeken.

in orde! Heb de post op naam van Slagathor gezet!

[Benonie]

Bedankt!

Originally Posted by Meurisse

Heb de post op naam van Slagathor gezet!

Ere wie ere toekomt!

[Puinkabouter]

Heeft niet zoveel met eer te maken. Als die post op zijn naam staat, kan hij ze zelf ook nog verder aanpassen in de toekomst. Anders moeten wij er altijd in inbreken

Overigens erg bedankt voor het maken van die overzichtslijst Slagathor!

[Slagathor]

Originally Posted by Puinkabouter

Heeft niet zoveel met eer te maken. Als die post op zijn naam staat, kan hij ze zelf ook nog verder aanpassen in de toekomst. Anders moeten wij er altijd in inbreken

Delegeren heet dat. Dat is leuk als je bovenaan staat, maar het mannetje aan de onderkant van de ladder wordt er niet zo blij van.

Overigens erg bedankt voor het maken van die overzichtslijst Slagathor!

Geen probleem!

[focus1965]

Bedankt voor jullie commentaren en nogmaals voor de overzichtslijst van Slagathor (en Puinkabouter om die lijst effectief bovenaan te zetten). Ik kan echter niet "inbreken" in die post/lijst, dus Slagathor: je mag die af en toe aanvullen... zoals nu dus.

Een varende (kabel)tram: zo zou ik dat ding in Strausberg misschien wel omschrijven...

In afwachting van de komende reeksen, weer een kort tussendoortje: Sintra.
In feite is dit een lijn die al lang degedradeerd is tot toeristische attractie en kan men deze lijn niet meer tot echt openbaar vervoer rekenen. Toch is het een bijzondere lijn: bijna 15 km lang en die verbindt de stad met de oceaan (en het strand). De lijn werd in het recente verleden geprivatiseerd (mislukt en terug naar de stad) en verlengd tot in het centrum (gelukt), maar het eindresultaat is nog steeds hetzelfde: die rijdt niet op het ogenblik dat ik daar ben.

Het is dus de 3e maal dat ik daar (in de buurt) ben en de 3e maal dat deze lijn tijdelijk niet in exploitatie was: het is altijd tijdelijk en altijd heeft men er een goede reden voor, maar daar heb ik natuurlijk niets aan.

Terloops en terzijde: het is de 2e maal op 1 jaar tijd dat ik ergens terecht kom waar wel sporen liggen, maar geen trams rijden (Sevilla was de eerste keer)!
Maar hier wist ik het en had ik ook om een onderhoud gevraagd met de directeur (en dit onderhoud werd ook toegestaan).

Voor ik de foto's post - uiteraard allemaal aan de stelplaats in Ribeira genomen - toch gauw dit: Sintra ligt als stad hoog en droog, maar de stelplaats al een flink stuk lager. De tramlijn ligt aan een zeer drukke uitvalsweg met enkele flinke haarspeldbochten en zonder trottoir, zodat ik als voetweg naar die stelplaats een aangename boswandeling - met heel veel trappen! - koos: dit was een foute gok.

Ik was immers net op het voorziene uur aan de stelplaats aangekomen en werd net door die directeur ontvangen, toen ik in de verte iets hoorde knarsen: bleek dat er net een proefrit uit de stad terugkwam!
Mijn reispartner was sneller dan ik en kon toch de volgende foto nog net realiseren:



Al is dit maar op enkele meters afstand van de stelplaats, toch is dit een representatief beeld van het hele traject.

Ik kon niets anders doen dan dezelfde tram op de toegangshelling naar de (overigens recente) stelplaats fotograferen:



Toevallig was het zelfs een van hun leukste trams!
Een privé-rit bleek niet mogelijk te zijn, maar ik had ondertussen wel een line-up besteld en gekregen. De vraag stellen en bekomen was eenvoudig, maar hiervoor moesten de auto's van het werkplaatspersoneel - in de schaduw en voor de trams - wel allemaal verplaats worden! Lange leve die directeur, want zijn instructies werden opgevolgd.
Uiteindelijk kreeg ik dit en daar was ik meer dan tevreden over!



Natuurlijk stuur ik die foto's ook naar hem op: het is een charmante mens, die met heel weinig (financiële) middelen meer dan zijn best doet. De ontvangst was hartelijk en nadien kreeg ik een uitgebreide rondleiding in de werkplaats.

Die locomotief rechts was nieuw voor mij en had ik daar nog niet gezien. Wellicht komt die ergens tweedehands vandaan: de CP had immers ook smalspoorlijnen en die lokomotief zal (denk ik) wel afkomstig zijn van een fabriek die ooit aangesloten was op zo'n smalspoorlijn.



De stokoude bovenleidings(bij)wagen is er altijd geweest, maar wordt nog zeker gebruik en is perfect onderhouden:



Ondertussen was die stelling ook verplaatst, zodat ik die 2 elektrische trams mooi(er) op foto kon zetten:



In de werkplaats was men hard bezig aan de heropbouw van een tram die vele jaren verwaarloosd is geweest: de oude stelplaats lag op dezelfde locatie, maar was veel kleiner en een aantal trams die ze niet gebruikten hebben tientallen jaren buiten staan rotten. Hoe dan ook, die heropbouw zal vele jaren duren, maar ze doen meer dan hun best!



Om dit mogelijk te maken, werden er 2 trams uit Lissabon aangeschaft, waarvoor de wisselstukken zeer dankbaar gebruikt zullen worden.



en de 2de (die overigens pal tegen een raam stond en waar lastig tegenlicht onvermijdelijk was):



Veel meer kan ik nu niet laten zien over Sintra: ooit hoop ik die lijn eens in dienst te zien...
Maar ik keerde toch héél tevreden terug naar Lissabon: de ontvangst is meer dan hartelijk geweest en het geheel heeft al bij al toch leuke foto's opgebracht!

focus1965