RAIL | Buitenlandse trambedrijven

[focus1965]

Houten is voor mij altijd een randgeval geweest en heb ik uiteindelijk toch bij de Nederlandse Spoorwegen geklasseerd, al is dit natuurlijk maar een persoonlijke visie. Maar ik heb dit ook ooit bezocht aangezien het om voormalig trammateriaal was dat de dienst verzorgde.

Nu terug naar mijn Ruslandreis van Pasen 2012. Nizhny Novgorod ligt op +/- 30 km van Dzerzhinsk: dat is dus heel makkelijk bereikbaar, zonder voorbereiding en zonder veel poespas. Treinen en bussen rijden er voldoende tussen beide steden en ik koos voor de elektrisjka.

Nizhny Novgorod is een mooie stad en heeft een groot tramnet, maar helaas heeft de tram de strijd verloren in de binnenstad: de situatie is vergelijkbaar met St. Petersburg. In het centrum liggen veel sporen die allemaal bereden worden, maar dat betekent niet dat de aan de haltes aangekondigde lijnen daar ook effectief komen en evenmin wanneer. De dienst is zodanig verstoord dat men in het centrum van de stad amper nog op een bepaalde lijn moet wachten; de bestuurder roept door de intercom de bestemming of het traject af en daar moet men het mee stellen.
Het absoluut dieptepunt is de politieke beslissing geweest om de drukke verbinding tussen het excentriek gelegen station en het stadscentrum af te schaffen: nu wordt de verbinding bereden door een oneindig aantal taxibusjes.
Uiteraard kan men nog van het station naar het centrum met de tram, maar dat betekent in de praktijk hetzelfde als tussen St. Pieters en de Korenmarkt sporen via de Muide en het Rabot.

Toch betekent dat niet dat het een slecht trambedrijf is: de lijnen vanuit het station en dieper in de woonwijken, rijden regelmatig en zijn goed beklant.
Verder zijn er zoveel verschillende materiaaltypes, dat het voor mij wel een boeiend bedrijf moest en ging worden. En dat is het geworden, want ik heb uit de stapel leuke foto's toch voldoende geselecteerd om er een dubbele bijdrage van te maken, die ik (alweer) chronologisch zal posten.

Bij aankomst, had ik 2 wensen: naar het stadscentrum (wist ik veel dat die tramdienst daar zo chaotisch was) en een eenling zoeken: een lagevloertram, gebouwd in Yekaterinburg en een bijzonder zeldzaam tramtype. De hogevloer versie had ik nog niet gezien, maar dat ging wel vanzelf komen. Maar van die lagevloertram bestaat er daar maar 1 en elders zal het ook niet veel beter zijn, voor zover er andere van gebouwd zijn.
Waar moest ik die zoeken?

Het antwoord was simpel: die tram - de 2001 - stond op mij te wachten in de Rozhdestvenskaya ulitsa op lijn 9 op 1 april 2012, dankzij de "medewerking" van een slecht geparkeerde auto. Het nadeel was dat de tramdienst op dat uiteinde helemaal opgeheven was, maar ik kon toch een foto maken van die bijzondere tram. Dit was mijn eerste foto in Nizhny Novgorod!



Een goede opname van de deurenkant kon alleen maar langs achteren: vooraan stond die auto in weg natuurlijk... Maar men krijgt al een beeld van de architectuur in de binnenstad.



Ik ben dan maar naar de volgende tramkruising gewandeld, waar natuurlijk nog wel tramverkeer was. In de Ulitsa Dobrolyobova kon ik deze 2733 op lijn 1 vereeuwigen: dit is dus een hogevloerige Yekaterinburgtram. Het is overigens een nieuwe, recente fabriek (vraag me niet van wat) die ook trams bouwt. Van dit type zijn er 10: het laagste nummer was toen 2704 en het hoogste 2734: er zitten veel gaten in de nummering dus.



Het verlengde van de vorige straat heet Oktyabrskaya Ulitsa: daar zette ik de 2908 op lijn 21 op foto. Er zijn redelijk wat hellingen in de stad. De tram is een Tatra T6, in Rusland gecatalogeerd als T3M.



Diezelfde Oktyabrskaya ulitsa kruist ook nog een autovrije winkelstraat en daar heb ik een leuke foto gemaakt met de 2708 op lijn 1: ook zo'n tram van het type "Yekaterinburg".



Er is ook nog een keerlus door verschillende straten: op die zondagavond was het nog menselijk wat autoverkeer betreft, maar het weer werd wel heel donker, maar ik heb toch nog de moeite genomen om deze 2908 op lijn 21 in de Alekseevskaya ulitsa op foto te zetten. Dat modern gebouw rechts vond ik nogal on-Russisch...



In dezelfde straat, maar vanuit een andere invalshoek, heb ik nog gauw deze 1230 op lijn 2 gefotografeerd: het is een tram van het type KT8M. Maar toen werd het echt te donker en begon mijn maag te knorren: hoog tijd om te eten en - achteraf bekeken - om gauw mijn hotel te bereiken.



De dag nadien (2 april 2012) zag de stad er anders uit: een mooie, blauwe lucht en een pak sneeuw. Meer moest ik niet hebben. Ik heb me snel naar het station begeven, waar aan weerszijden een trameindpunt te vinden is. De ene kant is nogal klassiek, maar de andere kant dient voor meerdere tramlijnen en ligt in verschillende straatjes. Uiteraard is er wel 1 straat waar de zon heel gunstig stond: daar ben ik begonnen dus. De straat heet ulitsa Prokofeva en de gefotografeerde tram is de 2688 op lijn 3. Dit is een ombouwsel door een of andere fabriek gedaan: zij kopen een bestaande tram (type T3 uit Moskou) en moderniseren die.
Op het gebouw op de achtergrond staat hoog en droog het embleem van de metro: niet onmiddellijk de plek waar ik het zou zoeken, maar inderdaad zichtbaar op afstand.



Die gemoderniseerde trams zien er lang niet allemaal gelijk uit: verre van zelfs: het front van deze 2684 is compleet anders! De foto werd in dezelfde straat als hierboven gemaakt.



De tram die op de achtergrond van de vorige foto te zien is, heb ik ook nog gauw op foto gezet: kwestie van een mooie, zonnige opname te kunnen maken van een tram van het type Yekaterinburg. Het was bovendien het recentste exemplaar. De tram rijdt op lijn 1.



In de parallelle straat rijdt de tram natuurlijk pal tegenlicht, maar er lag veel meer sneeuw en ik heb toch het risico genomen om in die moeilijke lichtomstandigheden een foto te maken: dat is het resultaat dus en de 2923 rijdt hier op lijn 3.



De keuze aan tramlijnen daar was groot genoeg, maar ik verkoos om toch een stuk de stad uit te rijden: hoe verder weg, hoe meer sneeuw?
Aan een tramsplitsing twijfelde ik geen minuut om uit te stappen: dat lag er werkelijk schitterend bij. Een KTM 19 kwam op lijn 417 (de enige lijn die daar passeerde) aangereden in de ulitsa Oktyabrskoy Revolyutsii en heel toevallig is dit zo ongeveer de enige tram van dit type dat ik in Nizhny Novogorod op foto heb gezet.



Toch was ik niet tevreden: enerzijds vond ik dat die kleuren te weinig contrast gaven, anderzijds wou ik het lijnnummer 417 wat leesbaarder hebben. Lijn 417 is zonder meer het hoogste lijncijfer uit de voormalige Sovjetunie! Uiteraard is er geen lijn 416 of 418: dat nummer werd toegekend toen men eindelijk de lijnen 4 en 17 middels een kilometer nieuwe tramsporen met mekaar verbonden heeft en hiermee een nieuwe gecombineerde lijn ontstond. Maar hier kon ik toch mooi dit bijzonder lijnnummer op foto zetten; de tram is een ordinaire (...) KTM5 waarvan er toch ook +/- 15000 gebouwd van zijn.



Achter mij zag de straat er veel gewoner uit en stond de zon ook pal tegen, maar ook hier heb ik niet te hard getwijfeld toen een werkwagen - de RM-3 - daar passeerde: het is een tram van het type MTV82 en dateert vermoedelijk uit het midden van de 50er jaren. Ook deze tram heeft een sleepbeugel, al is dat hier amper te zien.



Toevallig kwam ik op de tak van lijnen 3 en 21 terecht: enerzijds een nogal ongelukkige keuze, want aan het eindpunt ging ik mij het leven ingewikkeld maken, maar anderzijds bleek dit echt een leuke tak te zijn. In de Tramvaynanya ulitsa - toch een mooie straatnaam! - kon ik de 2671 (een gerenoveerde Tatra T3) op lijn 3 op foto zetten. Er was die nacht echt een pak sneeuw gevallen.



Nadien noemt deze straat ulitsa Profinterna. Daar zette ik de 2670 op lijn 21 op de foto.



In die pakken sneeuw lopen kan heel moeilijk zijn en is soms gewoon onmogelijk: onder de verse laag zit er een oudere laag en die bestaat dan weer uit ijs... het is allemaal mooi, maar zeker niet zo begaanbaar als het allemaal lijkt. Maar waar het kon, heb ik foto's gemaakt, want het landschap was zonder meer schitterend. De straat is dezelfde als hierboven en de tram is de 2684 op lijn 3.



Het was allemaal leuk: dus ook die 2923 op lijn 3.



... en deze 2920 op lijn 21, weliswaar schaduwkant: daar kon ik werkelijk niet oversteken, want ik zakte overal door... maar de foto is toch nog goed genoeg geworden.



Toch kon en wou ik niet te lang daar in de ulitsa Profinterna blijven: al wachtend op de tram nam ik de moeite niet om de tegentram (richting stad) op foto te zetten... tot een locomotief op de achtergrond de tramlijn dwarstte: ik heb dan toch nog gauw afgedrukt...



Ik ben dan meteen doorgereden naar het eindpunt "Park Dubki": niet omdat er onderweg geen leuke plekken waren, maar ik wou andere trams (en tramtypes) zien. Een leuk park is er niet, wel de obligate verwarmingsbuis waar de tram onder rijdt. De tram is de 2659 op lijn 3.



Op het netplan wist ik dat er een paar kilometers verder een "paralelle" lijn waar ik terug richting stad mee kon gaan. Een extreem brede weg en een massa buslijnen, een beetje orientatiegevoel, een beetje kennis van het Russisch en de hulp van de buschauffeur, maakte dat ik effectief het eindpunt Myza bereikt heb. Daar kwam de 1729 op lijn 5 dat onderbesneeuwd eindpunt binnengereden. De tram is een gewone Tatra T3.



Toch vond ik het aanvankelijk een alles behalve interessante tak, tot ik in de Ulitsa Pushkina kwam... waar ik de 1682 op lijn 18 op foto gezet heb.




Daar passeerde ook de 1204 op lijn 5: dit betreft een gewone KTM8 in de meest oorspronkelijke uitvoering. Er wordt daar veel meer sneeuw geruimd dan men oorspronkelijk zou denken: rechts van mij staat er zo'n berg geruimde sneeuw! Daar valt dus heel veel sneeuw en die hopen worden na 5 maand winter wel heel groot.



In de Kuznechikhinskaya ulitsa kwam op een onverwacht moment de 1677 op lijn 19 voor mijn lens: de tram zat achter een muur sneeuw, maar die 1677 is de oorlogstram/vredetram/herinnering-aan-de-oorlogtram (kies zelf) en dat is toch iets typisch Russisch. Op lijn 19 rijdt overigens maar 1 tram...



Ik zal deze eerste bijdrage beëindigen met de Ploschad Lyadova: of het er zo heet, betwijfel ik, maar dit is het eindpunt (door verschillende straten) van enkele lijnen en ondanks alle mogelijke opzoekingen, heb ik echt geen straatnaam kunnen vinden voor deze plek. De 1227 passeerde daar op lijn 2 en is dus een KTM8M.



Wordt morgen vervolgd...

focus1965

[focus1965]

Ik ben vanuit de vorige plek met stadslijn 2 naar het centrum gereden: het was een tergende, langzame rit en het werd me vrij duidelijk dat de bestuurdster haar rit niet ging uitrijden: er werd ononderbroken een bestemming omgeroepen; uiteindelijk kwam ik toch in het centrum uit en daar kon ik nog net mee leven. Lijn 2 zou een ringlijn moeten zijn, maar om een idee te geven: op die lange rit heb ik geen enkele tram gekruist!

Het centrum was 1 grote verkeerschaos: trams stonden zowat overal stil. Toch wou ik specifiek bepaalde plekken op foto zetten die ik de avond ervoor had gezien, maar waar geen tramverkeer meer was door die verkeerd geparkeerde auto.

De Osharskaya ulitsa was pakken drukker als de avond ervoor en voor de fun heb ik een sfeeropname gemaakt, met de 2910 + 2917 op lijn 21. We zijn nog steeds 2 april 2012.



Ik had een bepaalde bestemming, kende de weg en heb gauw nog een foto uit de hoogte genomen: dit had ik de dag ervoor ook gedaan, maar deze keer reed er wel een tram de gewenste straat in: het werd de 2616 + 2617 op een omgeleide lijn 21: het centrum was overvol en de trams uit die richting reden mijn gewenst traject op: een meevaller voor mij, maar helaas was de situatie maar tijdelijk - te tijdelijk zelfs. De straat is de ulitsa Dobrolyobova.



De Zelenskiy s'ezd is een leuke, hellingrijke straat en daar moest ik dus wel terugkomen, want de dag ervoor waren er geen trams meer. Ik wist ook dat de zon er 's namiddags goed zou staan... als die althans zou willen schijnen...
De 2743 + ? is ook een omgelegde lijn 21.



Op de begane grond kreeg ik dat beeld, met alweer een omgeleide 21 met de 2616 + 2617. In feite hoort daar lijn 1K en 9 te rijden...



De mooiste plek had ik al eerder gezien, maar toen kwamen geen trams. Nu wel, maar op die lijn 1K reed een tram die in weinig leuke kleuren geschilderd was: althans als er sneeuw ligt. Lijn 21 reed terug normaal, lijn 9 kwam nog steeds niet en op lijn 1K rijdt maar 1 dienstwagen: ik moest het daar wel mee stellen. De tram is de1211 en de plek is Skoba: dit was het oud eindpunt voor de trams komende vanuit het station. De lus ligt er nog maar lijn 1E (2 haltes lang) bestaat ook al niet meer. Spijtig, want dit was een mooie lus!



De Rozhdestvenskaya ulitsa biedt een ongelooflijk aantal schitterende fotomotieven dankzij de fraaie gebouwen. Helaas ging het mij heel veel tijd kosten om elke wens te vervullen en die tijd had ik gewoon niet. De regelmaat was bedroevend en lijn 9 kwam er nog altijd niet door en die lijn 1K (pendellijntje) rijdt ook maar om het half uur. Toch kwam de 2909 met een bordje 1K langs: vermoedelijk ging dit om een omgeleide 21 of zo, maar het was alleszins een meevaller, want ik had veel gelopen en gewacht, zonder maar iets te zien.



Het eindpunt in die straat hierboven kon ik op vele manieren op de foto zetten, maar met slechts 1 tram - er was echt geen beterschap - die bovendien wit zag, koos ik uiteindelijk voor een overzichtsfoto, die heel veel vertelt: tot voor kort reed de tram over de brug en verder naar het station (dat enkele kilometers verder links is gelegen); men ziet verder een deel van de haven en de met ijs bedekte rivier. Zo wil ik het ook ooit in St. Petersburg op foto zetten trouwens.



Ik heb me dan naar de andere kant van het station begeven om lijnen 6/7 te bezoeken: die lijnen liggen in een "6" of "9" vorm, waarbij het uiteinde door beide lijnen (6 en 7) bereden wordt en de lus in een verre woonwijk telkens door 1 lijn in 1 richting. Beide lijnen doen dus hetzelfde en hebben slechts het station als eindpunt: het zijn dus min of meer ringlijnen.
Daar achter het station aan de Gordeevskaya ulitsa was ook weer iets gebeurd: de sneeuwruimers stapelen de sneeuw achter tijdelijke muren op en een van die muren was op de tramsporen ingestort: met man en macht was men de rommel aan het opruimen, maar de trams konden even niet door.
De 2694 + 2695 op lijn 7 staat te wachten tot alles daar opgeruimd is.



Ik heb foto's gemaakt, maar onderweg begon het weer zo hard te sneeuwen, dat mijn zin om verder te gaan opgeborgen werd en uitgesteld werd tot de dag nadien. Op de terugweg scheen de zon terug en stond de zon ook keurig op een kerk die ik al eerder was gepasseerd. De straat is ook de Gordeevskaya ulitsa (ligt maar een paar haltes van het station), lag ook volledig onder water (die plek was echt moeilijk te bereiken vanaf de tramhalte) en de trams zijn de 2674 + 2675 op lijn 6.



De dag nadien (3 april 2012) ben ik terug in de kleine straatjes achter het station geweest: het was lichtjes aan het sneeuwen en de 2923 op lijn 3 heb ik gespot als die uit de Kanavinskaya ulitsa kwam gereden. Het spoor rechtdoor is een dienstspoor.



Ik heb dan lijn 417 genomen, ben ergens uitgestapt toen ik uit mijn tram een tegentram zag komen en heb dan op de volgende tram gewacht die mij verder ging brengen. Die tram ging de 3448 zijn en het was weer hard beginnen sneeuwen. Ik stond uiteraard aan of in de buurt van een halte, maar hoe het er heet: ik heb het niet kunnen achterhalen, noch ter plaatse, noch op enige papieren of digitale kaart. Het is een extreem lange eigen bedding in the middle of nowhere.



Ik was in een KTM5 gebied terecht gekomen en dit boeide mij maar matig; die bedding bleef steeds hetzelfde uitzicht hebben en de straten nadien waren het uitstappen niet waard: ik ben tot op het eindpunt 52-Y Kvartal gereden en heb daar de tram in de eindlus op foto gezet.



Ik ben uitgestapt aan de prospekt Lenina: daar kon ik sneller met de metro terug richting stad. Die straat is oninteressant en de metro is surrealistisch: lege stations, bijna lege stellen en een frequentie van 8 minuten. Met zekerheid heb ik dat station meer personeel als reizigers gezien.
Ik heb de 3334 op lijn 8 toch gauw op foto gezet. Het enige leuk detail, is de Russische vlag op het gebouw.



Aan het station heb ik dan gauw lijn 6/7 genomen: kwestie om te zien of er iets te beleven viel in die woonwijk. Dat is het centrum - rynok - en mijn vraag werd alzo beantwoord. Die zwarte stippen op de foto zijn vogels. De straat is de ulitsa Vozhdey Revolyutsii en de tram is de 2722 + 2723 op lijn 6.



Toch waren er enkele leuke plekken op die lijn, die bovendien op wandelafstand van mekaar lagen: dit was in de ulitsa Cheryakhovskogo, waar de asfalt trouwens ook duidelijk te lijden heeft gehad met de winter. De 2918 rijdt er op lijn 7.



Een beetje verder in dezelfde straat was er een plein, met het obligaat monument, of herdenkingsteken, maar hier in de vorm van een vliegtuig. Mits wat groothoek kon ik dat net met een tram combineren: hier met de 2624 + 2625 op lijn 6.



Op het gemeenschappelijk stuk - hier in de Narodnaya ulitsa - ligt er wat industrie: ik combineerde de 2654 van lijn 7 met een typisch wachthok, inclusief lege flesjes bier...



Vanuit de andere richting kwam de 2722 + 2723 op lijn 6 en dat gaf dan weer dat soort beeld; de sporen liggen er ook bijwijlen heel slecht bij.



Onderweg passeerde de lijn nog langs stelplaats 2: omdat ik al eerder gezien had dat er fotomogelijkheden waren, ben ik toen gauw uitgestapt. Een speeltuin, ontworpen door Marc Dutroux, zorgde voor de nodige verhoogjes.
De RT-3 was de eerste tram die ik op foto zette:



Kijk: er lag sneeuw en ijs, maar ook gevaarlijke diepe put: een putdeksel (voor verwarming of zo) was verdwenen. De speeltuigen waren ofwel rot, ofwel verroest, of een combinatie van beide. Sommige treden van de schuifaf ontbraken en degenen die er nog waren, waren onbegaanbaar wegens compleet rot. Het klimrek had allerlei scherpe hoeken, maar was nog net bruikbaar en hiermee kon ik de 2631 (duidelijk een tweede wagen) nog voor een loods op foto zetten.



Vanop hetzelfde klimrek kon ik ook een overzichtsfoto maken:



Mijn tijd in Nizhny Novgorod zat er bijna op en ik ben nog gauw achter het station terug geweest en toen kwam dit af in de ulitsa Dalya: een dienstrit met sleep. Spijtig genoeg had ik last met een auto.



Dit werd dus gesleept: een nogal vieze tram met roest onder de deuren en afgedekte ruiten, maar zonder nummer. Ik zal het verhaal kort maken: het is een nieuwe tram (die nu als 1001 rijdt) van het type Yekaterinburg en die draagt het stof en slijk van 4 dagen Russische wegen: de tram werd per vrachtwagen afgeleverd vanuit Yekaterinburg en was dus 4 dagen onderweg. De plakkaten tegen de ruiten is ter bescherming van steenslag.



De achterzijde van dit konvooi, nog steeds in de ulitsa Dalya:



Een werkwagen (RT1) volgde als bezemwagen dat transport en kreeg ik nog als bonus bovenop:



Het werd dan hoog tijd om naar de volgende bestemming te vertrekken: wordt dus eerstdaags vervolgd.

focus1965

[De Klauw]

Originally Posted by Busfotodotnl

Ik ben het er mee eens dat de stations in Nederland er over het algemeen beter uitzien dan in België, maar station Houten kent wel ongeveer 5150 instappers per dag (oude situatie, in 2009). In België komt het station dan in de top 30 van alle 547 stations terecht. Het is dus een redelijk druk station.

Ik ben het er ook wel mee eens dat Nederlandse onbemande stations er beter uitzien dan Belgische onbemande stations. Maar een Belgisch bemand station (met loket, verwarmde wachtzaal, drankautomaat en eventueel een Panos) biedt wel een hoger comfort aan dan een Nederlandse onbemande stopplaats. Bemande Nederlandse stations zijn in Nederland helaas zelfdzaam geworden. Ik vind het Belgische stationspatrimonium ook interessanter dan het Nederlandse. Tot slot mag je niet vergeten dat België relatief gezien veel meer stations heeft dan in Nederland.

PS: ik zie net dat dit de draad 'buitenlandse trambedrijven is'. Een beetje off-topic dus. Maar goed.

[Puinkabouter]

Ik snap niet waarom je per sé bemanning nodig hebt om ook een verwarmde wachtzaal en een drankautomaat te kunnen aanbieden.

[De Klauw]

1 woord: vandalisme. Op diverse plaatsen heeft men het geprobeerd een wachtzaal open te houden op een onbemand station. Maar het werkt gewoon niet.

Trouwens: een loketbediende doet meer dan enkel kaartjes verkopen. In een bemand station zorgt hij ook voor veel van het onderhoud. Ook voorziet hij vaak het station van bloemetjes en dergelijke. En uiteraard de informatieve functie.

[focus1965]

Of hoe de tramlijn van Houten toch snel de discussie kan doen overslaan naar spoorwegen...

Mijn Ruslandreizen eindigen normaal altijd in Moskou: ik ken daar tramliefhebbers, het is een van de weinige steden van waaruit men makkelijk terug naar huis kan vliegen en last but not least is dit een enorm trambedrijf waar nog zoveel te zien valt...

Het is dan ook in die context dat ik mijn bezoeken (doorgaans 2 volle dagen; 3e dag reis ik terug en dit heeft te maken met registratie) in 2 aparte thema's opdeel: 1 dag voor het zoeken naar bijzondere trams en de 2e dag voor het bezoeken van uithoeken van het tramnet waar ik nog niet geweest ben.

Twee is ongewild het thema geweest: ik heb 2 bijzondere trams gezien (die ik nog niet eerder was tegengekomen, dus complete nieuwigheden voor mij), 2 werkwagens, ben er 2 dagen gebleven en had 2 compleet verschillende weertypes. Het worden dus 2 reportages...

De gebruikelijke tramtypes heb ik vorige keer allemaal beschreven.
Ik had op een (voor mij) klassieke plek afgesproken en het werd daar - 1-y Novopodmoskovnyy pereulok - een bewogen halfuurtje. Oordeel zelf: een tram geraakt defect op die enorm drukke kruising. Onmiddellijk liep de bestuurder naar de volgende tram en beide bestuurders deden zonder veel woorden, maar in een ongelooflijk tempo, al het nodige zodat de defecte tram opgeduwd kon worden. Elke tram is uitgerust met een halve koppelstang (weegt niet te zwaar en is makkelijk te hanteren) en elke bestuurder monteerde die stang op zijn/haar tram. Heel de operatie was in minder dan 5 minuten afgerond, zonder oproep naar een dispatching en zonder veel woorden! Hulde aan die bestuurders, want op dat punt komen ononderbroken trams in alle richtingen.
Voor Q3671: wissels worden daar elektrisch bediend, op de oude wijze dus. Nadeel is dat als de wissel te rap verspringt - lees de navolgende tram te snel over het contact rijdt - de vorige tram kan ontsporen, of versporen en dat is exact wat met de 3369 op lijn 23 gebeurde. De voorste bogie ging naar rechts, de achterste naar links, maar de bestuurder had het heel snel door en is nadien terug achteruit gereden. Ook weer zonder dispatching... en zonder de dienst te verstoren. Let wel: op dat punt is het een ononderbroken komen en gaan van trams. Daar mag niets fout lopen!



De rij trams in die straat is doorgaans lang en deze keer kwam de gewenste tram wel heel snel af: de 3201 en dit is een van de 3 wagens die men in Moskou kan vinden van het type Yekaterinburg. Vorige keer niet gezien, maar nu: bingo!



Helaas ligt de lijn 's morgens tegen de zon in de richting dat de tram uitging: slechts bij het inrijden van het ander eindpunt Tallinskaya ulitsa was het ietsje beter, maar verre van mooi.



Aan dat eindpunt staat de zon 's morgens ook alles behalve gunstig: ik kon alleen maar een foto van de achterzijde maken, maar toch wel een bijzondere: van links naar rechts een tram van Ust-Katav (KTM), een van St. Petersburg, een Tatra en een Yekaterinburg. Trams van 4 verschillende fabrieken op 1 plaat? Een toevalstreffer aan het eindpunt Tallinskaya ulitsa, maar helaas langs achter gemaakt.



Die lijn heb ik al zo dikwijls bereden - al dan niet toevallig - en ik wou een leuke plek hebben om die tram op te wachten waar ik rustig een zonnige, deurenkant kon maken: op de terugweg rijdt de tram volledig met de zon mee!
De keuze viel op de Aviatsionnaya ulitsa: ook daar had ik al meer foto's gemaakt... maar dat geldt voor heel die lijn 30.



Naarmate de voormiddag vorderde, draaide ook de zon en heb ik de tram nogmaals ergens opgewacht als die ging terugkomen. In afwachting dat het zover was, heb ik daar (in de ulitsa Panfilova) ook andere trams op foto gezet en heb ik deze kruisingen gefotografeerd. Het gaat overigens over dezelfde lijnen, die zichzelf middels een brug kruisen.



Er zijn echter nog veel meer eenlingen, kleine reeksen en prototypes: veel heb ik er, maar lang niet allemaal en een ervan reed niet, of althans: niet waar ik hoopte die tegen te komen. Maar ik heb er wel van geprofiteerd om ook een kant van het tramnet te bezoeken waar ik nog niet geweest was: het eindpunt metro Semenovskaya. Dit is een druk trameindpunt, waar de tram enkelsporig door verschillende straten rijdt. Hier ziet men de 5263 op lijn 46 in de Izmaylovskaya ulitsa.



Een andere straat van die keerlus is de Semenovskiy pereulok, waar de 5166 op een verkorte 36 reed. Dit is het soort straat dat men niet onmiddellijk in Moskou zou verwachten en dat trouwens niet representatief is voor de stad.



Ik heb toch een sprint(je) gedaan om de volgende tram aan de deurenkant op foto te zetten in de Izmaylovskaya ulitsa: van dat type had ik er vorige keer maar 1 gezien en ik vind die St. Peterburgse trams verre van lelijk en meer nog: hier had ik geen last van weerkaatsing van de zon in de bolle voorruit. Het is de 4906 op lijn 43. De bovenste en onderste regel vermelden de eindpunten, de middelste is een lichtkrant met een opsomming van heel veel haltes: tegen de tijd dat een reiziger dat allemaal heeft kunnen lezen, is de tram al lang weg...



De uitrij van dat eindpunt is door een drukke straat vrij chaotisch, maar het lukte me net om die 5277 op lijn 2 zonder teveel hindernissen op foto te zetten.



Een mooie kerk kan men zien in de ulitsa Preobrazhenskiy Val, maar de zon stond pal tegen en het autoverkeer was daar ronduit chaotisch: niet de ideale plek dus, maar die politiewagen maakte het beeld volledig: een ouderwetse Lada... Bij de politie is er een rangorde en degene die met zo'n voertuig moet rijden, is zeker niet de commandant... De tram was de 5291 op lijn 36.



Een taxi of een autorit in Moskou? No way. Leve de metro, leve de tram. Het autoverkeer is extreem druk en een beeld van hoe het er aan toe gaat ziet men op de volgende foto met de 5279 op lijn 13 in de Bol'shaya Cherkizovskaya ulitsa. Overigens riskeerde ik mijn leven niet: ik stond op het uiteinde van een halteperron. Maar ik heb geen gebruik gemaakt van de ondertunneling om daar te geraken, maar van het korte moment dat de lichten aan elke kant van het kruispunt op rood staan...



Een foto aan de halte was ook leuk: een tijdelijk herdenkingsteken (zelfs meerdere in feite) i.v.m. de oorlog kon met de tram gecombineerd worden en ook de toegangshelling van de metro. Er is ook nog iets bijzonder: het is een kruising van 2 lijnen 4, maar het bijzondere is dat dit een ringlijn is (de linkse tram is 4pr, de rechte 4l) waar elke richting vanuit een andere stelplaats bediend wordt: 4pr uit stelplaats 5, 4l uit stelplaats 2. Een weetje.



De Khalturinskiy proyezd gaf een beeld vol contrasten, al is dit ook maar dankzij het feit dat er nog geen bladeren aan de bomen hingen. De mix van oude en nieuwe gebouwen is opvallend en wordt aangevuld met typische koterijen... en de 5265, op lijn 13.



In de Otkrytoye shosse had ik een mooi dieptezicht: de 5227 op lijn 29 vervolledigde mijn beeld.



Uiteindelijk ben ik aan het eindpunt "Detskiy Sanatoriy" geraakt: daar stond de zon wel keurig voor de paralel, die hier maar gewoontjes was, maar waar het beeld heerlijk doorsneden werd met die voetganger: het was een oudere man met houten ski's en die ging in het bos erachter nog wat langlaufen. De uitrusting zag er oud uit, maar die persoon was het ook...



Vorige keer had ik geschreven over het instappen vooraan: dat is daar verplicht en bijkomend zijn er draaihekjes, waar je je ticket eerst moet ontwaarden vooraleer je er door kan. Heel tijdrovend en dit wordt met deze foto in de Pogonnyy proyezd goed geïllustreerd. Let ook op het bord boven: daar staat in het Russisch, maar ook in het Engels, welk de volgende straat of kruispunt is. Handig!



Uit de andere richting kwam ook een stroom trams, maar die 5909 op lijn 29 kreeg ik (ondanks dat die ook stil stond) langs geen kanten beter op foto: die weerkaatsing in de ruiten speelde me parten en photoshop maakt het alleen nog maar opvallender.



Dan ben ik weer naar lijn 17 gegaan: dit is een verre uithoek van het net, maar daar vindt men ook 2 eenlingen: vorig jaar had ik er eentje gezien, maar de tweede niet. Deze keer kwam heb ik geen 5 minuten moeten wachten of ik zag die 2400 afkomen: het is een Tsjechische eenling, type Vario LF, gebouwd in Krnov. In Tsjechië vindt men wel meer van deze trams, maar in Moskou dus maar eentje. De foto werd aan de prospekt Mira gemaakt.



Ik hoefde maar een paar stappen terug te gaan (eerder: lopen) om de blinde kant op foto te zetten: het heet daar de ulitsa Borisa Galushkina. Ook hier had ik dus weer geluk!



Ik had zelfs de tijd niet om mijn fototoestel op te bergen of ik zag iets anders afkomen langs de prospekt Mira: een werkwagen! Dit was de allereerste keer (op toch een flink aantal bezoeken) dat ik er eentje onderschepte: dus vrij zeldzaam, maar het was "maar" een Tatra, maar toch ook weer bijzonder en een leuke bonus en afsluiter van die dag.



Morgen meer...

focus1965

[Busfotodotnl]

Vanwaar al die losse wagens? Ik weet dat de metro de drager is van het OV, maar voor een miljoenenstad als Moskou komt het wat inefficient over om met vierassers te rijden.

Daarnaast nog een bedankje voor de afgelopen twee steden en een vraag: doe je naast het plaatsen van de fotos hier nog meer met de foto's? Je hebt meen ik geen eigen website.

[X38]

Dat trambedrijf van Moskou ziet er een heel groot stuk beter uit dan die marginale oorden uit uw andere Russische reeksen!

[Mexxodus]

Moskou wil zelfs lagevloertrams bestellen van het lange type. Alstom heeft een speciale Citadis Moskou versie gemaakt. Ik vermoed om onze gevoelige Westerse technologie eens te testen aan de extreme weersomstandigheden in Rusland. Want als ik die reportages uit Rusland zo bekijk, dan zijn zij precies wel heel wat meer gewend dat wanneer er hier een hoop bladeren of paar vlokjes sneeuw op de sporen vallen ....

Over tramhaltes gesproken (ipv. treinstations): is er op al jullie buitenlandse reizen iets opgevallen aan tramhaltes aan technologie of design die als voorbeeld kunnen dienen voor Vlaanderen? Ikzelf ken voornamelijk West-Europese tramsteden en hun haltes ... Die van de Parijse T3 en Straatsburg met die zuilen waarin all info en ticketautomaten verwerkt zitten vind ik wel geslaagd. Zo'n totems heeft men ooit eens bij de NMBS in een aantal Brussels haltes geplaatst, maar dat experiment is gestopt ...

Persoonlijk vind ik InfoTram van De Lijn in A'pen wel een goed systeem omdat je de vooruitgang ziet. Maar ik merk dat De Lijn nu in veel steden van die vrij grote (en soms ook lompe) palen voor dynamische reizigersinformatie zet bij de drukste haltes. Maar in het buitenland, o.a. Nederland is er ook dynamische reizigersinformatie verwerkt in de gewone haltepaal en -bord (voor minder drukke haltes). zijn er misschien nog betere systemen? Want niet elke OV-gebruiker heeft een smartphone of GSM om real time info op te vragen ...

[focus1965]

Originally Posted by Busfotodotnl

Vanwaar al die losse wagens? Ik weet dat de metro de drager is van het OV, maar voor een miljoenenstad als Moskou komt het wat inefficient over om met vierassers te rijden.

Daarnaast nog een bedankje voor de afgelopen twee steden en een vraag: doe je naast het plaatsen van de fotos hier nog meer met de foto's? Je hebt meen ik geen eigen website.

Er rijden op enkele Moskouse lijnen wel degelijk gekoppelde trams: die komen (toevallig) morgen aan bod. Op de meeste plaatsen rijden relatief veel lijnen, wat voor druk tramverkeer zorgt. De tram komt amper of niet in het centrum en de tram zorgt grotendeels als toevoermiddel naar de metro: daar maakt iedereen gebruik van - 9 miljoen passagiers elke dag opnieuw is indrukwekkend. De tram en trolleybus heeft een zeer belangrijke aanvoerfunctie, maar daar eindigt het mee. Dankzij veel eigen beddingen is dit een zeer snel transportmiddel, maar nogmaals: de afgelegde afstanden zijn klein en daar voldoen doorgaans (maar niet overal) vierassers. Het is niet zoals Amsterdam of Antwerpen, waar men de tram neemt tot hartje centrum.

Wat mijn collectie betreft: ik heb geen eigen website. Af en toe wordt er hier en daar nog wel iets in vakliteratuur gepubliceerd... of kan ik anderen blij maken met mijn foto's: het is gewoon een hobby!

Originally Posted by X38

Dat trambedrijf van Moskou ziet er een heel groot stuk beter uit dan die marginale oorden uit uw andere Russische reeksen!

Het volk krijgt wat het verdient. In die "marginale oorden" is alles ook 2x zo goedkoop als in Moskou, inclusief het openbaar vervoer, dat dus in Moskou exact dubbel zo duur is als elders. Maar het ziet er beter uit en de dienstverlening is uitstekend en de trams zijn allemaal verwarmd.
Moskou is Rusland niet, net zoals London Engeland niet is. Het is dé hoofdstad en in omvang inderdaad met London of Parijs te vergelijken.
Om je een idee te geven: ik moest op een bepaald ogenblik terug ter bestemming geraken en ben met de metro geweest: de rit duurde meer dan een uur (niet moeten overstappen!) en onderschat de snelheid niet... en evenmin de frequentie: deze keer was die weer verhoogd tot 70 seconden. Allemaal indrukwekkend.
Verder moet je ook alles met het weer bekijken: Nizhny Novgorod is echt een aangename stad en moet 's zomers leuk zijn om te kuieren: die historische binnenstad is leuk, maar die avond kreeg ik zo'n sneeuwbui over mij dat ik enkel naar mijn hotel en -bed verlangde...
Ik bereid nu reeds mijn Rusland reis Pasen 2013 voor: die wordt hopelijk heel bijzonder wat bestemmingen betreft. Misschien wel een tikkeltje marginaal in jouw ogen, maar dat betekent des te avontuurlijk in mijn ogen. Vergeet ook niet dat het in dat soort steden is dat men makkelijker in een stelplaats binnen kan, waar trambestuurders soms willen meewerken aan een fotostop en waar de gewone mensen "gewoon" zijn.
Andere buitenlandse bestemmingen zijn er nog zeker op het programma voor 2012 - ondertussen nog 2 gedaan en die zullen eerlang hier volgen.

@ Mexxodus: dat Alstom verhaal is me bekend, want die tram was daar toen ik in Moskou was, maar is op een enkele uitzondering na nooit buiten de stelplaats geweest. Alstom probeert (ook) iets in Rusland te slijten en "men" moet eerst langs Moskou passeren. Probleem is dat de sporensituatie enkel in Moskou - waar alles twee keer zo duur is, maar ook twee keer zo goed - lagevloertrams toelaat. Maar dan nog: de eerste foto toont die tram die eventjes op het verkeerde spoor zat. Met een Tatra kan je achteruit rijden, met zo'n lagevloertram moet je dit niet proberen. Ook dat weten ze daar en niet voor niets produceert Yekaterinburg weinig originele hoogvloerige vierassers. De kans dat ze in Moskou in dienst zullen komen, lijkt me niet groot en ondertussen zou de tram richting St. Petersburg moeten verhuisd zijn, of althans: daarheen moeten verhuizen voor hetzelfde doel: demonstratie.
Maar ook daar zal het nihil worden, hoewel het trambedrijf van St. Petersburg een offerte heeft uitgeschreven voor de bouw en levering van 3 (drie!!) tweerichtingstrams om terug tramverkeer te introduceren op de Sadovaya ulitsa. Daar liggen de sporen goed en Alstom zal zeker hun tram daarvoor promoten, maar er is 1 klein probleem: de route naar de stelplaats ligt er te slecht bij en dat is overal zo, behalve in Moskou. Maar ik denk niet dat die trams nu kans maken om daar te rijden. De technologie op koude uittesten kan ook in specifieke centra: daar moet men geen tram tot in Moskou voor versassen.

Wat die haltes betreft: alles hangt af van wat men wenst. Je kan Antwerpen niet met pakweg Tongeren vergelijken, maar elke passagier heeft wel recht op adequate informatie, ongeacht of die met een bus, tram of trein reist. Maar je kan niet dezelfde soort informatie aanbieden aan een halte waar 10 lijnen passeren die elk om de 5 minuten rijden of aan een halte waar 1 lijn om het halfuur rijdt, of zou moeten rijden. Systemen heb ik al genoeg gezien en ik zou zeggen: in elke reportage van mij zullen die wel voorkomen... voor zover ze bestaan: kies maar uit...

focus1965

[Busfotodotnl]

Leuk is dat als er wat van je in vakliteratuur wordt geplaatst. Vond het zelf maar wat leuk toen een foto van mij in een recent Trams-jaarboek van Schenk/Van der Toorn werd geplaatst(*).

(*)=Iedere vlaming die dit topic leest: zorg dat je die jaarboeken koopt; erg interessante lectuur.

[focus1965]

"Merry Christmas": zo werd ik door mijn gastgezin die ochtend gewekt. Ik begreep onmiddellijk wat dit betekende, maar mijn enthousiasme werd niet door hun gedeeld: zij snakten naar de lente en dat was alleen maar aangewakkerd over mijn verhalen over de lentebloesems, die ik al eerder bij ons en in Italië gezien had. Na 5 maanden koude en sneeuw, wilden ze maar 1 zaak: zon en warmte. Ik daarentegen was niet ontevreden met die sneeuw...

Ik had een uithoek in gedachte, waar ik nog niet geweest was, maar ben wel (i.f.v. een andere afspraak) in de stad begonnen, waar uiteraard nog trams rijden. In de Ulitsa Shabolovka vindt men de stelplaats Apakova en het is 1 van de weinige stelplaatsen daar - zoniet de enige - waar men vanop de straat soms iets kan zien: akkoord, het was maar 1 tram (de 1110 bestemd voor lijn 47), maar het geeft wel een idee van hoe die stelplaats er uit ziet.



Net ernaast, ligt het stadseindpunt Kalushkaya ploshchad, waar de 1257 op lijn 47 binnen rijdt. De gebouwen op de achtergrond zijn allemaal gebouwen van de stelplaats.



Maar ook de eigenlijke inrij is leuk genoeg: hier de 1281, ook weer op lijn 47.



De straat zelf is ook leuk, want naast de stelplaats is er ook een mooie kerk daar in de Ulitsa Shabolovka. Het weer was nogal donker, maar de 1305 op lijn A moest toch zo op de foto. Lijn A is een kort stadslijntje en had een grote bijzonderheid toen die een aantal jaar geleden werd ingehuldigd: men had speciaal voor die lijn trams terug in het rood herschilderd! Dit viel blijkbaar zo in de smaak dat het rood overal terug ingeburgerd is en die bijzonderheid dus "heel gewoon" geworden is... Een drukke of succesvolle lijn is A nooit geworden, maar die bestaat nog en is een echte stadstram. Een onderdeel van lijn A was overigens "Anoushka": de koffietram. Die is helaas uitgebrand, maar dit was een omgebouwde Tatra waar men gewoon een kop koffie - geen menu aan 75 euro - kon nuttigen terwijl die ergens (op die lijn) blokje rond reed.
Terloops: de reclame op de achtergrond is voor iedereen hier leesbaar: dit is geen Russisch, maar gewoon Canon in spiegelbeeld!



In dezelfde straat: de 1122 op lijn 14.



In het verleden had ik maar het stadstraject verkend: nu ging ik verder de stad uit. Op een gegeven ogenblik worden de straten saaier en smaller, maar ik ben toch uitgestapt in de 3-y Roshchinskiy proyezd. De 2 vorige variantes (1-y ... en 2-y ...) had ik vanuit de tram gezien en zien er allemaal gelijk uit. Maar hier zag ik de kans schoon om een deurenkant te maken en was de straat ook bijzonder rustig. Ik fotografeerde daar o.a. de 4218 op lijn 38.



Dan ben ik in de Zagorodnoye shosse terechtgekomen: de typische, Moskouse boulevard met een eigen bedding voor de tram. Daar zette ik de 1152 + 1151 op lijn 26 op de foto. Lijn 26 is een drukke lijn en naast gekoppelde trams, rijden er ook tussendiensten met andere lijnnummers op dat traject. Ik had dus niet te klagen.



Wie de vorige foto aandachtig bekeken heeft, kan zien dat er in 1 richting met voertuigen wordt gereden. Wel: dit zijn auto's en meer bepaald Dacia's Logans, uitgerust met een papiertje dat wijst op "openbaar vervoer". Toen ik dit vertelde tegen een Moskouse tramliefhebber, wou die me niet geloven en is die de dag nadien gaan zien. Het antwoord werd me per mail bezorgd: een winkelcentrum zorgt op eigen initiatief voor een gratis verbinding tussen een metrostation en dat winkelcentrum en in 1 richting wordt gebruik gemaakt van de trambedding. Hoeveel van die auto's rijden, weet ik niet (en interesseert me ook niet), maar ze rijden zéér frequent: om de paar minuten stuift er wel een langs en op de achtergrond van de volgende foto ziet men er een; op de voorgrond de 1150 + 1153 van lijn 26. Die tram zou later een verkorte dienst als lijn 22 rijden.



Dan ben ik op het (tussen)eindpunt Cheryomushki terecht gekomen: daar eindigen alle tussenlopers van lijn 26. Het was een leuk eindpunt en ik kon een toevallige parallel maken van 2 lijnen 38: 1 ervan had koffiepauze. Zo gebeurt dit in Moskou: de chauffeur gaat gewoon ergens opzij met zijn tram en rijdt na afloop van de pauze verder. De eindpunten zijn daar bijna allemaal op voorzien. De linkse tram is een gewone KTM 19 (de 4322), in themaschildering voor "50 jaar kosmonauten" (geen astronauten!).



Dat eindpunt is enorm en biedt ook tal van fotomotieven, zoals hier, met de 4218 die vertrekt voor een dienst op lijn 38. Ook daar hetzelfde verhaal: fotograferen was lang niet gemakkelijk, want men kon niet overal staan. Naast de tram was de hoop sneeuw meer dan 50 cm hoog of diep en alles behalve stabiel. En het begon terug te sneeuwen...



Daar viel ononderbroken wat te beleven. Wat schilderingen betreft: er zijn er heel veel in Moskou en een zinnige uitleg (aan 2 mensen gevraagd die het zouden moeten weten) heb ik niet gekregen. 1 van de antwoorden: "we geven ze de kleur van de Russische vlag bij een grote revisie". Voor een tram die geen 5 jaar oud is? Een grote revisie?? Eventjes met hem de nummers overlopen die ik had gezien... en die theorie kon bij de fabeltjes gerangschikt worden. Er is dan ook nog een soort champagnekleurige versie: onnodig te zeggen dat ik niet weet hoe men daar weer op gekomen is. De gebruikelijke kleur ziet men op de achtergrond, maar zoals die 4280 op lijn 38 rijden er ook relatief veel rond.
Verder is er ook een Europees haltehokje, maar de reizigersinformatie is rudimentair: enkel het lijnnummer en soms de interval. Overigens vertrouwen reizigers de tram maar matig: die nemen het eerste het beste dat zich aandient en hopen dat ze 1. thuis geraken of 2. in een metrostation. En meestal werkt dat ook.



Dat eindpunt was echt leuk: een voltreffer dus. Vanuit een ander perspectief, spotte ik de 1309 + 1307 op lijn 26.



... en de 1311 + 1310, eveneens op lijn 26.



Ik zou nog veel foto's kunnen posten van dat eindpunt, want het was er echt druk en leuk. De laatse foto is de uitrij van dat eindpunt, met de 1149 + 1148, alweer op lijn 26.



De volgende plek waar ik uitgestapt ben, is de ulitsa Krzhizhanovskogo (tracht dit maar eens uit te spreken...): mijn oog viel op de rode gebouwen en het dieptezicht. Ik werd aangenaam verrast door deze bovenleidingsinspectietram, wat meteen de 2e werkwagen was in evenveel dagen dat ik in Moskou tegenkwam.



Een volgende plek waar ik gestopt ben, is de Bol'shaya Cheremushkinskaya ulitsa (vul zo'n straatnaam maar telkens in op formulieren, in de hoop dat er genoeg vakjes zijn...). Daar passeerde de 1319 + 1320 op lijn 26 en dat rood contrasteerde goed in het vrij grauw beeld. Sneeuw en zon is natuurlijk veel leuker!



De Lomonosovskiy prospekt, en meer bepaald de plek waar ik stond, is heel dichtbij het volgend eindpunt. Een typische Moskouse suikertaart zorgde voor de achtergrond, de 1152 + 1151 op lijn 26 rijdt op de voorgrond.



Dat eindpunt nomet "Metro Universitet" en is zowel wat reizigersaanbod als tramlijnen druk, zelfs heel druk. Toch lukt het af en toe tussen de passanten door om een zinnige foto te maken. Een verlichtingspaal doorkliefde de suikertaart, maar die had ik al op de vorige foto. Hier ging het natuurlijk om het stalletje (gemaakte van fruitdozen en -kisten), waar nachtjapons en (enorme) slips verkocht werden: men ziet ze op de achtergrond hangen. De dame, die al dat fraais verkoopt, is goed ingepakt tegen de kou; op de tram hangen nog ijspegels. Op de achtergrond kan men verder nog genieten van nieuwe hoogbouw.



Aan dat eindpunt liggen 4 sporen en die zijn meestal ook allemaal bezet. Alleen loopt er bijna altijd veel mensen rond (van of naar de metro), maar op een gegeven ogenblik was er heel even niemand, op die typische baboesjka na: die stoorde helemaal niet, integendeel.
Verder wordt er in Moskou heel veel bijgebouwd: dat kan men hier op de achtergrond vaststellen.



Verder ligt daar geen tram meer, zodat ik met een bus naar een andere afgelegen tak ben gereden. Mijn keuze was slecht: lijn 16 en 3 (die daar passeren) hebben een zeer slechte frequentie en ik heb daar meer dan een half uur gewacht. Het bijzondere is die flyover van 1250 meter over een spoorwegemplacement, maar daar woont niemand niet en dat moet dus ook niet echt bediend worden door een tramlijn. Het ligt er, maar wordt dus stiefmoederlijk bediend. Voor ik naar de 1102 gespurt heb, heb ik nog eerst een foto van gemaakt. Overigens stonden nog mensen aan de halte - ik was niet de enige die daar beland was - en het opstappen neemt toch altijd veel tijd in beslag... De straat is de Krivorozhskiy proyezd.



Ik ben wijselijk op de tram blijven zitten tot de Simferopolskiy Bulvar: daar rijdt ook lijn 1 en dat is daar de hoofdlijn: die rijdt alleen daar, maar bijna alleen met gekoppelde trams en met een intensieve dienst, lees: elke paar minuten. Die lijn pendelt op die lange straat, waar ongeveer halverwege 1 metrostation is. Stervensdruk, zowel de tram als de metro en die rijdt daar in de spits om de 70 seconden. Flatgebouwen, zo ver de ogen rijken: dat is het typisch landschap van zo'n buitenwijk. Hier zit de 1341 + 1342 van lijn 1 op de achtergrond, op de voorgrond een sneeuwruimer op straat. Het werd me onmiddellijk duidelijk dat eens het sneeuwt, er een onvoorstelbare machinerie in gang wordt gezet: voor alles in elke wijk zijn er voorzienigheden: of het nu voetpaden, beddingen van het openbaar vervoer, of de openbare weg is: er wordt onmiddellijk met allerlei soorten voertuigen uitgereden volgens een duidelijk uitgetekend plan en patroon. Voeg daarbij nog mankracht (bv. voor trappen, wandelpaden enz) bij en dan weet men dat de sneeuw niet veel kans krijgt om tot pap herschapen te worden of aan te vriezen. Natuurlijk wintert het daar veel langer dan bij ons, maar er is een duidelijk plan en dat wordt heel nauwgezet opgevolgd.
Een leuke anekdote: wie in Moskou wil bijverdienen, schaft zich een sneeuwschop aan en biedt zijn diensten aan winkeliers aan. 5 maanden werkzekerheid!



De toekomst van lijn 1 is verzekerd: er ligt al een metrolijn in de omgeving en er zal geen tweede komen. Wel veel nieuwe reizigers, want daar wordt bijgebouwd op een ritme waar wij maar van kunnen dromen: niet minder dan 4 kranen poten flatgebouwen met meer dan 25 verdiepingen neer. De 1337 + 1338 zijn de trams die ik op de foto heb gezet. De straat heet daar Chertanovskaya ulitsa, maar is het verlengde van de vorige straat.



Uiteraard is er klandizie genoeg om een nieuwe kerk te bouwen: die combineerde ik dan weer met de 1327 + 1328, ook op lijn 1.



Het is een saaie bedoening - het Rode Plein is leuker - maar het geeft een mooi beeld van zo'n buitenwijk. De 1247 was een van de zeldzame solowagens die ik op lijn 1 gezien heb.




Een laatste foto van die Chertanovskaya ulitsa: daar had ik een mooi dieptezicht. Vooraan rijdt de 1329 + 1330, op de achtergrond is al de volgende tram te zien en leeg was die niet, verre van. Overigens zijn er in Moskou hier en daar wel concurrerende taxibusjes te zien, maar daar niet: de tram heeft het alleenrecht en zelfs gewone autobuslijnen komen daar niet. Voor mij is dit het voorbeeld van uitstekend openbaar vervoer: de tram brengt je naar de metro en hier hoeft men geen dienstregeling of dynamische reizigersinformatie: de tram zal zo lang rijden als de metro rijdt en de frequentie zal altijd hoog zijn.



Aan het einde van voormelde straat ligt ook het trameindpunt "ulitsa Akadmika Yangelya". Noch de achtergrond, noch het aantal opstelsporen (rechts) is verrassend. Vergelijk eens dit eindpunt met het Fortveld in Wijnegem! De uitrijdende tram is de 1325 + 1326 op lijn 1.



Daar is mijn reis dan ook geëindigd: ik ben met de metro naar de andere kant van de stad gereden, waar men op mij wachtte. Een metrorit van meer dan een uur en wellicht 35 km afgelegd in hetzelfde stel: dit is Moskou. En de hele lijn had ik dan nog niet afgereden!

focus1965

[Busfotodotnl]

In de zomer van 2009 had ik de mogelijkheid om met een geleende auto een aantal dagen richting het buitenland te gaan. Hiervan heb ik gebruik gemaakt door onder meer een aantal trambedrijven te bezoeken. Een daarvan was die van Mulhouse, gelegen nabij Zwitserland en Duitsland in de Elzas. De stad is net zoals Straatsburg enkele keren in Duitse handen geweest.

Mulhouse is ook een van de Franse steden die een terugkeer kende van het trambedrijf. 20 mei 2006 werd het nieuwe tramnet geopend met twee tramlijnen, bereden met in eerste instantie 27 gele Citadis 302-trams. 27 trams waren en zijn er meer dan nodig waren voor de exploitatie. Tussen 2006 en 2008 werden twee trams ingezet in Buenos Aires, Argentinië. Een derde tram was tijdelijk in Utrecht. Vijf trams zijn in 2008 naar Melbourne verhuisd. Focus1965 heeft daar in november 2010 hier een aantal foto's over geplaatst.

Lijn T1 rijdt vanaf het Centraal Station, via de centrale halte Porte Jeune naar Châtaignier in het noorden van de stad, in de buurt Kingersheim. Lijn T2 doet het station niet, maar het centrale plein wel aan en loopt van Coteaux naar Nouveau Bassin.

19 augustus 2009, half zeven in de morgen. Kennelijk was ik vroeg gaan slapen de avond tevoren, zo vroeg opstaan doe ik namelijk weinig. Tram 2016 op de Boulevard de l'Europe, op de centrale halte Porte Jeune.


Het was bijzonder rustig in de stad, hoewel het volgens mijn computer destijds een doordeweekse dag was. De 2015 bij dezelfde halte.


Net zoals vele andere Franse steden is ook in Mulhouse een fietsenverhuursysteem, hier geheten VéloCité


Een halfuur naar de eerste was het mij met enige moeite gelukt om drie van de trams van het materieelpark op de foto te krijgen. Ook deze is weer bij de halte Porte Jeune gemaakt.


Foto 5, het wordt tijd om eens in een van de trams te stappen. Het interieur komt bekend voor. Afgezien van de andere kleuren is deze vrijwel gelijk aan de andere Citadis-trams die in verschillende Franse steden rijden.


In een tram van lijn T1 rijden we naar het eindpunt Châtaignier, een ordinaire woonwijk. Controleren personeel van de vervoersmaatschappij is nog net links in beeld te zien.


De 2009 bij de halte St-Nazaire van lijn T1. Zoomfoto's, je moet er van houden. Ik doe het, net zoals van de strakke grasbanen, prachtig!


Een mooi plaatje in de Rue de la Tuilerie, hoewel de zon niet helemaal goed stond.


De 2017 bij de halte Musee de l'Auto, tevens de tramhalte bij de tramstalling, waar overigens op tramgebied niet veel bijzonders was te zien.


Verder met de tram, en wel naar het andere eindpunt van tramlijn 1, het Centraal Station, waar de tram een keerlus heeft met een halte pal voor de stationshal. Vanaf hier kun je twee keer per dag met de TGV rechtstreeks naar Brussel.


Op het centrale Porte Jeune is de zon inmiddels feller geworden, waardoor deze kruising tussen twee dienstwagens van lijn 1 mooi kon worden vastgelegd.


Vlakbij het Porte Jeune is deze fotolocatie, waar ik helaas niet hetgeen uitgehaald heb wat mogelijk was. Het bolwerk op de achtergrond, waar de tram omheen draait, stamt al uit de 14e eeuw.


En alweer de laatste foto uit Mulhouse, ditmaal genomen op het eindpunt van lijn 2 in Coteaux. Een weinig interessante plek, maar wel met een grappig, doch niet functioneel ontwerp van de halte.


Het bezoek is inmiddels al weer bijna drie jaar geleden en in de tussentijd hebben er interessante ontwikkelingen zich voortgedaan in Mulhouse. Het tramnet is uitgebreid met een tramtrain van 22 kilometer tussen het station, via het centrum naar het plaatsje Thann. Deze lijn, die wordt gereden met Siemens Avanto's, rijdt elk halfuur. Tot Luttersbach wordt de lijn versterkt door llijn T3, die wordt gereden met de gele Citadis. Ik ben benieuwd hoe dit traject er uit ziet, mogelijk een reden om de stad binnenkort nog eens te bezoeken!

[Slagathor]

Mooie foto's hoor. En wat een fraai treinstation!

[X38]

Mooie beelden! Mulhouse bezoek in zeker als ik die streek nog eens doorkruis op (spoor)weg naar Italië.

Originally Posted by Busfotodotnl

Verder met de tram, en wel naar het andere eindpunt van tramlijn 1, het Centraal Station, waar de tram een keerlus heeft met een halte pal voor de stationshal. Vanaf hier kun je twee keer per dag met de TGV rechtstreeks naar Brussel.

Helaas geen TGV, maar een gewone IC die tergend traag vooruitgaat. Ik ben zelf vorig jaar van Brussel naar Basel gereisd met één van die treinen (de IC 91).

[Busfotodotnl]

Het tweede trambedrijf wat ik in die korte vakantie wilde bezoeken was die van Straatsburg. Deze stad, net als Mulhouse gelegen in de Elzas in Oost-Frankrijk, kent sinds november 1994 een modern trambedrijf. In mei 2012 heeft het tramnet een spoorlenge van 38,7 kilometer, waarover 6 tramlijnen rijden met een totale lengte van 55,8 kilometer. Twee jaar geleden vervoerde het trambedrijf CTS 300.000 reizigers per jaar.

De belangrijkste reden om juist deze stad te bezoeken is een deel van het materieel wat er rijdt. Naast 41 Citadis 402 trams uit 2005, rijden er verspreid over drie bestellingen in totaal 53 Eurotrams. Het futuristische uiterlijk heeft mij vanaf het begin aangesproken, en nu ik de kans had wilde ik ze eens met eigen ogen bekijken. De Eurotram is niet nieuw in dit topic. In de Portugese stad Porto rijden de trams ook; Focus schreef er eerder over.

Ik parkeerde mijn auto bij een van de Park&Relais van de stad. In Nederland bekend onder de naam transferium, bieden deze parkeerplaatsen aan de rand van de stad een gemakkelijke optie voor bezoekers om de stad te bezoeken. De parkeerplaatsen liggen aan de randen van de stad, waar je kunt overstappen op de tram. Aantrekkelijke tarieven maken het een voordelige keuze. Anno 2012 kost parkeren je ongeveer €3,50 per dag, inclusief een retourtje met de tram voor elke inzittende van de auto (tot 7 personen). Op de foto de eerste Eurotram die ik zag bij de halte P+R Elsau


En een andere Eurotram in dezelfde bocht. Er zijn twee lengtevarianten van de Eurotram, dit is de lange als tram B naar Lingolsheim/Tiergaertel.


Bij de halte Elsau, dat destijds het eindpunt was van lijn C, had ik de mogelijk om eens wat interieurfoto's te maken. De kleuren, die bij introductie zonder twijfel hypermodern waren, doen 16 jaar later toch wat vaal aan; echte jaren 90-kleuren in mijn gedachte.


De bestuurdersposten aan beide kanten van de Eurotrams zitten in een aparte geleden.


Met lijn C ga ik richting het centrum, waar ik uitstap bij de halte Homme de Fer. Hier kruisen vier tramlijnen elkaar. Een van de haltes, waar momenteel lijn A en D stoppen, doet futuristisch aan.


Hier maak ik ook kennis met het andere materieel wat op het tramnet rijdt: de veertig meter lange Citadis-trams. Grappig dat men de trams heeft willen laten lijken op de Eurotrams.


Op deze foto zijn de overeenkomsten en verschillen tussen beide tramtypen duidelijk waar te nemen


In de Rue du Noyer treffen we een andere Citadis aan. De tram komt uit een tramtunnel bij het station, waarover straks meer.


Ik pak lijn A naar Hautepierre en stap aan het eindpunt uit, de tram die omloopt kan ik op het kopspoor vastleggen.


Op deze halte probeer ik wat interieurfoto's te maken van de Citadistrams.


Onder het centraal station van Straatsburg ligt een tramtunnel van 1,4 kilometer lengte met 1 halte, het station. Hier komt bij de westelijke uitgang van de tunnel een korte Eurotram de halte Rotonde binnengereden. Aan de beide zijkanten van de tunnelinrit zijn ook sporen te zien richting een van de stelplaatsen.


Foto van de ondergrondse tramhalte. Het is mij daar niet gelukt om een goede foto te maken van zowel de halte als een tram. Het leek er op dat er vlak voor de stations rookgeneratoren waren geplaatst, die werden geactiveerd bij het binnenrijden van de trams. Een grappig effect. Op deze is een beetje te zien wat ik bedoel.


Terug naar het centrum, bij de halte République. Rechts op de foto de schouwburg. Uiterst rechts een van de twee Nederlandse tramhobbyisten die ik daar bij toeval trof en waar ik korte tijd mij opgetrokken ben daar in de stad.


Achter de schouwburg de nationale Bibliotheek, waar een paar minuten later een Citadistram langsreed.


Haltedesign bij de eindhalte van lijn E te Roberttsau Boecklin.


De tram komt ook langs het Europees Parlement, zoals ik vanuit de tram zag. Het is daar niet gelukt het gebouw en de tram op een foto te plaatsen, maar ik ben er toch even uitgestapt om er even te kijken


Rechts buiten beeld het Europees Parlement, wanneer deze Eurotram over de grasbaan over de Boulevard Pierre Phlimlin rijdt. Google Maps loopt achter met zijn sattelietbeelden, het ziet er inmiddels heel anders uit.


En alweer de laatste foto uit Straatsburg bij de halte Homme de Fer, wanneer ik in de namiddag weer terug wil gaan richting de auto. Een aardig straatbeeld met tramhalte.

[focus1965]

Bedankt voor die leuke reportages!
Mulhouse heb ik ooit op een zondag bezocht: dat ging echt niet anders toen en dat betekende nog geen 5 trams op het hele net, maar wel een extreem gevulde stelplaats.
Verder is er ook iets bijzonder met de huisstijl, want het scheelt niet veel dat elke tram anders versierd is: geel is de basiskleur, maar de zwarte / rode strepen zijn zo ongeveer op elke tram anders.
Straatsburg heb ik meermaals bezocht en de laatste keer in de regen... Ondertussen zijn er weer wat uitbreidingen bijgekomen: dit betreft nu het grootste tramnet van Frankrijk! Als stad kon Mulhouse mij maar matig bekoren, maar Straatsburg is echt een aangename stad, waar overigens - op zijn Frans uiteraard - "alles" tweetalig is: de Place de l'Homme de Fer noemt Isernemannsplatz. Benevens de (folkloristische) straatnaambordjes, wordt dit taaltje uit de Elzas nergens gebruikt of gepromoot. Op de website van het trambedrijf zal men bv. deze - soms leuke - benamingen nooit terugvinden.

focus1965

[Mexxodus]

Een paar straatnamen in Straatsburg zijn nu inderdaad tweetalig. Maar niet in het Duits, maar Elsassisch dialect. Maar in een grondig verfranst Elsas en Straatsburg is die tweetaligheid puur folkloristisch. Slechts één halte heeft officieel (volgens de netplannen) een tweetalige naam: Grand'Rue/Longstross en één halte heeft officieel enkel een Elsassische naam: Alt Winmärik.

[Meurisse]

@ Busfotodotnl : niet tot aan de P+R-parking geweest naar de hand van Zaha Hadid?

http://www.flyvision.org/dis/2002/pix/terminus_hoenheim.jpg

[focus1965]

Manchester had ik in 1998 ooit bezocht, maar de stad kon me niet echt bekoren. Het is een recent trambedrijf, maar het woord tram geldt enkel in het stadscentrum: daar buiten maakt de tram gebruik van voormalige spoorlijnen en ook die lijnen waren landschappelijk weinig interessant.
Ondertussen wist ik dat er nieuwe trams waren bijgekomen en ook nog een bijkomende lijn, alleen: het was weeral een voormalige spoorlijn en Manchester bleef heel laag op mijn prioriteitenlijst zitten.
Toch kon ik mij in 1998 vergist hebben en misschien een verkeerde indruk hebben gehad? Feit is dat ik n.a.v. een ongelooflijke promotie van Ryanair (20 euro h/t alles inbegrepen!) een daguitstap naar Manchester kon maken en meteen wat bijwerken.
Uiteindelijk heb ik die nieuwe lijn niet bezocht, maar het alternatief was nog aantrekkelijker...
Er was dus wat veranderd: het vliegveld is enorm uitgebreid en er is een zeer frequente treinverbinding naar de stad.

Alzo kwam ik meteen uit in het Piccadilly Station, waar de tram ergens diep in een kelder eindigt. Bovengronds rijdt de tram nog wel in de straat en die noemt daar London Road. De tram is de 3008 en is net uit het voormeld station vertrokken. Het weer was droog, maar de gebouwen zagen er daar nog steeds even grauw en troosteloos uit als in 1998. Dit is een van de nieuwe trams en ik denk dat naast Manchester alleen Köln nog hogevloertrams bestelt.



Vanop hetzelfde standpunt, maar uit de andere richting, kwam het stel 1020 + 1018 gereden. Dit is dus het oorspronkelijk "oud" materiaal en in de spitsuren rijden er gekoppelde ritten. Dankzij het uurverschil, kon ik nog het einde van de ochtendspits meemaken! Hier werden dus de oude gebouwen wel gesloopt en de tram komt uit een naamloze straat!



De volgende straat (met een naam...) was de Ayton Street: daar zag ik de laatste gekoppelde tram van de ochtendspits, de 1026 + 1012. Het is daar (in die straat) inderdaad rustig wat autoverkeer betreft, want ik heb daar meerdere foto's kunnen maken zonder noemenswaardige hinder.



Er is ook nog de High Street, maar attractief vind ik het echt niet. De tram is de 3018. Lijnnummers worden er in Manchester niet gehanteerd en daar moeten de reizigers wel de display lezen...



De weinige haltes in de stad zien er zonder meer afschuwelijk uit, al is dit natuurlijk te verklaren dat men in het V.K. geen tramcultuur meer had en men zich te duidelijk heeft laten inspireren door de spoorwegen. De 1013 staat hier in de Bradshaw Street. Overigens blijf ik er bij: Manchester is geen gezellige stad om te kuieren.



Aan dezelfde halte als hierboven, ben ik geslaagd een kruising te vereeuwigen tussen de 2 verschillende tramtypes in 2 verschillende kleurenschema's.



Dan is er nog de Balloon Street: een grauw, donker straatje uit ver vervlogen tijden, maar wel met de 1003 (tram van het oudste type) in de nieuwste kleuren.



100 meter verder is er het Victoria Station: dit is het ander hoofdstation van Manchester en daar verdwijnt de tram ook in het stationsgebouw, om nadien verder via een spoorlijn naar een of andere verre buitenwijk te rijden. Hier komt de 2001 (vervolgorder van de oorspronkelijke reeks) uit het station gereden: het is echt even vies als het er uit ziet.



Voor wie zich afvraagt hoe zo'n spoorlijn er uit ziet? Hier is de halte Deansgate-Castlefield: dit is de eerste halte op de andere lijn. Het bovengronds net is in een T-vorm. De tram is de 3022.



Daar is de overgang tussen spoorlijn en tramlijn wel fotogeniek, al is de omgeving ook hier alles behalve florisant. De 3013 gaat naar Piccadilly: een afstand van een kilometer of zo, want veel meer stelt dat traject niet voor.



Beneden noemt het Lower (hoe kan het ook anders...) Mosley Street, waar ik de 3021 mooi met de naam van de stad kon combineren. Bij mijn vorig bezoek noemde dat daar "G-Mex", nu Manchester Central.



Na de Lower Mosley Street komt gewoon de Mosley Street. Dit is maar een afstand van amper 100 meter en ook in deze straat zal de tram amper 100 meter rijden. De 3012 vervolledigde het beeld.



Een ander beeld van de Mosley Street, waar ook een halte is, met de 1006:



Er is nog een enorm plein: de Piccadilly Gardens. Op oude postkaarten ziet men massa's dubbeldektrams en nu is het niet veel anders, al zijn het wel vooral dubbeldekbussen, maar alle tramlijnen komen hier ook bij mekaar: richting Piccadilly Station, Vicoria Station en Deansgate. Ik post gewoon een foto van dat plein voor de volledigheid, want mooi is het er zeker niet, maar wel druk. Overigens is daar ook het winkelcentrum van de stad...



In dat stukje naamloze straat, met de Aytoun Street op de achtergrond, heb ik toch nog een leuk beeldje kunnen maken met de 3016, op weg en nabij Piccadilly Station. Hier is er wel een leuk contrast tussen oud en nieuw en hier ziet het er allemaal nog vrij netjes uit.



Daarmee is alles verteld over de tram in het centrum van Manchester.

focus1965