RAIL | Buitenlandse trambedrijven

[focus1965]

Ik bezit wel enkele leuke foto's (in feite afdrukken van dia's) uit 1995, maar moet hier toegeven dat ze niet van mij zijn: ik ben dus nooit in Latijns-Amerika geweest.

Maar ik zou zeggen: post maar die foto's, voor zover het natuurlijk mogelijk is voor jou!

Het enige dat ik met zekerheid weet, is dat ze "dankzij" die rit over dat smalle aquaduct de trams extreem smal gebouwd hebben en dat dus de reden is dat ze langstreden hebben en geen gangpaden in die trams.

@ De Klauw: midden de 70er jaren was het blijkbaar een mode om postkaarten extreem te truceren: van Basel en München heb ik postkaarten met een fenomenaal bergmassief...

[X38]

A propos, op de banner van vandaag bovenaan de pagina staat er ook een tram op die foto van Kosice .

[JayBeeke]

Om allerlei redenen had ik geen camera mee naar Brazilië, maar om dat goed te maken heb ik wat opzoekwerk gedaan naar filmpjes en foto's van de tram in Rio de Janeiro:

Een leuk filmpje, als ik het goed verstaan heb is het de allegorische uitbeelding van een romanpersonage... Mijn Portugees is duidelijk verre van perfect Vanaf 0:34 over het viaduct, zij het aan de binnenkant van de tram.

http://videos.sapo.pt/SIII3fEmuqNa7bh5w1A6

De kaart van het originele netwerk, volgens het Engelstalige Wikipedia-artikel op zijn grootst in de jaren '40.

http://upload.wikimedia.org/wikipedi...o_tram_map.png

Alleen de takken naar Silvestre, Paula Matos en Centro hebben het overleefd, op korte stukjes spoor hier en daar na. Het deel Dois Irmãos-Silvestre was gesloten van 1966 tot 1998 (heropening behouden vak) en 2000 (heraanleg en heropening van het tegenspoor). Op die tak wordt bijna altijd gereden tot de eindhalte van 1966 tot 1998, Dois Irmãos, behalve tweemaal op zaterdagochtend, wanneer de tram tot Silvestre gaat. Dit is een absolute aanrader: het gaat om een groot deel van de beklimming van de berg met het bekende Christusbeeld. Er is een overstap mogelijk op de tandradbaan die rijdt tot aan het beeld. Helaas waren wij daarvoor wat laat... Het huidige netwerk is dus:



Een fijn weetje, en een link met België is het feit dat de trammaatschappij in 1920 een rijtuig bouwde voor Koning Albert I, dat één keer is ingezet om onze vorst tot aan de tandradbaan te brengen, en terug. Vermoedelijk is het daarna nooit opnieuw gebruikt.



Veel foto's vind je hier. Onder meer de tram op het viaduct:



Hoe schoolkinderen de tram nemen:





Het hekwerk van op de vorige foto zie je uiterst links. Het linkse spoor is de aftakking naar Dois Irmãos/Silvestre, rechts de aftakking komende van Paula Matos. Het gebouw in het midden is zowaar een arthouse-bioscoop:



Vlak bij deze splitsing is bovendien een trammuseumpje (de moeite) en het depot:



En een laatste die de staat van de sporen toont:

image hosted on flickr


De ritten waren elke keer de moeite, onder andere:

- door een kabelbreuk, die op 10 minuten tijd gerepareerd werd. De bijrijder verlegde de stroomafnemer dan maar naar de tegenrichting, en hield die daar, touw in de hand, terwijl de wattman stapvoets voorbij de breuk reed en een onderhoudswerker die draad opzij hield (adem inhouden dat ie 'm niet losliet)... en dat terwijl er van achter de volgende bocht een (nietsvermoedende) tram naderde in de tegenrichting

- door de vergezichten over de stad, op de tak naar Dois Irmãos/Silvestre.

- door het feit dat de staanplank buiten aan de tram drie centimeter minder hoog was dan het kleine muurtje op het viaduct. Mensen met wel erg brede voeten kunnen op het viaduct dus niét op de plank

- door het oude materieel, de (helaas) versleten sporen, de ontvanger die bij drukte via de buitenkant van de tram toch iedereen de 70 centavos (0,24 EUR) laat betalen.

Het spijtige is inderdaad de staat van de sporen en rijtuigen, die nu wel stilaan een grotere onderhoudsbeurt krijgen dan ooit tijdens hun leven. De nog niet omgebouwde trammetjes vallen zowat uit elkaar van de vele schokken, maar het netwerkje en de buurt errond blijven de moeite voor een halve daguitstap. Verder is er niet echt een dienstregeling, al zijn de intervallen meestal 15 minuten en wordt er met 3 rijtuigen gereden, 2 op de lange lijn, 1 op de korte. Het is ook vaak 'vechten' tegen de auto's - zeker op de smalle wegen naar Silvestre, één van de toegangswegen tot de Cristo Retendor - al staat de tram bijna nooit stil in druk verkeer. focus, als je daar ooit geraakt - wetend dat Brazilië verder niet zo veel te bieden heeft op tramgebied - zul je je best moeten doen voor een foto zonder auto's op de achtergrond.

Bronnen: nycsubway.org en tramz.com

mvg
JJN

[JayBeeke]

Belangrijk detail vergeten: er hebben ook Belgische trams op dat netwerk gereden, van de Ateliers de La Dyle in Leuven. Ik kan me niet herinneren of er eentje bewaard is in het museum.



JJN

[Meurisse]

We hebben weer wat bijgeleerd, bedankt!

[focus1965]

@ JayBeeke: zéér leuke en leerzame bijdrage: spijtig dat Rio zo ver weg is...

Ietsje dichterbij: Sofia. Deze stad had ik in 1996 bezocht en de herinneringen waren niet bijzonder: de stad kon me op geen enkel vlak bekoren en de trams waren typisch Oostblok, namelijk: spartaans.
Ondertussen zijn we dus 13 jaar verder en is Bulgarije toegetreden tot de E.U.: eens zien wat er veranderd zou kunnen zijn, al maakte ik me niet veel illusies. Ik was wel benieuwd waar het E.U. geld aan besteed zou worden.

Alleszins wordt het een hele boterham, want naast autobussen, trolleybussen en een metrolijn rijden er nog heel wat trams en dit op 2 spoorbreedtes. Het antwoord van het E.U. geld kwam ik snel te weten: dit verdwijnt letterlijk onder de grond middels de verlenging van hun enige metrolijn; de Europese vlag op de borden in het cyrilisch schrift maken dit wel duidelijk.
Voor het overige was niets er op gebeterd: de stad was nog een grotere rotzooi dan 13 jaar geleden. "Aan de waard herkent men zijn gasten": "Aan de trams herkent men de stad" en omgekeerd: verkeert de stad in een verloederde staat, dan zal hetzelfde voor de trams gelden; in een verzorgde stad zullen de trams er ook navenant uitzien. Feit is ook dat het netplan op de website compleet achterhaald is: bepaalde lijnnummers (verbindingen) bestonden niet meer en vervangen door anderen. Daarbij waren er ook delen van het net voor langere duur (oa. ivm metrowerken) onderbroken en dit alles zie je dus maar ter plaatse, maar daar heb ik ook geen netplan kunnen bemachtigen...
Genoeg uitleg: nu wat foto's.

Smalspoortrams

Het grootste deel van het tramnet heeft de nogal bizare breedte van 1009 mm. Verder bouwt het trambedrijf zelf haar trams maar het zal wel duidelijk zijn dat de know-how zich elders dan in Sofia bevindt. Zelfs relatief eenvoudige technieken - geledingen, zie hoofdstuk Rome - hebben ze nog niet onder de knie en rare / gevaarlijke / tochtige openingen vormen zich in de bochten, dit zowel langs de zijkanten als op de vloer!
Verder was er op 16 juni een kleine betoging (+/- 800 man), die 1 1/2 uur een straat bezet hielden (zonder echt te betogen): het hele trambedrijf kwam tot stilstand en 7 uur later (!) was de dienst verre van hersteld: nog steeds reed 3/4 van de "voorraad" van lijn 6 in colomme, zoals hier langs de Bulevard Hristo Botev, op een boogscheut van het station.



Met rotzooi bedoel(de) ik dit: krakkemikkige wachthuizen, roestige palen en masten allerhande, onkruid, scheefgezakte trottoirs enz. Dit was mijn eerste foto van deze reis (eindpunt Levskiparta van lijn 6): het was daar in de buurt dat ik logeerde. Welkom back in Sofia! De tram zelf was wel opgefrist, maar helaas zouden ze er allemaal zo niet uitzien.



Sofia telt ook enkele tramtunnels, al gaat het maar om onderdoorgangen onder allerlei kruispunten of spoorlijnen. De N.D.K.-Tunel (zo noemt dat daar...) is daar een voorbeeld van: laten we zeggen dat het een uitstekende wachtplaats is als de zon hevig schijnt of als het regent. De herrie van het autoverkeer moet men er voor lief nemen, net zoals de stank en het feit dat dit echt een donker hol is, al zou men anders denken als men de foto bekijkt, maar die werd stevig bijgewerkt (opgelicht).



Een andere "gezellige" plaats is de uitrit van de tunnel nabij de stelplaats aan de Ulitsa Skopie.
Grappig is dat de halte gewag maakte van een lijn 11 - en die kwam er ook - maar daarnaast passeerden er nog een resem andere lijnen ifv allerlei werken nabij het station. Maar hoe en waarheen de lijnen in werkelijkheid gingen: ik weet het niet, want zelfs de bordjes op de trams - in het cyrilisch - waren niet altijd juist.
Wie vindt dat deze trams er nog redelijk uitzien, kan ik alleen maar een ritje aanbevelen: alles wat lawaai (in het kwadraat) kan maken, maakt ook lawaai: het rijden, het remmen en vooral het sluiten van de deuren. Dat ze helemaal niet luchtdicht zijn, vond ik de zomer niet erg, maar of de brede openingen (oa. aan de deuren) in de winter gewaardeerd worden, betwijfel ik.



Het voordeel van trambedrijven die hun trams zelf bouwen, is de verscheidenheid: zie ook de variaties van onze eigen kusttram, al gaat het daar natuurlijk maar om renovaties.
In Sofia bestaan er misschien wel grote reeksen, maar telkens wordt er wel met iets nieuws geëxperimenteerd zodat er voldoende afwisseling geboden wordt aan de tramliefhebber...
Een eenling is deze tweerichtingstram: wagen 501 was nog een gewone enkelrichtingstram. Andere wagens van de 500 reeks heb ik niet gezien, evenmin andere tweerichtingstrams. Wat ze er in feite mee willen aanvangen, is mij een raadsel, want overloopwissels hebben ze er niet.
Rechts van die schoorstenen ligt het station: alle winkeltjes zijn daar verdwenen ifv werkzaamheden die blijkbaar (op het eerste zicht) stopgezet zijn, of misschien niet, maar van de ondergrondse toegangswegen blijft nog enkel ruwbouw (gebouwen en grond!) over zonder dat er maar enig teken was dat er nog iets aan gedaan wordt: het kan bijna niet erger.



Een zichtje in de stelplaats, waar de 901 net uit de werkplaats kwam gereden. Een déjà-vu voor mij: in 1996 werd de wagen toen - ook in de stelplaats - als fonkelnieuw gepresenteerd. De tram ziet er ook proper uit, maar daar eindigt het echt mee., want voor het overige zijn ze gewoon technisch achterhaald en alles behalve comfortabel en dit voor zowel de bestuurder als de passagiers.



De Bulevard Vitsoha is te vergelijken met de Boulevard Anspach van Brussel: dat is dus hartje stad. Maar in Sofia valt er dus niets te beleven: de winkels verkopen nog steeds dezelfde rommel (rekenmachientjes, namaakuurwerken, petjes, gsm covers, potten, pannen, goedkope made in China kledij) als vroeger. Imponerende, historische gebouwen vind je er ook amper en toeristische toppers helemaal niet.
Reclametrams rijden er dus ook (en meer dan voldoende) en zelfs midden in de stad steken de - matige - sporen boven het asfalt uit. De vrouw op de voorgrond draagt nog zo'n typisch oostblok-bloemetjeskleed.



Buiten hun eigen ineen geknutselde trams, rijden er nog Tatra's rond: van het type T3 heb ik er nog maar een 3-tal gezien: ik ga ervan uit dat dit op z'n eind loopt. De foto werd op de Bulevard Hristo Botev gemaakt.



Van de Tatra's T6 rijden er nog flink wat meer van rond, zowel solo als gekoppeld: in dezelfde straat als hierboven, maar 24 uur later, staat het stel 2001 + 2002 geduldig met andere trams te wachten tot de manifestanten hun zegje gedaan hebben. Wie het waren en waarvoor of eerder -tegen ze waren, weet ik ook niet: ze waren gehuld in niet alledaagse paarse outfitten (lees: vuilzakken) en zoals altijd met zulke betogingen: geen mens kijkt ernaar behalve de volgelingen die naar hun tierende leiders luisteren.



De laatste "realisatie" is een dubbelgelede tram met lagevloer middenbak: de tram komt uit de Koning Boris I straat: zo'n soort keerlusje in hartje stad. En zo ziet Sofia er dus continue uit: prullerige staten en winkeltjes en veel, veel rotzooi.



De normaalsporige trams

Waarom 2 tramlijnen normaalsporig werden aangelegd, is mij een raadsel. Hiervoor had het trambedrijf, analoog de metersporige lijnen, een flink aantal trams zelf gebouwd en bijkomend een resem Tatra's gekocht.
Nog voor de indienststelling van deze 2 lijnen, kocht het trambedrijf de hele stock van Bonn over: die bleken, ondanks hun + 30 jaar, veel betrouwbaarder te zijn dan hun recent zelf ineengestoken trams.
13 jaar later is er weinig veranderd, al zijn ze wel zeker wat normaalsporige trams kwijtgeraakt aan ongevallen of technische mankementen. 1 van die toen nieuw afgestelde trams hebben ze blijkbaar - u raadt het al - van een andere kast voorzien.
De lijnen gingen van het centrum naar het oosten richting verschrikkelijk saaie woonkazernes. Geen haar op mijn hoofd dacht eraan om daar nog eens heen te sporen: ik weet dus niet hoeveel van die trams er nu rijden, maar een andere ben ik niet tegengekomen. De foto werd gemaakt op de Bulevard Stefan Stambolov, ook hartje Sofia.



De beide lijnen zijn lang en zouden volgens een behoorlijke frequentie rijden. Enige regelmaat is er niet, maar ik kreeg er toch genoeg te zien. Een gekoppeld Tatrastel langs de ultisa Pirotska, ook in het centrum van de stad.



Een echte grossraum stel (hier: 4210 + 4289) uit Bonn in de ulitsa Ekzarh Yosif: nog maar eens in het centrum. Nog steeds verkeren deze trams in een acceptabele toestand.



Lijn 22 werd ondertussen (over smalsporige lijnen) een flink eind naar het westen verlengd: dit betekent dus een 3-sporig traject, al bestond dit al van meet af aan, zij het slechts in 1 straat over enkele 100en meters. Nu zou het over enkele kilomters gaan.
Hier dus een gelede Duewag (de 4234), ook ex Bonn uiteraard, langs de Bulevard Vazkresenie op het deel dat dus zowel door smalspoor als normaalspoor gebruikt wordt. Het grootste deel van het traject stelt niet meer voor dan dit en is dus oersaai.



1 lichtpunt is toch het "nieuwe" eindpunt Krasna Polyana: het is daar weliswaar even rommelig als elders, maar het is minstens fotogeniek. Een dubbelgelede ex Bonner als afsluiter van het tramhoofdstuk.



De trolleybussen

Enkel voor de volledigheid en 1 foto zal alles zeggen: links een gerenoveerde Ikarus (zo zijn er maar enkelen, de rest rijdt nog in oorspronkelijke staat rond) en rechts een ex Innsbrücker, waarvan er ook maar enkele rondhotsen op de niet bijzonder frequente lijn 8. Het was meer geluk en toeval om 2 voertuigen naast mekaar te krijgen: ik wachtte gewoon op zo'n "Oostenrijker" en deze opname was echt fotografengeluk.



Tot slot

Sofia kon me als stad niet bekoren: toen niet en nu niet. Hieronder enkele onbewerkte foto's - ook in hartje stad - over de staat van de trottoirs.





Ik kan nog zo eventjes doorgaan, maar het wordt te negatief en dat is de bedoeling nu ook weer niet. Maar het is meestal na het bezoeken van zulke steden dat ik besef dat het hier helemaal zo slecht niet is.

Focus1965

[JayBeeke]

Dan liep de progressie van eveneens arme landen als Portugal en Spanje toch lichtjes verschillend, als je weet dat de EU al ruim 10 jaar investeert in Bulgarije...

mvg
JJN

[Slagathor]

Mijn hemel waar is al het EU geld gebleven?

Fraaie reportage!

[Puinkabouter]

In de metro zeker? Als je eens een kijkje neemt op www.urbanrail.net, dan ziet die er toch behoorlijk deftig uit.

[Slagathor]

Deftig? Ik vind dat nog wel meevallen. Beter dan die tramtunnel of de trottoirs, dat is waar.

[focus1965]

De metro is van Russische makelij: bruikbaar en zonder franjes.
In die NDK tunnel was er inderdaad een toegemetste trap naar beneden: die stond op een lastige plaats (voor mij, als fotograaf) en is inderdaad die toegang naar die spooklijn 3. Ik dacht wel dat het zoiets was, maar had er weinig aandacht aan besteed.
Feit is dat het geheel me heel erg aan Charleroi doet denken: ze storten zich in een project waarvan het nut heel twijfelachtig is: de afstanden zijn niet groot (15 km voor een lijn die de stad doorkruist, dus voor wie naar de stad moet +/- 7 km) en het aanbod van passagiers navenant. De huidige frequentie (6 - 8 minuten in de week en 10 - 12 minuten tijdens het weekend) is bijzonder mager voor een metrolijn: passagierscijfers heb ik niet opgezocht maar ik verwacht daar geen toppers.
Het was dus in Lozenets waar ze met de aanleg van de 2e lijn bezig waren, dat dus door de E.U. gesponsord werd. Het tramverkeer kan het reizigersaanbod verwerken en een ritje richting stad duurt nu - tenzij er paarse vuilzakken betogen - 15 à 20 minuten en zal met de metro tot de helft teruggebracht worden. Voor de reizigers zal dit weinig uitmaken, tenzij ze 2x (vertrek en aankomst) nabij het station wonen of moeten zijn, want anders zal de totale reistijd toch identiek blijven. Het gaat over korte afstanden!
Sofia zou beter bovengronds investeren: daar is werk genoeg. De stelplaatsoverste vertelde me dat er een aanbesteding lopende was voor een "kleine hoeveelheid" lagevloertrams maar dat het aantal zo miniem was, dat ze wisten dat de grote fabrikanten niet zouden toehappen en hij op Skoda hoopte. Maar vooraleer het zo ver zou zijn, zouden flink wat sporen moeten vervangen worden en u raadt het al: daar is geen geld voor, want alles verdwijnt onder de grond, voor de metro.

Focus1965

[Glodenox]

Mooie foto's! Enorm jammer dat men er zo met het geld omspringt... Wanbeleid eigenlijk.

Greetings,
Glodenox

[highlandcattle]

Originally Posted by Glodenox

Mooie foto's! Enorm jammer dat men er zo met het geld omspringt... Wanbeleid eigenlijk.

Greetings,
Glodenox

Recentelijk is beslist dat Bulgarije geen EU subsidies meer, tot dat ze voldoen aan de minimum corruptie standaarden.

De gaten in de wegen zullen nog wel een tijdje blijven.

[focus1965]

Deze keer een vrolijkere stad: Istanbul. Deze stad is echt veelzijdig en hetzelfde geldt ook voor de trams.
Ik ben met de nachttrein uit Sofia vertrokken en het leek beloftevol, temeer dit traject deel uitmaakte van de beroemde Orient-Express: aangekondigd en aanwezig waren slaapwagons ex Mitropa (ex DDR dus): 2 personen per compartiment, met kastjes, spiegel, stopcontacten en een lavabo: klinkt mooi. Helaas: geen werkende stopcontacten, geen stromend water (ook niet in de wc's op het einde van de gang) en uiteraard geen wc papier en vanzelfsprekend ook geen restauratie- of barrijtuig. De douaneformaliteiten, die meer dan een uur duren, vinden plaats om 3u 's nachts. En de toestand van de sporen en de vering van de wagons... nou ja: over naar de tram in Istanbul, want het wordt anders weer te klagerig.

Hoeveel inwoners Istanbul telt, is mij een raadsel: in elk geval zijn het er meer dan heel België samen!
Er bestaat een mooi schematisch netplan: daar zijn 4 (5) tramlijnen op getekend, 2 metrolijnen en 2 stadsspoorlijnen (type S-Bahn). Verder nog enkele funiculairs en teleferics: dit hoort ook bij het openbaar vervoer thuis.

De metrolijnen heb ik niet bezocht: een deel van het voormalig stadstrammateriaal is daar terecht geraakt, maar helaas geen foto's: de lijnen zijn niet bijzonder toegankelijk en het fotograferen wordt daar ook aan banden gelegd.
De tramlijnen werden wel bezocht en een overzicht per lijn volgt hierna.

Lijn T1

Niemand kon me de eenvoudige vraag beantwoorden: waarom vermeldt het netplan lijn T1 en staat er op de trams lijn 38 of 47? Dit is de enige opmerking die ik had, want voor het overige: dit is meer dan vermoedelijk de drukste tramlijn ter wereld en ik neem mijn hoed af hoe ze er in slagen die hoeveelheid reizigers te vervoeren. Ik heb helaas geen recentere cijfers dan 2007, maar in juni werd er gemiddeld per dag 205783 passagiers vervoerd en in maart hadden ze er een topdag van 249825 passagiers - op 1 dag.
Het tellen gebeurt daar wel precies en net daarom heb ik die cijfers opgezocht. Het betreden van de perrons (haltes) gaat enkel via een tourniquet, dat met een muntje bediend wordt. Aan elke halte is er bewaking die er op toeziet dat niemand langs de straat de halte oploopt of over een tourniquet zou springen... En inderdaad: iedereen betaalt keurig.

Het initiele materiaal - hogevloertrams - is richting andere lijnen verhuisd: er moest een oplossing komen om de reizigers weg te krijgen en de doorstroming van passagiers gaat nu eenmaal sneller met lagevloertrams. In de zomerspitsdienst vertrekken er nu 25 trams per uur (!) en hiermee komen ze met hun 54 trams (27 stellen) net mee toe, maar in de winter moeten er hogevloertrams inspringen.

De eerste foto werd vanop 1 of ander verhoog genomen aan het (stads)eindpunt Kabatas: de trams vertrekken daar al vol want men kan zowel vanuit een funiculaire (vanuit de hoger gelegen stad) als vanuit de ferry overstappen.



De lijn ligt in feite bijna volledig binnen de - historische - stadsmuren van Constantinopel: die stadsomwalling bestaat nog steeds en dit is veruit het drukste deel van de stad, waar zich "alles" afspeelt, zowel voor de gewone Turken als voor de toeristen.
Helaas zijn de tramstellen soms te groot om een ideale tramfoto te maken, maar hier toch een (volgens mij) klassiek beeld in de Alemdar Caddesi: we bevinden ons dus in het meest toeristisch deel van de stad, niet ver van de bazar.



Halverwege tussen beide foto's ligt het oude eindpunt: vooraan is de kiosk waar men jetons kan kopen (kostprijs: +/- 0,70 euro/rit); dagkaarten zijn er onbekend en abonnementen zijn magneetkaarten. Elke reiziger wordt daar dus keurig registreerd. De plaats noemt Ankara Caddesi en de foto werd op 18 juni gemaakt.



In het autoluwe stadscentrum gaat het het dus om een echte stadstram met zoals hierboven al uiteengezet: fenomenale vervoerscijfers en frequenties. De slechtste frequentie - 's zondags - is een 5 minuten dienst met dus "slechts" 12 vertrekken per uur!
De onderstaande foto werd ook op 18 juni in de Alemdar Caddesi gemaakt.



Buiten de stad rijdt de tram volledig op eigen bedding tegen een meer dan acceptabele snelheid: af en toe zijn er voetgangersbruggen en dit zijn steeds dankbare fotostandpunten. We bevinden ons langs de Turgut Özol Caddesi op 17 juni.



Niet enkel in, maar ook buiten de stad zijn er fraaie fotostandpunten te vinden: hier langs de Seyit Nizam Caddesi. Die moskee is helemaal niet historisch of toeristisch, maar gewoon een leuk thema, al was dit echt moeilijk om die op een zinnige manier volledig met de ook veel te lange tram te combineren. Overigens is deze lokatie al buiten de stadsomwalling, al maakt dit in het huidige Istanbul niets meer uit.



Lijn T2

Die lijn bestaat enkel op papier, want op de trams staat stevast lijn 51 te lezen. Ook een misterie. In feite is dit een simpele verlenging van de vorige lijn, zij het naar een relatief gezien rustigere buitenwijk. De lijn begint dus waar de vorige lijn eindigt, maar daar kan men ook op een echte metrolijn overstappen... Drukte gegarandeerd aan die onattractieve halte. De sporen lopen door en sinds kort moet men bij de overstap tram/tram niet meer opnieuw betalen: de tourniquets werden weggehaald bij mijn bezoek.
De reden dat dit als 2 afzonderlijke lijnen wordt uitgebaat, is simpel: deze lijn wordt nog met hogevloermateriaal uitgebaat en men heeft blijkbaar (nog) geen zin om die verhoogde perrons allemaal uit te breken. Bovendien is er een accuut tekort aan lagevloertrams...

Lijn 51, of T2, wordt exclusief geëxploiteerd met tweedehands stadtbahntrams ex Köln. Op de kleur na, ziet men echt weinig verschil en zelfs de omgeving is niet bijzonder inspirerend. Gelukkig is er de straatnaam die exotisch klinkt: Edirnekapi Rami Caddesi.



Maar soms gaat het echt om een klassieke tramlijn, zoals hier in de Necip Fazil Kisakürek Caddesi. Met enige fantasie waan je in een of andere Duitse stad... Bemerk ook dat hier de koppeling van de voorste tram verwijderd werd: dit gebeurt daar dus ook stelselmatig, cfr. onze kustlijn, nav. een aantal ongevallen. Tot slot ook hier de vervoerscijfers: met 32000 tot 40000 passagiers per dag in 2007 is dit duidelijk een rustigere lijn, al ken ik heel veel vervoerbedrijven die al van die aantallen zouden dromen... en dan nog allemaal betalend...



Lijn T3

Daar had ik al eerder wat foto's van gepost: dat is die lijn 20 in het Aziatisch deel. In februari 2007 was er een gemiddelde van 592 reizigers per dag en in 2009 zullen het er niet meer zijn, integendeel zelfs.
De "nostalgische tram" heeft geen lijnnummer, noch op het netplan en evenmin in de praktijk en de vervoerscijfers heb ik evenmin gevonden, hoewel ze imposanter zullen zijn dan die 592 man/dag...

Lijn T4

Deze lijn werd pas in maart 2009 verlengd tot Topkapi, waar aansluiting bestaat op lijn 1: dit maakt lijn 1 nog drukker en lijn 4, dat naar een verre buitenwijk rijdt, nog attractiever... en drukker.
In feite is dit een randgeval, want veel verschil met een metrolijn is er niet. Een deel van het voormalig stadstrammateriaal is hier dus terechtgekomen.
De straat is de Eski Edime Asf en het is trouwens de enige tramlijn die met haar toegewezen lijnnummer (T4) rijdt.
Het is trouwens ook een lastige lijn, want in tegenstelling tot elders is er hier fotografieverbod, al moet ik eerlijkheidshalve bekennen dat dit Istanbul (toen) makkelijk te omzeilen was. Op deze plek (voetgangersbrug, want op een andere wijze kon je geen foto's maken) was er ook een halte (station) en de bewaking bevond zich ook boven, net als ik: hij in de schaduw en ik dus noodgedwongen in de zon...



Een primeur voor SSC: dit stond op dezelfde plaats als hierboven afgesteld: zijn dit nieuwe trams voor deze lijn of gaat het om nieuwe en daar toevallig geparkeerde metrostellen? Ik weet het niet en niemand kon me dit tot op heden verduidelijken.
Deze foto werd heel onopvallend genomen: de man maakte duidelijk dat fotograferen verboden was, maar zag niet dat ik de foto maakte: ik ga er dus op vooruit.




Frontopnames in stations zijn zelden mooi, maar toch: die moskee en een deel van de historische stadsomwalling vormden toch een fijne achtergrond.
Deze tram werd al herschilderd in de nieuwe kleuren.



Een bijzondere eenling reed die dag ook rond: het is de ongenummerde tram van het type RTE 2000: de RTE 2010 is nu in de maak of werd recent gepresenteerd. Deze tram hing als 2e wagen achter de tram van de vorige foto.



De verlenging was wel af, maar op het nieuwste en mooiste stuk van de lijn ontbraken de hekken nog: dit gaf de kans om de trams te combineren met de stadsomwalling. Dit zal binnenkort niet meer mogelijk zijn, als de hekken geplaatst zullen zijn.
Verder rijden er op deze lijn ook nog ex Keulse trams rond, zoals hier vlak voor het binnenrijden van het eind/beginpunt Topkapi op 19 juni 2009.



Omdat het echt een leuke plaats was: in de schaduw, mooie achtergrond, uitstekende zonnestand, security die ver af en de nabijheid van een heerlijk dranktentje: een hogevloerstel (519 + 570) in originele kleuren, met een "Keulenaar" op de achtergrond. Zelfs de vlag stond ditmaal toevallig goed!



's Morgens staat de zon natuurlijk totaal anders en dit geeft een totaal ander beeld, al had ik natuurlijk pech dat de zon net een ogenblikje achter een wolk verdween... De kruising is daar niet abnormaal: het eindpunt telt slechts 1 spoor, al ben ik wel overtuigd dat men daar iets aan zal veranderen.



De rest

Geen metro's en geen stadsspoorlijnen. De eeste is foto is de funiculaire Taksim - Kabatas: die verbindt dus beide trameindpunten. De lijn noemt dus F1 en vervoert +/- 15000 passagiers per dag. Ook hier betaalt men met een jeton van 1,40 lira (0,70 euro).



De andere funiculaire heeft dan weer geen enkel lijnnummer en verbindt op een andere wijze beide tramlijnen...



Bussen horen hier in principe niet thuis, maar er bestaan wel goede redenen om hier een uitzondering te maken. Na de drukste tramlijn vindt men in Istanbul ook de drukste buslijn ter wereld, al hoeft men daar echt niet fier op te zijn. Ik zal het over de frequentie hebben: 30 seconden overdag. Enkel de voormalige tijdelijke St. Petersburgse lijn 80 (nu opgeheven) deed ooit beter.
Maar hier gaat het om een echte lijn: de capaciteit bedraagt 850 000 passagiers per dag en ruim 300 (dubbel)gelede bussen zijn er voor die ene lijn nodig: Mercedessen Citaro, Capacity en Nederlandse Phileassen rijden er ononderbroken op en af. Wat die laatste bussen betreft: dat was een miskoop: op papier en in werkelijkheid kunnen ze veel passagiers vervoeren, maar helaas gaat de bus dan amper vooruit en met deze frequenties zijn vertragingen niet echt aangewezen, al hebben sommige stations perrons van 200 meter lengte!
Helaas kan de lijn niet tot metro omgebouwd worden: die gebruikt die ene brug en in een aardbevingsgebied is het niet aangewezen rails op die hoogte aan te leggen: de brug is immers met een soort van veringen uitgerust.
De metrobus 34, al behoort dit niet tot mijn favorieten, is toch een foto waard. Tot slot: ivm middenperrons, rijdt de bus links.



Europa en Azië worden door de Bosporus gescheiden: een spoortunnel - ben benieuwd naar de reizigersaantallen die daar zullen gegenereerd worden - is bijna af en wordt volgend jaar ingehuldigd. Ondertussen moeten reizigers zich met ferry's tevreden stellen,die ononderbroken tussen verschillende wijken op en neer varen: ook hier massavervoer tegen de gekende (spot)prijs.
Maar niet alleen reizigers worden vervoerd: uiteraard bestaan er ook autoferry's en ook treinwagons moeten overgezet worden: zo kan ik toch dit hoofdstuk met iets spoors beëindigen. Voor de volledigheid: de boot is de MS Demiroyolu II, het water de Bosporus en de toren de Galatatoren. De opname werd op 18 juni gemaakt.



Focus1965

[X38]

Een prachtige fotoreeks van een efficiënt netwerk met fraai materieel! Straf dat die funiculaire ook met modern materieel uitgebaat wordt: daar had ik eerder stokoud rollend roest verwacht...

Zeer netjes, met die tourniquets...

[focus1965]

@ X38:

Die funiculairs zullen niet snel roesten: beide lijnen liggen compleet ondergronds: Istanbul is echt volgebouwd. Ook hier was de toeloop, zelfs in de vakantieperiode, meer dan indrukwekkend.

Nu gauw iets anders: Eskisehir: dit is een provinciestadje met nog geen 500000 inwoners, wat voor Turkije werkelijk weinig is. Desalnietemin: een verluchting, want het gaat om een relatief moderne en nieuwe stad met een autovrije stadscentrum (hoofdstraat: +/- 1,5 km), met echte winkels zoals bij ons die echt (geen namaak) geprijsde (geen afdingen) goederen van deftige kwaliteit verkochten: dat is wat anders dan die namaak Lacoste en tutti quanti uit Istanbul. Verder is het ook een studentenstad en (bijgevolg?) weinig tot geen hoofddoeken. Een heerlijke stad om rond te lopen, hoewel er toeristisch weinig te beleven valt. Maar het is er aangenaam vertoeven.

Recent (2004) werd er ook een tramnet geopend en ook hier een voorbeeld voor vele andere bedrijven en De Lijn in het bijzonder: men is daar op een zuinige, voorbeeldige wijze te werk gegaan: voor de trams werd het model "Linz" gekozen, inclusief de kleur. Wat de lijnen zelf betreft: dat zullen de foto's verduidelijken.

Het zijn 2 lijnen (1 en 2), die in de hoofdstraat (Iki Eylül Caddesi) gemeenschappelijk rijden: aan beide kanten splitsen die lijnen dus en er is 1 gemeenschappelijke halteplaats halverwege die straat.

Onderstaande foto werd gemaakt aan het "ene" uiteinde en hier is ifv dienstritten naar/van de stelplaats een volledige driehoek. Behalve dat dit echt een fraaie plaats is - er staan verschllende leuke beelden met beroepen - wil ik hier toch de aandacht vestigen op de bovenleidingsmasten: die zijn er dus niet, ondanks het feit dat er flink wat bogen en vooral spandraden zijn. Ik moet bekennen: ik was onmiddellijk gecharmeerd, want hier ligt het bewijs dat het anders kan dan bij ons.



De 2e (regulier bereden) tak van die driehoek hieronder: dat van die bovenleidingsmasten is toch iets wat bij mij heel snel opviel.



Ik was daar op 21 (en 22) juni en net die avond was het blijkbaar proclamatie in de univ: de studenten liepen vrolijk (althans zij die geslaagd waren) en piekfijn uitgedost rond: de trams reden afgeladen vol - aan de haltes (ook met tourniquets trouwens) bleven telkens massa's mensen over. In de straat was het om 23u nog steeds even druk als bij ons op de Meir op een solden-zaterdagmiddag.
Onderstaande foto is een sfeerbeeld, maar wel leuk. Tussen haakjes: daar hebben ze niet alleen tourniquets, maar tussen de perron en de sporen ook nog hekken, die zich pas openen als de tram stopt...



De andere kant van die hoofdstraat, waar de lijnen opnieuw splitsen (of samenkomen) is helemaal niet niet zo indrukwekkend, hoewel: het nationalistisch of patriotistisch gevoel is in Turkije groter dan bij ons, want vlaggen vind je er overal en ook het portret van Mustafa Ataturk "the greatest military ever" zorgt hier voor enige opfrissing van dit saai gebouw, dat overigens allerlei gemeente/stadsdiensten herbergt.



Het overige is "gewoon": stadswijken, uitvalswegen, gewone straten: like usual. Er is ook een openlucht vliegtuigmuseum, al slaat dit - natuurlijk, want het is Turkije - enkel op militaire vliegtuigen. Helaas viel dit op geen enkele manier te combineren met trams. Maar dit is ook in the middle of nowhere: er is een halte, maar in de verste verte geen enkele plaats waar ze jetons verkochten / verkopen en toch net daar zat ik zonder... En uitgerekend aan die ene halte bleek het hele systeem van tourniquets kapot te zijn, tot mijn grootste opluchting...



Vervoerscijfers zijn online te vinden: dagelijks stappen er rond de 90000 reizigers op de trams: dit is indrukwekkend, want het zijn geen extreem lange lijnen en het is ook geen grote stad en het gaat dan ook maar om 2 lijnen!
Met de zuinigheid zijn ze ook een stap te ver gegaan: de tak van lijn 2 naar de Opera is enkelsporig aangelegd met slechsts 1 uitwijkmogelijkheid! Dit hoefde ook weer niet, maar het werkte. Hier dus die enkelsporige sectie, die oa. door de Hasan Polatkan Caddesi loopt. De tram is de nr. 6: zelfs dit is er niet opgeschilderd of gekleefd, maar is dat stukje plastiek achter de ruit!



Het eindpunt "Opera" was het enige eindpunt dat wat fotografeerbaar was, of althans: gewoon leuk. Als Antwerpenaar verwacht ik een mooi operagebouw en dit kreeg ik dus te zien:



In principe komen nooit 2 vervoersbedrijven in 1 onderwerp aan bod. Hier een uitzondering, want de tram van Kayseri was op 23 juni nog niet in dienst: nu zou dit wel het geval zijn.
Er waren wel proefritten en hier de 3804 langs de Ahmet Gazi Ayhan Bulvari. Voor wie deze topic goed gevolgd heeft: dit is een broertje van de tram in Sassari (en Athene). De lijn is op z'n Frans aangelegd: zware bovenleidingsmasten, grasperken, keurig uitgeruste haltes. Overigens wordt dit ook een lijn die de club van de 100000 passagiers/dag zal vervoegen: daar twijfel ik geen minuut over.



Ook hier de in Turkije gebruikelijke tourniquets en schuilhokje voor de bewaker: ditmaal de 3814 in de Girne Sehitler Caddesi. Eylul (in Eskisehir) en Sehitler: in het Turks zal dit wel iets anders betekenen, maar voor ons klinkt dit toch... bizar. Een ING bank is er trouwens ook in die straat.



Toch een detailbeeld van de klassieke toegang tot de haltes: die zijn zowel voor jetons als magneetkaarten geschikt. Tenzij het systeem stuk is of het onbemand is, valt er echt niet te frauderen.



In de (uiteraard) nieuwe werk/stelplaats kreeg het personeel nog volop opleiding: ik kreeg de waarschijnlijk unieke kans om de stelplaats te bezichtigen, al werd een lokale tapijtenmarchant opgetrommeld als tolk!



Die tapijtenmarchant had nog zijn eigen zaak in de oude bazar in het oudste deel van de stad: ik heb geen tapijt gekocht, maar wel een - privé - rondleiding gehad op plaatsen waar toeristen nooit komen: beneden staan de zakken ruwe wol (die werden trouwens net afgeleverd), boven zat er achter elke deur een atelier: in de ene kamer werden schoenzolen gesneden, de kamer herbergde een naaiatelier en weer elders maakte men kruiken/vazen: dit was een blik achter de schermen. De tapijten werden (oa.) in de kelder gemaakt. Gelijkvloers was dus de bazar. Een feit is dat Kayseri alles behalve toeristisch is en de werkwijze in die ateliers in het beste geval nog aan de periode "Daens" doen herinneren. Dit was het echte Turkije. En ja: er is een verband met de tram, want het was dus een tapijtenmarchant die freelance als tolk fungeerde voor het trambedrijf die ons hier naar toe bracht.



Focus1965

[JayBeeke]

Fantastische reeks, waarvoor dank. Ik heb Turkije enkele keren bezocht, waarvan de laatste toch al in de vorige eeuw, maar zelfs toen viel me al op: er beweegt wat in dat land. Vergelijk de repo's maar eens met die van Bulgarije... Het is maar een steriel economisch cijfer, maar het zegt wel wat over het land: het BNP per capita in Turkije zit stilaan dat van Polen op de hielen. En de nieuwe tramlijnen en trams die je ziet zijn - i.t.t. de metro-uitbreiding in Sofia - aangelegd en aangekocht zonder EU-geld.

mvg
JJN

PS: zelfs de bussen zijn indrukwekkend. Dat de Phileas een sof is was helaas al geweten, imho had Van Hool desnoods gratis het eigen AGG300-model moeten sturen - in continentaal Europa dé dubbelgelede bus bij uitstek (Aachen, Hamburg, Utrecht...).

[wbrm]

Prachtige foto's!
En wat een reizigers aantallen en frequenties...

Die trams van Kayseri zijn erg breed precies? 2.65m?

Het valt mij op dat Ansaldobreda Sirio trams goed verkopen bij nieuwe en kleine trambedrijven die vaak maar een tiental trams (of minder) hebben. In West Europa krijgen ze ze niet verkocht. Hogere normen zeker?

[Glodenox]

Prachtige reeksen! Het was een plezier om de foto's en bijhorende uitleg te lezen
Puur vanwege die foto's zou ik al naar ginder willen gaan ^_^;

Greetings,
Glodenox

[focus1965]

Originally Posted by JayBeeke

Fantastische reeks, waarvoor dank. Ik heb Turkije enkele keren bezocht, waarvan de laatste toch al in de vorige eeuw, maar zelfs toen viel me al op: er beweegt wat in dat land. Vergelijk de repo's maar eens met die van Bulgarije... Het is maar een steriel economisch cijfer, maar het zegt wel wat over het land: het BNP per capita in Turkije zit stilaan dat van Polen op de hielen. En de nieuwe tramlijnen en trams die je ziet zijn - i.t.t. de metro-uitbreiding in Sofia - aangelegd en aangekocht zonder EU-geld.

mvg
JJN

PS: zelfs de bussen zijn indrukwekkend. Dat de Phileas een sof is was helaas al geweten, imho had Van Hool desnoods gratis het eigen AGG300-model moeten sturen - in continentaal Europa dé dubbelgelede bus bij uitstek (Aachen, Hamburg, Utrecht...).

Misschien ga ik me op glad ijs begeven, maar die ex oostbloklanden moeten nu puinruimen van een halve eeuw socialisme en soms nog langer, zoals Rusland bv. Het is net in al die landen dat de heropbouw langzaam (maar zeker) verloopt: de economie moet terug opgestart worden en dit vertaalt zich uiteindelijk naar de trambedrijven.
Turkije heeft, net als Spanje en Portugal indertijd, rechtse of militaire dictaturen gekend: blijkbaar lukt het dan heel wat beter om een land opnieuw op te bouwen.
Maar dit is slechts een persoonlijke visie, die in deze draad nogal gevoelig is - politiek hoort hier niet thuis - maar die ik tussendoor toch even kwijt wou als reactie op de door jou terechte bemerkte verschillen tussen Turkije en Bulgarije. Maar het is niet de bedoeling om hier een hele discussie over te voeren: ik geef hier maar een mogelijke verklaring.

Wat die bussen betreft: ik vrees dat die Van Hool's ook niet geschikt zouden zijn: van die bussen wordt héél veel verlangd: snel optrekken met soms (over)volle lading, steile hellingen, relatief hoge snelheden en dat dan nog in een landklimaat met strenge winters en hete zomers. Niet voor niets noemt dat vervoermiddel "metrobus", want die bussen moeten zich ook als metro's gedragen!

Originally Posted by wbrm

Prachtige foto's!
En wat een reizigers aantallen en frequenties...

Die trams van Kayseri zijn erg breed precies? 2.65m?

Het valt mij op dat Ansaldobreda Sirio trams goed verkopen bij nieuwe en kleine trambedrijven die vaak maar een tiental trams (of minder) hebben. In West Europa krijgen ze ze niet verkocht. Hogere normen zeker?

Die trams zijn effectief 2,65 m breed. Ansaldobreda heeft hier geen goede reputatie: in Göteborg hebben ze niets anders dan miserie met die trams. Ik vrees dat die Italianen de Scandinavische winters stevig onderschat hebben.
Voor het overige zijn die trams onder andere ook in Milaan (toch wel een grote tramstad) en Bergamo (zie ook eerdere bijdrage) terechtgekomen en objectief bekeken voldoen ze wel.

Originally Posted by Glodenox

Prachtige reeksen! Het was een plezier om de foto's en bijhorende uitleg te lezen
Puur vanwege die foto's zou ik al naar ginder willen gaan ^_^;

Greetings,
Glodenox

Istanbul moet je ooit bezocht hebben: dit is echt een stad waar veel te zien valt: daar verveel je je als toerist geen minuut. Er zijn tal van aanbiedingen voor minitrips, al is het perfect mogelijk om ook zelf iets ineen te steken. Het (normale) vliegveld is overigens met de metro verbonden en je kan uiteraard naar Sofia vliegen, de nachttrein richting Istanbul nemen en vandaar uit terugvliegen... Istanbul is voor mij persoonlijk gelijkwaardig aan Praag, al gaat het natuurlijk over totaal verschillende culturen. Wel hebben Belgen een visum - nu al 15 euro - nodig om Turkije binnen te geraken. Een paspoort is daarentegen niet nodig, want wie dit niet bezit, krijgt een vodje papier (van de grootte van een kasticketje van bij de apoteker) waarop de visum gekleefd wordt en dat natuurlijk heel goed moet bijgehouden worden.
Dit maar terloops.

Focus1965