[Architektura] Holandia - ekspresjonizm - SkyscraperCity
 

forums map | news magazine | posting guidelines

Go Back   SkyscraperCity > European Forums > Forum Polskich Wieżowców > Architektura i Urbanistyka > Architektura i Urbanistyka

Architektura i Urbanistyka Problemy i Wydarzenia


Global Announcement

As a general reminder, please respect others and respect copyrights. Go here to familiarize yourself with our posting policy.


Reply

 
Thread Tools
Old June 7th, 2008, 11:49 PM   #1
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

[Architektura] Holandia - ekspresjonizm

Około 1910 r. powstaje w Niderlandach nowy prąd w architekturze, odznaczający się dużą swobodą wyrazu, który jest reakcją sprzeciwu na panujące w modzie neo style. Szybko przyjmuje on również formę protestu przeciw ponuremu racjonalizmowi. Trzech młodych architektów: Michel de Klerk, Pieter Lodewijk Kramer i Johan Melchior van der Mey, którzy wkrótce przyczynią się do zmiany wizerunku niderlandzkich miast, pracuje w biurze architektonicznym Eduarda Cuypersa. Chociaż sam Cuypers nie był progresywnym architektem ani nie pozostawił po sobie wielkich dokonań w odróżnieniu od swojego wuja - Pierre Cuypersa, twórcy między innymi dworca centralnego oraz Rijksmuseum w Amsterdamie - to jednak dbał o swoich podopiecznych, dając im możliwośc rozwoju. W 1910 r. de Klerk, Kramer i van der Mey postanawiają opuścić biuro Cuypersa i rozpocząć działalność na własną rękę.


Hendrik Petrus Berlage - konflikt i inspiracja

W 1884 r. rada miasta w Amsterdamie rozpisała konkurs na nowy budynek giełdy. Stworzenie projektu zostało ostatecznie powierzone Berlagowi. Berlage był architektem mocno zakorzenionym w XIX-wiecznej tradycji, tworzącym w duchu neo stylów, jednak w budynku giełdy (1903) da się zauważyć połączenie elementów neo (romańskie, renesansowe) z secesją. Budynek ten jest na tyle osobliwy, że trudno go przyporządkować konkretnemu stylowi, przez co jest nazywany "stylem Berlage". Często odbiera sie go błędnie jako przykład architektury Szkoły Amsterdamskiej. Dzieje się tak być może dlatego, że chociaż architekci spod znaku De Amsterdamse School oficjalnie występowali przeciw historyzmowi i samemu Berlage, to jednak architektura budynku giełdy wywarła na nich dość mocny wpływ. Oprócz tego - co może brzmieć jak paradoks - projektowali oni dla Berlage, gdy ten otrzymał zadanie stworzenia planu nowej dzielnicy mieszkaniowej w Amsterdamie - Oud Zuid (Stare Południe).


Dom Floty - Scheepvaarthuis

W 1905 r. Amsterdam jest pierwszym miastem, które ustanawia urząd Doradcy Estetycznego Architektury. Zadaniem doradcy będzie stworzenie wizji rozwoju miasta. Urząd ten obejmuje wkrótce van der Mey. Jego dzieło - Dom Floty (1912) będzie punktem zwrotnym, mającym decydujący wpływ na kierunek rozwoju Szkoły Amsterdamskiej.


Michel de Klerk, "statek" i "pałace dla robotników"

W drugim dziesięcioleciu XX wieku Michel de Klerk projektuje w Amsterdamie na zlecenie korporacji mieszkaniowej De Dageraad kilka kwartałów mieszkań komunalnych dla robotników, w powstającej dzielnicy Spaarndammerbuurt. Po wprowadzeniu specjalnego prawa (De Woningwet 1901 - "prawo mieszkaniowe - światło i przestrzeń") nakazującego większą dbałość o jakość budownictwa mieszkaniowego, dobrze zapowiadający się architekt ma nieskrępowane ręce i pełne pole do popisu. W 1919 r. powstaje budynek Het Schip (statek), który zbiera burzę krytyki za niefunkcjonalność oraz zbyt wydumaną formę. Pomimo kontrowersyjnej bryły i wysokich kosztów budowy korporacja mieszkaniowa decyduje się zrealizować projekt. "Statek" okaże się w przyszłości jednym z najwybitniejszych dzieł architektury De Amsterdamse School, a kwartały powstałe w dzielnicy Spaarndammerbuurt zostaną - ze względu na niespotykaną dbałość o architekturę w zestawieniu z "budownictwem rewolucyjnym" - potocznie nazywane pałacami dla robotników (paleisjes voor arbeiders) .


Ramy czasowe

Przyjmuje się, że styl Szkoły Amsterdamskiej obowiązywał w mniejszym lub większym stopniu w latch 1910-1940, jednak już po śmierci de Klerka w 1923 r. jego znaczenie słabnie. Niektóre współczesne realizacje niderlandzkiego budownictwa mieszkaniowego pozostają pod bardzo silnym wpływem Szkoły Amsterdamskiej (dzielnica olimpijska w Amsterdamie, budynek De Eekenhof Enschede).



Zdjęcie lotnicze Amsterdamu z zaznaczonymi obszarami najwiekszych skupisk architektury Szkoły Amsterdamskiej:

zielony - dzielnica Spaarndammerbuurt
czerwony - dzielnica De Baarsjes
żółty - dzielnica Oud Zuid (Stare Południe) zaplanowana przez Berlage
fioletowy - dzielnica Transvaalbuurt
różowy - dzielnica Indyjska

ulice w większości zabudowane ekspresjonistycznie:

kolor biały - ul. Admirała de Ruytera
pomarańczowy - Hoofdweg
granatowy - Vrijdheidslaan (Aleja Wolności)
jasno niebieski - Churchillaan (Aleja Churchilla)
błękitny - Rooseveltlaan (Aleja Roosevelta)
czarna kropka - Plac Mercatorplein



Na początek budynek giełdy Berlage, 1903.


Dom Floty, 1912.
architekt: J. M. van der Mey


korytarz


image hosted on flickr


image hosted on flickr


wejście



Statek (Het Schip), 1919.
architekt: M.de Klerk














Budynki mieszkalne przy placu Spaarndammerplantsoen, Amsterdam.
architekt: M. de Klerk






Dzielnicowy dom kultury na placu Zaandammerplein.


detal












cdn.
__________________

dandanka, Gianbattista liked this post

Last edited by AMS guy; January 20th, 2018 at 10:31 PM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Sponsored Links
Advertisement
 
Old June 8th, 2008, 01:57 AM   #2
Stef-bud
International
 
Stef-bud's Avatar
 
Join Date: May 2008
Location: Kielce/Warszawa
Posts: 520
Likes (Received): 4

W realizacjach de Klerka uwielbiam tą niesamowitą dbałość o detal - to co się wyprawia z cegłą jest szczytem kunsztu projektanta i wykonawców. Widziałem reprodukcje rysunków szczegółowych dot. robót murarskich autorstwa de Klerka w książce o szkole amsterdamskiej wydanej w Holandii - pełen podziw
Dzięki i czekam na więcej zdjęć - w Polsce kompletny brak opracowań na ten temat

Moze coś z DeStijl - ciekaw jestem jak dziś wyglądaja budynki Oud'a

ps podobają mi się te grube ramy okienne i drzwiowe - dziś to sie nazywa ograniczenia technologii - ale sztuką jest to odpowiednio wykorzystać
Stef-bud no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 03:02 AM   #3
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Het Schip - szkoła przy ulicy Oostzaanstraat




Fasada wzdłuż torów kolejowych, od strony ulicy Zaanstraat (przeciwna część budynku)


Hembrugstraat


Część, w której znajduje się niewielkie muzeum.


Skwer Spaarndammerplantsoen, na przeciwko "statku".
Budynki zaprojektował de Klerk.




różowa sukienka


kolorowo


Detale Domu Floty.
Budynek znajduje się niedaleko dworca centralnego.






Ulica Spaarndammerdijk - ekologicznie.

Spaarndammerdijk to dawny wał przeciwpowodziowy, chroniący dzielnicę Spaarndammerbuurt przed wodami zatoki het IJ.
__________________

dandanka liked this post

Last edited by AMS guy; January 20th, 2018 at 11:15 PM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Sponsored Links
Advertisement
 
Old June 8th, 2008, 05:09 AM   #4
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Dzielnica De Baarsjes, to drugi duży obszar w Amsterdamie, w którym można znaleźć jedne z lepszych przykładów architektury ekspresjonistycznej.
Centrum dzielnicy stanowi plac Mercatorplein, zaprojektowany przez Berlage. Najbardziej rzucającym się w oczy obiektem są dwie wieże. Północna wieża została rozebrana w 1961, gdyż groziła zawaleniem. Zrekonstruowano ją w latach 90.

Plac Mercatorplein (1925), wieża północna - zrekonstruowana.


Hoofdweg, przecinająca plac Mercatorplein z północy na południe.


Domy przy kanale Admiralengracht.




Hoofdweg


Tyły budynków. Podwórka są dostępne tylko dla mieszkańców.


Budynek przy Jan Evertsenstraat - ulicy przecinającej plac Mercatorplein ze wschodu na zachód.


Kościół Jerozolimski (Jeruzalemkerk), 1929.
architekt: F. B. Jantsen




Centrum sztuki Het Sieraad (klejnot), 1924.
architekt: A. J. Westerman


wejście

Last edited by AMS guy; January 20th, 2018 at 11:56 PM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 07:10 AM   #5
jumping_jack
midnight talker
 
jumping_jack's Avatar
 
Join Date: Apr 2007
Location: Rome
Posts: 3,185
Likes (Received): 845

cholera! dzienki amsie, o berlage i o tej dzielnicy robotniczej to sie uczylem na pierwszym roku ale zdjecia mialem male i czarnobiale, wreszcie wiem jak to wyglada




osobiscie wymienil bym niektore detale na bardziej termo wydajne pcv
Quote:
Originally Posted by AMS guy View Post


Ograniczona Odpowiedzialnosc Ortograficzna
jumping_jack no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 10:49 AM   #6
sky's_the_limit
tararam
 
sky's_the_limit's Avatar
 
Join Date: Sep 2004
Location: perła w koronie
Posts: 7,430
Likes (Received): 902

ach ta Holandia
__________________
Rugged-n-Raw
sky's_the_limit no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 10:57 AM   #7
Posener
Registered User
 
Posener's Avatar
 
Join Date: Jun 2006
Location: Poznan
Posts: 3,152
Likes (Received): 553

Kapitalne! I pomyśleć że to wszystko z cegły.
Posener no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 02:31 PM   #8
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Quote:
Originally Posted by Stef-bud View Post
Moze coś z DeStijl - ciekaw jestem jak dziś wyglądaja budynki Oud'a
O De Stijl powinien być odrębny wątek.

Quote:
Originally Posted by jumping_jack
cholera! dzienki amsie, o berlage i o tej dzielnicy robotniczej to sie uczylem na pierwszym roku ale zdjecia mialem male i czarnobiale, wreszcie wiem jak to wyglada
Wydaje mi się, że w uczelniach więcej uwagi poświęca się dzielnicy Stare Południe (Oud Zuid) i portowej (Spaarndammerbuurt). De Baarsjes i plac Mercatorplein pozostają trochę w cieniu Oud Zuid, bo nie ma tam aż tyle wybitnych przykładów ekspresjonizmu, wiele budynków bardziej podchodzi pod racjonalizm. Dzielnica jest też dużo mniejsza. Plan południowy Berlage obejmował obszar około 6 km2 - będzie o nim odrębny set z mapkami i mnóstwem zdjęć, bo jest co oglądać.

Last edited by AMS guy; June 19th, 2010 at 10:58 AM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 03:01 PM   #9
Stef-bud
International
 
Stef-bud's Avatar
 
Join Date: May 2008
Location: Kielce/Warszawa
Posts: 520
Likes (Received): 4

Budynek przy Jan Evertsenstraat - ulicy przecinającej plac Mercatorplein ze wschodu na zachód.



Piękności !!
Stef-bud no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 03:22 PM   #10
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Quote:
Originally Posted by jumping_jack View Post
osobiscie wymienil bym niektore detale na bardziej termo wydajne pcv
Budynek czeka remont, więc kto wie, może wymienią okna na plastikowe, a ściany ocieplą styropianem.

Tutaj zdjęcie tego okna (na parterze) z daleka.


W sumie trochę zastanawiające, że jeden z najładniejszych budynków w okolicy będzie remontowany jako ostatni, ale to pewnie przez to, że szykuje się jakaś porządna praca konserwatorska. W latach 70 modernizowano mniej wybitne architektonicznie kamienice przy tej samej ulicy, wymieniając między innymi oryginalne "pokratkowane" okna, typowe dla Szkoły Amsterdamskiej, na nowoczesne metalowe z wywietrznikami. Od trzech lat w dzielnicy portowej trwają remonty, w celu przywrócenia oryginalnego wyglądu kamienic, ale w kamienicach "mniej zabytkowych" mieszkańcy mieli prawo wypowiedzieć się, czy chcą powrotu do starych okien. Większość wolała okna bez podziałów, więc oryginalne okna wróciły tylko na korytarze, a resztę wymieniono na drewniane, lecz bez podziałów - trochę szkoda.

Tak zrobiono w budynku, w którym mieszkam.


Tutaj zdjęcie domów przy placu Zaandammerplein.
Po remoncie w zeszłym roku wymieniono stolarkę na drewnianą, ale oryginalne podziały mają tylko okna na klatkach schodowych.


Te budynki de Klerka jeszcze nie były remontowane.




Oryginalnie miały podziały, jak te tutaj.



Widok z mojego okna. Te kamienice mają jeszcze okna metalowe, wymienione w latach 70.
W oddali widać Het Schip.


Te same kamienice z oryginalnymi oknami.

Last edited by AMS guy; January 21st, 2018 at 01:33 AM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 04:30 PM   #11
mikeleg
Poor Leno
 
mikeleg's Avatar
 
Join Date: Feb 2005
Location: Anti-bureaucratic revolution
Posts: 7,642
Likes (Received): 13

Dzięki bardzo, jak rozumiem, wtedy to nie były zabytki?
__________________
.
mikeleg no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 04:50 PM   #12
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Quote:
Originally Posted by mikeleg View Post
Dzięki bardzo, jak rozumiem, wtedy to nie były zabytki?
Te budynki, oprócz Het Schip (bo on jest zabytkiem od dawna) mają status zabytków dopiero od niespełna 10 lat.
Jako ciekawostkę dodam, że w zeszłym roku stworzono listę stu nowych zabytków okresu powojennego (lata 50, 60, 70) po tym, jak coraz więcej architektury tego okresu zaczęło znikać z krajobrazu miast.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 05:35 PM   #13
mikeleg
Poor Leno
 
mikeleg's Avatar
 
Join Date: Feb 2005
Location: Anti-bureaucratic revolution
Posts: 7,642
Likes (Received): 13

Ech i bardzo dobrze, niestety u nas po tej architekturze tylko się jeździ
__________________
.
mikeleg no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 07:12 PM   #14
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Admiraal de Ruijterweg.





Budynek przy Nassaukade.


Most na kanale Waalseilandgracht, 1913.
projekt: P. Kramer.
latarnie zaprojektował de Klerk


Teatr Desmet, 1926. Bardziej art deco, ale twórca znany z zamiłowania do szkoły amsterdamskiej.
architekt: J.F. Staal


Het Amsterdams Lyceum, 1920.
architekt: H. A. Baanders

Most też ekspresjonistyczny.



Gunter & Meuser 1870,
przebudowany w stylu szkoły amsterdamskiej w 1916.
architekci: Wormser, Vorkink (pracownicy Berlage).
Od 2002 status zabytku


Thomas van Aquinokerk, 1924, zburzony w 2004.


Na jego miejscu stoi teraz ten budynek mieszkalny:


Teatr Tuschinski, 1921.
architekt: Hijman Louis
Według podręczników budynek łączy styl Szkoły Amsterdamskiej z secesją i Art Deco.




Skrzyżowanie ulic Marco Polostraat/Jan Evertsenstraat (de Baarsjes)


Domy mieszkalne w dzielnicy De Baarsjes i Oud Zuid.






Szkoła w Oud Zuid.


Lloyd hotel, 1918. Wschodnie Wyspy.
Evert Breman


Zabudowa przy kanale Admiralengracht, dzielnica De Baarsjes.

Last edited by AMS guy; January 21st, 2018 at 11:27 PM.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 08:03 PM   #15
Asinus
Asinorum
 
Asinus's Avatar
 
Join Date: Sep 2007
Location: Rzeczpospolita Europejska
Posts: 10,758
Likes (Received): 23656

czemu wyburzono ten kościół?
Asinus no está en línea   Reply With Quote
Old June 8th, 2008, 10:17 PM   #16
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Był zaniedbany, stał od lat pusty i nie znaleziono dla niego innej funkcji przeznaczenia, a miasto chciało w tym miejscu postawić apartamentowiec. Budynek nie znajdował się w rejestrze zabytków.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 9th, 2008, 06:08 PM   #17
Filip01
Pilanin
 
Filip01's Avatar
 
Join Date: Dec 2006
Location: Piła || Schneidemühl
Posts: 3,874
Likes (Received): 87

AMSie, poprzestań na tych wątkach z genialną architekturą, bo raz, że doba na nie za krótka i szkoda marnować dnia na godziny przed komputerem, a dwa, że często sobie myśle co by było gdyby Polska tak wygladała, ale jakoś nie umiem sobie tego wyobrazić
Filip01 no está en línea   Reply With Quote
Old June 9th, 2008, 08:22 PM   #18
AMS guy
hipp-E
 
AMS guy's Avatar
 
Join Date: Jun 2003
Location: Bad Ziegenhals / Amsterdam
Posts: 10,691

Quote:
Originally Posted by Filip01 View Post
AMSie, poprzestań na tych wątkach z genialną architekturą, bo raz, że doba na nie za krótka i szkoda marnować dnia na godziny przed komputerem, a dwa, że często sobie myśle co by było gdyby Polska tak wygladała, ale jakoś nie umiem sobie tego wyobrazić
To na razie ostatni wątek holenderski. Chwilowo nie będę was męczyć, choć mam pomysły na świetne nowe wątki
Wątek o ekspresjonizmie był potrzebny, bo jest on powiązany z wątkiem o "budownictwie rewolucyjnym". To, że niderlandzka architektura 1900-1940 pozostawiła po sobie tyle wspaniałych budynków, jest w znacznej mierze wynikiem kaca, którego Holandia się nabawiła w "chudym" wieku XIX.

Ale... gwóźdź programu dopiero będzie. Mam mnóstwo materiału na temat Planu Berlage (Plan Południa), tylko czekam aż wskoczy następna strona, bo inaczej wszystko się tu zablokuje.
AMS guy no está en línea   Reply With Quote
Old June 10th, 2008, 06:31 PM   #19
stasiekkk
ukryta opcja hipsterska
 
stasiekkk's Avatar
 
Join Date: Sep 2007
Location: Kraków ↖
Posts: 1,949
Likes (Received): 783

Pięknie, pięknie AMS - szczególnie pierwsza połowa strony to estetyczna ekstaza

szczególnie detale jak na przykład
Quote:
stasiekkk no está en línea   Reply With Quote
Old June 10th, 2008, 07:06 PM   #20
lMl
2012
 
lMl's Avatar
 
Join Date: Jul 2005
Posts: 3,301

Na przykładzie tego wątku i wątków powiązanych oprócz fajnej architektury na zdjęciach widać jak w Holandii jest dzielona przestrzeń ulic, tzn. za pomocą oznakowania poziomego wymalowane są pasy dla rowerów do tego torowiska tramwajowe+parkowanie równoległe i samochód na ulicy nie ma się gdzie zmieścić...prędkość ograniczona do 30km/h+ciągłe hamowanie i ustępowanie pierwszeństwa wszystkim dookoła
lMl no está en línea   Reply With Quote
Sponsored Links
Advertisement
 


Reply

Tags
modernizm

Thread Tools

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off


Similar Threads
Thread Thread Starter Forum Replies Last Post
[Architektura] Holandia - Architektura Współczesna AMS guy Architektura i Urbanistyka 513 October 14th, 2017 08:11 PM
[Architektura] Holandia - budownictwo rewolucyjne AMS guy Architektura i Urbanistyka 155 September 9th, 2015 11:46 PM
[Architektura] Kanada - Architektura Współczesna robpob Architektura i Urbanistyka 144 December 10th, 2011 09:46 PM
[Holandia] architektura i transport lMl Zagranica 58 March 17th, 2008 02:04 PM
[Holandia] Pływające miasta marpa Zagranica 1 September 30th, 2005 02:10 AM


All times are GMT +2. The time now is 09:56 PM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.11 Beta 4
Copyright ©2000 - 2019, vBulletin Solutions Inc.
vBulletin Security provided by vBSecurity v2.2.2 (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2019 DragonByte Technologies Ltd.
Feedback Buttons provided by Advanced Post Thanks / Like (Pro) - vBulletin Mods & Addons Copyright © 2019 DragonByte Technologies Ltd.

SkyscraperCity ☆ In Urbanity We trust ☆ about us