Skyscraper City Forum banner
1 - 20 of 24 Posts

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #1 ·
Przedstawiam zdjęcia i opisy czterech świątyń w stylu neogotyckim powstałych według projektu architekta Józefa Stefana Pomianowskiego na przełomie wieków 19 i 20.

Józef Pomianowski był absolwentem Instytutu Inżynierów Cywilnych w Petersburgu. Na terenie ówczesnego Królestwa Polskiego pełnił funkcje inżyniera powiatowego w Będzinie a następnie inżyniera miejskiego w Sosnowcu. Był twórcą projektów kościołów w Dąbrowie Górniczej, Strzemieszycach Wielkich, Zagórzu i Sosnowcu - Pogoni.

Jako pierwszą przedstawiam Bazylikę p.w. Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie Górniczej, tekst pochodzi ze strony www.dabrowa.pl, a zdjęcia są mojego autorstwa:

Kamień węgielny pod budowę kościoła założono 02 sierpnia 1898 roku. Poświęcił go dziekan będziński, ksiądz Leopold Dobrzański.

Wybudowany według projektu Józefa Stefana Pomian-Pomianowskiego, w stylu neogotyckim, halowym, z poprzeczną kaplicą św. Aleksandra (dawnym kościółem). Kościół posiada układ trójnawowy z dwoma transeptami, trzema wieżami w fasadzie zachodniej i dwiema bocznymi.

Powstała świątynia o wymiarach:
długość 68 m., szerokość 30 m., wysokość wewnątrz 30 m.
i wieżach.

Wieża główna o wysokości 83,5 m. jest dominującym elementem w krajobrazie miasta i sprawia imponujące wrażenie. Zakończona jest stalowym chełmem pokrytym blachą miedzianą. W ołtarzu głównym znajduje się koronowana figura Matki Boskiej Anielskiej, słynnej łaskami.

Budowę ukończono w 1900 roku po siedmiu latach.

W 1901 roku utworzono w nim parafię Matki Boskiej Anielskiej w Dąbrowie. Brevem Papieża Leona XIII z 19 marca 1901 roku, dzięki osobistej wyprawie księdza Augustynika do Rzymu, kościół był agregowany do bazyliki, ze wszystkimi należnymi jej odpustami i przywilejami. Od tej pory kościół nosi nazwę probazyliki.

16 marca 1902 r. dąbrowska bazylika otrzymała przywilej obchodzenia odpustu: Porcjunkuli - 3 maja, w uroczystość św. Aleksandra, patrona pierwszego kościoła, 13 listopada - w dzień wspomnienia św. Stanisława Kostki i 2 sierpnia - w święto Matki Bożej Anielskiej.

Kościół został odnowiony w 1910 roku przez Piotra Nizińskiego z Krakowa, według projektu Tetmajera, dzięki środkom pochodzącym z ofiar złożonych przez oficjeli Koleji Wiedeńskiej, w oryginalnej formie, dzięki zachowanym wzorom.

29 września 1912 roku, kościół został konsekrowany przez biskupa kieleckiego Augustyna Łosińskiego.

Na pamiątkę otrzymania odpustu Porcjunkuli ks. Grzegorz Augustynik w 1913 roku wybudował kaplicę obok bazyliki, gdzie został pochowany po śmierci w 1929 roku. We wnętrzu znajdujesię pierwszy obraz Matki Boskiej Anielskiej z dużego ołtarza kościoła św. Aleksandra.


Wewnątrz sanktuarium znajduje się Figura Matki Bożej Anielskiej, wyrzeźbiona w 1901 roku z drewna cyprysowego.

Kościół został gruntownie odnowiony w 1952 roku.
Polichromie odnowił artysta malarz Wacław Pużyński, według oryginalnych zachowanych kartonów.

W 1957 r. na prośbę ks. prob. Jana Domarańczyka Matka Boża została ogłoszona, dekretem prymasa Polski ks. kard. Stefana Wyszyńskiego, patronką miasta Dąbrowy Górniczej. W 1968 r. nadszedł czas uroczystej koronacji łaskami słynącej figury Matki Bożej Anielskiej. Koronacja odbyła się za zezwoleniem Ojca Świętego Pawła VI, 19 maja 1968 roku. Korony papieskie na skronie Jezusa i Maryi nałożyli: kard. Stefan Wyszyński - prymas Polski, kardynał Karol Wojtyła - ówczesny metropolita krakowski (późniejszy Papież Jan Paweł II), przy licznym udziale biskupów z całej Polski, księży i wiernych z Zagłębia i Śląska.

Kościół zostaje Bazyliką p.w. Matki Boskiej Anielskiej.


Od 1996 roku, Dąbrowska bazylika jest wpisana w rejestr zabytków.

Czasy stalinowskie, budowa Huty Katowice i tak zwanej trasy "gierkówki" przyczyniły się do dużego zniszczenia bazyliki i otoczenia wokół niej. Zniszczone zostało kute ogrodzenie, plac wokół kościoła zabrano pod trasę szybkiego ruchu, co destrukcyjnie wpływa na stan bazyliki.

Od kilku lat trwa gruntowny remont bazyliki. Samo postawienie olbrzymich rusztowań trwało pół roku. Po kolei remontowane są poszczególne części bazyliki. Prowadzone są prace na wysokości przy wymianie starej cegły. Odrestaurowano prezbiterium i ołtarz główny, a także odnowiono polichromię w bocznej nawie kościoła.

Spojrzenie na centrum Dąbrowy Górniczej z dominującą Bazyliką


Zbliżenie na Bazylikę






Figura Matki Boskiej od strony ulicy


Zbliżenie na wieżę główną i mniejsze


wieża główna - cegły jaśniejsze to cegły wymienione podczas remontu


Sylwetka kościoła od innej strony






Plebania wyłaniająca się zza Bazyliki




Dawny kościół św. Aleksandra - obecna kaplica


Kaplica obok Bazyliki z 1913 roku


wnętrze w promieniach wschodzącego słońca :) - zamieszczam tylko jedno , bo kiedy robiłem tą fotorelację, wnętrze Bazyliki było zamknięte a to zdjęcie udało się zrobić przez kratę


I jeszcze kilka detali z fasady

Bogato zdobiony portal wejściowy od strony ulicy






Kapitel kolumny
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #4 ·
bobtrebor said:
mój ulubiony kościół, byłem w nim przed remontem i zrobił na mnie bardzo duże wrażenie, kiedy dasz następne zdjęcia z Zagłębia ? jest tam sporo ciekawych kościołów z tego okresu
Następny kościół który dodam to kościół ze Strzemieszyc, a zdjęcia dopiero robię, więc proszę o troszkę cierpliwości :)

A tak poza tym to jak szybko ładowały Ci się zdjęcia, mam nadzieję że te które umieściłem nie są zbyt duże
 

·
Registered
Joined
·
452 Posts
Bardzo ciekawy ten neogotyk. Kojarzy mi się z wieżami średniowiecznych ratuszowów i kościołów w Belgii i Holandii. Nie jest to taka sztampa jak u Józefa Piusa Dziekońskiego.

Jak ten kościół jest usytuwany względem miasta? Co dziwne wygląda to na jakieś peryferia.
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #7 ·
no.morro said:
Bardzo ciekawy ten neogotyk. Kojarzy mi się z wieżami średniowiecznych ratuszowów i kościołów w Belgii i Holandii. Nie jest to taka sztampa jak u Józefa Piusa Dziekońskiego.

Jak ten kościół jest usytuwany względem miasta? Co dziwne wygląda to na jakieś peryferia.
Cieszę się że się podoba, ja też go lubię. Co do Twojego pytania, to jest on usytuowany praktycznie w samym centrum miasta, zaraz przy głównym placu.
Czy mówiąc że jest na peryferiach kierujesz się tym że jest otacza go tyle zieleni (pierwsze zdjęcia)? W Dąbrowie jest bardzo dużo parków i terenów zielonych dlatego może się wydawać że kościół stoi na peryferiach.
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #8 ·
Teraz kolej na kościół w Strzemieszycach Wielkich, obecnej dzielnicy Dąbrowy Górniczej. Nazwa kościoła to Sanktuarium Najświętszego Serca Pana Jezusa. Została mu nadana przez biskupa sosnowieckiego Adama Śmigielskiego
13. 10. 2002 roku. W sanktuarium znajduje się wiele relikwii świętych m.in. ojca Pio.

Tak jak poprzednio, i tutaj korzystam przy opisie kościoła ze strony www.dabrowa.pl, a zdjęcia robię sam. Tym razem będą w mniejszej rozdzielczości dla szybszego ładowania.

W latach 1900-03 wybudowano w Strzemieszycach Wielkich obszerną kaplicę na placu ofiarowanym przez Mojehę, którą następnie rozbudowano w latach 1903-1910 do postaci kościoła dzięki staraniom księdza Tadeusza Konarskiego proboszcza parafii w Gołonogu, według projektu Józefa Stefana Pomian-Pomianowskiego. .

Budowla posiada układ neogotycki, z trzema nawami, nie wykonanymi do końca trzema wieżami, z wieżyczką sygnaturki.
Do 1908 roku wykończono wszystkie mury i położono wiązania dachowe. W latach 1909-1910 pokryto dach dachówką, wybudowano ochronną balustradę, wyposażono kościół w rynny i rury spustowe. Wykonano dwie sygnaturki dachowe i poczyniono wiele prac kamieniarskich. Całość prac murarskich ukończono w 1910 roku, nie kończąc wieży na fasadzie frontowej.

Kościół poświęcił 08-12-1910 roku pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego, były proboszcz z Gołonoga, ksiądz Tadeusz Konarski.

Pierwszy proboszcz powstałej parafii, ksiądz Józef Zalewski, postarał się o to, by w kościele zrobiono sklepienia, wytynkowano prezbiterium i część nawy głównej, dokończono szklenie górnych okien. W tym czasie zakupiono również fisharmonię, kilka ławek oraz kredens do zakrystii. W latacj 1913-14, zostało dokończone tynkowanie nawy głównej kościoła. Ponasto wstawiono drzwi, zakończono szklenie pozostałych okien, oraz pokryto dachówką zakrystię. Dzięki staraniom księdza Franciszka Staszkiewicza, powstało sklepienie w nawach bocznych oraz pokryto je papą. Przed rozpoczęciem I wojny światowej, położono w kościele betonową posadzkę. Po jej zakończeniu, w 1918 roku kościół otrzymał instalację elektryczną, dokupiono plac przed kościołem oraz ogrodzony został cmentarz przykościelny.

Konsekracji kościoła dokonał w 1959 roku ksiądz biskub kielecki Zdzisław Soliński.



Obecnie w kościele prowadzi się wiele remontów, np, niedawno położono nową posadzkę z marmuru, odmalowano wnętrze, okna, w których brakowało witraży zostały w nie wyposażone , wykonano nowy neogotycki ołtarz.
Nie wiem jak wnętrze kościoła wyglądało przed laty, ale od rodziny słyszałem że podobnie do tego w dąbrowskiej bazylice. Zdecydowano się jednak w okresie PRL-u na zamalowanie malowideł wobec konieczności kosztownego ich remontu i braku pieniędzy na jego przeprowadzenie. Teraz wykonywane są nowe malowidła.

A teraz zdjęcia: zaczynam relację od prezbiterium i idę zgodnie z ruchem wskazówek zegara wokół kościoła:









Boczne wejście do kościoła:




Dzwonnica:


To zdjęcie mi się podoba, fajnie też ukazuje masywność bryły kościoła. Myślę że otwory widoczne na fasadzie miały służyć zamocowaniu rusztowań przy budowie wieży:


Fasada nad wejściem głównym do kościoła, tutaj brakuje wieży, nie wykonanej do tej pory:


Wejście główne:


Wnętrze kościoła, robione przez szybę (kościół był zamknięty), całkiem ciekawy efekt:


Tablice pamiątkowe koło wejścia:








Przypory:








 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #10 · (Edited)
bobtrebor said:
śliczne :) prawie jak Bytom ;)
Mi się ze Śląskiem najbardziej z tych światyń zagłębiowskich które przedstawię w moim wątku kojarzy kościół na Zagórzu. Jeszcze nie mam zdjęć, ale jest bardzo fajny, 2 wieżowy, tak jak kościół na Pogoni, którego wieże dopiero teraz są budowane.

A z kościołów na Śląsku strasznie podoba mi się kościół pw św. Pawła w Rudzie Śląskiej Nowym Bytomiu bodajże neoromański
 

·
hræddur köttur
Joined
·
4,674 Posts
@Adasmos
nareszcie porządne zdjęcia dąbrowskiej bazyliki! :applause: Z zagłebiowskimi zabytkami tak chyba jest - próżno szukać w sieci zdjęc, jak się samemu nie zrobi, to się nie będzie miało.
Kościół pw. św Joachima w Zagórzu już kiedyś sie na forum pojawiał, dla przypomnienia to ten: http://www.pics.website.pl/sosnowiec/s019.htm http://www.diecezja.sosnowiec.pl/Koscioly/sosnowiec5.htm
(najlepiej po zmroku, jak świeci z tyłu czerwony neonowy krzyż, ciekawe wrażenie)
Z zagłębiowskiego neogotyku polecam jeszcze św. Jana Chrzciciela na Niwce - taki malutki, ale ma sporo cieszących oko detali: http://www.diecezja.sosnowiec.pl/Koscioly/sosnowiec15.htm ( nota bene też projektu Pomiaowskiego - co ona jakiś monopol miał czy co?) i Niepokalanego Poczęcia na Sielcu - naprzeciwko basenu, na planie krzyża greckiego, nie tak dawno oczyszczony: http://www.diecezja.sosnowiec.pl/Koscioly/sosnowiec16.htm
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #12 · (Edited)
ideą mojego wątku było przedstawienie świątyń projektu Józefa Pomianowskiego, ale widząc jak wiele jest jeszcze wartościowych kościołów w tym stylu w Zagłębiu myślę czy by nie zająć się też nimi :)


A to już plan fasady kościoła w Strzemieszycach wraz z brakującą wieżą (ze strony parafii):
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #15 ·
Kościół św. Joachima w Sosnowcu Zagórzu

Tekst pochodzi ze strony diecezji sosnowieckiej www.diecezja.sosnowiec.pl, zdjęcia mojego autorstwa, wykonane dzisiaj rano :)

Miłego oglądania i lektury :)
Zagórze /villa Zagore/ powstało prawdopodobnie już w XII w., w pierwszych latach po podzieleniu państwa polskiego na dzielnice. Była to osada rycerska, którą wspomina dziejopisarz Jan Długosz.

Od najdawniejszych czasów Zagórze należało do parafii w Mysłowicach, podobnie jak Niwka i Sielec. Rozbiory Polski, sprawiły, że pójście do kościoła w Mysłowicach wymagało przejście przez granicę. Stąd też w 1799r Mieroszewscy z Zagórza powiększyli kaplicę na Niwce zbudowaną w XVII w. przez Teodora Wójcickiego prefekta miasta Krakowa i utworzyli tu filię parafii mysłowickiej. 17 marca 1826r biskup krakowski Jan Paweł Woronicz odłączył Niwkę od Mysłowic tworząc tam kościół parafialny. Do niej należało także Zagórze. Rozwój przemysłu w Dąbrowie i Zagórzu sprawił , że wzrosła liczba mieszkańców , tutaj też Jadwiga Mieroszewska ufundowała murowany kościół w roku 1848r wg planu arch. Gołębiowskiego oraz uposażyła gruntami proboszcza, wikariusza i służbę kościelną. W 1852r przeniesiono parafię z Niwki do Zagórza, a kościół w Niwce stał się filią zagórskiej parafii. 3 września 1852r bp Tadeusz Łubieński dokonał konsekracji kościoła pod wezwaniem św. Joachima. Z biegiem lat dla wzrastającej liczby mieszkańców kościół ten stał się za mały. Staraniem ks. Józefa Dodkiewicza wybudowano nową świątynię z cegły czyniąc z dotychczasowej kruchtę wejściową.

Nowy kościół budowano przez 10 lat od 1898r. Nową świątynię konsekrował bp kielecki Augustyn Łosiński 15 sierpnia 1910r. Piękny z czerwonej cegły gotyckiej kościół przeżył dwie wojny światowe i trwa do dziś , mimo upływu czasu i wielkich szkód górniczych. Obecnie otrzymuje nowe pokrycie dachowe z blachy miedzianej, oraz jest częściowo restaurowany wewnątrz. Strzeliste wieże pierwotnego kościoła podróżnym przypominają o wierze.

Kościół ma trzy nawy. W prezbiterium na podwyższeniu znajduje się główny ołtarz z postaciami św. Anny i św. Joachima oraz Matki Bożej pośrodku. Jej figura poświęcona przez Ojca Świętego Jana Pawła II, została ozdobiona koroną przez bp Adama Śmigielskiego SDB w pierwszą rocznicę papieskiego pobytu w Sosnowcu, 14 czerwca 2000r. Główny ołtarz jest dziełem rzeźbiarza Przesmyckiego.



Ołtarze boczne, 4 konfesjonały, ambonę i drogę krzyżową wykonał rzeźbiarz Paweł Turbas. Bogaty wystrój wnętrza kościoła oświetlają nowe olbrzymie, mosiężne żyrandole. Obok kościoła parafialnego stoją ruiny starej XVIII wiecznej kaplicy, która będzie rekonstruowana i będzie służyła jako lapidarium. Na przestrzeni minionych lat istnienia z zagórskiej parafii wyodrębnionych zostało 18 innych .

Kościół parafialny św. Joachima od kilkunastu lat organizuje uroczystości religijno - patriotyczne w rocznicę mordu katyńskiego. Gromadzą się wówczas licznie, mieszkańcy, władze lokalne i wojewódzkie oraz żołnierze, policja i Rodziny Katyńskie. Przy kościele działa z wielkimi tradycjami chór parafialny założony przed 110 laty uświetniający nie tylko uroczystości kościelne, ale dający również koncerty pieśni religijnych i patriotycznych. Jak uważa proboszcz ks. kan. Stanisław Kocot Sosnowiec i Ziemia Zagłębiowska zostały rozsławione przez Ojca Świętego podczas ubiegłorocznej pielgrzymki do Sosnowca. Sosnowiec dał znać o sobie dzięki Janowi Kiepurze, światowej sławy artyście, a w świadomości kilku pokoleń Polaków Zagłębie zaistniało przez postać dr Judyma z „ Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego, dla którego pierwowzorem stał się zagłębiowski lekarz dr Aleksander Widera, którego ciało spoczywa na parafialnym cmentarzu.

Fotki przedstawiają głównie fasadę wschodnią, po drugiej stronie toczy się remont

Na początek fasada główna kościoła, biały budynek to pierwotny kościół, przekształcony po rozbudowie w kruchtę obecnego.










Drzwi do obecnej kruchty:


















Szkoda że okno jest zamurowane:






Drzwi koło prezbiterium:


Okienko strzelnicze ;)


I jeszcze tablica informacyjna:
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #17 ·
hermit said:
A dlaczego nie ma zdjęć ze środka?
kościół był zamknięty, tak jak oba poprzednie, kiedy robiłem zdjęcia, tylko że tam była możliwość robienia fotek czy to przez kratę czy przez przeszklone drzwi. Może przy okazji się zrobi. Ja nie miałem jeszcze okazji być w środku , a Ty? Jeśli tak to jak to się prezentuje? Jak masz możliwość to wrzuć jakieś fotki, choćby z netu :)
PS Z fotek które kiedyś zamieszczałeś to mieszkasz na Zagórzu?
 

·
Registered
Joined
·
752 Posts
Discussion Starter · #18 ·
Teraz kolej na ostatni już kościół projektu Józefa Pomianowskiego, drugi obok kościoła p.w. św. Joachima zbudowany w Sosnowcu.

Najpierw krótki opis , w oparciu o strony naszemiasto.pl i stronę samej parafii św. Tomasza na Pogoni

Parafia św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu - Pogoni została erygowana 17 lipca 1911 roku.
W 1903 roku została wybudowana drewniana kaplica, a mieszkający przy niej ks. Mieczysław Froelich zorganizował Komitet Budowy Kościoła. Staraniem tego kapłana rozpoczęto w 1904 roku obok kaplicy budowę świątyni wg. projektu Józefa Pomianowskiego. W surowym stanie ukończono budowę w 1911 roku. Kościół wybudowano z czerwonej cegły, trójnawowy, w stylu neogotyckim. Dalsze prace wykończeniowe prowadzili proboszczowie - ks. Stanisław Mazurkiewicz i ks. Franciszek Pędzich. Staraniem ks. Jerzego Imieli zakupiono 50-głosowe organy, ławki i konfesjonały, zamontowano część nowych witraży, wykonano polichromię oraz wybudowano plebanię. Staraniem ks. Władysława Sobczyka uzupełniono brakujące witraże, zainstalowano centralne ogrzewanie kościoła i plebanii. Wzniesiono także kaplicę cmentarną, którą poświęcono 3 listopada 1985 roku.

Obecnie trwa budowa dwóch wież, nieukończonych podczas budowy i wiele lat potem. O ile pamiętam to mają mieć ponad 70m. Już teraz sam kościół dzięki nieukończonym jeszcze wieżom jest dobrze widoczny z wielu punktów miasta. W okolicy przewyższa go tylko tzw. Żyleta, czyli wieżowiec mieszczący siedzibę Wydziału Nauk o Ziemi UŚ.

Sama dzielnica Pogoń , w której znajduje się kościół ma długą historię. Pierwsze wzmianki o Pogoni pochodzą już z XIV w. W 1386r. królowa Jadwiga sprzedała te ziemie Wiesławowi i Pawłowi z Mysłowic. Dokument potwierdzający te transakcję jest pierwszym, w którym pojawiła się nazwa "Pogoń".
Do 1819r. Pogoń należała do parafii mysłowickiej, a później do parafii św. Stanisława BM w Czeladzi. W 1827r. liczyła 376 mieszkańców, w roku 1897 już 4174.
Wraz z powstaniem Sosnowca (1902) i włączeniem wsi Pogoń do miasta, Pogoń stała się samodzielną parafią, w której to wybudowano ten kościół.

A teraz fotki:)

Kościół widziany od strony drogi:


Fasada boczna koscioła:


widok od dołu na budowaną wieżę:


drzwi boczne z interesującym świetlikiem:




Zbliżenie na detal fasady:


Główne wejście do kościoła, portal:


Zbliżenie na drzwi:


Na tym zdjęciu dobrze widać budowane wieże, odznaczają się kolorem cegły:




Zbliżenie na bok kościoła:


Widok na transept:


Zbliżenie na transept:


Zamknięte wielobocznie prezbiterium:


Dzwonnica:


Tablica pamiątkowa na fasadzie:


Widok od wewnątrz na ceglaną modernistyczną kamienicę :)


Robione przez szybę , a więc nie najlepszej jakości zdjęcie nawy bocznej:


A teraz kilka fotek wnętrza ze stronki parafii:
Nawa główna i ołtarz:




 
1 - 20 of 24 Posts
Top