SkyscraperCity Forum banner

Eindhoven: omgeving Stadhuisplein | visie

194395 Views 1204 Replies 89 Participants Last post by  stf
DPG Media Privacy Gate



EINDHOVEN - En weer gaat een dor en droog stuk Eindhoven op de schop: de noordkant van het Stadhuisplein met een stukje Begijnenhof wordt gedeeltelijke gesloopt om er een 'iconisch' gebouw voor wonen, werken en recreëren terug te bouwen. Misschien wel in de vorm van een grote E of een soort tribune. Ook hier geldt de regel dat er zeker tien procent sociale woningbouw moet komen.
1 - 20 of 37 Posts
Ik word ineens enigszins zenuwachtig van het idee dat Winy Maas verantwoordelijk is voor Eindhoven’s binnenstadsvisie.

Voor stedenbouw heb je meer aan een serieuze stedenbouwer dan een lollige architect. Architectuur “in de vorm van” is nooit een goed idee geweest, stedenbouw “in de vorm van” nog minder.

Eindhoven heeft niks aan dit soort derdehands postmodernisme. Als het traagste jongetje van de klas die ineens heel hip wil gaan doen met een oppervlakkige hype die al lang voorbij is.

Eindhoven heeft niks aan niksige leukigheid à la Nieuwegein of Almere. Of aan dit soort plaatjes voor de preudo-conceptuele webzines of het zoveelste boek van MVRDV vol schreeuwerige plaatjes en onogelijk grafisch ontwerp om maar te laten dat ze nog altijd bijna net zo hip zijn als Koolhaas was in de jaren ‘90 ...

Zitten we straks weer met zo’n bordkartonnen monster opgescheept terwijl Eindhoven juist een plek is waar je échte dingen voor elkaar kunt krijgen.

Ik mis Adrian Geuze nu al, geloof ik, en zijn gepassioneerde inhoudelijke betogen.

Laten we hopen dat het meevalt. Net als ik nog altijd hoop dat de Bakermat nooit gebouwd wordt ...
  • Like
Reactions: PLB and deng23
Ik heb een zekere liefde-haat-verhouding van de architectuur van MVRDV. In die volgorde, geloof ik. Volgens mij heeft iedereen trouwens enigszins die verhouding met hen. MVRDV is typisch zo'n bureau waar een compliment altijd met een "maar" eindigt. Ze zijn de auteur van een aantal van de beste gebouwen van Nederland, die ik met plezier bezoek en her-bezoek.

Ik zag laatst een foto van MVRDV's gebouw voor de Wereldtentoonstelling van Hannover in 2000, 18 jaar later, en dat was alsof ik er één klap achter kwam dat mijn eerste liefde van architectenleven plotseling oud geworden was. Wat een fantastisch, ongelofelijk perfect project, nog altijd, en wat zonde (of misschien juist niet?) om het zo te zien.



De trucjes beginnen wat sleets te worden, maar ze zijn nog altijd in staat met enorme precisie een programma uit elkaar te halen en die op een volstrekt onverwachte maar volstrekt logische manier opnieuw op te bouwen. Het wijkje in Ypenburg, bijvoorbeeld, wat een intens goede oplossing. Maar : ze zijn ook in staat ineens de meest geforceerde, flauwe formalistische flutgebouwen te ontwerpen, gek genoeg. Vrij vaak zelfs. Of een goed idee verschrikkelijk slecht uit te werken. Ik weet überhaupt niet of MVRDV's vrolijke, aandacht-trekkerige "kijk mij nou altijd en overal de uitzondering zijn" nou zo'n goed idee is voor Eindhoven. Vooral een kwestie van geniet, maar met mate, in een stad die toch al meer uitzondering dan regel is.

Maar, dat is architectuur. Stedenbouw is een heel ander vak. Ik weet dat het niet heel sexy is, maar ik geloof dat Eindhoven eigenlijk veel meer heeft aan het ambachtelijke werk van mensen als Jo Coenen (Smalle Haven, oa.) om de binnenstad écht te verbeteren.

Maar, naar aanleiding van de opmerking van Michel1974 : ik kijk met plezier de lezing terug, als dat kan. En als dat me overtuigt neem ik met plezier al mijn woorden terug.

Geen fan van Winy dus....de bakermat en haasje over ook valt binnen diezelfde categorie wat mij betreft.
Let wel dat de visie in ieder geval genoeg vrijheid geeft aan architecten en in hoogte. Iets waar geuze met het Emmasingel kwadrant en strijp S te rigide in staat.
Zo jammer dat alleen deze plaatjes naar buiten komen. Volkomen uit zijn verband gerukt en buiten de context van de lezing geplaatst. De lezing was juist geweldig! Ik ben fan geworden van Winy Maas. Probeer op de site van de gemeenteraad de lezing vooral terug te kijken en oordeel pas daarna. Deze plaatjes zeggen niets buiten het hele verhaal.
  • Like
Reactions: PLB
Ja, je hebt gelijk die vergelijking te maken.

Het wereldexpositiegebouw van MVRDV in Hannover was één van de beginpunten van een stroming. Een schok, een eye-opener die liet zien dat architectuur ook volstrekt anders benaderd kon worden. Dat het nu, 18 jaar later, aan een aantal andere gebouwen doet denken komt doordat het een hele generatie architectuur heeft beïnvloed, wereldwijd.

De Effenaar is trouwens ook van MVRDV, dus dat een vergelijkbare trapoplossing terugkomt is natuurlijk niet helemaal toevallig.

Waarom ik zeg dat het gebouw als ruïne misschien ergens wel toepasselijk is, is omdat het een soort Eiffeltoren is. Gebouwd om afgebroken te worden na de wereldtentoonstelling, maar uit respect voor het bouwwerk vervolgens niet afgebroken. Het is letterlijk een gestapeld decor voor een tentoonstelling die al 18 jaar voorbij is. 6 verschillende Nederlandse cultuur- en natuur-landschappen, gestapeld, die tegelijkertijd het gebouw zijn en de tentoonstelling. https://www.mvrdv.nl/projects/expo

Ergens is het misschien wel mooier dat zo'n decor vervolgens langzaam tot ruine vervalt, dan dat iemand er bijvoorbeeld met veel moeite een supermarkt in begint. Maar natuurlijk is het ook doodzonde.

Maar goed, we dwalen nogal af.
  • Like
Reactions: Wolkewietje
Even iets heel anders:

Is het niet een idee speculatie wat vaker in de topics Droomvisies en het Stadscafé te bespreken, en de projet-topics te gebruiken voor daadwerkelijk nieuws over projecten?

Met alle respect voor iedereen hier, maar je kunt in dit topic tussen alle goedbedoelde bijdragen het kleine beetje nieuws dat daadwerkelijk bekend is over dit gebied bijna niet meer terugvinden.

Al kan dat ook liggen aan mijn slechte humeur vandaag.

(misschien dat die discussie zelf trouwens ook in het stadscafé thuis hoort?)
  • Like
Reactions: woensel
Dat is ook zo.
Ik dacht dat dat torentje maar een proefstudie was van een architect zonder concrete opdracht
Hele mooie vondst, Ward!

Ik heb dit plan nooit eerder gezien, terwijl het toch een geweldig interessant verhaal is. Niet alleen omdat dit plan en het stadhuis dus van de hand van dezelfde architect zijn, maar dat geldt dus ook voor het het gerechtsgebouw aan de oost-wand van het plein. Wie had dat kunnen bedenken ...? Een gebouw dat iedereen trouwens steeds lijkt te vergeten als het over het stadhuisplein gaat ...

.

Nog met de oude bocht in de Dommel daar.

Wat het stadhuisplein betreft : vooral de noord-wand en de west-wand zijn ronduit verschrikkelijk. Maar dat staat allemaal op de slooplijst, als ik het goed begreep?
  • Like
Reactions: Romasyd
Je ziet inderdaad een echo van Berlijn Tempelhof in de gevels.

Maar dat was een beetje de hippe architectuur van eind jaren ‘30. Je ziet diezelfde elementen trouwens ook deels in de architectuur van eind jaren ‘40 begin jaren ‘50 terug. Zoals het gebouw aan het 18 septemberplein waar Mc Donalds onderin zit - de gevels zijn niet zo gek veel anders dan een aantal afbeeldingen van dit prijsvraagontwerp
Doet mij eerder aan nazi-architectuur denken.
Eindhoven: Omgeving Stadhuisplein

Moment suprême: de onthulling van zijn plan voor een enorme toren op het Stadhuisplein, met in het geraamte de letters E, H en V als het ware erin uitgesneden.


Oh, nee ... wat een drama.
  • Like
Reactions: seb.nl
^^
Om het even heel cru te zeggen : op de schaal van MRVDV is dit "stijlvol" en "niet te dik erbovenop" :



bron : plan van MVRDV in Kiel, Duitsland, januari 2019

Nee, dank je. Ik zou studenten een oorvijg geven als ze met dit soort kleuterarchitectuur aan komen zetten.

Sowieso heeft Eindhoven met de Effenaar en de Nieuwe Bergen al meer dan genoeg prominente gebouwen van MVRDV. De Effenaar is een meer dan prima gebouw en de Nieuwe Bergen kan ook best prima worden. Maar MVRDV is "love it or hate it", en je moet niet heel je stad vol love-it-or-hate-it-architectuur willen zetten, en zéker niet op ene dusdanig moeilijke locatie. En sowieso: of je bent supervisor, of je bent uitwerkend architect; niet alle twee. Je bent niet je eigen supervisor.

En ik ben überhaupt die neo-postmoderne kitsch van MRVDV wel een beetje zat. Het was een frisse wind, eind jaren '90, begin jaren '00. Maar alles wat interessant was is ondertussen wel gedaan, en dat wat nog altijd gedaan wordt is nog zelden interessant. Ik denk niet dat Eindhoven er iets mee opschiet op de belangrijkste plek in de stad een gigantische eye-catcher te bouwen door de minst tijdloze architect van een architectuurstroming die net voorbij is. Als Eindhoven heel graag een architectuur-icoon zoekt, neem dan een opkomend talent uit de nieuwe generatie. Iemand die nieuwe en interessante horizons verkent in plaats van variaties van hetzelfde sleetse trucje. Zo niet heb je veel meer aan een beetje ouderwetse ambachtelijke stedenbouw die niet "****" tegen de rest van de stad zegt. Met MVRDV heb je niet het één niet het ander.
  • Like
Reactions: PLB, seb.nl and WSS
^^
Half-fan, om eerlijk te zijn. Steeds meer een ex-fan, wellicht. MVRDV is verantwoordelijk voor enkele van de beste Nederlandse gebouwen van de laatste generatie. Geweldige, volstrekt originele ontwerpen die met een volledig eigen logica en vormentaal een totaal onverwachts maar perfect passend antwoord op een ontwerpvraag gaven.

Maar tegelijkertijd heeft de kwaliteit van ontwerpen van MVRDV - vooral de laatste tijd - totaal geen ondergrens. Sowieso is de originele vormentaal van MVRDV - ooit een gevolg van een haarscherpe ontwerplogica - tot in de treuren toe gekopieerd, tot het punt dat MVRDV nu vaak een kopie lijkt van zichzelf. Een slap formalistisch aftreksel die probeert zijn grootste hits te herhalen door variaties op hetzelfde deuntje te verzinnen.

De Grotiusplaatstorens zijn ok. Een snufje pixelcloud, een beetje hip doen voor de bühne, maar netjes binnen de lijntjes van de projectontwikkelaars, en net genoeg doorontworpen. Een beetje een KCAP ontwerp. Niks bijzonders maar prima werk.

De Valley in Amsterdam daarentegen is precies MVRDV die zijn eigen kopieën kopieert. Zelfs de schema's zijn een slap aftreksel van BIG. Een beetje al te nadrukkelijk hipdoenerij van een bureau dat niet meer het hipste jongetje van de klas is.

Het is nogal spektakelarchitectuur. En na 20 jaar spektakelarchitectuur zie je dat steeds verder verschuiven richting "steeds meer moeite, steeds minder effect". De Valley lijkt nog redelijk goed uitgewerkt en kan een zekere kwaliteit krijgen. Maar je zit net op of over het randje van schreeuwerige déjà-vu-architectuur - het soort gebouw dat ze in Rusland of Dubai bouwen, ontworpen om de hele binnenstad te overschreeuwen met KIJK MIJ COOL ZIJN. MVRDV zelf heeft nou niet echt een heel goede zesde zintuig voor die grens ... en daar zit je dan als Eindhoven de komende 50 jaar mee opgescheept ...

En sowieso, ik ben wel een beetje klaar met spektakelarchitectuur. Ambtenaren zijn er dol op want het is heel goed in 3 zinnen uit te leggen - maar als architect vind ik het allemaal nogal makkelijk, oninteressant en sleets.
  • Like
Reactions: TomEindhoven
^^
Om eerlijk te zijn : de Regent en de Admirant liggen een stuk verder weg. Maar de Vesteda toren is inderdaad heel vergelijkbaar.

En die vergelijking is relevant : de Smalle Haven - inclusief toren - heeft de binnenstad een enorme kwaliteitsverbetering gebracht, ik zie dus geen fundamentele reden waarom hoogbouw rond het stadhuisplein per definitie taboe zou zijn.

Achja, dorpspolitiek. Zolang de visie van Maas niet af is, is er niets concreets om op te reageren. Het is onzinnig nu al voor te sorteren in zeik- of jubelmode.

Het is best mogelijk rond het stadhuisplein iets te ontwerpen dat afbreuk doet aan de stad. En in dat geval mag er best maatschappelijk tegenwicht komen. Als MVRDV die schetsjes letterlijk bedoelt, bijvoorbeeld - inclusief woontoren in de vorm van een standbeeld.

Maar het stadhuisplein is wel echt een plek waar verandering bijna per definitie verbetering betekent.
  • Like
Reactions: SamOtten
Ah, het goede oude 24-uurs-project. Dat is een klassieker.

Het zal wel met de Notre-Dame-hype te maken hebben dat een journalist bij het AD daar dit jaar dan ineens een artikeltje over schrijft. Grappig hoe die dingen gaan.


Team 5 koos ervoor alle bebouwing te verwijderen tussen de kerk en het stadhuis. In de plaats hiervoor komt een park en een aanbouw voor het museum.
Stedenbouwkundig is dat wel een originele vondst. Het plein is kleiner dan het centrale plein van Lyon (Place Bellecour). Maar goed, ik weet nou niet of ik die hypermonumentale leegte als voorbeeld zou willen nemen...

Dichter bij huis: iets groter dan het plein voor de Sint Janskathedraal in Den Bosch (de parade). Het kan. Maar Eindhoven heeft natuurlijk eigenlijk veel te weinig stad om tegengewicht te geven aan zo veel leegte. De stad zou er andersom veel meer aan hebben als de hele boel radicaal volgebouwd zou worden.

Hmm. Maar wel een interessant idee.
Een prima renovatie en opwaardering, inderdaad.

Maar zei ze daar nou echt “een kopje koffie komen drinken in de baristabar”? Ik doe mijn boodschappen ook altijd bij de cassièrekassa om de hoek.
Ik hoop (en neem aan?) dat Winy Maas alleen als supervisor verbonden is met dat project. Enerzijds omdat het zinloos is een supervisor te hebben als die vervolgens zelf op de architectenstoel gaat zitten, en anderzijds omdat MVRDV absoluut niet het archtectenbureau is waar je een 170 meter hoge toren mee midden in je stad wilt bouwen...
"Daar gaat hij onder meer meewerken met Winy Maas als architect aan het plan om op de plek van het Stadskantoor aan het Stadhuisplein een (woon)toren van 170 meter te bouwen.
  • Like
Reactions: seb.nl
Ik val echt van mijn stoel hier. Supervisie is daarmee dus gewoon letterlijk een manier geworden om een grote opdracht naar je eigen bureau toe te schuiven. Hoe kan je nou je rol van supervisie fatsoenlijk uitvoeren als je zelf belanghebbende bent? Het excuus van MVRDV komt er in feite op neer dat er “best veel mensen bij WC-Eend werken” en dat “het vergelijkend warenonderzoek bij WC-Eend aparte divisie is”. Kom op zeg.

De gemeente neemt een supervisor om daarmee meer grip te hebben op gebiedsontwikkeling, niet minder. Zo wordt supervisie in feite een blanco cheque voor een architectenbureau - een projectontwikkelaar heeft hierdoor alle belang met MVRDV te werken, omdat men anders een onwillige supervisor op de weg tegen kan komen.

Winy Maas heeft vast hele mooie blauwe ogen, maar 100 000m2, dan heb je het over een architectenhonorarium van grofweg 20 miljoen euro. Hoe moet de gemeente grip houden op een mega-project als dezelfde persoon zowel op de stoel van de gemeente als die de projectontwikkelaar zit (en onder die tweede stoel een zak van 20 miljoen ligt) ...?

Ik dacht echt dat dit soort dingen in Nederland niet mogelijk waren.
  • Like
Reactions: Gijs and seb.nl
Ik reageer misschien wat primair. Ik ga eens opzoeken wat precies zijn functieomschrijving is bij de gemeente.

Het probleem is niet zozeer dat de opdracht met de ontwikkelaar niet rechtmatig is, maar dat me daarmee zijn rol als supervisor niet langer uit te oefenen lijkt zonder belangenverstrengeling, en het voor de gemeente dus nogal onvoordelig wordt Maas in die rol te handhaven. Met het risico op het randje van cliëntelisme uit te komen.

Ik probeer voorbeelden te zoeken of ik dit al eerder ben tegengekomen. Ik ga daar eens over nadenken. Ik denk bijvoorbeeld specifiek aan Jo Coenen bij de Smalle Haven in Eindhoven, het Chassé-terrein in Maastricht en de Maasoevers in Venlo. Maar dit zijn daadwerkelijke gedetailleerde stedenbouwkundige plannen.

Ik ben veel meer openbare aanbestedingen gewend, wij reageren regelmatig op dat soort dossiers, en ik zou het bijzonder vreemd vinden.

Daarnaast is de rol van Maas ook écht een rol van supervisor : er ligt geen stedenbouwkundig plan waaraan objectief getoetst kan worden (en de gemeente Eindhoven + Maas lijken ook niet het doel te hebben een serieus stedenbouwkundig plan vast te stellen). Het komt erop neer dat Maas plannen voorstel per voorstel beoordeelt, en toetst tov een nogal globale visie. Juist door de vaagheid van het kader heeft Maas een machtige sleutelpositie. En voor mij valt wel degelijk de bodem onder die positie van supervisor vandaan zodra hij zichzelf ook als architect positioneert. Het lijkt me voor de gemeente nogal onwenselijk.

Maar misschien heb ik het mis. Als ik wat tijd heb ga ik eens kijken of ik kan vinden wat de precieze rol is van Maas als supervisor.
Ik ben wel het een en ander gewend, wat betreft "conceptuele" sfeerimpressies, maar mijn eerste reactie is niet anders die van Ward, eerlijk gezegd.

Tja. [...] Verder weinig zin om meer woorden aan deze niet realistische, zwaar overdreven plaatjes te wijden. Er zullen er nog wel meer gaan komen volgende week
Ik ga er toch maar "kinderachtig" wat woorden aan vuilmaken, want ik erger me al langer aan de gewoonte om overal maar bomen en planten op te photoshoppen. Het gaat wat mij betreft veel te gemakkelijk voorbij aan de vraag of dakbegroeing überhaupt an-sich toegevoegde waarde heeft.

Want dit soort helicopter-perspectief plaatjes gaan er maar al te graag aan voorbij dat bestaande daken niet ontsloten zijn (en die mannetjes die de daken gephotoshopt zijn daar blijkbaar met diezelfde helicopter naartoe zijn gebracht). En grotendeels onzichtbaar vanaf straatniveau. Groendaken zijn in feite eerst en vooral een decoratieve afwerking. Thermisch gezien hebben ze geen toegevoegde waarde, je doet op bestaande gebouwen niet zomaar doet wat je wil qua constructie, valbeveiliging, waterdichtheid, ontsluiting, brandveiligheid, etc. Groot groen heeft bovendien diepe grond nodig - en groen vraagt überhaupt onderhoud. Daken die wel ontsloten zijn worden bovendien zelden gebruikt. Het dak van de bijenkorf, bijvoorbeeld. En ik gok dat vrijwel niemand in Eindhoven door heeft dat het dak van de heuvelgalerie in feite een daktuin is. Met andere woorden: veel moeite, weinig gebruikswaarde (los van gratis "kijkgroen" voor die paar hoge gebouwen die daar staan)

Dat wil niet zeggen dat het danklandschap geen potentie kan hebben. In Venetië, bijvoorbeeld, mogen pandeigenaren dakterrassen aanleggen boven de daklijn (leuk om op te letten als je nog eens in Venetië komt). Gezien de hitte in Italië en de extreme dichtheid van die stad is dit een slimme uitkomst met enorme toegevoegde waarde voor bewoners.



Maar dit soort architectonisch marketingmateriaal voelt allemaal meer als heel slecht excuus om een "sexy" plaatje te produceren dan iets wat daadwerkelijk in de buurt van stedenbouw of supervisie komt. Ik hoop dat het allemaal wat verder gaat dan dit soort luchtfietserij, zo niet is het allemaal nogal oninteressant.

Anyway, we zullen wel zien waar het schip strandt.
  • Like
Reactions: Michel1974
^^
En daar zit wat mij betreft het probleem :
Ik zie het idee niet. En niet omdat het te extreem gepresenteerd wordt. Ik kan best met te veel vorm leven als het niet te weinig inhoud verbloemt.
1 - 20 of 37 Posts
Top