Skyscraper City Forum banner
1 - 8 of 8 Posts

·
Banned
Joined
·
145 Posts
Discussion Starter · #1 ·
Bez żadnych podtekstów, ale takie filozoficzno - architektoniczne pytanie powstało, bo sporo miejscowości jest albo pod Krakowem, albo poza nim, ale jednak nie umiejących skontrować jego dominacji. Jak duży jest więc faktycznie Kraków? Drugie pytanie, czy były poza Nową Hutą i Tarnowem w ramach COP planowane jakieś działania, które pozwalałyby się wyrwać z pod jego płaszcza miastom i miejscowościom?
 

·
Registered
Joined
·
261 Posts
Ale, że jakie COP? COP to była myśl przedwojenna. Nowa Huta powstała (zresztą tak, jak Podgórze) by przyćmić rangę Krakowa i w obu przypadkach ten pomysł nie wypalił.

Pytanie jest dosyć dziwne, bo pytanie czy patrzymy się przez pryzmat aglomeracji krakowskiej, Krakowa czy całego województwa?

Bo pytanie też z drugiej strony. W okresie międzywojennym jak i za czasów Austro-Węgier, to dominującą rolę w Galicji pełnił Lwów, a nie Kraków. Prawdopodobnie tu jest klucz do tego dlaczego nie ma innego dominującego miasta w regionie.
 

·
Moderator
Joined
·
13,635 Posts
W okresie międzywojennym jak i za czasów Austro-Węgier, to dominującą rolę w Galicji pełnił Lwów, a nie Kraków.
1. W okresie międzywojennym Galicji już nie było, to twór zaborcy.
2. Kraków był w Galicji bardzo krótko, od III rozbioru do 1809 roku, więc ciężko aby miał w niej pozycję dominującą.
 

·
Nowohucki Karlus
Joined
·
964 Posts
Wolne Miasto Kraków zlikwidowano w 1846 roku i po tej dacie aż do 1918 formalnie Krk znajdował się w Galicji. Inna sprawa że w Galicji dominowała jej stolica czyli Lwów.
 

·
Registered
Joined
·
215 Posts
^^ Formalnie to Kraków był stolicą Wielkiego Księstwa Krakowskiego, które wraz z Królestwem Galicji i Lodomerii oraz księstwem oświęcimskim tworzyło prowincję cesarstwa.
 

·
tararam!
Joined
·
3,610 Posts
Nawet nie wiedziałem że Podgórze stworzono jako przeciwwagę dla Krakowa. No cóż czas zaborów. Może i Nowa Huta i Podgórze nie wypaliły ale coby nie mówić powstał ładny kawałek miasta.
Ale czy Podgóre tak znowu nie wypaliło? Może w stosunku do planów z XVIII wieku trochę tak, ale bardzo szybko zmienił się kontekst – tzn podgórze powstało po I rozbiorze, kiedy granica polsko-austriacka przebiegała na Wiśle,przy czym Kraków był oczywiście w Polsce, więc nie tyle chodziło o "przyćmienie rangi", co po prostu stworzenie w tym miejscu konkurencyjnego austriackiego ośrodka. Po upadku Rzeczpospolitej Krakowskiej było siłą rzeczy skazane na rolę przystawki do Krakowa, ale i tak przecież funkcjonowało całkiem nieźle (sławny kazus elektrowni wcześniej niż w Krakowie) i do 1915 chyba dobiło do 25 tys. mieszkańców.

Btw, jeszcze dla rozjaśnienia, z twierdzeniem, że Kraków leżał w Galicji jest mniej więcej jak z twierdzeniem, że Olsztyn leży na Mazurach. Królestwo Galicji i Lodomerii oraz WK Krakowskie tworzyły całość administracyjną, podobnie jak Warmia i Mazury. A jednak :baeh3:
Przy czym z punktu widzenia Krakowa, Tarnowa czy Jasła całe to królestwo to dość skurwysyński koncept, wymyślony jako uzasadnienie zaborów. Lwów, a właściwie teren aż po Przeworsk w XIII wieku rzeczywiście leżały w takowym efemerycznym królestwie, a na ogół księstwie halicko-włodzimierskim (po łacinie Galicia et Lodomeria), ale w końcu to z Krakowa je podbito, nie na odwrót. Toteż to uparte wiązanie do dzisiaj południowo-zachodniej Małopolski z Galicją to jakaś psychiczna aberracja.


Warto pamiętać, że ta dominacja Lwowa nad Krakowem też jest troszeczkę zmitologizowana. Oczywiście Lwów był większy i rozwijał bardziej swobodnie, a z kolei Kraków kisił w fortyfikacjach, ale po przyłączeniu gmin ościennych w 1910 (przecież trudno uważac za normalną sytuację, w której Dębniki były za miastem), raptem się okazało, że ma blisko 140 tys. mieszkańców, a razem z Podgórzem (które niby było osobne, ale dużo pisano np. o tym, jak krakowska biedota gnieździ się w Podgórzu; w końcu Kraków zjadł je 5 lat później) ponad 160 – Lwów zamieszkiwało podówczas ok. 200 tys. ludzi. Różnica była znaczna, ale równie dobrze teraz można by z lubością powtarzać, jaki ten Poznań zadupiasty, bo mniejszy od Krakowa – można, chociaż sensu w tym przecież za grosz.
 

·
Hammerite Order
Joined
·
6,035 Posts
Słowo nie wypaliły to był cytat z postu użytkownika I.G.I. Dla mnie i Podgórze i Nowa Huta to ciekawe dzielnice i warte zwiedzenia. A to że powstawały trochę niezależnie od Krakowa czy to ze względu na granicę czy plany komunistów to już tylko historyczna ciekawostka.
 
1 - 8 of 8 Posts
This is an older thread, you may not receive a response, and could be reviving an old thread. Please consider creating a new thread.
Top