SkyscraperCity banner

1 - 20 of 184 Posts

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #1
"Misterna architektura" to pojęcie, którego używam na określenie architektury powstałej w Szczecinie w latach Polski Ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem lat 60. i 70. Nazwa pochodzi od pewnego plebiscytu...

W niniejszym wątku chciałbym przedstawić jego historię, finalistów i laureatów. Niestety, dysponuję w miarę aktualnymi zdjęciami tylko tych ostatnich, dlatego zapraszam do współpracy i uzupełnień, ale jednocześnie proszę o to, by nie wybiegać przed szereg. W miarę możliwości będę posiłkował się archiwalnymi zbiorami sedina.pl.

Po zakończeniu prezentacji budynków z plebiscytu, będzie to dobre miejsce do pokazania naszych ulubieńców i "ulubieńców", którzy nigdy w nim nie uczestniczyli, na wzór ogólnopolskiego wątku [Architektura] PRL, który warto ratować.
 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #2
"Mister Szczecina" - historia plebiscytu

"Każdy nowy budynek w Szczecinie to powód do radości jego mieszkańców. Im dom ładniejszy i nowocześniejszy, tym bardziej nas cieszy. Opinie o urodzie nowych bloków są jednak bardzo różne. Nie zawsze nowe budynki zyskują uznanie w oczach użytkowników - a przecież mieszkania są dla nich. Oddajmy więc głos lokatorom. Wzorem innych miast chcemy mieć własnego Mister".

Tak 8 kwietnia 1962 r. zainaugurowano plebiscyt, który do 1974 r., zawsze w okolicy rocznicy zdobycia Szczecina przez wojska radzieckie (zwanej wówczas radośnie "wyzwoleniem"), gościł na łamach "Kuriera Szczecińskiego".

Plebiscyt powstał z inicjatywy redakcji "Kuriera" i szczecińskiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), z czasem do grona organizatorów dołączyło Towarzystwo Przyjaciół Szczecina. Zakładano, że wyboru dokonywać się będzie spośród budynków mieszkalnych, których budowę zakończono w roku poprzedzającym. Przy ocenie kandydatur brano pod uwagę kryteria "estetyki, funkcjonalności oraz wskaźników ekonomiczno-technicznych".

Prezentując finałową piątkę w pierwszej edycji plebiscytu, "Kurier" pisał:

"My, mieszkańcy Szczecina, znani jesteśmy w całej już Polsce z lokalnego patriotyzmu. Z tego, że chcielibyśmy, aby nasze miasto było najpiękniejszym z miast. Z tego, że pilnie troszczymy się o jego wygląd zewnętrzny".

Przejawem tych uczuć miał być m.in. wybór Mistera Szczecina.

Kandydatury zgłaszały w tym czasie instytucje zainteresowane tematyką współczesnej architektury. Spośród nich jury wybierało finalistów, którzy prezentowani byli czytelnikom, a ci głosowali drogą pocztową na przygotowanych przez "Kurier Szczeciński" kuponach. Później pojawiła się komisja konkursowa, złożona m.in. z przedstawicieli Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, SARP, biur projektowych, Szczecińskiego Zjednoczenia Budownictwa i redakcji organizatora, która typowała budynki do ostatecznej rozgrywki.

Nie zawsze jednak finałowy werdykt pokrywał się z wyborem czytelników. W kwietniu 1963 r. pojawiła się informacja, że "jury swój werdykt ogłosiło po przedyskutowaniu walorów architektonicznych, funkcjonalnych i ekonomicznych zgłoszonych do konkursu budynków oraz po zapoznaniu się z głosami mieszkańców Szczecina". W innych latach bywało różnie – czasem publikowano dokładną liczbę głosów, jaką otrzymał zwycięzca (np. Mister Szczecina 1968 otrzymał 1340 głosów, Wicemister zaś tylko osiem mniej), a czasem, jak w 1964 r., informowano, że wybór padł "zdecydowaną większością głosów Czytelników i jednomyślnym zdaniem komisji". Możemy zatem przypuszczać, że to właśnie zdanie owej komisji miało decydujący wpływ na formę ogłoszenia wyników i, rzecz jasna, na wybór laureatów.

Liczba finalistów nie była stała, wahała się od czterech (Mister 1973) do dziesięciu (Mister 1962 i 1963). Łącznie ocenie czytelników poddano 91 budynków, jak się okazało nie tylko mieszkalnych.

W 1970 r. plebiscyt został zorganizowany w odmiennej formie i stanowić miał "akcent obchodów 25. rocznicy wyzwolenia Szczecina". Budynkami-kandydatami na Mistera 25-lecia były nie tylko obiekty mieszkalne, ale i usługowe, kulturalne czy oświatowe.

Rok później, wśród ośmiu finalistów plebiscytu przywróconego do tradycyjnej postaci, znalazł się jednak jeden z hoteli. W 1972 r. już tylko połowę kandydatów stanowiły budynki mieszkalne. Wtedy bowiem, wzorem edycji jubileuszowej, postanowiono poddać ocenie nie tylko budynki mieszkalne, ale i szkoły czy pawilony usługowo-handlowe. Organizatorzy wyrazili nadzieję, że zmiana formuły zdobędzie uznanie czytelników, i choć na początku lat 70. nowych budynków przybywało, liczba finalistów malała: w 1973 r. było ich siedmiu, w 1974 r. – już tylko czterech. Jak pisał "Kurier":

"Minione lata były bardziej łaskawe dla komisji konkursowej Mister Szczecina i dla naszych Czytelników. Było po prostu znacznie więcej oryginalnych budowli, które można było zaprezentować do wyboru. Dziś obraz budowlany Szczecina ulega znacznym przeobrażeniom. Wiele budujemy nowych osiedli dzięki wprowadzeniu pełnego uprzemysłowienia. Dlatego też wydaje nam się, że większość budynków niewiele się różni od siebie swą architekturą zewnętrzną".

Na wyciągnięcie tego wniosku organizatorzy potrzebowali 13 lat. 26 kwietnia 1974 r. zaprezentowano ostatniego, jak się okazało, oficjalnego przedstawiciela "misteryzmu" w szczecińskiej architekturze.
 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #3 (Edited)
1961

Na początek zasadniczej części objaśnienie dla potencjalnych miłośników wątku.

W tabelach oznaczonych datą (rok dotyczy terminu ukończenia budowy, a nie ogłoszenia wyników – np. laureatów plebiscytu za 1961 r. ogłaszano w 1962 r.) podano kolejno: adres (ew. w nawiasie adres aktualny), nazwisko autora i biuro projektowe. Od góry jako pierwszy wymieniony jest Mister, jako drugi Wicemister – oba wytłuszczone (jeśli brak wytłuszczenia przy drugim budynku – przyznano tylko pierwszą nagrodę), pozostali finaliści wymienieni są alfabetycznie wg adresów. Przy niektórych datach umieszczono również uwagi dotyczące obiektów innych niż mieszkalne oraz problemów z identyfikacją budynków. Najbardziej aktualne fotografie pochodzą z pierwszej połowy 2008 r. - ich autorką jest Justyna Machnik.

Zapraszam, komentarze mile widziane.



pl. Żołnierza Polskiego 18











pl. Orła Białego 6-9









 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #4 (Edited)
1961 - pozostali finaliści

al. Wyzwolenia 9-11



al. Wyzwolenia 99



ul. Ściegiennego 7





Zachęcam do uzupełniania wątku bardziej aktualnymi zdjęciami prezentowanych budynków.
 

·
Redsigert User
Joined
·
12,000 Posts
Ciekawy wątek


Masz może nowe zdjęcia tego budynku po lewej?
Pewnie wymieniono okna na grube plastiki...
 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #6 (Edited)
^^ A stare nie mogą być? ;)

Eisenwarenhandlung Trompetter & Geck, Roßmarkt 16-19 - tak, to ten sam budynek.









Później...



Wreszcie...





Nowe pewnie ma Piotr-Stettin, a może jacca?
 

·
Registered
Joined
·
10,647 Posts
Torney uwielbiam cię za takie wątki :cheers: Nawet nie wiesz jak fajnie jest się dowiedzieć czegoś nowego o historii swojego ukochanego miasta, dla kogoś takiego jak ja :) (który na ów historii się nie zna). Ale unikaj proszę zdjęć takich jak w poście powyżej :p Poznawanie historii to jedno, ale płacz za tym co było kiedyś (a jest teraz) to drugie ;)

PS. Czyli jeśli dobrze zrozumiałem, plebiscyt trwał od 1962 to 1974 roku? I każdy będzie tak dobrze opracowany? :)
 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #8
Torney uwielbiam cię za takie wątki :cheers:
:cheers:

Poznawanie historii to jedno, ale płacz za tym co było kiedyś (a jest teraz) to drugie ;)
To tylko w ramach OT, by uniknąć postrzegania Polmozbytu jako budynku z epoki ;).

Czyli jeśli dobrze zrozumiałem, plebiscyt trwał od 1962 to 1974 roku?
Tak, czyli ostatnim był Mister Szczecina 1973.

I każdy będzie tak dobrze opracowany? :)
Ze zdjęciami archiwalnymi pewnie będzie różnie, ale odpowiedź brzmi "tak" ;).
 

·
Registered
Joined
·
10,647 Posts
No to czekam z niecierpliwością na kolejne odcinki :cheers: Jakbyś potrzebował jakiś dzisiejszych zdjęć danego budynku, to daj znać :)

PS. Zgłosiłem do modów, aby usunęli tą spację w nawiasie, w nazwie wątku :) Jestem uczulony na takie rzeczy :p
 

·
Moderator
Joined
·
38,496 Posts

·
Nie(bo) Szczecin
Joined
·
10,695 Posts
^^ Istna kastracja.

Ale nie wszystkie budynki z plebiscytu wyglądają tak tragicznie. Ten na Ściegiennego 7 ujdzie. A raczej uszedłby, gdyby nie sąsiedzi...

I naturalnie, świetny wątek się zapowiada. :cheers:
 

·
Registered
Joined
·
3,518 Posts
Pl. Żołnierza Polskiego 18 wcale nie jest taki zły. Przypomina modernizm z lat 30-tych, ktory mozna znalezc w wielu niemieckich miastach a takze w Gdyni. Oczywiscie jego obecne kolory nie bardzo pasuja...

:eek:kay: prima watek!
 

·
Registered
Joined
·
4,239 Posts
Discussion Starter #16 (Edited)
1962 - pozostali finaliści

ul. Bazarowa



ul. Długosza 8-9



ul. Farna 3-9





ul. Królowej Jadwigi 39-40



ul. Koński Kierat 8-11



al. 3 Maja 24 (fragment budynku po prawej stronie)





ul. Malczewskiego 17-21









ul. Obrońców Stalingradu 5-6







 

·
Registered
Joined
·
10,647 Posts

·
Moderator
Joined
·
22,249 Posts
Dzisiaj jechałem dużymi zygzakami z Pomorzan na Janosika i pomyślałem sobie, że to moje miasto jest jednak fragmentami piękne.

A po obejrzeniu tego wątku dochodzę do wniosku, że całe byłoby piękne, gdyby tych wszystkich misterów '61 potraktować dużą ilością trotylu.
 

·
bramaportowa.pl
Joined
·
11,003 Posts
I poniósł Torney kaganek pośród lud swój ;)

Niezłe.

Zastanawia mnie tylko jakie to magiczne moce mają niektóre osoby, że są w stanie porównać kolorystykę dzisiejszą z tą z czarno-białych fotografii? :D
 
1 - 20 of 184 Posts
Top