Skyscraper City Forum banner
1 - 20 of 49 Posts

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #1 · (Edited)
Wątek pełen cegieł, z których zbudowana była przedwojenna Warszawa.

Od jakiegoś czasu zwracam uwagę na to, czy na cegłach nie ma jakiejś sygnatury - stempla cegielni, z której pochodzą. Z odczytaniem niektórych napisów mam problem, inne są czytelne, ale nie zawsze mogę zidentyfikować cegielnię w której dana cegła została wyprodukowana. Stąd pomysł na wątek, który byłby z jednej strony swego rodzaju katalogiem cegieł i cegielni, z drugiej miejscem, gdzie wspólnie moglibyśmy próbować identyfikować cegielniane sygnatury (mam nadzieję, że prócz mnie jeszcze kogoś to bawi).

W podwarszawskich miejscowościach działało kiedyś prężnie wiele cegielni, które zaopatrywały miasto w budulec (często świetnej jakości). Mam nadzieję, że uda nam się zebrać także trochę informacji na ich temat.

Sygnatury i cegielnie:

Ceg. Pustelnik - jedna z cegielni w Pustelniku (Marki), być może cegielnia "Pustelnik" Towarzystwa Akcyjnego parowej fabryki dachówek żłobionych ((#28, 29)
CHYLICE - Cegielnia "Chylice" w gminie Piaseczno należąca do H. Doktorowicza i H. Danzygera (później Pietrusiewicza i Jacobsona?) zał. pod koniec XIX w. (#16, 17)
C.M. - ? (#23)
Czapl - Czaplowizna (#6)
Dreglin - Cegielnia w Dreglinie koło Glinojecka, powiat ciechanowski (#22)
Gołków - cegielnia w Gołkowie k/Piaseczna (#30)
HALBER MARKI - Cegielnia Halbera w Markach pod Warszawą / "Halberówka" (#4)
Henryków Marki - Cegielnia "Henryków" Henryka Doktorowicza (#5)
H. MARKI - ? nie mam pewności czy chodzi o Halberówkę czy Henryków czy jeszcze inną cegielnię ? (#6)
JH / J.H - ? (#9)
KAWĘCZYN / KAWENCZYN - najprawdopodobniej Zakłady Cegielniane Kazimierza Granzowa (13, #3)
KG / K.G - Zakłady Cegielniane w Kawenczynie Kazimierza Granzowa zał. w 1866 roku. (#3, 13)
ŁUBNA - Cegielnia w Łubnej w gminie Góra Kalwaria (więcej info post #2)
Marjanów S.K - Cegielnia "Marjanów" z Radzymina, S.K -? (#9)
Obory - cegielnia z okolic Konstancina (#34)
Pustelnik pod Warszawą/M.Małachowski Pustelnik pod Warszawą - cegielnia Maksymiliana Małachowskiego w Pustelniku I (dziś część podwarszawskich Marek) (#28)
Ramsay (#6)
W. Lewy - Wilhelm Lewy, dyrektor cegielni "Źródnik" w Kobyłce pod Warszawą (#35)
WM - ?, (14) kilka typów post #18
Źródnik - Cegielnia Wilhelma Lewego w Kobyłce (#35)


(Lista będzie uzupełniana)
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #2 · (Edited)
1.


ŁUBNA – cegła znaleziona na tyłach hali Koszyki. Łubna to wieś w gminie Góra Kalwaria, gdzie przed wojną działała cegielnia. Informacje na temat cegielni w Łubnej znalezione na stronie http://www.gorakalwaria.info :



Nie wiadomo kiedy dokładnie została zbudowana w Łubnej cegielnia. Nie ma jej jeszcze na mapie Królestwa Polskiego z 1839 r. ani w wykazie zakładów przemysłowych z 1849 r. Natomiast już w 1858 r. została wydzierżawiona na 10 lat Karolowi Scheffer i Ludwikowi Rumbf za roczną opłatę 180 rubli srebrem. Cegielnia składała się wówczas z następujących zabudowań: domu z drewna krytego gontem ze stajenką, wystawka, piwnicą i studnią, domu drewnianego ze słomianym dachem, budowli mieszczącej 2 piece do wypalania cegły, kolejnej z jednym piecem, budynku do wyrabiania i suszenia cegły z 6 dołami, dwóch szop z dwoma dołami cembrowanymi i korytkiem do taczek, studni z korytem i dołu w ziemi cembrowanego. (…)
W końcu właścicielem majątku Łubna i znajdującej się tu cegielni stał się Abram Oppenheim (zmarł w Warszawie w 1905 r.). Należała do niego także założona w latach 70., jedna z cegielni w Szczęśliwicach.
Cegielnia łubnańska na przełomie XIX i XX w. była największą spośród 6 cegielni w okolicach Piaseczna i Góry Kalwarii, które stanowiły przedłużenie cegielni mokotowskich. Zmodernizowana w 1898 r., produkowała rocznie 10 mln sztuk cegieł. (…)

W latach trzydziestych dobra Łubna znajdowały się pod zarządem sekwestratora sądowego. Wypuścił on cegielnie w dzierżawę Spółce Akcyjnej Towarzystwo Przemysłowo-Handlowe -Łubna- z siedzibą w Warszawie. Akcjonariuszami Towarzystwa byli m. in. Fajwel Halpern, Nechemia Girszowicz, Tadeusz Malczewski z Warszawy, Szmuel Szyfryn z Baniochy. Najwięcej akcji - 1750 posiadała Spółka Akcyjna Towarzystwo Przemysłowo-Handlowe -Leścer- w Warszawie, które powstało w 1932 r. Już na posiedzeniu organizacyjnym tej spółki podjęto decyzję wydzierżawienia zakładów ceramicznych znajdujących się w dobrach Łubna, ze względu na ich bliskie położenie od Warszawy, dobry gatunek gliny i możność zaprowadzenia w tych zakładach przy pomyślnej koniunkturze na rynku produkcji na szeroką skalę. (..)

W 1937 r. zakłady ceramiczne Łubna składały się z pięciu cegielni (dwie były wówczas nieczynne). Przy każdej z nich zbudowano wielorodzinny dom mieszkalny dla robotników.
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #3 · (Edited)
2.


Cegły muru z ul. Markowskiej na Pradze.



Cegła znaleziona w Radości.

KG/K.G -

Inicjały właściciela cegielni w Kawęczynie/Kawenczynie (dziś to Rembertów, kiedyś gmina Wawer) - Kazimierza Granzowa. Cegły z jego słynnej niegdyś cegielni, jednej z największych w całym Królestwie Polskim, to tzw. "grancówki".


obrazek: http://www.butempowawie.pl/

Więcej informacji o Zakładach Cegielnianych Kazimierza Granzowa: http://www.butempowawie.pl/zrob-pan-cegle/
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #4 · (Edited)
3.


Cegła znaleziona w Falenicy.

HALBER MARKI - Jedna z mareckich cegielni. W 1897 r. "Przegląd Katolicki" wymienia Halbera, "izraelitę", właściciela "wielkiej cegielni" jako pierwszego darczyńcę na rzecz budowy nowego kościoła w Markach.

Z Księgi adresowej przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskiem na rok 1904:

(za stroną http://marki.wordpress.com)

Halbera S-rowie, cegielnia.
Adres cegielni: gub. Warszawska, w. Marki pod Warszawą.
Adres kantoru: Warszawa, ul. Chłodna 17.
Robotników: 118 (u).
Roczna produkcja: 50,900 rb. (u).
Halbera S-rowie, cegielnia „Halberówka”.
Adres cegielni: w. Pustelnik pod Warszawą.
Adres kantoru: Warszawa, ul. Złota 50.
Robotników: 85 (u).
Roczna produkcja: 50,900 rb. (u).
W niektótych źródłach A. Halber, w innych Sz. Halber.

Także jako Cegielnia "Halberówka".
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #5 · (Edited)
4.


Cegła w murze budynku na Grochowie (który właśnie okładają styropianem)

Henryków Marki
- Cegielnia "Henryków" Henryka Doktorowicza (posiadającego podobno korzenie żydowskie). Niegdyś Marki, obecnie Zielonka. W orzeczeniu nr 79 Ministra Przemysłu i Handlu z 1949 roku o przejęciu przesiębiorstw na własność państwa, cegielnia "Henryków" figuruje jako Cegielnia "Henryków" - Jabłonna. Nie wiem czy chodzi o tę samą cegielnię?

Wg strony Zielonka24.pl, w czasie II wojny światowej, Niemcy zorganizowali na terenie cegielni getto ("na granicy z Zielonką"), do którego trafili Żydzi pochodzący z Marek.
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #6 · (Edited)
5.


Cegła znaleziona w Międzylesiu.

H. Marki - Któraś z cegielni w Markach. Nie wiem czy chodzi o Cegielnię Halbera, czy o Cegielnię "Henryków", czy może jeszcze o jakąś inną (?) Tutaj stempel w wersji z cudzysłowiem, ale widziałam też bez. Występuje także w wersji z mniejszym napisem.



Cegła znaleziona w Józefowie (niedaleko Warszawy w stronę Otwocka). Mam jeszcze cegłę z mniejszym napisem z Falenicy.

(do uzupełnienia)

6.


Cegła znaleziona w Aleksandrowie (Wawer)

Czapl - Czaplowizna - chodzi o obszar przy ul. Korkowej (obecnie Marysin Wawerski) gdzie znajdowała się cegielnia. Na temat samej cegielni nic więcej nie wiem.

(do uzupełnienia)

7.


Cegła znaleziona na strychu jednej ze śródmiejskich kamienic.

Ramsay - brzmii dość egzotycznie wśród tych wszystkich Marek i Kawęczynów ;) oto jaką znalazłam związaną z tym historyjkę (artukuł z gazety „KURJER PORANNY", 16 grudnia r. 1913):

W Paryszewie gub. radomskiej posiada dużą cegielnię p. Edward Dowbor; wypalane są tam różne gatunki cegły, między innemi i na wzór angielski formatu „Ramsay'.

Okazało się, że w mieście Newcastle w Anglji oddawna istnieje wielka fabryka cegły pod firmą „G. H. Ramsay" i cegła owa ma stały zbyt na rynkach Cesarstwa i Królestwa i że właścicielka fabryki owej, wdowa Ramsay, wyrobiła sobie w r. 1908 w departamencie przemysłu i handlu patent wyłączności swej marki fabrycznej na Cesarstwo.

Przedstawiciel pani Ramsay w Warszawie, p. Krajewski, zażądał od p. Dowbora zaprzestania wyrobu cegły z wypaloną na niej firmą „Ramsay", dowodząc, że firma angielska ponosi przez konkurencję p. Dowbora wielką stratę.

Ponieważ żądania p. Krajewskiego p. Dowbor nie uwzględnił, przeto wdowa Ramsay wytoczyła przeciw niemu sprawę karną o przywłaszczenie sobie jej marki fabrycznej z art. 1354 kod. karnego i p. Dowbor skazany został przez radomski sąd okręgowy na 2 miesiące więzienia.

Z apelacji skazanego sprawa znalazła się wczoraj na wokandzie 2 departamentu karnego warszawskiej izby sądowej.

Obrońca p. Dowbora, adwokat przys. Papieski, dowodził niesłuszności wyroku skazującego ze względów formalnych i faktycznych i przedstawił dowód, że wdowa Ramsay sprzedała swoją fabrykę cegły w Newcastle innemu fabrykantowi, niejakiemu Eksdale, nie zameldowawszy o tem, wbrew przepisom prawa z d. 26 lutego r. 1896 w ciągu pół roku departamentowi handlu i przemysłu, wskutek czego straciła prawo korzystania z wyłączności marki fabrycznej w państwie rosyjskim. Nadto obrońca przedstawił różne dowody piśmienne, świadczące, iż nazwa cegły „Ramsay", wyrabiana nietylko w cegielni Dowbora, lecz i w innych cegielniach Cesarstwa, używana jest dla określenia pewnego formatu cegły, różni się jednak w kolorze i jakości od cegły angielskiej.

Izba sądowa po krótkiej naradzie uchyliła wyrok pierwszej instancji i p. Dowbora uniewinniła.
artykuł ze strony http://100lattemu.pl

Nie jestem pewna czy cegła na zdjęciu to jeden z "podrabianych" ;) ramsejów czy oryginał z Anglii. Skłaniam się jednak ku pierwszej opcji.
 

·
Banned
Joined
·
7,713 Posts
Bardzo ciekawy pomysl, bede sledzil, i cos wrzuce jezeli trafie na czegos ciekawego :)
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #9 · (Edited)
8.


Mur przy ul. Markowskiej na Pradze.

Marjanów S.K - cegielnia radzymińska, według książki adresowej z 1937 roku, zarząd cegielni znajdował się w Warszawie przy ul. Stalowej 60. Jeszcze nie rozszyfrowałam inicjałów S.K.

9.


Cegła znaleziona w Falenicy.

JH/J.H - ? zupełna zagadka.
 

·
Registered
Joined
·
1,651 Posts
A nie znalazłaś jakiś wrocławskich cegieł? :troll:

Żart oczywiście. Ciekawie, że można tak potropić pochodzenie cegieł, będę zaglądał, bo jest interesująco :eek:kay:
 

·
roiretsnôM
Joined
·
7,122 Posts
Ja mieszkam w domu powojennym, ale z przedwojennych cegieł z Kawęczyna (nie pamiętam, czy pisane przez "ę" czy "en", ale w stanie tego sprawdzić, bo są oczywiście pod styropianikiem).
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #13 · (Edited)
Ciekawie, że można tak potropić pochodzenie cegieł, będę zaglądał, bo jest interesująco :eek:kay:
:)

Ja mieszkam w domu powojennym, ale z przedwojennych cegieł z Kawęczyna (nie pamiętam, czy pisane przez "ę" czy "en", ale w stanie tego sprawdzić, bo są oczywiście pod styropianikiem).
O... Szkoda. W 2006 roku znalazłam na Grochowie taką kawęczyńską cegłę:

10.



KAWĘCZYN
- są też podobno cegły w wersji "Kawenczyn". Najprawdopodobniej chodzi o cegielnię Kazimierza Granzowa.


Listowy papier firmowy Kawenczynskich Zakładów Cegielnianych znaleziony na allegro, źródło: antykwariat-zakladka.
 

·
Registered
Joined
·
448 Posts
Między Konstancinem a Piasecznem działała cegielnia "Chylice". Pozostały po niej glinianki, komin, ruiny pieca i mieszkania pracowników. Miałem w ręku cegły z tej cegielni z napisem "CHYLICE".

Na marginesie tego wątku warto zwrócić uwagę na kolorystykę starej ceramiki budowlanej i porównać ją ze współczesnymi np. dachówkami albo klinkierem. W 99 % przypadków współczesny klinkier i dachówki zatraciły (prawdopodobnie przez dodawanie pigmentów lub zbyt dokładne wymieszanie surowca) naturalną różnorodność odcieni i wyglądają jakby pomalowane farbą na jeden kolor.

Jednym wyjątkiem który znam jest cegielnia "Patoka" w woj. Zachodniopomorskim (?) z której klinkier drogowy leży na Warszawskim Placu Konstytucji.

Zapraszam do wątku o kolorystyce elewacji historycznej w dziale Zabytki dodałem tam zdjęcie starych zabudowań towarzyszących Pałacowi Wilanowskiemu.
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #17 · (Edited)
Między Konstancinem a Piasecznem działała cegielnia "Chylice". Pozostały po niej glinianki, komin, ruiny pieca i mieszkania pracowników. Miałem w ręku cegły z tej cegielni z napisem "CHYLICE".
Dzięki za wkład w wątek! :) Co do chylickiej cegielni - całkiem niedawno widziałam kawałek cegły z napisem "...LICE", to musiały być CHYLICE właśnie.

CHYLICE

Cegielnia Chylicka powstała pod koniec XIX w. W 1897 roku do cegielni doprowadzono bocznicę kolejki wąskotorowej, która połączyła ją z linią kolei wilanowskiej. W 1946 roku na mocy dekretu PKWN została odebrana prawowitym właścicielom Pietrusiewiczowi i Jacobsonowi. Cegielnia pracowała do końca lat 80. XX w. Zachowany zabytkowy piec Hoffmanna wraz z kominem znajduje się w rejestrze zabytków i podlega kontroli Woj. Konserwatora Zabytków.
Źródło: http://wpg.alleycat.pl/waypoint.php?wp=1315

W Księdze adresowej przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskiem na rok 1904 jako właściciele cegielni "Chylice" figurują H. Doktorowicz i H. Danzyger (gubernia Warszawska, poczta Piaseczno, w. (wieś?) Chylice)

Na marginesie tego wątku warto zwrócić uwagę na kolorystykę starej ceramiki budowlanej i porównać ją ze współczesnymi np. dachówkami albo klinkierem. W 99 % przypadków współczesny klinkier i dachówki zatraciły (prawdopodobnie przez dodawanie pigmentów lub zbyt dokładne wymieszanie surowca) naturalną różnorodność odcieni i wyglądają jakby pomalowane farbą na jeden kolor.
Masz rację. Też zwróciłam na to uwagę, ale zastanawiałam się, czy ta różnorodność nie wynika z upływu czasu i działania warunków atmosferycznych.

Zapraszam do wątku o kolorystyce elewacji historycznej w dziale Zabytki dodałem tam zdjęcie starych zabudowań towarzyszących Pałacowi Wilanowskiemu.
Wrzucę linka dla zainteresowanych bo sama trochę musiałam pogrzebać zanim znalazłam ten wątek: http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=1655149&highlight=
 

·
Registered
Joined
·
2,120 Posts
Discussion Starter · #18 ·
Mam kilka typów. Czy któryś z nich trafiony, tego jeszcze nie wiem :dunno:

1) Warszawa Mokotów - wiem, że były tam conajmniej dwie cegielnie.
2) Wiślicka Maria - właścicielka cegielni "Marki Gr." (Marki Grójeckie)
3) Władysław hr. Mielżyński - w 1904 r. figurował jako właściciel cegielni "Obory" (gmina Konstancin-Jeziorna)
4) Wegmeister Mojżesz - właściciel niewielkiej cegielni "w Szczęśliwicach pod Warszawą" (teraz już nie pod ;) )

 

·
Registered
Joined
·
448 Posts
Wiesz Lumina ta wielość odcieni starej ceramiki wynika raczej ze składu surowca - gliny a nie z działania słońca, deszczu czy mrozu. Ze wspomnień starszych wiem, że ten surowiec był "sezonowany" przez zimę. Z ceramiką wiąże się jeszcze sprawa margla który ma pogarszać odporność na mróz.

Na wątku o współczesnej architekturze sakralnej w jednym z ostatnich postów można zobaczyć cegłę klinkierową taką wiśniowo - brązową która ma tą zmienność odcieni i była użyta stosunkowo niedawno bo na początku lat '80 tych.
 

·
Banned
Joined
·
7,713 Posts
witam, czas moze odswiezyc temat. nie wiem czy tu dokladnie pasuje ale mnie interesuje temat odbudowy starego miasta, szczegolnie czy ktos wie dokladnie skad pochodzili cegly na odbudowe zabytkow.

czy to byly przywaznie cegly oryginalne wyczyszczone z gruzu czy to bylo nie mozliwe?
czy jak mowia cegly pochodzili z Wroclawia i innych zabytkow?
czy stosowali nowe cegly do odbudowy czesciowo?

czy sa jakies dokumenty w BOSie ktory moga potwierdzic dokladnie czy stare kamienice byly poskladane od nowa z starych cegiel czy nowe/stare przywiezli czy calkiem nowy cegly wypalaly ale uzywajac stare metody, zabytkowe rozmiary (aby pasowali) i materialy itd.

pozdrawiam
 
  • Like
Reactions: Cegła_rozbiórkowa
1 - 20 of 49 Posts
Top